《世间思虑经》的注释巴利
1. Lokacintāsuttavaṇṇanā
1111 在第五品第一经里,说到“须摩揭陀池”,就是一座名叫须摩揭陀的池塘。“作世间思”是指,他心里这样想:“到底是谁造了日月?谁造了大地?谁造了大海?谁造了众生?谁造了山?谁造了芒果、棕榈、椰子这些?”他就这样一边作世间思,一边坐着。巴利
1111. Pañcamassa paṭhame sumāgadhāya pokkharaṇiyāti evaṃnāmikāya pokkharaṇiyā. Lokacintaṃ cintentoti, ‘‘kena nu kho candimasūriyā katā, kena mahāpathavī, kena mahāsamuddo, kena sattā uppāditā, kena pabbatā, kena ambatālanāḷikerādayo’’ti evarūpaṃ lokacintaṃ cintento nisīdi.
“心已离去”是指心已经离开,或者心散乱。“唯见真实”:据说,那些阿修罗转动珊跋利幻术之后,这样决意:“让那个人看见乘象、骑马等被举起,以及从莲花茎孔洞进入的情景。”导师就是针对这件事说“唯见真实”。“唯迷惑诸天神”:就是迷惑诸天神的心。“因此”:因为思维世间之思的人,甚至会发疯,所以如此。巴利
Vicetoti vigatacitto vikkhittacitto vā. Bhūtaṃyeva addasāti te kira asurā sambarimāyaṃ samparivattetvā yathā ne so puriso hatthiassādīsu āruhante ukkhipitvā, bhisamuḷālacchiddehi pavisante passati, evaṃ adhiṭṭhahiṃsu. Taṃ sandhāya satthā ‘‘bhūtaṃyeva addasā’’ti āha. Devānaṃyeva mohayamānāti devānaṃ cittaṃ mohayantā. Tasmāti yasmā lokacintaṃ cintento ummattakopi hoti, tasmā.
2-3. 《悬崖经》等的注释巴利
2-3. Papātasuttādivaṇṇanā
1112-13 在第二经中,辩才峰是指一块像大山那样的边界石。在第三经中,不可意之色是指不可意的自性。巴利
1112-13. Dutiye paṭibhānakūṭoti eko mahanto pabbatasadiso mariyādapāsāṇo. Tatiye aniṭṭharūpanti aniṭṭhasabhāvaṃ.
4. 重阁经的注释巴利
4. Kūṭāgārasuttavaṇṇanā
1114 第四项:“没有造房屋的下部”,意思是:没有用立柱、砌墙、铺设地基等方式把房屋的下半部分造起来。巴利
1114. Catutthe heṭṭhimaṃ gharaṃ akaritvāti thambhabhittipādussāpanādinā gharassa heṭṭhimabhāgaṃ akatvā.
5. 《马尾毛经》的注释巴利
5. Vālasuttavaṇṇanā
1115 第五项,“在集会堂”指学习技艺的厅堂。“正在练习”指正在练习射箭技艺的人。“让箭越过”指让箭超越过去。看见“逐翎接翎”:射出一箭,接着另一箭射穿那一箭的箭翎;接着又一支箭,名叫“随翎”,射穿第二支箭的箭翎;再一支箭,又射穿那一支的箭翎——就这样让箭接连越过。所谓“竟然”,意思就是“竟至于”。“更难达成”指更难做到。所谓“应将分成七份的毫毛的尖端,刺穿尖端”:意思是先把一根毫毛剖成七份,取其中一份,绑在茄子的中间;再取另一份,绑在箭的最尖端。然后站在大约一牛吼的距离,用箭上绑着的那一份尖端,射穿绑在茄子上的那一份尖端。这就是其含义。“因此”:因为四圣谛就是这样难以通达,所以说“因此”。巴利
1115. Pañcame santhāgāreti sippuggaṇhanasālāyaṃ. Upāsanaṃ karonteti kaṇḍakhipanasippaṃ karonte. Asanaṃ atipātenteti kaṇḍaṃ atikkamente. Poṅkhānupoṅkhanti ekaṃ kaṇḍaṃ khipitvā yathā assa sarassa poṅkhaṃ vijjhati, aparaṃ anupoṅkhaṃ nāma dutiyassa poṅkhaṃ, puna aparaṃ tassa poṅkhanti evaṃ atipātente addasa. Yatra hi nāmāti ye nāma. Durabhisambhavataranti dukkarataraṃ. Sattadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭiṃ paṭivijjheyyāti ekaṃ vālaṃ sattadhā bhinditvā, tassa ekaṃ bhedaṃ gahetvā, vātiṅgaṇamajjhe bandhitvā, aparaṃ bhedaṃ kaṇḍassa aggakoṭiyaṃ bandhitvā, usabhamatte ṭhito kaṇḍabaddhāya koṭiyā taṃ vātiṅgaṇabaddhakoṭiṃ paṭivijjheyyāti attho. Tasmāti yasmā evaṃ duppaṭivijjhāni cattāri saccāni, tasmā.
《第一轭孔经》的注释巴利
7. Paṭhamachiggaḷayugasuttavaṇṇanā
1117 第七项,相互吞食,就是彼此吃来吃去。弱者被吞食,就是强壮的大鱼等吞食弱小的小鱼等。巴利
1117. Sattame aññamaññakhādikāti aññamaññaṃ khādanaṃ. Dubbalakhādikāti balavantehi macchādīhi dubbalānaṃ macchādīnaṃ khādanaṃ.
8. 《第二轭孔经》的注释巴利
8. Dutiyachiggaḷayugasuttavaṇṇanā
1118 第八句:“大地”是指铁围山之内的大地。“尊者,这是偶然发生的”——这句话的意思是:这是偶然出现的事。假如那根轭不腐烂,海水不干涸,那只龟也不死去,那也许还能随自己的意愿碰上,这就是这句话的含义。巴利
1118. Aṭṭhame mahāpathavīti cakkavāḷagabbhantarā mahāpathavī. Adhiccamidaṃ, bhanteti idaṃ adhiccuppattikaṃ sace taṃ yugaṃ na pūti bhaveyya, samudde udakaṃ na susseyya, so ca kacchapo na mareyya, api nāma yadicchāvasena siyāti attho.
“比丘们,这是偶然的”——在这里,玛哈斯瓦长老用四重轭的比喻来说明:就好比有人站在东边铁围山的山口,把轭抛出去,盲龟的脖子正好穿过轭孔——人身的获得就是这样偶然。又好比有人站在南边铁围山的山口把轭抛出去,那轭在海里旋转,碰到先前抛出的那副轭,轭孔叠在轭孔上面,龟脖子正好穿过轭孔——如来的出世比这还要更加偶然。又好比有人站在西边铁围山的山口把轭抛出去,那轭在海里旋转,碰到先前抛出的两副轭,轭孔叠在轭孔上面,龟脖子正好穿过轭孔——如来所宣说的法与律能够弘扬开来,比这还要更加偶然。又好比有人站在北边铁围山的山口把轭抛出去,那轭在海里旋转,碰到先前抛出的三副轭,轭孔叠在轭孔上面,龟脖子正好穿过轭孔——应当知道,对四谛的现观,比这还要远为偶然。第九项等,则与《现观相应》中所说的方法相同。巴利
Evaṃ adhiccamidaṃ, bhikkhaveti ettha mahāsīvatthero cattāri yugāni dasseti – puratthimacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhitena purisena pakkhittayugassa hi chiggaḷena tassa andhakacchapassa gīvāya pavesanaṃ viya manussapaṭilābho adhiccapaṭilābhī. Dakkhiṇacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhitena pakkhittassa pana paribbhamantassa purimayugaṃ patvā chiggaḷena chiggaḷupari āruḷhassa chiggaḷena gīvappavesanaṃ viya tathāgatuppādo adhiccatarasambhavo. Pacchimacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhitena pakkhittassa pana paribbhamantassa purimayugadvayaṃ patvā chiggaḷena chiggaḷupari āruḷhassa chiggaḷena gīvappavesanaṃ viya tathāgatappaveditassa dhammavinayassa dīpanaṃ adhiccatarasambhavaṃ. Uttaracakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhitena pakkhittassa pana paribbhamantassa purimayugattayaṃ patvā chiggaḷena chiggaḷupari āruḷhassa chiggaḷena gīvappavesanaṃ viya catusaccapaṭivedho ativiya adhiccatarasambhavo veditabbo. Navamādīni abhisamayasaṃyutte vuttanayānevāti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10