第29节 天子故事里的这次第说法
29. Devaputtassa vatthumhi ayamānupubbīkathā
夜叉所欺品解释 · 69 段
在这之前，据说那拉达正等正觉佛的时代，这座岛以另一个名字为人所知。后来某个时候，岛上闹了饥荒，庄稼歉收，大饥荒的恐怖逼迫着众生。那时，那拉达世尊的一位弟子在某个村子里托钵乞食，结果却像洗过的钵一样空着出来了。当时有一户人家，把一升米装进小布袋里，放进水中煮，然后喝那米水活命。他们看见长老，就上前礼拜，接过钵，用那些米煮成饭放进钵里，供养给长老。凭着他们的信心之力，那口锅竟然被饭装得满满的。他们看到这奇异的事，心想“我们供养圣者的布施，今天果报就现前了”，满心欢喜，召集了大众，请他们吃饭，然后自己才吃。取饭的地方取了多少就满多少。从那时起，他们向遇到的大众布施，命终之后投生到了天界。那位长老带着饭，走到一棵树下坐下来准备吃。据说那棵树上住着一位天子，因为饥饿疲惫，看见长老在吃饭，就舍弃天身，化作一个老人的模样站在他旁边。长老没有理会，继续吃。天子等长老留下最后一口饭、吃完的时候，咳嗽了一声，让长老知道自己站在那里。长老看见他，心生歉疚，就把最后一口饭团放在他手里。天子接过饭团站在那里想：“我过去想必从来没有对沙门、婆罗门，或者穷人、乞丐，甚至乌鸦狗这些低微的众生布施过食物，所以我才做了天人却连饭都得不到。不如我把这团饭供养给长老吧，这会给我带来长久的利益和安乐。”这样想了之后，他对饭团放下了贪著，走到长老跟前说：“主人，我是您的仆人，请以此世帮助我够了；请以后世帮助我吧。”说完就把饭倒进长老的钵里。饭团刚一落进钵中，在三俱卢舍的范围内就出现了天界的食器。天子以五体投地礼拜长老，然后取来天界的食物，先做布施，之后自己才吃。从第二天起，天子向长老和遇到的大众做盛大的布施，命终之后投生天界，在六欲天中辗转享受天界的福报。到了莲华上佛的时代，他从那里死后，投生在波罗奈一位拥有无数财富、持邪见的居士家中，人们给他取名叫天授。后来他长大成人时，父母去世了。他看着装满黄金、宝石、珍珠等的仓库，心想：“我的父母因为持邪见，从这里没有做过布施等任何善事就去了后世，连一枚小钱都没带走；而我要带着它走。”下定决心后，他让人击鼓宣告，召集穷人、乞丐和流浪者，在七天之内通过布施把全部财产都施舍出去，然后进入森林出家修行，修习遍处业处，证得五神通和八等至，成为能在空中飞行的人。那时，一位名叫莲华上的世尊住在天鹅城，被诸天神、梵天神等围绕，正坐着宣说与四谛相关的法。当时那位苦行者正飞行在空中，看见大众聚集，又看见从世尊身上放出的六色光芒，惊讶地想“这是什么”，就从空中降下来，看见以大佛威仪坐着说法的世尊，心生净信，坐在大众中听法，然后礼拜世尊，回到自己的草庵。他在那里住到寿命尽头，命终后投生到三十三天，三十劫中享受天界福报，在六欲天中辗转轮回。五十一世做帝释天王，二十一世做转轮王，享尽人间的福报。在此佛出世时，世尊般涅槃后，他投生在舍卫城的一个家族中，七岁时看见一位比丘在说法。看见后就走近他，听了法，获得无常想，就坐在那里证得了阿拉汉果。于是他证得无碍解，回顾自己所作的福业，在比丘们中间宣说那段前世的事迹。因此。
Ito pubbe nāradassa kira sammāsambuddhassa kāle ayaṃ dīpo aññatarena nāmena pākaṭo ahosi, so panekasmiṃ kāle dubbhikkho ahosi dussasso, mahāchātakabhayaṃ satte pīḷeti. Tasmiṃ samaye nāradassa bhagavato eko sāsaniko sāvako aññatarasmiṃ gāme piṇḍāya caritvā yathā dhotapattova nikkhami. Athaññatarasmiṃ gehe manussā ekaṃ taṇḍulanāḷiṃpoṭalikāya bandhitvā udake pakkhipitvā pacitvā udakaṃ gahetvā pivanto jīvanti, tadā theraṃ disvā vanditvā pattaṃ gahetvā tena taṇḍulena bhattaṃ pacitvā patte pakkhipitvā therassa adaṃsu. Atha tesaṃ saddhābalena sā ukkhali bhattena paripuṇṇā ahosi, te taṃ abbhutaṃ disvā ayyassa dinnadāne vipāko ajjeva no diṭṭhoti somanassajātā mahājanaṃ sannipātetvā te bhattaṃ bhojetvā pacchā sayaṃ bhuñjiṃsu. Bhattassa gahitagahitaṭṭhānaṃ pūrateva. Tato paṭṭhāya te sampattamahājanassa dānaṃ dadantā āyupariyosāne devaloke nibbattiṃsu, atha so thero bhattaṃ ādāya gantvā aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīditvā bhuñjitumārati. Tasmiṃ kira rukkhe nibbatto eko devaputto āhārena kilanto bhuñjamānaṃ theraṃ disvā attabhāvaṃ vijahitvā mahallakavesena tassa samīpe aṭṭhāsi. Thero anāvajjitvāva bhuñjati. Devaputto carimālopaṃ ṭhapetvā bhuttakāle ukkāsitvā attānaṃ ṭhitabhāvaṃ jānāpesi. Thero taṃ disvā vippaṭisāri hutvā carimaṃ bhatthapiṇḍaṃ tassa hatthe ṭhapesi, tato so bhattapiṇḍaṃ gahetvā ṭhito cintesi. Ito kira mayā pubbe samaṇabrāhmaṇānaṃ vā kapaṇaddhikānaṃ vā antamaso kākasunakhā dīnampi āhāraṃ adinnapubbaṃ bhavissati, tenavāhaṃ devo hutvāpi bhattaṃ na labhāmi. Handāhaṃ imaṃ bhattapiṇḍaṃ therasseva dassāmi, taṃ me bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāya cāti. Evañca pana cintetvā bhattapiṇḍe āsaṃ pahāya theraṃ upasaṅkamma sāmi dāsassa vo alaṃ idha lokena saṅgahaṃ. Paralokena me saṅgahaṃ karothāti vatvā tassa patte okiri. Athassa bhatthapiṇḍaṃ patte patitamatteyeva tigāvutaṭṭhāne dibbamayāni bhattabhājanānipaññāyiṃsu. Devaputto theraṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā tato dibbabhojanaṃ gahetvā pathamaṃ dānaṃ datvā pacchā sayaṃ bhuñci. Tato deputto dutiyadivasato paṭṭhāya therassa ca sampattamahājanassa ca mahādānaṃ dento āyupariyosāne 0 devaloke nibbattitvā chasu kāmasaggesu aparāparaṃ dibbasampatti manubhavamāno padumuttarassa bhagavato kāle tato cuto bārāṇasiyaṃ anekavibhavassa micchādiṭṭhikassa kuṭumbikassa gehe nibbatti. Devotissa nāmaṃ akaṃsu. Aparabhāge viññutaṃ pattassa tassa mātāpitaro kālamakaṃsu. Sovaṇṇamaṇimuttādipūritakoṭṭhāgārādayo oloketvā mama mātāpitaro micchādiṭṭhikattā ito dānādikiñcikammaṃ akaritvā paralokaṃ gacchantā kākaṇikamattampi agahetvā gatā, ahaṃ pana taṃ gahetvāva gamissāmīti sanniṭṭhānaṃ katvā bheriṃ carāpetvā kapaṇaddhikavanibbake sannipātetvā sattāhabbhantare sabbaṃ sāpateyyaṃ dānamukhena datvā araññaṃ pavisitvā isippabbajjaṃ pabbajitvā kasiṇaparikammaṃ katvā pañca bhiññā aṭṭha samāpattiyo nibbattetvā ākāsacārī ahosi. Atha tasmiṃsamaye padumuttaro nāma bhagavā haṃsavatīnagare paṭivasanto devabrahmādiparivuto catusaccapaṭisaṃyuttaṃ dhammaṃ desento nisinno hoti, tadā so tāpaso ākāsena gacchanto mahājanasamāgamañca bhagavato sarīrato nikkhantachabbaṇṇaraṃsiyo ca disvā kimetaṃti vimhito ākāsā otaritvā mahatiyā buddhalīḷāya nisīditvā dhammaṃ desentaṃ bhagavantaṃ disvā pasannamānaso parisantare nisinno dhammaṃ sutvā bhagavantaṃ vanditvā attano assamameva agamāsi. Atha so tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā āyupariyosāne tāvatiṃsabhavane nibbatto tiṃsakappe dibbasampattimanubhavanto chasu kāmasaggesu aparāpariyavasena saṃsari. Ekapaññāsaattabhāve sakko devarājā ahosi, ekakavīsatiattabhāve cakkavatti hutvā manussasampatti manubhavitvā imasmiṃbuddhuppāde bhagavati parinibbute sāvatthiyaṃ aññatarasmiṃ kulagehe nibbattitvā sattavassiko ekaṃ bhikkhuṃ dhammaṃ desentaṃ addasa. Disvā taṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā aniccasaññaṃ paṭilabhitvā tattha nisinnova arahattaṃ pāpuṇi, tato so pattapaṭisambhido attanā katapuññakammaṃ olokento taṃ pubbacariyaṃ bhikkhūnaṃ majjhe pakāsento āha. Tasmā.
据说，那拉达过去曾是一位正自觉者，是人中最尊贵的人。
把世间从苦里救出来，给出不死之境。
Nārado kira sambuddho, pubbe āsi naruttamo; Lokaṃ dukkhā pamocento, dadanto amataṃ padaṃ.
那时，他的弟子已经挣脱了束缚。
他托钵乞食后，在岛上得到了食物，为了把它吃掉。
Tasmiṃ tu samaye tassa, sāvako chinnabandhano; Bhikkhitvā dīpake laddha, māhāraṃ paribhuñjituṃ.
他走到树下，我在那里是树神。
我饿着肚子望着，就站在他跟前。
Rukkhamūla mupā gañchi, tatthāsiṃ rukkhadevatā; Bubhukkhitā udikkhantī, aṭṭhāsiṃ tassa santike.
悲悯盈怀，他施我饭食团；
接过饭团，他当时正忍饥站立。
Adāsi me bhattapiṇḍaṃ, karuṇāpūritantaro; Gahetvāna ṭhito piṇḍaṃ, sahamāno khudaṃ tadā.
过去我从来没有给善人做过任何布施。
我虽生在天道，却仍被饥饿所逼迫。
Adinnattā mayā pubbe, kiñci dānaṃ supesale; Jighacchāpīḷito homi, jātopi devayoniyaṃ.
今天这块田对我来说实在善得，可以布施的东西也有了。
我在这里播下种子，为了从轮回中彻底解脱。
Ajja khettaṃ suladdhaṃme, deyyadhammopi vijjati; Bījamettha ca ropemi, bhavato parimuttiyā.
如是思已礼敬毕，主人啊，对仆人之恩已足；
当于此世行摄益，以及来世之益。
Iti cintiya vanditvā, dāsassa sāmi vo alaṃ; Saṅgahaṃ idha lokasmiṃ, karotha pāralokikaṃ.
这样说完，我就给了他，他也满怀慈悲地吃了。
凭这个善业，我在那一刻得到了丰盛的食物。
Iti vatvā adāsāhaṃ, bhuñci sopi dayāparo; Tenāhaṃ puññakammena, sudhannamalabhiṃ khaṇe.
从彼殁已，生于六天，得大福报；
久住彼处，经于长时，具足天通。
Tato cuto chadevesu, vindanto mahatiṃsiriṃ; Cirakālaṃ vasiṃ tattha, deviddhīhi samaṅgitā.
从此十万劫之前，有一位名叫莲华上的佛。
世间导师、法王、如来出世了。
Satasahasse ito kappe, padumuttaranāmako; Uppajji lokanāyako, dhammarājā tathāgato.
那时我拥有大神通，是个住在森林荒野里的苦行者。
我具足了五种神通，能在空中行走。
Mahiddhiko tadā āsiṃ, tāpaso kānane vane; Sampattapañcā bhiññāṇo, ākāsena carāmahaṃ.
那时我在空中飞行，前往可爱的天鹅城。
佛光环绕，光鬘闪耀。
Tadā kāsena gacchanto, ramme haṃsavatīpure; Buddharaṃsiparikkhittaṃ, ketumālāvilāsitaṃ.
我见胜者天众围绕而说法，
见彼已，我身立于虚空、众人之中。
Devasaṅghaparibbūḷhaṃ, desentaṃ addasaṃ jinaṃ; So taṃ disvāna nabhasā, ṭhitohaṃ parisantare.
闻法心踊跃，于导师处命终；
从彼殁已，我生于可乐三十三天。
Dhammaṃ sutvā udaggohaṃ, kālaṃ katvāna satthuno; Tato cuto papannosmi, tāvatiṃse manorame.
在三万劫里，一直往来于天界和人间；
我不知晓恶趣，我获得广大的安乐。
Tiṃsakappasahassāni, caranto devamānuse; Duggatiṃ nābhijānāmi, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.
Ekapaññāsatikkhattuṃ, devarajjamakārayiṃ; Athekavīsatikkhattuṃ, cakkavattī ahosahaṃ.
往昔无数生中，我于处处屡作一方小王；
值此贤劫，如来入般涅槃之时。
Padesarajjaṃ kāsāhaṃ, bahukkhattuṃ tahiṃ tahiṃ; Imasmiṃ bhaddake kappe, nibbutetu tathāgate.
善业所催，投生舍卫殊胜大城；
生于尊贵之家，年方七岁。
Codito puññakammena, sāvatthipuramuttame; Uppajjitvā kule seṭṭhe, jātiyā sattavassiko.
Sutvā dhammaṃ kathentassa, bhikkhussaññatarassahaṃ; Bhavassantaṃ karitvāna, arahattamapāpuṇiṃ.
那时我的布施善加给予，无上之法也善加听闻。
我依靠那业的力量，走到了苦的尽头。
Sudinnaṃ me tadā dānaṃ, sussutaṃ dhammamuttamaṃ; Dukkhassantaṃ akāsāhaṃ, tassa kammassa vāhasāti.
他这样说完之后，就劝导许多人投入善行。
Evañca pana vatvā bahū jane kusalakamme niyojesīti.
纵以最后一口之食行布施，
或以须臾片刻听闻正法。
众生能得到三种圆满。
贤者啊，谁能说尽多施者的果报呢？
Dānenapevaṃ carimāya piṇḍiyā, Savaṇāya dhammassa muhuttakena; Labhanti sattā tividhampi sampadaṃ, Phalaṃ vade ko bahudāyakassa bho.
