184被称为无性词。
184. Aliṅgā vuccante.
在有些情况下,to(后缀)用于第五格(从格)的意义。
Kvaci to pañcamyatthe.
在语法性别上,于第五格(从格)的意义中,偶尔会有 to 后缀。
Liṅgato pañcamyatthe kvaci toppaccayo hoti.
“tvā 等被称为语尾变化之名”,即是 to 等直至词末的语尾变化之名。因此,那些以语尾变化为结尾者,正因为以语尾变化结尾,故成立为词,而不再另有语尾变化。例如:从 corasmā(从盗贼)而成为 corato。同样地,pitito(从父亲),此处“pit 等词在 asiṃ 中”云云,由于提到了 asiṃ,在 to 中 pit 等词的 us 便转为 i。
‘‘Tvādayo vibhattisaññāyo’’ti toppabhutidānyantānaṃ vibhattisaññā. Tasmā tadantānampi vibhatyantattā padattaṃ siddhanti na puna vibhatti. Corasmā corato. Evaṃ pitito, ettha ‘‘pitādīna masimhi’’ tyatrāsimhiggahaṇena tomhi pitādīnaṃ ussa i.
此(词根)用在 thaṃ 等及 nidha 等之前的情况。
Imassi thandānihatodhesu ca.
在 thaṃ 等之前时,此(词根)变为 i。由此而有 ito。
Thaṃādīsu paresu imassa i hoti. Ito.
“或者,一切此者的 a 变为 ā”——在 to 等中,此者的 a 变为 a 或 ā,如 ato、etto。另一派则依“元音消失”等规则,令 a 消失。
‘‘Sabbassetassākāro vā’’ti tothesvetassa attaṃ vā, ato, etto. Pakkhe- ‘‘saralopā’’dinā akāralopo.
“若论三种过失”——问:其因为何?源自何处?
‘‘Tratothesu ce’’ti kissa ku. Kuto.
“Kvaci to”:依经文的双重构词,to既用于第七格义,亦表“从最初”的起始义。
‘‘Kvaci to’’ti suttadvidhākaraṇena sattamyatthe ca to hoti, ādismiṃ, ādito.
185第185条:“tratha等词缀接于一切代词之后,表第七格义”——即tratha等词缀用于第七格义。如sabbasmiṃ、sabbatra、sabbattha,此为二种形式。同理,有atra、attha。此处ettha中的a,即是前文“tre恒常”规则中的a。kutra、kuttha。
185. ‘‘Tratha sattamiyā sabbanāmehī’’ti sattamyatthe trathappaccayā honti. Sabbasmiṃ, sabbatra, sabbattha, dvittaṃ. Evaṃ atra, attha. Ettha ‘‘tre nicca’’nti pubbe etassa a. Kutra, kuttha.
“若在其余诸处”:于kā等替代形式中,即kattha。
‘‘Sesesu ce’’ti kādese-kattha.
186“kismā”等词中的 va 为词缀;“kissa 的 ka 变为 ve”等规则,即 ka 变为 ko,k 与 ā 脱落。kva。
186. ‘‘Kismā vo ce’’ti vappaccayo. ‘‘Kissa ka vece’’ti ko, kakārākāralopo. Kva.
187“hiṃ, haṃ, hiñcana”等词缀中,何以 hiṃ 等为起始词缀?答:在“ku, hiṃ, haṃ 等词缀”中,ku 用于表示“何处”;以 ca 字连接 hiñcana 与 dācana。如 kuhiṃ, kuhaṃ, kuhiñcanaṃ。
187. ‘‘Hiṃ haṃ hiñcana’’nti kasmā hiṃ ādipaccayā. ‘‘Ku hiṃ haṃsu ce’’ti kissa ku. Cakārena hiñcanaṃ dācanaṃsu ca. Kuhiṃ, kuhaṃ, kuhiñcanaṃ.
188从 ta 词干后加 hiṃ、haṃ,即得 tahiṃ, tahaṃ。
188. ‘‘Tamhā ce’’ti hiṃhaṃ. Tahiṃ, tahaṃ.
189第189条:“于ya词干后加hiṃ”。yahiṃ。
189. ‘‘Yato hiṃ’’ti hiṃ. Yahiṃ.
190第190条:“于ima词干后加hadhā等”。hadhā。iha, idha。
190. ‘‘Imasmā hadhā ce’’ti hadhā. Iha, idha.
191“于一切处加dhī”——即得dhi。如sabbadhi(一切处)。
191. ‘‘Sabbato dhī’’ti dhi. Sabbadhi.
192第192条:“时”品。
192. Kāletyadhikāro.
“kiṃsabbaññekayakuhi dādācana”——此即从kiṃ等词干后加dā起始的词缀,再加dācana词缀。如kasmiṃ kāle(于何时),其义即为kadā、kudācanaṃ。
‘‘Kiṃsabbaññekayakuhi dādācana’’nti kiṃ ādito dā, dācanaṃ ca. Kasmiṃ kāle kadā, kudācanaṃ.
“sabbassa so dāmhi vā”——此即sabba词干变为so,再加dā词缀,为任选规则。由此得sadā(常时)、sabbadā(一切时)等形。
‘‘Sabbassa so dāmhi vā’’ti sabbassa so vā. Sadā, sabbadā.
193“tamhā dāni ce”:即从“ta”词干衍生,附以“dāni”及“dā”词缀,由此得“tadāni”(此时)、“tadā”(那时)诸形。
193. ‘‘Tamhā dāni ce’’ti dāni, dā ca. Tadāni, tadā.
194对于以“yadā”等词起首的“ima”等词,以及“samāna”、“apara”等词,依次各自附加“jja”、“jju”等词缀。其中,“ima”与“samāna”的词干变为“a”,词缀随之附着。由此得:“ajja”(今日)、“sajju”(即时)、“aparajju”(后日)。
194. Yadādinā imasaddā, samānāparehi ca yathāsaṅkhyaṃ jja jjuppaccayā, ima, samānānaṃ a, sā ca. Ajja, sajju, aparajju.
195“imasmā rahidhunādāni ce”:即附加以“rahi”为首的诸词缀。又依规则“eta rahimhī”:在“rahi”之前,“ima”变为“eta”。由此得:“etarahi”(如今)。
195. ‘‘Imasmā rahidhunādāni ce’’ti rahyādippaccayā. ‘‘Eta rahimhī’’ti imassa eto. Etarahi.
“a dhunāmhi ce”:即当接续词缀“dhunā”时,“ima”变为“a”。由此得“adhunā”(近来)、“idāni”(现在)。
‘‘A dhunāmhi ce’’ti imassa a. Adhunā, idāni.
196同样地,此处亦作省略。
196. Lopaṃ itveva.
221,282。与所有 āvuso 等词、前缀及不变词等连用时,亦同此理。
Sabbāsamāvusopasagganipātādīhi ca.
据此,所有这些语尾皆被省略。例如:tvaṃ āvuso(贤友,你)、tumhe āvuso(贤友,你们)。
Etehi parā sabbā vibhattī lupyante. Tvaṃ āvuso, tumhe āvuso.