夜叉所欺品·第30节 希瓦利长老的故事中,这是次第说法
夜叉欺骗品解释 · 148 段
第30节 希瓦利长老的故事中,这是次第说法
30. Sīvalittherassa vatthumhi ayamānupubbīkathā
据说从这个世界算起,十万劫之前,有一位名叫莲华上的导师出现在世间,他通过说法,引导众生证得不死的大涅槃。那时候,世尊在天鹅城,在包括国王在内的众人当中,把一位比丘安立在“获得利养最多的比丘”中的第一位。当时那位国王看到这个情形,心里也想要得到那个位置,于是向以佛陀为首的僧团做了大布施,然后用头顶礼世尊的双足。那时世尊为他授记说:“将来在乔达摩世尊的教法里,你会得到那个位置。”国王听了这话,满心欢喜,做了种种功德,死后生到天界。后来他又在波罗奈投生为长者之子,用四种生活必需品,尽一辈子供养了一千位独觉佛,死后又生到天界,享受了极大的福报。从那里死后,在毗婆尸世尊的时代,他投生在盘头摩帝城的一个家族里。那时他担任“军队守卫”这个职务,为国王办事。当时城里的在家信众们一起去拜见毗婆尸正自觉者,礼拜之后说:“尊者世尊,请您和弟子们接受我们的供养。”于是邀请佛陀第二天来应供,做了大布施。大家同心协力,为世尊建造了一座极其贵重的大园林。在园林庆典上做大布施的时候,他们说“布施的地方不能说缺了什么”,准备好布施,查看布施场地时,发现没有新鲜的酪和蜂窝蜜,就叫人过来,给了一千钱,派他们去说:“快去把酪和蜜找来。”他们拿着一千钱,为了找酪和蜜到处走,停在各个门口。这时那位军队守卫正带着给国王的酪和蜜走过去,来到大门口。他们看到酪和蜜,就说:“喂,拿一千钱来,把这个给我们。”他回答“不给”,他们就把价钱加到一千,继续求。于是军队守卫问:“这点不值钱的东西,你们用一千钱来求,要拿它做什么?”他们回答说“为了供佛”。他就说:“那我自己来布施吧。”于是把酪和蜜配上生姜、胡椒等,再加上砂糖、蜜、糖浆之类,送到布施的地方。靠着大师的威神力,这份供品足够供养以佛陀为首的六十八万比丘。后来他凭着这个福业,在天界和人间享受福报。再后来,在我们世尊的时代,他在拘利城,依靠摩诃梨车族国王摩诃梨,投生在名叫苏毗娅的正后腹中。他在母胎里住了七年七个月,又因为难产受了七天的苦。当他从母胎出来的时候,父母给他取名叫希瓦利。这样有大福德的人,竟然在母胎里那么长时间受苦,这是他自己所造恶业的力量造成的。据说他过去世曾做国王,和自己的敌国国王打仗时,跟母亲商量。母亲给他出了个主意,说围住城池就能抓住敌人。他听了母亲的话,围城到第七天才攻下来。因为那个恶业的力量,母子二人才受了这么大的苦。后来母亲在生产的时候,第七天忆念世尊,才安乐地卸下了重担,顺利生下孩子。她很高兴,在第七天向以佛陀为首的比丘僧团做了大布施。她的儿子七岁时离家,见到大师,请求出家。大师把他交给舍利弗长老。于是他以舍利弗长老为和尚、目犍连为阿阇梨,出了家。就在剃发完毕的那一刻,他证得了阿拉汉果,为佛陀的教法增添了光彩。他因为前世所造福业的力量,成了大福德者,也是获得利养最多的比丘中的第一位。有一次,世尊为了探望离婆多长老,前往佉陀罗林精舍,带着三万比丘来到三十由旬、没有水、食物很少的旷野。大多数天神都对希瓦利长老有信心,所以世尊让希瓦利长老走在前面开路,住在天神们建好的精舍里,享用天神们准备的布施,到了离婆多长老那里,办完探望的事,回到祇园,就把希瓦利长老安立在“获得利养第一”的位置上。因此《譬喻经》中这样说。
Ito kira kappasatasahassamatthake padumuttaro nāma satthā loke udapādi dhammadesanāya satte amatamahānibbāṇaṃ pāpento, tasmiṃ samaye bhagavā haṃsāvatiyaṃ sarājikāya parisāya majjhe ekaṃ bhikkhuṃ lābhīnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi. Tadā rājā taṃ disvā taṃ ṭhānaṃ kāmayamāno buddhapamukhassa saṅghassa mahādānaṃ datvā bhagavato pādamūle sirasā nipajji, tadāssa bhagavā anāgate gotamassa bhagavato sāsane taṃ ṭhānaṃ labhissasīti vatvā byākāsi. Taṃ sutvā mudito rājā puññāni katvā devaloke nibbatti. Tato aparabhāge bārāṇasiyaṃ seṭṭhiputto hutvā paccekabuddhasahassaṃ catupaccayadānena yāvajīvaṃ paṭijaggitvā devaloke nibbatto mahantaṃ sampatti manubhavitvā tato cuto vipassissa bhagavato kāle bandhumatīnagare aññatarasmiṃ kulagehe nibbatti. So tasmiṃ samaye senaguttaṭṭhāne ṭhatvā rañño kammaṃ karoti, tadā nagaravāsino upāsakagaṇā vipassīsammāsambuddhaṃ upasaṅkamma vanditvā bhagavā bhante sasāvako amhākaṃ anuggahaṃ karotūti svātanāya nimantetvā mahādānaṃ datvā sabbe ekacchandā bhagavanta muddissa mahārahaṃ mahāpariveṇaṃ kārāpetvā pariveṇamahe mahādānaṃ dadantā dānagge asukaṃ nāma natthīti na vattabbanti vatvā dānaṃ paṭiyādetvā dānaggaṃ olokentā navadadhiñca paṭalamadhuñca apassantā purise pakkositvā sahassaṃ datvā dadhimadhuṃ khippaṃ pariyesitvā ānethāti pesesuṃ, te sahassaṃ gahetvā dadhimadhuṃ upadhāretuṃ tattha tattha vicarantā dvārantare aṭṭhaṃsu, tadā ayaṃ senagutto rañño sabhattaṃ dadhimadhuṃ ādāya gacchanto mahādvāraṃ sampāpuṇi, atha te dadhimadhuṃ disvā bho kahāpaṇaṃ gahetvā imaṃ dehīti yāciṃsu. Tena na dassāmīti vutte yāvasahassaṃ vaḍḍhetvā yāciṃsu. Tato senagutto imaṃ appagghaṃ sahassena yācatha, ki manena karothāti pucchi, tehi sambuddhatthāyāti vutte tenahi ahameva dassāmīti jīramaricādīhi sakkharamadhuphāṇitādayo yojetvā dānaggaṃ upanāmesi. Taṃ satthu ānubhāvena buddhapamukhassa aṭṭhasaṭṭhibhikkhusatasahassassa pahoṇakaṃ ahosi. Tato so tena puññakammena devamanussalokesu sampatti manubhavitvā aparabhāge amhākaṃ bhagavato kāle koliyanagare mahālilicchavirañño upanissāya suppiyāya nāma aggamahesiyā kucchismiṃ paṭisandhiṃ gaṇhi. So sattamāsasattasaṃvaccharāni mātukucchiyaṃ vasitvā sattadivasāni mūḷhagabbho dukkhamanubhavi. Mātukucchito nikkhamantassa tassa mātāpitaro sīvalīti nāma makaṃsu. Evaṃ mahāpuññassa ettakaṃ kālaṃ mātukucchimhi dukkhānubhavanaṃ attanāva katena pāpabalena ahosi, so kira atīte rājā hutvā attano sapattaraññā saddhiṃ saṅgāmento mātarā saddhiṃ mantesi. Sā nagaraṃ rundhitvā amitte gaṇhituṃ sakkāti upāya madāsi, sopi tassā vacanena nagaraṃ rundhitvā sattame divase aggahesi, tena pāpakammabalena mātāputtānaṃ evaṃ mahantaṃ dukkhaṃ ahosīti. Tato sā puttaṃ vijāyanakāle sattame divase bhagavantaṃ anussaritvā sukhena bhāraṃ muñci. Tuṭṭhā sā sattame divase buddhapamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ adāsi, athassā putto sattavassikakāle gehā nikkhamma satthāraṃ disvā pabbajjaṃ yāci. Satthā sāriputtattherassa niyojesi, tato sāriputtattherena upajjhāyena moggallānamācariyaṃ katvā pabbaji, atha so khuraggeyeva arahattaṃ patvā buddhasāsanaṃ sobhesi, so pubbe katapuññānubhāvena mahāpuñño ahosi lābhīnañca aggo. Athekasmiṃ samaye bhagavā revatattheraṃ dassanāya khadiravanavihāraṃ gacchanto tiṃsabhikkhusahassehi saddhiṃ tiṃsayojanikaṃ chaṭṭitakantāraṃ sampāpuṇi nirūdakaṃ appabhakkhaṃ. Yebhuyyena devatā sīvalitthere pasannā. Tasmā bhagavā sīvalittheraṃ purato cārikaṃ katvā devatāhi kārāpite vihāre vasanto devatāhi sajjitadānaṃ paribhuñjanto revatattheraṃ saṃpāpuṇitvā gatakammaṃ niṭṭhāpetvā jetavanamāgamma lābhīnaṃ aggaṭṭhāne taṃ ṭhapesīti. Tena vuttaṃ apadāne.
有一位名叫莲华上的胜者,对一切法都具足慧眼。
距今十万劫前,这位导师出现于世。
Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
他的戒行无法计量,定力像金刚一样坚固。
他的智慧无量殊胜,解脱也无与伦比。
Sīlaṃ tassa asaṅkhyeyyaṃ, samādhi vajirūpamo ; Asaṃkhiyaṃ ñāṇavaraṃ, vimutti ca anopamā.
在人、天、龙和梵天神聚在一起的时候,
导师在挤满沙门和婆罗门的场合里说法。
Manujāmaranāgānaṃ, brahmānañca samāgame; Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, dhammaṃ deseti nāyako.
于大众中无畏者,安立彼有弟子众、得大供养、具福德、持光辉者
于此最胜位。
Sasāvakaṃ mahālābhiṃ, puññavantaṃ jutindharaṃ, Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu visārado.
那时我是刹帝利,住在名为天鹅的城中。
听了胜者的这番话,也领会了弟子众多的功德。
Tadāhaṃ khattiyo āsiṃ, pure haṃsavatīvhaye ; Sutvā jinassa taṃ vākyaṃ, sāvakassa guṇaṃ bahuṃ.
邀请之后,七日供养佛与弟子;
行此大布施后,我发愿求彼处。
Nimantayitvā sattāhaṃ, bhojayitvā sasāvakaṃ; Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.
那时,那位人中之雄看见我俯伏在他脚边,
那位大雄就以声音说了这番话。
Tadā maṃ vinataṃ pāde, disvāna purisāsabho; So sarena mahāvīro, imaṃ vacanamabravī.
从那以后,渴望听闻胜者教法的广大民众;
天众、阿修罗、乾闼婆,还有具大神力的梵天神。
Tato jinassa vacanaṃ, sotukāmā mahājanā; Devadānavagandhabbā, brahmānoca mahiddhikā.
沙门和婆罗门也都合掌向您礼敬。
礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中无上者!
Samaṇabrāhmaṇā cāpi, namassisuṃ katañjalī; Namo te purisājañña, namo te purisuttama.
刹帝利曾行大布施,施予我等,乃至七日;
我等欲闻其果报,大牟尼,请为宣说。
Khattiyena mahādānaṃ, dinnaṃ sattāhakampi no; Sotukāmā phalaṃ tassa, byākarohi mahāmune.
于是世尊说道:你们听我说的话。
于不可衡量的佛陀,于功德善为安住。
Tato avoca bhagavā, suṇotha mama bhāsitaṃ; Appameyyamhi buddhasmiṃ, guṇamhi suppatiṭṭhitā.
布施到达施主后,能带来不可衡量的果报;
即使他拥有大财富,仍会希求最殊胜的境地。
Dakkhiṇā dāyakaṃ patvā, appameyyaphalāvahā; Api ce sa mahābhogo, ṭhānaṃ pattheti muttamaṃ.
愿我亦如善现比丘,成为丰利养者中之得利养者;
如是所愿,当来必得。
Lābhī vipulalābhīnaṃ, yathā bhikkhu sudassano; Tathāhaṃpi bhaveyyanti, lacchate taṃ anāgate.
十万劫之后,将有生于甘蔗族者。
他将名为乔达摩,成为世间的导师。
Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamonāma nāmena, satthā loke bhavissati.
于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
名曰希瓦利,当来为世尊弟子。
Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sīvali nāma nāmena, hessati satthusāvako.
以此善作之业,以及思与誓愿,
舍离人身之后,我往生三十三天。
Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ.
其后一时,波罗奈最胜之城;
我为富商之子,殷富而多财。
Tatoparasmiṃsamaye, bārāṇasipuruttame; Seṭṭhiputto ahaṃ āsiṃ, aḍḍhappatto mahādhano.
邀请了一千位独觉佛导师;
那时,我用甜美的食物和饮品,恭敬地让他们得到了满足。
Sahassamatte pacceka, nāyake ca nimantiya; Madhurenannapānena, santappesiṃtadādaro.
从那里死后,我在六欲天中享受了大名声。
被天女们围绕着,住在珍宝所成的宫殿里。
Tato cuto chakāmagge, anubhosiṃmahāyasaṃ; Devaccharāparivuto, pāsāde ratanāmaye.
诸佛如是不可思议,佛法亦不可思议。
对不可思议的佛功德生起净信的人,他们的果报也是不可思议的。
Evaṃ acintiyā buddhā, buddhadhammā acintiyā; Acintiye pasannānaṃ, vipākopi acintiyo.
九十一劫前,有导师名为毗婆尸;
拥有美妙眼睛的人出生了,他能洞见一切法。
Ekanavutito kappe, vipassīnāma nāyako; Uppajji cārunayano, sabbadhammavipassako.
那时我在邦度马提城,是某个家族的人;
我曾是被疼爱、被期盼的儿子,忙着处理家里的事务。
Tadāhaṃ bandhumatiyā, kulassaññatarassa ca; Dayito patthito putto, āsiṃ kammantabyāvaṭo.
尔时,有一群人,为毗婆尸大圣者营建精舍;
以其宏大著称,世称大精舍。
Tadā aññataro pūgo, vipassissa mahesino; Pariveṇaṃ akāresi, mahanta miti vissutaṃ.
大布施完成时,布施了搭配嚼食之物;
新鲜的酪和蜂蜜,他找遍了也没能寻见。
Niṭṭhite ca mahādānaṃ, dadaṃ khajjakasaṃyutaṃ; Navaṃ dadhi madhuñceva, vicinaṃ na ca maddasa.
那时我接过那新鲜的酪和蜜,
我正前往施主家时,看见了那布施。
Tadāhaṃ taṃ gahetvāna, navaṃ dadhi madhumpica, Kammasāmigharaṃ gacchaṃ, tamenaṃ dāna maddasaṃ.
纵施千次,彼二亦未得;
我于是思惟:此定非下劣。
Sahassampi ca datvāna, na latiṃsu ca taṃ dvayaṃ; Tato evaṃ vicintesiṃ, netaṃ hessati orakaṃ.
就像这些人都恭敬如来一样,
我也要供养那位有僧团随侍的世间导师。
Yathā ime janā sabbe, sakkaronti tathāgataṃ; Ahampi kāraṃ kassāmi, sasaṅghe lokanāyake.
那时我这样想过之后,就把酸奶和蜂蜜混在一起;
调和好之后,我把它供养给了世尊和僧团。
Tadāhamevaṃ cintetvā, dadhiṃmadhuñca ekato; Yojetvā lokanāthassa, sasaṅghassa adāsahaṃ.
以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我就投生到了三十三天。
Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsa magañchahaṃ.
我又曾在波罗奈为王,声名远播;
那时对沙土卡(怨敌)发怒,下令封锁城门。
Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, rājā hutvā mahāyaso; Sattukassa tadā ruddho, dvārarodhaṃ akārayiṃ.
随后被仇敌所制,一日受看守;
由彼业果成熟,遂堕猛烈地狱。
Tato sapattino ruddhā, ekāhaṃ rakkhitā ahuṃ; Tato tassa vipākena, pāpuṇiṃ nirayaṃ bhusaṃ.
如今到了最后一生,我出生在拘利城。
我的母亲是苏波瓦萨,父亲是离车族的摩诃梨。
Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure; Suppavāsā ca me mātā, mahāli licchavī pitā.
于刹帝利,凭善业,以阻塞城门之力;
我在母胎里待了七个月,整整七年,受尽痛苦。
Khattiye puññakammena, dvārarodhassa vāhasā; Sattamāse sattavasse, vasiṃkucchimhi dukkhito.
七日困于产门中,备受大苦所缠逼;
我母因施同意故,如是亦极受众苦。
Sattāhaṃ dvāramūḷhohaṃ, mahādukkhasamappito; Mātā me chandadānena, eva māsi sudukkhitā.
蒙佛陀悲悯,我安然得以出离;
就在出离之日,我便出家,行无家之梵行。
Suvatthitohaṃ nikkhanto, buddhena anukampito; Nikkhantadivaseyeva, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
我的戒师是舍利弗,大目犍连有大神通;
大智者在剃掉头发时教导了我。
Upajjhā sāriputto me, moggallāno mahiddhiko; Kese oropayanto me, anusāsi mahāmati.
头发被剪掉的时候,我证得了阿拉汉果。
天人、龙和人类,都把种种助缘送到我这里。
Kesesu chijjamānesu , arahattamapāpuṇīṃ; Devo nāgā manussā ca, paccayānu panenti me.
名叫莲华上佛,以及毗婆尸导师;
我满心欢喜,以各种殊胜的资具作了供养。
Padumuttaranāmañca, vipassiṃca vināyakaṃ; Saṃpūjayiṃ pamudito, paccayehi visesato.
由彼诸业果报故,广大最胜无过上,
我于处处获利养——林间村中水与陆。
Tato tesaṃ vipākena, kammānaṃ vipuluttamaṃ; Lābhaṃ labhāmi sabbattha, vane gāme jale thale.
世间无上导师为见离婆多,
与三万比丘众俱,动身前往。
Revataṃ dassanatthāya, yadā yāti vināyako; Tiṃsabhikkhusahassehi, saha lokagganāyako.
那时,大智者!天人以殊胜资具,为利我故,
供养大英雄、世间导师及其僧团。
Tadā devo panītehi , mamatthāya mahāmati; Paccayehi mahāvīro, sasaṅgho lokanāyako.
受我侍奉的佛陀,前去见了离婆多。
然后,我去了祇园,将此人安置在“第一”的位置上。
Upaṭṭhito mayā buddho, gantvā revatamaddasa; Tato jetavanaṃ gantvā, etadagge ṭhapesimaṃ.
于我比丘弟子中,希瓦利得利养最为第一;
利益一切世间的导师,在众会中称赞了我。
Lābhīnaṃ sīvali aggo, mama sissesu bhikkhavo; Sabbelokahito satthā, kittayī parisāsumaṃ.
我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
犹如龙象断除系缚,我住于无漏。
Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
我来到最胜佛陀面前,这真是我的善来。
已经证得三明,佛陀的教法也已修成。
Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santikaṃ; Tisso vijjā anuppatto, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
四无碍解,以及这八种解脱;
六种神通已经亲自证得,佛陀的教法已经修习完成。
Paṭisambhidā catassopi, vimokkhā pica aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsananti.
尊者希瓦利长老确实这样诵出了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvalitthero imā gāthāyo abhāsitthāti.
听说了这殊胜的修行事迹,
福德威力,以及具吉祥者的吉祥。
舍离懈怠,勤修诸善;
耽欲之人须知:欲即有之享乐,亦当趣向寂灭。
Sutvāna etaṃ caritaṃ mahabbhutaṃ, Puññānubhāvañca siriṃ sirīmataṃ; Hitvā kusītaṃ kusalaṃ karotha, Kāmāttha kāmaṃ bhavabhoganibbutiṃ.