夜暗品
2. Rattandhakāravaggo
巴吉帝亚篇解释(四) · 29 段
黑夜学处的注释
1. Rattandhakārasikkhāpadavaṇṇanā
不期待独处的滋味:就是不期待独处的享受。转向其他:是指从独处的享受转向其他之后,去问亲戚,或者谈论布施、供养的事。
Arahopekkhāyāti narahoassādāpekkhāya. Aññavihitāyāti rahoassādato aññavihitāva hutvā ñātiṃ vā pucchantiyā, dāne vā pūjāya vā mantentiyā.
2-3. 隐蔽处与露天处交谈学处的注释
2-3. Paṭicchannokāsaajjhokāsasallapanasikkhāpadavaṇṇanā
第二和第三项内容本身意思就很清楚。
Dutiyatatiyāni uttānatthāneva.
4. 遣离女伴学处的注释
4. Dutiyikauyyojanasikkhāpadavaṇṇanā
“依前面同样的方式”这句话,是在显示这样一个规则:所谓“若站立”,是指只要站在伸手可及的范围内,就犯巴吉帝亚;所谓“若交谈”,是指站在那里说世俗闲话,也照样犯巴吉帝亚;所谓“或附耳低语”,是指在耳边低声说话,也同样犯巴吉帝亚。
‘‘Purimanayenevā’’ti iminā ‘‘santiṭṭheyya vāti hatthapāse ṭhitamattāya pācittiyaṃ, sallapeyya vāti tattha ṭhatvā gehasikakathaṃ kathentiyāpi pācittiyameva, nikaṇṇikaṃ vā jappeyyāti kaṇṇamūle jappentiyāpi pācittiyamevā’’ti imaṃ nayaṃ dasseti.
5. 不告而别离开学处的注释
5. Anāpucchāpakkamanasikkhāpadavaṇṇanā
“有座”在这里就是指“座位”,所以解释说“作为坐具的处所”,意思是结跏趺坐的地方。“不被雨淋”就是没有雨水淋湿的地方。“在露地附近”是指坐在露地之后,周围十二肘的范围。“病者”是指因那样的病重而不能告假。“灾难”是指家中起火,或者有盗贼,在这种灾难中不告假就离开,不算犯戒。
Āsīdanti etthāti āsananti āha ‘‘pallaṅkassokāsabhūte’’ti, ūrubaddhāsanassa okāseti attho. Anovassakanti nibbakokāsaṃ. Ajjhokāse upacāranti ajjhokāse nisīditvā dvādasahatthappamāṇaṃ padesaṃ. Gilānāyāti yā tādisena gelaññena āpucchituṃ na sakkoti . Āpadāsūti ghare aggi vā uṭṭhito hoti, coro vā, evarūpe upaddave anāpucchā pakkamati, anāpatti.
6. 不请示就坐下的学处注释
6. Anāpucchāabhinisīdanasikkhāpadavaṇṇanā
对于“常设”,是指为了比丘尼们而永久制定的。
Dhuvapaññatteti bhikkhunīnaṃ atthāya niccapaññatte.
7. 不告而铺设卧具学处的注释
7. Anāpucchāsantharaṇasikkhāpadavaṇṇanā
诸家即家里的各个住处。
Kulānīti kulassa gharāni.
8. 项 令他责备学处的注释
8. Paraujjhāpanakasikkhāpadavaṇṇanā
第八项,意思很明白。
Aṭṭhamaṃ uttānatthameva.
9. 对他诅咒学处的注释
9. Paraabhisapanasikkhāpadavaṇṇanā
因为人的缺陷而说“我是独眼,我是曲手,或者有别的这类残缺”,就是以人的丑陋形态来骂人。关于“以义、法、教诫为先导”这句:其中“以义为先导”是指讲解义注的时候;“以法为先导”是指诵读巴利圣典的时候;“以教诫为先导”是指站在教诫的立场上说:“你现在还是这个样子,萨度,停下来吧;如果不停下来,你以后一定会再造这样的业,死后生于地狱、生于畜生趣。”
Manussadobhaggena vāti ‘‘kāṇā homi, kuṇī homi, itarā vā īdisā hotū’’tiādinā manussavirūpabhāvena. Atthadhammaanusāsanipurekkhārānanti ettha atthapurekkhārāyāti aṭṭhakathaṃ kathentiyā. Dhammapurekkhārāyāti pāḷiṃ vācentiyā. Anusāsanipurekkhārāyāti ‘‘idānipi tvaṃ edisā, sādhu viramassu, no ce viramasi, addhā puna evarūpāni kammāni katvā niraye uppajjissasi, tiracchānayoniyā uppajjissasī’’ti (pāci. aṭṭha. 878) evaṃ anusāsaniyaṃ ṭhatvā vadantiyā.
第10条 哭泣学处的注释
10. Rodanasikkhāpadavaṇṇanā
第十条,只是字面意思而已。
Dasamaṃ uttānatthameva.