第十二 谛相应显示巴利原文
12. Saccasaṃyuttaṃ
第一 定品显示巴利原文
1. Samādhivaggo
1071 舍卫城因缘。
“比丘们,应当修习定。比丘们,有定的比丘能如实了知。如实了知什么呢?他如实了知‘这是苦’,如实了知‘这是苦集’,如实了知‘这是苦灭’,如实了知‘这是导向苦灭之道’。比丘们,应当修习定。比丘们,有定的比丘能如实了知。”显示巴利原文
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Samādhiṃ, bhikkhave, bhāvetha. Samāhito, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṃ pajānāti. Kiñca yathābhūtaṃ pajānāti? ‘Idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Samādhiṃ, bhikkhave, bhāvetha. Samāhito, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṃ pajānāti’’.
因此,比丘们,‘这是苦’应当精勤了知,‘这是苦集’应当精勤了知,‘这是苦灭’应当精勤了知,‘这是导向苦灭之道’应当精勤了知。第一。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Paṭhamaṃ.
宴坐经显示巴利原文
2. Paṭisallānasuttaṃ
1072 “诸比丘,应当修习宴坐。宴坐的比丘能如实了知。如实了知些什么呢?如实了知“此是苦”,如实了知“此是苦集”,如实了知“此是苦灭”,如实了知“此是导向苦灭之道”。诸比丘,应当修习宴坐。宴坐的比丘能如实了知。”显示巴利原文
‘‘Paṭisallāne, bhikkhave, yogamāpajjatha. Paṭisallīno, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṃ pajānāti. Kiñca yathābhūtaṃ pajānāti? ‘Idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Paṭisallāne , bhikkhave, yogamāpajjatha. Paṭisallīno, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṃ pajānāti.
因此,诸比丘,对于“此是苦”应当精勤,对于“此是苦集”应当精勤,对于“此是苦灭”应当精勤,对于“此是导向苦灭之道”应当精勤。第二。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dutiyaṃ.
第一善男子经显示巴利原文
3. Paṭhamakulaputtasuttaṃ
1073 “诸比丘,在过去世,任何善男子正确地舍弃在家、出离而为无家者,他们全都是为了如实彻证四圣谛。诸比丘,在未来世,任何善男子将正确地舍弃在家、出离而为无家者,他们全都是为了如实彻证四圣谛。诸比丘,在现在世,任何善男子正确地舍弃在家、出离而为无家者,他们全都是为了如实彻证四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ kulaputtā sammā agārasmā anagāriyaṃ pabbajiṃsu, sabbe te catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya. Ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ kulaputtā sammā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissanti, sabbe te catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya. Ye hi keci, bhikkhave, etarahi kulaputtā sammā agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, sabbe te catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya.
“是哪四种?即苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导向苦灭之道圣谛。诸比丘,在过去世,任何善男子……在未来世,任何善男子将……在现在世,任何善男子正确地舍弃在家、出离而为无家者,他们全都是为了如实彻证这四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa dukkhasamudayassa ariyasaccassa dukkhanirodhassa ariyasaccassa dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa. Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ kulaputtā sammā agārasmā anagāriyaṃ pabbajiṃsu…pe… pabbajissanti…pe… pabbajanti, sabbe te imesaṃyeva catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya.
诸比丘,因此,应当努力了知:‘这是苦’;应当努力了知:‘这是苦集’;应当努力了知:‘这是苦灭’;应当努力了知:‘这是导向苦灭之道’。” 第三经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
4. 第二善男子经显示巴利原文
4. Dutiyakulaputtasuttaṃ
1074 “诸比丘,凡过去世任何善男子,从在家而出家,正确进入非家生活,证得如实现观者,他们无不彻见四圣谛。诸比丘,凡未来世任何善男子,从在家而出家,正确进入非家生活,当证得如实现观者,他们无不当彻见四圣谛。诸比丘,凡现在世任何善男子,从在家而出家,正确进入非家生活,证得如实现观者,他们无不彻见四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ kulaputtā sammā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā yathābhūtaṃ abhisamesuṃ, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisamesuṃ. Ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ kulaputtā sammā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā yathābhūtaṃ abhisamessanti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisamessanti. Ye hi keci, bhikkhave, etarahi kulaputtā sammā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā yathābhūtaṃ abhisamenti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisamenti.
是哪四个?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导向苦灭之道圣谛。诸比丘,无论过去何时,有善男子正确地离家而出家,过无家的生活而如实现观……无论未来何时……无论现在何时,他们全都如实现观此四圣谛。显示巴利原文
‘‘Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ kulaputtā sammā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā yathābhūtaṃ abhisamesuṃ …pe… abhisamessanti…pe… abhisamenti, sabbe te imāni cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisamenti.
诸比丘,因此,应当于‘这是苦’精勤……应当于‘这是导向苦灭之道’精勤。第四经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
5. 沙门婆罗门经第一显示巴利原文
5. Paṭhamasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
1075 “诸比丘,过去、未来、现在,所有沙门或婆罗门如实证悟,他们证悟的,正是这四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yathābhūtaṃ abhisambojjhiṃsu, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambojjhiṃsu. Ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yathābhūtaṃ abhisambojjhissanti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambojjhissanti. Ye hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yathābhūtaṃ abhisambojjhanti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambojjhanti.
哪四种呢?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导向苦灭之道圣谛。诸比丘,过去、未来、现在,所有沙门或婆罗门如实证悟,他们证悟的,正是这四圣谛。显示巴利原文
‘‘Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ…pe… dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yathābhūtaṃ abhisambojjhiṃsu…pe… abhisambojjhissanti…pe… abhisambojjhanti, sabbe te imāni cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambojjhanti.
诸比丘,因此,应当致力于了知“这是苦”……应当致力于了知“这是导向苦灭之道”。第五经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
6. 第二沙门婆罗门经显示巴利原文
6. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
1076 诸比丘,过去世的沙门或婆罗门,凡是如实正觉后宣说者,他们所宣说的都是如实觉知四圣谛;未来世的沙门或婆罗门,凡是如实正觉后宣说者,所将宣说的都是如实觉知四圣谛;现在世的沙门或婆罗门,凡是如实正觉后宣说者,所宣说的都是如实觉知四圣谛。显示巴利原文
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yathābhūtaṃ abhisambuddhaṃ pakāsesuṃ, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambuddhaṃ pakāsesuṃ. Ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yathābhūtaṃ abhisambuddhaṃ pakāsessanti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambuddhaṃ pakāsessanti. Ye hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yathābhūtaṃ abhisambuddhaṃ pakāsenti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambuddhaṃ pakāsenti.
哪四种呢?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导向苦灭之道圣谛。诸比丘,过去世的沙门或婆罗门,凡是如实正觉后宣说者,他们所宣说的都是如实觉知这四圣谛;未来世的沙门或婆罗门,凡是如实正觉后宣说者,所将宣说的都是如实觉知这四圣谛;现在世的沙门或婆罗门,凡是如实正觉后宣说者,所宣说的都是如实觉知这四圣谛。显示巴利原文
‘‘Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ…pe… dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yathābhūtaṃ abhisambuddhaṃ pakāsesuṃ…pe… pakāsessanti…pe… pakāsenti, sabbe te imāni cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambuddhaṃ pakāsenti.
诸比丘!因此,应当致力于‘这是苦’……乃至……应当致力于‘这是趣向苦灭的道路’。」第六经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 寻经显示巴利原文
7. Vitakkasuttaṃ
1077 「诸比丘!你们不应寻思那些恶、不善的寻,即:欲寻、嗔恚寻、伤害寻。为什么呢?诸比丘!因为这些寻无益于义利,非梵行之根本,不导向厌离、离欲、灭、寂止、证智、正觉、涅槃。显示巴利原文
‘‘Mā, bhikkhave, pāpake akusale vitakke vitakkeyyātha , seyyathidaṃ – kāmavitakkaṃ, byāpādavitakkaṃ, vihiṃsāvitakkaṃ. Taṃ kissa hetu? Nete, bhikkhave, vitakkā atthasaṃhitā nādibrahmacariyakā na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattanti.
诸比丘,当你们思惟时,应当这样思惟:‘这是苦’;应当这样思惟:‘这是苦集’;应当这样思惟:‘这是苦灭’;应当这样思惟:‘这是导向苦灭之道’。为什么呢?诸比丘,因为这些思惟与义相应,是梵行的基础,导向厌离、离贪、灭尽、寂止、证智、正觉、涅槃。显示巴利原文
‘‘Vitakkentā ca kho tumhe, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti vitakkeyyātha, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti vitakkeyyātha, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti vitakkeyyātha, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti vitakkeyyātha. Taṃ kissa hetu? Ete, bhikkhave, vitakkā atthasaṃhitā ete ādibrahmacariyakā ete nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti.
诸比丘!因此,应当对‘这是苦’作出努力……应当对‘这是导向苦灭之道’作出努力。第七经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
1078 诸比丘,你们不应思维不善的恶念,诸如:‘世界是常’或‘世界是无常’,‘世界有边’或‘世界无边’,‘生命与身体同一’或‘生命与身体相异’,‘如来死后存在’或‘如来死后不存在’,‘如来死后既存在又不存在’或‘如来死后既非存在又非不存在’。为什么呢?诸比丘,因为这些思维不具真舍利益,非梵行之根本,不导向厌离、离染、灭尽、寂静、证智、正觉、涅槃。显示巴利原文
‘‘Mā, bhikkhave, pāpakaṃ akusalaṃ cittaṃ cinteyyātha – ‘sassato loko’ti vā ‘asassato loko’ti vā, ‘antavā loko’ti vā ‘anantavā loko’ti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā, ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā. Taṃ kissa hetu? Nesā, bhikkhave, cintā atthasaṃhitā nādibrahmacariyakā na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati.
诸比丘,你们应作这样的思维:‘这是苦’;应思维:‘这是苦集’;应思维:‘这是苦灭’;应思维:‘这是导向苦灭之道’。为什么呢?诸比丘,因为这些思维导向真舍利益,这些是梵行的根本,这些导向厌离、离染、灭尽、寂静、证智、正觉、涅槃。显示巴利原文
‘‘Cintentā ca kho tumhe, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti cinteyyātha, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti cinteyyātha, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti cinteyyātha, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti cinteyyātha. Taṃ kissa hetu? Esā, bhikkhave, cintā atthasaṃhitā, esā ādibrahmacariyakā, esā nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
诸比丘,因此,应当精勤于‘这是苦’……(中略)应当精勤于‘这是导向苦灭之道’。第八经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
争论经显示巴利原文
9. Viggāhikakathāsuttaṃ
1079 比丘们,不要作争论性的言说,诸如:‘你不知此法与律,我知此法与律。你何能知此法与律!你是邪行道者,我是正行道者。我所说的相应,你所说的不相应。你应先说的却后说,应后说的却先说。你所熟习的已被颠倒。你的立论已被驳倒,去使你的立论得解脱吧。你已被降伏,若你能,便来解明吧。’何以故?比丘们,这些言说不导向真舍利益,非梵行的根本,不导向厌离、离染、灭尽、寂静、证智、正觉、涅槃。显示巴利原文
‘‘Mā , bhikkhave, viggāhikakathaṃ katheyyātha – ‘na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi, ahaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāmi. Kiṃ tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānissasi! Micchāpaṭipanno tvamasi, ahamasmi sammāpaṭipanno. Sahitaṃ me, asahitaṃ te. Purevacanīyaṃ pacchā avaca, pacchāvacanīyaṃ pure avaca. Adhiciṇṇaṃ te viparāvattaṃ. Āropito te vādo, cara vādappamokkhāya. Niggahitosi, nibbeṭhehi vā sace pahosī’ti. Taṃ kissa hetu? Nesā, bhikkhave, kathā atthasaṃhitā nādibrahmacariyakā na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati.
比丘们,你们论说时,应当论说:‘这是苦’,应当论说:‘这是苦集’,应当论说:‘这是苦灭’,应当论说:‘这是导至苦灭之道’……应作精勤。第九经。显示巴利原文
‘‘Kathentā ca kho tumhe, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti katheyyātha , ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti katheyyātha, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti katheyyātha, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti katheyyātha…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
10. 畜生论经显示巴利原文
10. Tiracchānakathāsuttaṃ
1080 诸比丘,你们不应谈论种种畜生之论,即:王论、贼论、大臣论、军论、怖畏论、战争论、食论、饮论、衣论、卧具论、花鬘论、香论、亲戚论、车乘论、村论、镇论、城论、国土论、女人论、英雄论、街道论、井边论、先亡论、种种论、世间传说、海洋传说、如是有无论等。这是什么缘故呢?诸比丘,因为这些谈论不具义利,非梵行之始,不导向厌离、离贪、灭、寂止、证智、正觉、涅槃。显示巴利原文
‘‘Mā , bhikkhave, anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ katheyyātha, seyyathidaṃ – rājakathaṃ corakathaṃ mahāmattakathaṃ senākathaṃ, bhayakathaṃ yuddhakathaṃ, annakathaṃ pānakathaṃ vatthakathaṃ sayanakathaṃ mālākathaṃ gandhakathaṃ, ñātikathaṃ yānakathaṃ gāmakathaṃ nigamakathaṃ nagarakathaṃ janapadakathaṃ itthikathaṃ sūrakathaṃ visikhākathaṃ kumbhaṭṭhānakathaṃ, pubbapetakathaṃ nānattakathaṃ, lokakkhāyikaṃ samuddakkhāyikaṃ itibhavābhavakathaṃ iti vā. Taṃ kissa hetu? Nesā, bhikkhave, kathā atthasaṃhitā nādibrahmacariyakā na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati.
诸比丘,你们交谈时,应这样谈论:『这是苦』、『这是苦之集』、『这是苦的灭』、『这是导向苦灭之道』。这是什么缘故呢?诸比丘,因为这些谈论与义相应,是梵行之始,能导向厌离、离贪、灭、寂止、证智、正觉、涅槃。显示巴利原文
‘‘Kathentā ca kho tumhe, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti katheyyātha, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti katheyyātha, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti katheyyātha, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti katheyyātha. Taṃ kissa hetu? Esā, bhikkhave, kathā atthasaṃhitā, esā ādibrahmacariyakā, esā nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
诸比丘,因此,对于‘这是苦’应当精勤……乃至……对于‘这是导向苦灭之道’应当精勤。第十经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dasamaṃ.
定品第一显示巴利原文
Samādhivaggo paṭhamo.
Samādhi paṭisallānā, kulaputtā apare duve; Samaṇabrāhmaṇā vitakkaṃ, cintā viggāhikā kathāti.
2. 转法轮品显示巴利原文
2. Dhammacakkappavattanavaggo
转法轮经显示巴利原文
1. Dhammacakkappavattanasuttaṃ
1081 一时,世尊住在波罗奈的仙人堕处鹿野苑。在那里,世尊告诉五群比丘说:“诸比丘,出家人不应亲近两种极端。哪两种?一种是沉溺于感官欲乐、追求欲乐满足,这是低劣、粗俗、凡夫、非圣、无有利益的。另一种是沉溺于自我折磨,这是苦、非圣、无有利益的。诸比丘,如来不依此二边,证得中道,它能生起眼界,生起智慧,导向寂静、证智、觉悟、涅槃。”显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā bārāṇasiyaṃ viharati isipatane migadāye. Tatra kho bhagavā pañcavaggiye bhikkhū āmantesi – ‘‘dveme, bhikkhave, antā pabbajitena na sevitabbā. Katame dve? Yo cāyaṃ kāmesu kāmasukhallikānuyogo hīno gammo pothujjaniko anariyo anatthasaṃhito, yo cāyaṃ attakilamathānuyogo dukkho anariyo anatthasaṃhito. Ete kho, bhikkhave, ubho ante anupagamma majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati’’.
“诸比丘,什么是如来所证得的中道——能生起眼界,生起智慧,导向寂静、证智、觉悟、涅槃?正是这圣八支道,即:正见、正思维、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。诸比丘,这就是如来所证得的中道,能生起眼界,生起智慧,导向寂静、证智、觉悟、涅槃。”显示巴利原文
‘‘Katamā ca sā, bhikkhave, majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi. Ayaṃ kho sā, bhikkhave, majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
“诸比丘,这便是苦圣谛:生是苦,老是苦,病是苦,死是苦;怨憎会苦,爱别离苦,求不得苦;简言之,五取蕴是苦。诸比丘,这便是苦集圣谛:正是这导致再有的渴爱,它与喜、贪俱行,处处耽乐,即:欲爱、有爱、无有爱。诸比丘,这便是苦灭圣谛:即是对这渴爱的无余离贪、灭尽、舍弃、舍离、解脱、无执著。诸比丘,这便是导至苦灭的道圣谛:即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。”显示巴利原文
‘‘Idaṃ kho pana, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ – jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, byādhipi dukkho, maraṇampi dukkhaṃ, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ – saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā. Idaṃ kho pana, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ – yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ – kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā. Idaṃ kho pana, bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ – yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo. Idaṃ kho pana, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ – ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
比丘们,'这是苦圣谛'——于从前未曾听闻的法中,我生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。'而此苦圣谛应当被彻底了知'——比丘们,于从前未曾听闻的法中,我生起了眼……乃至……生起了光。'而此苦圣谛已被彻底了知'——比丘们,于从前未曾听闻的法中,我生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。显示巴利原文
‘‘‘Idaṃ dukkhaṃ ariyasacca’nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ pariññeyya’nti me, bhikkhave, pubbe…pe… udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ pariññāta’nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
诸比丘,“这是苦集圣谛”——于从前未曾听闻过的法中,我生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。“而此苦集圣谛应当被断除”——诸比丘,于从前未曾听闻过的法中,我生起了眼……乃至……生起了光。“而此苦集圣谛已被断除”——诸比丘,于从前未曾听闻过的法中,我生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。显示巴利原文
‘‘‘Idaṃ dukkhasamudayaṃ ariyasacca’nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ pahātabba’nti me, bhikkhave, pubbe…pe… udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ pahīna’nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
诸比丘,“此是苦灭圣谛”——于从未曾听闻的法中,我生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。“此苦灭圣谛应当实证”——诸比丘,于从未曾听闻的法中,我生起了眼……乃至……生起了光。“此苦灭圣谛已实证”——诸比丘,于从未曾听闻的法中,我生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。显示巴利原文
‘‘‘Idaṃ dukkhanirodhaṃ ariyasacca’nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ sacchikātabba’nti me, bhikkhave, pubbe…pe… udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ sacchikata’nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
诸比丘,‘此是导至苦灭之道圣谛’——对于从前未曾听闻的法,我生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。‘此导至苦灭之道圣谛应修习’——诸比丘,对于从前未曾听闻的法,我生起了眼……乃至……生起了光。‘此导至苦灭之道圣谛已修习’——诸比丘,对于从前未曾听闻的法,我生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。显示巴利原文
‘‘‘Idaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasacca’nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. Taṃ kho panidaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ bhāvetabba’nti me, bhikkhave, pubbe…pe… udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ bhāvita’nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
诸比丘,只要我对此四圣谛如此三转十二行相的如实智见尚未完全清净,我便不曾在含天、魔、梵的世间,含沙门、婆罗门的人天众中,宣称:‘我已现证无上正自觉。’显示巴利原文
‘‘Yāvakīvañca me, bhikkhave, imesu catūsu ariyasaccesu evaṃ tiparivaṭṭaṃ dvādasākāraṃ yathābhūtaṃ ñāṇadassanaṃ na suvisuddhaṃ ahosi, neva tāvāhaṃ, bhikkhave , sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ .
诸比丘,当我对此四圣谛的三转十二行相如实智见已极清净时,便在含摄天、魔、梵的世间,含摄沙门、婆罗门的人天众中,宣称已证得无上正等正觉。同时,我心中生起智见:‘我的解脱不可动摇,此是最后一生,不再有后有。’世尊作是说已,五群比丘心悦诚服,对世尊所说欢喜信受。显示巴利原文
‘‘Yato ca kho me, bhikkhave, imesu catūsu ariyasaccesu evaṃ tiparivaṭṭaṃ dvādasākāraṃ yathābhūtaṃ ñāṇadassanaṃ suvisuddhaṃ ahosi, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti , ayamantimā jāti, natthidāni punabbhavo’’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā pañcavaggiyā bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
而当此法被宣说时,具寿憍陈如生起了离尘离垢的法眼:‘凡是集起之法,皆是灭尽之法。’显示巴利原文
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne āyasmato koṇḍaññassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’’nti.
世尊转动法轮的时候,地居天的天神们发出声音宣告:'世尊在波罗奈的仙人堕处鹿野苑,转动了无上的法轮,这法轮不能被任何沙门、婆罗门、天神、魔罗、梵天或世界上的任何人所逆转。'听到地居天天神们的声音后,四大王天的天神们也发出声音宣告:'世尊在波罗奈的仙人堕处鹿野苑,转动了无上的法轮,这法轮不能被任何沙门、婆罗门、天神、魔罗、梵天或世界上的任何人所逆转。'听到四大王天天神们的声音后,三十三天的天神们……夜摩天的天神们……兜率天的天神们……化乐天的天神们……他化自在天的天神们……梵众天的天神们也发出声音宣告:'世尊在波罗奈的仙人堕处鹿野苑,转动了无上的法轮,这法轮不能被任何沙门、婆罗门、天神、魔罗、梵天或世界上的任何人所逆转。'显示巴利原文
Pavattite ca pana bhagavatā dhammacakke bhummā devā saddamanussāvesuṃ – ‘‘etaṃ bhagavatā bārāṇasiyaṃ isipatane migadāye anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Bhummānaṃ devānaṃ saddaṃ sutvā cātumahārājikā devā saddamanussāvesuṃ – ‘‘etaṃ bhagavatā bārāṇasiyaṃ isipatane migadāye anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ, appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Cātumahārājikānaṃ devānaṃ saddaṃ sutvā tāvatiṃsā devā…pe… yāmā devā…pe… tusitā devā…pe… nimmānaratī devā…pe… paranimmitavasavattī devā…pe… brahmakāyikā devā saddamanussāvesuṃ – ‘‘etaṃ bhagavatā bārāṇasiyaṃ isipatane migadāye anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti.
就这样,在那一刻、那一刹那、那一须臾间,音声上达梵天界。而此十千世界,震动、大震动、遍震动,一道无量的胜妙光明在世中显现,超越了诸天的威光。显示巴利原文
Itiha tena khaṇena (tena layena) tena muhuttena yāva brahmalokā saddo abbhuggacchi. Ayañca dasasahassilokadhātu saṅkampi sampakampi sampavedhi, appamāṇo ca uḷāro obhāso loke pāturahosi atikkamma devānaṃ devānubhāvanti.
那时,世尊发此优陀那:“憍陈如确实已了知!憍陈如确实已了知!”由此,具寿憍陈如便得名为“阿若憍陈如”。第一经。显示巴利原文
Atha kho bhagavā imaṃ udānaṃ udānesi – ‘‘aññāsi vata, bho, koṇḍañño, aññāsi vata, bho, koṇḍañño’’ti! Iti hidaṃ āyasmato koṇḍaññassa ‘aññāsikoṇḍañño’ tveva nāmaṃ ahosīti. Paṭhamaṃ.
2. 如来经显示巴利原文
2. Tathāgatasuttaṃ
1082 “这是苦圣谛”——诸比丘,对于这些往昔从未听闻过的法,如来生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。“而此苦圣谛应当遍知”——诸比丘,对于这些往昔从未听闻过的法,如来眼生起,智生起,慧生起,明生起,光生起。“此苦圣谛已遍知”——诸比丘,对于这些往昔从未听闻过的法,如来生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。显示巴利原文
‘‘‘Idaṃ dukkhaṃ ariyasacca’nti, bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ pariññeyya’nti bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe…pe… udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ pariññāta’nti, bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
“此是苦集圣谛”——诸比丘,如来于前所未闻的法上,眼生起,智生起,慧生起,明生起,光生起。“此苦集圣谛应当断除”——诸比丘,如来于前所未闻的法上……光生起。“此苦集圣谛已断除”——诸比丘,如来于前所未闻的法上,眼生起,智生起,慧生起,明生起,光生起。”显示巴利原文
‘‘‘Idaṃ dukkhasamudayaṃ ariyasacca’nti bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ pahātabba’nti, bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe…pe… udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ pahīna’nti, bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
“此是苦灭圣谛”——诸比丘,如来于前所未闻的法上,眼生起,智生起,慧生起,明生起,光生起。“此苦灭圣谛应当作证”——诸比丘,如来于前所未闻的法上……光生起。“此苦灭圣谛已作证”——诸比丘,如来于前所未闻的法上,眼生起,智生起,慧生起,明生起,光生起。”显示巴利原文
‘‘‘Idaṃ dukkhanirodhaṃ ariyasacca’nti, bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ sacchikātabba’nti, bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe…pe. … udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ sacchikata’nti, bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
“这是导向苦灭的行道圣谛”——诸比丘,对于从前未曾听闻的法,如来们生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。“那导向苦灭的行道圣谛应被修习”——诸比丘,对于从前未曾听闻的法……生起了光。“那导向苦灭的行道圣谛已被修习”——诸比丘,对于从前未曾听闻的法,眼生起,智生起,慧生起,明生起,光生起。显示巴利原文
‘‘‘Idaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasacca’nti, bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ bhāvetabba’nti, bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe…pe… udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ bhāvita’nti, bhikkhave, tathāgatānaṃ pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādī’’ti. Dutiyaṃ.
3. 蕴经显示巴利原文
3. Khandhasuttaṃ
1083 “诸比丘,有四种圣谛。哪四种呢?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导向苦灭的行道圣谛。”显示巴利原文
‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ.
“诸比丘,什么是苦圣谛?当说‘五取蕴’,即:色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比丘,这称为苦圣谛。”显示巴利原文
‘‘Katamañca , bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ? ‘Pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṃ, seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ.
“诸比丘,什么是苦集圣谛?就是那带来再生的渴爱,它与喜乐、贪染相伴,随所生处遍求欢喜,也就是:欲爱、有爱、无有爱。诸比丘,这称为苦集圣谛。”显示巴利原文
‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ? Yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ – kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ.
“诸比丘,什么是苦灭圣谛?就是那渴爱的彻底无余的消逝与灭尽,亦即:舍离它、放下它、解脱它、不依著它。诸比丘,这称为苦灭圣谛。”显示巴利原文
‘‘Katamañca , bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ? Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo – idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ.
“诸比丘,什么是导向苦灭的行道圣谛呢?正是这八支圣道,即:正见……乃至……正定。诸比丘,这便称为导向苦灭的行道圣谛。诸比丘,这些便是四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi – idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni.
诸比丘,因此,对于‘这是苦’应当精勤……乃至……对于‘这是导至苦灭之道’应当精勤。第三经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
第四 内处经显示巴利原文
4. Ajjhattikāyatanasuttaṃ
1084 诸比丘,有四聖諦。哪四种?苦聖諦、苦集聖諦、苦灭聖諦、導至苦灭之道聖諦。显示巴利原文
‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ.
诸比丘,何为苦聖諦?应说:『六内处』。哪六种?眼处……意处。诸比丘,这便称为苦聖諦。显示巴利原文
‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ? ‘Cha ajjhattikāni āyatanānī’ tissa vacanīyaṃ. Katamāni cha? Cakkhāyatanaṃ…pe… manāyatanaṃ – idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ.
诸比丘,何为苦集聖諦?那導致再生、与喜貪俱行、於各处欢喜的渴愛,即:欲愛、有愛、无有愛。诸比丘,这便称为苦集聖諦。显示巴利原文
‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ? Yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ – kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā – idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ.
诸比丘!什么是苦灭圣谛?即是对那渴爱无余的离染、息灭、舍离、弃舍、解脱、不执取——诸比丘!这称为苦灭圣谛。显示巴利原文
‘‘Katamañca , bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ? Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo – idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ.
诸比丘!什么是导至苦灭之道圣谛?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定——诸比丘!这称为导至苦灭之道圣谛。诸比丘!这些就是四圣谛。显示巴利原文
‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi – idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni.
诸比丘!因此,对于‘这是苦’,应当精勤修习……乃至……对于‘这是导至苦灭之道’,应当精勤修习。第四经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
5. 第一受持经显示巴利原文
5. Paṭhamadhāraṇasuttaṃ
1085 “诸比丘,你们是否受持我所教导的四圣谛?”世尊这样说后,有一位比丘对世尊说:“世尊,我受持世尊所教导的四圣谛。”“比丘,你是如何受持我所教导的四圣谛呢?”“世尊,我受持世尊所教导的第一圣谛,即是苦;世尊,我受持世尊所教导的第二圣谛,即是苦集;世尊,我受持世尊所教导的第三圣谛,即是苦灭;世尊,我受持世尊所教导的第四圣谛,即是导向苦灭之道。世尊,我这样受持世尊所教导的四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Dhāretha no tumhe, bhikkhave, mayā cattāri ariyasaccāni desitānī’’ti? Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, bhante, dhāremi bhagavatā cattāri ariyasaccāni desitānī’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, dhāresi mayā cattāri ariyasaccāni desitānī’’ti? ‘‘Dukkhaṃ khvāhaṃ, bhante, bhagavatā paṭhamaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ dhāremi; dukkhasamudayaṃ khvāhaṃ, bhante, bhagavatā dutiyaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ dhāremi; dukkhanirodhaṃ khvāhaṃ, bhante, bhagavatā tatiyaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ dhāremi; dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ khvāhaṃ, bhante, bhagavatā catutthaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ dhāremi. Evaṃ khvāhaṃ, bhante, dhāremi bhagavatā cattāri ariyasaccāni desitānī’’ti.
“善哉!善哉!比丘!比丘,你确实善于受持我所教导的四圣谛。比丘,苦是我所教导的第一圣谛,你应当这样受持;比丘,苦集是我所教导的第二圣谛,你应当这样受持;比丘,苦灭是我所教导的第三圣谛,你应当这样受持;比丘,导向苦灭之道是我所教导的第四圣谛,你应当这样受持。比丘,你应当这样受持我所教导的四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Sādhu sādhu, bhikkhu! Sādhu kho tvaṃ, bhikkhu, dhāresi mayā cattāri ariyasaccāni desitānīti. Dukkhaṃ kho, bhikkhu, mayā paṭhamaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ, tathā naṃ dhārehi; dukkhasamudayaṃ kho, bhikkhu, mayā dutiyaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ, tathā naṃ dhārehi; dukkhanirodhaṃ kho, bhikkhu, mayā tatiyaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ, tathā naṃ dhārehi; dukkhanirodhagāminī paṭipadā kho, bhikkhu, mayā catutthaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ, tathā naṃ dhārehi. Evaṃ kho, bhikkhu, dhārehi mayā cattāri ariyasaccāni desitānīti.
因此,比丘,应当为‘这是苦’而精勤修习……应当为‘这是趣向苦灭之道’而精勤修习。第五经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhu, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
6. 第二受持经显示巴利原文
6. Dutiyadhāraṇasuttaṃ
1086 “诸比丘,你们是否受持我所教导的四圣谛?”当世尊这样说时,有一位比丘对世尊说:“尊者,我受持世尊所教导的四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Dhāretha no tumhe, bhikkhave, mayā cattāri ariyasaccāni desitānī’’ti? Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, bhante, dhāremi bhagavatā cattāri ariyasaccāni desitānī’’ti.
“尊者,我受持世尊所教导的第一圣谛为苦。尊者,若有任何沙门或婆罗门如此说:‘这不是沙门乔达摩所教导的苦第一圣谛。我拒绝这苦第一圣谛,另施设一个苦第一圣谛。’这是不可能的。尊者,我受持世尊所教导的苦集……(中略)……尊者,我受持世尊所教导的第四圣谛——导至苦灭之道。尊者,若有任何沙门或婆罗门如此说:‘这不是沙门乔达摩所教导的导至苦灭之道第四圣谛。我拒绝这导至苦灭之道第四圣谛,另施设一个导至苦灭之道第四圣谛。’这是不可能的。尊者,我便是如此受持世尊所教导的四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, dhāresi mayā cattāri ariyasaccāni desitānī’’ti? ‘‘Dukkhaṃ khvāhaṃ, bhante, bhagavatā paṭhamaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ dhāremi. Yo hi koci, bhante, samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃ vadeyya – ‘netaṃ dukkhaṃ paṭhamaṃ ariyasaccaṃ yaṃ samaṇena gotamena desitaṃ. Ahametaṃ dukkhaṃ paṭhamaṃ ariyasaccaṃ paccakkhāya aññaṃ dukkhaṃ paṭhamaṃ ariyasaccaṃ paññapessāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Dukkhasamudayaṃ khvāhaṃ, bhante, bhagavatā…pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ khvāhaṃ, bhante, bhagavatā catutthaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ dhāremi. Yo hi koci, bhante, samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃ vadeyya – ‘netaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā catutthaṃ ariyasaccaṃ yaṃ samaṇena gotamena desitaṃ. Ahametaṃ dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ catutthaṃ ariyasaccaṃ paccakkhāya aññaṃ dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ catutthaṃ ariyasaccaṃ paññapessāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Evaṃ khvāhaṃ, bhante, dhāremi bhagavatā cattāri ariyasaccāni desitānī’’ti.
善哉!善哉!比丘!你善能忆持我所宣说的四圣谛。比丘,我所宣说的第一圣谛是苦,你当如此忆持。比丘,若有沙门或婆罗门这样说:‘沙门乔达摩所教导的并非此苦第一圣谛。我舍弃此苦第一圣谛后,将施设另一个苦第一圣谛。’无有是处。比丘,苦集圣谛……(中略)……比丘,苦灭圣谛……(中略)……比丘,我所宣说的第四圣谛是导向苦灭之道,你当如此忆持。比丘,若有沙门或婆罗门这样说:‘沙门乔达摩所教导的并非此导向苦灭之道第四圣谛。我舍弃此导向苦灭之道第四圣谛后,将施设另一个导向苦灭之道第四圣谛。’无有是处。比丘,你当如此忆持我所宣说的四圣谛。显示巴利原文
‘‘Sādhu sādhu, bhikkhu! Sādhu kho tvaṃ, bhikkhu, dhāresi mayā cattāri ariyasaccāni desitānīti. Dukkhaṃ kho, bhikkhu, mayā paṭhamaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ, tathā naṃ dhārehi. Yo hi koci, bhikkhu, samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃ vadeyya – ‘netaṃ dukkhaṃ paṭhamaṃ ariyasaccaṃ yaṃ samaṇena gotamena desitaṃ. Ahametaṃ dukkhaṃ paṭhamaṃ ariyasaccaṃ paccakkhāya aññaṃ dukkhaṃ paṭhamaṃ ariyasaccaṃ paññapessāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Dukkhasamudayaṃ kho, bhikkhu…pe… dukkhanirodhaṃ kho, bhikkhu…pe… dukkhanirodhagāminī paṭipadā kho, bhikkhu, mayā catutthaṃ ariyasaccaṃ desitaṃ, tathā naṃ dhārehi. Yo hi koci, bhikkhu, samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃ vadeyya – ‘netaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā catutthaṃ ariyasaccaṃ yaṃ samaṇena gotamena desitaṃ . Ahametaṃ dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ catutthaṃ ariyasaccaṃ paccakkhāya aññaṃ dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ catutthaṃ ariyasaccaṃ paññapessāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Evaṃ kho tvaṃ, bhikkhu, dhārehi mayā cattāri ariyasaccāni desitānīti.
因此,比丘,对于‘这是苦’,应精勤修习……对于‘这是通往苦灭的道路’,也应精勤修习。第六经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhu, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 无明经显示巴利原文
7. Avijjāsuttaṃ
1087 在一旁坐定后,那位比丘对世尊说:“尊者,常听到‘无明、无明’的说法。尊者,究竟什么是无明?怎样才算被无明覆盖的人呢?” “比丘,不知苦、不知苦集、不知苦灭、不知趣向苦灭之道——这即是无明;如此,便是被无明覆盖的人。”显示巴利原文
Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘avijjā, avijjā’ti bhante, vuccati. Katamā nu kho, bhante, avijjā; kittāvatā ca avijjāgato hotī’’ti? ‘‘Yaṃ kho, bhikkhu, dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ – ayaṃ vuccati, bhikkhu, avijjā; ettāvatā ca avijjāgato hotī’’ti.
“因此,比丘,应当努力了知:‘此是苦’……应当努力了知:‘此是趣向苦灭之道’。”第七经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhu, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
8. 明经显示巴利原文
8. Vijjāsuttaṃ
1088 那时,有位比丘来到世尊处,顶礼世尊后,在一旁坐下。坐定后,那位比丘问世尊:“尊者,常听人说‘明、明’。尊者,究竟什么是明?又该如何定义一个具足明的人呢?”“比丘,于苦的知识,于苦集的知识,于苦灭的知识,于通往苦灭之道迹的知识。比丘,这便称之为明;如此,便可谓具足明之人。”显示巴利原文
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘vijjā, vijjā’ti, bhante, vuccati. Katamā nu kho, bhante, vijjā; kittāvatā ca vijjāgato hotī’’ti? ‘‘Yaṃ kho, bhikkhu, dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ – ayaṃ vuccati, bhikkhu, vijjā; ettāvatā ca vijjāgato hotī’’ti.
“因此,比丘,‘这是苦’应当作意策励……‘这是导向苦灭之道迹’应当作意策励。”第八经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhu, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
9. 教诫经显示巴利原文
9. Saṅkāsanasuttaṃ
1089 “诸比丘,“这是苦圣谛”——此是我所宣说的。对此,有无量的说明、无量的用语、无量的阐释,即“如是,这就是苦圣谛”;“这是苦集圣谛”……“这是苦灭圣谛”……“这是导向苦灭的道圣谛”——诸比丘,此也是我所宣说的。对此,同样有无量的说明、无量的用语、无量的阐释,即“如是,这就是导向苦灭的道圣谛”。”显示巴利原文
‘‘‘Idaṃ dukkhaṃ ariyasacca’nti bhikkhave, mayā paññattaṃ. Tattha aparimāṇā vaṇṇā aparimāṇā byañjanā aparimāṇā saṅkāsanā – ‘itipidaṃ dukkhaṃ ariyasacca’nti ; idaṃ dukkhasamudayaṃ…pe… idaṃ dukkhanirodhaṃ…pe… ‘idaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasacca’nti, bhikkhave, mayā paññattaṃ. Tattha aparimāṇā vaṇṇā aparimāṇā byañjanā aparimāṇā saṅkāsanā – ‘itipidaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasacca’nti.
因此,诸比丘,于“此是苦”应修习……于“此是导至苦灭之道”应修习。
第九经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
10. 真实经显示巴利原文
10. Tathasuttaṃ
1090 诸比丘,有这四件事,是真实的、不虚妄、不变异的。哪四件事?'这是苦'——这是真实的,不虚妄,不变异;'这是苦的集'——这是真实的,不虚妄,不变异;'这是苦的灭'——这是真实的,不虚妄,不变异;'这是导向苦灭之道'——这是真实的,不虚妄,不变异。诸比丘,这四件事正是真实、不虚妄、不变异的。显示巴利原文
‘‘Cattārimāni, bhikkhave, tathāni avitathāni anaññathāni. Katamāni cattāri? ‘Idaṃ dukkha’nti, bhikkhave, tathametaṃ avitathametaṃ anaññathametaṃ ; ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti tathametaṃ avitathametaṃ anaññathametaṃ; ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti tathametaṃ avitathametaṃ anaññathametaṃ; ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti tathametaṃ avitathametaṃ anaññathametaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri tathāni avitathāni anaññathāni.
诸比丘,是故,于‘此是苦’应修习……于‘此是导向苦灭之道’应修习。第十经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dasamaṃ.
转法轮品第二显示巴利原文
Dhammacakkappavattanavaggo dutiyo.
Dhammacakkaṃ tathāgataṃ, khandhā āyatanena ca; Dhāraṇā ca dve avijjā, vijjā saṅkāsanā tathāti.
3. 国提村品显示巴利原文
3. Koṭigāmavaggo
1. 第一国提村经显示巴利原文
1. Paṭhamakoṭigāmasuttaṃ
1091 一时,世尊住在跋耆国的国提村。在那里,世尊对诸比丘说:“诸比丘,正是由于对四圣谛未证悟、未通达,我和你们才在这漫长的轮回中流转、漂泊至今。”显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā vajjīsu viharati koṭigāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘catunnaṃ, bhikkhave, ariyasaccānaṃ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca’’.
“哪四个呢?诸比丘,正是由于对苦圣谛未能证悟、未能通达,我与你们才在这漫长的轮回中流转、漂泊如此长久。正是由于对苦集圣谛……对苦灭圣谛……正是由于对导向苦灭之道圣谛未能证悟、未能通达,我与你们才在这漫长的轮回中流转、漂泊如此长久。诸比丘,而今这苦圣谛已经证悟、已经通达,苦集圣谛已经证悟、已经通达,苦灭圣谛已经证悟、已经通达,导向苦灭之道圣谛已经证悟、已经通达;对存在的渴爱已断除,导致再生的导引已耗尽,如今不再有未来的再生。”显示巴利原文
‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa, bhikkhave, ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Dukkhasamudayassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Tayidaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ; ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti; natthidāni punabbhavo’’ti.
这是世尊所说。善逝如此说后,导师又接着说道:显示巴利原文
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
由于未能如实照见四圣谛,
流转已历经长劫,在种种生命形态中一再受生。
如今这些圣谛已被亲见,有之导引已根除;
苦之根已被斩断,如今不再有后有。此为第一段。
显示巴利原文 ‘‘Catunnaṃ ariyasaccānaṃ, yathābhūtaṃ adassanā; Saṃsitaṃ dīghamaddhānaṃ, tāsu tāsveva jātisu. ‘‘Tāni etāni diṭṭhāni, bhavanetti samūhatā; Ucchinnaṃ mūlaṃ dukkhassa, natthidāni punabbhavo’’ti. paṭhamaṃ;
2. 第二国提村经显示巴利原文
2. Dutiyakoṭigāmasuttaṃ
1092 诸比丘,若有沙门或婆罗门,于‘此是苦’不如实知,于‘此是苦集’不如实知,于‘此是苦灭’不如实知,于‘此是导向苦灭之道’不如实知,诸比丘,我不承认这些沙门为沙门,亦不承认这些婆罗门为婆罗门。这些尊者,于现法中以自证智作证沙门义或婆罗门义而具足安住,亦无可能。显示巴利原文
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca panete āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.
“诸比丘,凡任何沙门或婆罗门,如实了知‘此是苦’,如实了知‘此是苦集’,如实了知‘此是苦灭’,如实了知‘此是导向苦灭之道’,诸比丘,我称他们为沙门中的沙门、婆罗门中的婆罗门。那些尊者能于现法中,以自证智证得沙门义与婆罗门义,而安住其中。”显示巴利原文
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti.
世尊如是说。如是说已,善逝、导师复如是说:显示巴利原文
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
那些不了知苦,亦不了知苦之生起的人,
也不了知那苦究竟无余灭尽之处。
他们也不知晓那条导向苦灭的道路;
他们缺乏心的解脱,也缺乏慧的解脱;
他们无力终结,唯有反复经历生与老。
而那些了知苦的人,也了知苦的生起;
在那里,一切苦灭尽无余。
显示巴利原文 ‘‘Ye dukkhaṃ nappajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ; Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati. ‘‘Tañca maggaṃ na jānanti, dukkhūpasamagāminaṃ; Cetovimuttihīnā te, atho paññāvimuttiyā; Abhabbā te antakiriyāya, te ve jātijarūpagā. ‘‘Ye ca dukkhaṃ pajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ; Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati. ‘‘Tañca maggaṃ pajānanti, dukkhūpasamagāminaṃ; Cetovimuttisampannā, atho paññāvimuttiyā;
他们能终结一切,不再趣向生与老。」第二经。显示巴利原文
Sabbā te antakiriyāya, na te jātijarūpagā’’ti. dutiyaṃ;
3. 正自觉者经显示巴利原文
3. Sammāsambuddhasuttaṃ
1093 【舍卫城因缘】“诸比丘,有这些四圣谛。哪四种呢?苦圣谛……乃至……导向苦灭的行道圣谛——诸比丘,这些就是四圣谛。诸比丘,由于如来如实正觉此四圣谛,故被称为‘阿拉汉、正自觉者’。显示巴利原文
Sāvatthinidānaṃ. Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ…pe… dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisambuddhattā tathāgato ‘arahaṃ sammāsambuddho’ti vuccati.
“诸比丘,因此,于此应作努力:‘此是苦’……乃至……‘此是导向苦灭之道’应作努力。” 第三经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
4. 阿拉汉经显示巴利原文
4. Arahantasuttaṃ
1094 舍卫城因缘。诸比丘,过去、未来、现在任何已证阿拉汉、正自觉者,他们如实现等觉的,悉皆现等觉四圣谛。显示巴利原文
Sāvatthinidānaṃ. Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhiṃsu, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhiṃsu. Ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhissanti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhissanti. Ye hi keci, bhikkhave, etarahi arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhanti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhanti.
“哪四种?即:苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导向苦灭之道圣谛。诸比丘,过去、未来、现在任何已证阿拉汉、正自觉者……(中略)……如实现等觉的,他们悉皆现等觉此四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Ye hi, keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhiṃsu…pe… abhisambujjhissanti…pe… abhisambujjhanti, sabbe te imāni cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhanti.
诸比丘!因此,应作努力:‘这是苦。’……应作努力:‘这是导向苦灭之道。’第四经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
5. 漏尽经显示巴利原文
5. Āsavakkhayasuttaṃ
1095 诸比丘,我说,漏尽属于知者、见者,而不属于不知者、不见者。诸比丘,知见何法而有漏尽?知‘这是苦’、见‘这是苦’,则有漏尽;知‘这是苦集’、见‘这是苦集’,则有漏尽;知‘这是苦灭’、见‘这是苦灭’,则有漏尽;知‘这是导向苦灭之道’、见‘这是导向苦灭之道’,则有漏尽。诸比丘,正是这样,如是知者、如是见者而得漏尽。显示巴利原文
‘‘Jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Idaṃ dukkha’nti, bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti.
诸比丘!因此,‘这是苦’应当勤修……‘这是导向苦灭之道’应当勤修。第五经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
6. 友经显示巴利原文
6. Mittasuttaṃ
1096 诸比丘,凡是你们所悲悯的人,凡是认为值得聆听的人——朋友、同僚、亲戚、血亲——诸比丘,你们应当劝导他们、确立他们、安立他们,如实通达四圣谛。显示巴利原文
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, anukampeyyātha, ye ca sotabbaṃ maññeyyuṃ – mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā – te vo, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā.
“比丘们,那些你们应当悲悯的人,以及那些认为值得听闻的人——朋友、同僚、亲戚、血亲——比丘们,你们应当激励、安立、建立他们,使之如实通达这四圣谛。”显示巴利原文
‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa, dukkhasamudayassa ariyasaccassa, dukkhanirodhassa ariyasaccassa, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa. Ye hi keci, bhikkhave, anukampeyyātha, ye ca sotabbaṃ maññeyyuṃ – mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā te vo, bhikkhave, imesaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā.
比丘们,因此,应当致力于‘这是苦’……应当致力于‘这是导向苦灭之道’。第六经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 如实经显示巴利原文
7. Tathasuttaṃ
1097 诸比丘,有此四圣谛。哪四种呢?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导向苦灭之道圣谛。诸比丘,这四圣谛是真实的、不虚假的、无其他的,因此称为‘圣谛’。显示巴利原文
‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni tathāni avitathāni anaññathāni; tasmā ‘ariyasaccānī’ti vuccanti.
诸比丘,是故应致力于了知‘这是苦’……应致力于了知‘这是导向苦灭之道’。”第七经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
第八 世间经。显示巴利原文
8. Lokasuttaṃ
1098 “诸比丘,有四圣谛。哪四种?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导至苦灭之道圣谛。于有天、魔、梵的世间,于有沙门、婆罗门、天、人的众生中,如来是圣者;因此称为‘圣谛’。”显示巴利原文
‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato ariyo; tasmā ‘ariyasaccānī’ti vuccanti’’.
诸比丘,因此,你们应致力于了知‘这是苦’……应致力于了知‘这是导至苦灭之道’。 第八经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
9. 应遍知经显示巴利原文
9. Pariññeyyasuttaṃ
1099 “诸比丘,有此四圣谛。哪四种呢?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导向苦灭的道圣谛。诸比丘,这就是四圣谛。在这四圣谛中,有应遍知的圣谛,有应断的圣谛,有应证得的圣谛,有应修习的圣谛。”显示巴利原文
‘‘Cattārimāni , bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ atthi ariyasaccaṃ pariññeyyaṃ, atthi ariyasaccaṃ pahātabbaṃ, atthi ariyasaccaṃ sacchikātabbaṃ, atthi ariyasaccaṃ bhāvetabbaṃ.
“诸比丘,什么是应遍知的圣谛?苦圣谛应遍知,苦集圣谛应断,苦灭圣谛应证得,导向苦灭的道圣谛应修习。”显示巴利原文
‘‘Katamañca, bhikkhave, ariyasaccaṃ pariññeyyaṃ? Dukkhaṃ, bhikkhave, ariyasaccaṃ pariññeyyaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ pahātabbaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ sacchikātabbaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ bhāvetabbaṃ.
诸比丘,因此,应致力去了解‘这是苦’……应致力去了解‘这是导向苦灭之道’。(第九经)显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
10. 牛主经显示巴利原文
10. Gavampatisuttaṃ
1100 一时,众多上座比丘住在支提国的萨罕奢尼迦。那时,众上座比丘食后托钵归来,聚集在圆堂中安坐,彼此生起了这样的谈论:“贤友们,见到苦者,是否也见到苦集、苦灭及导向苦灭的行道呢?”显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ sambahulā therā bhikkhū cetesu viharanti sahañcanike . Tena kho pana samayena sambahulānaṃ therānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘yo nu kho, āvuso, dukkhaṃ passati dukkhasamudayampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passatī’’ti.
闻此,具寿憍梵波提长老对诸比丘说:“贤友们,这是我于世尊面前亲耳听闻、当面领受的:‘比丘们,见苦者亦见苦之集、苦之灭、趣向苦灭之道。见苦集者亦见苦、苦之灭、趣向苦灭之道。见苦灭者亦见苦、苦之集、趣向苦灭之道。见趣向苦灭之道者亦见苦、苦之集、苦之灭。’”第十经。显示巴利原文
Evaṃ vutte āyasmā gavampati thero bhikkhū etadavoca – ‘‘sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ, sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘yo , bhikkhave, dukkhaṃ passati dukkhasamudayampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati. Yo dukkhasamudayaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati. Yo dukkhanirodhaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhasamudayampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati. Yo dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhasamudayampi passati, dukkhanirodhampi passatī’’’ti. Dasamaṃ.
国提村品第三显示巴利原文
Koṭigāmavaggo tatiyo.
二跋耆、正自觉者、阿拉汉、漏尽者;
牛主,朋友、如此与世间,应遍知。
显示巴利原文 Dve vajjī sammāsambuddho, arahaṃ āsavakkhayo; Mittaṃ tathā ca loko ca, pariññeyyaṃ gavampatīti.
4. 申恕林品显示巴利原文
4. Sīsapāvanavaggo
1. 申恕林经显示巴利原文
1. Sīsapāvanasuttaṃ
4. 西沙巴林品显示巴利原文
4. Sīsapāvanavaggo
1. 西沙巴林经显示巴利原文
1. Sīsapāvanasuttaṃ
1101 一时,世尊住在憍赏弥的西沙巴林。那时,世尊用手拾起少许西沙巴树叶,对比丘们说:“诸比丘,你们认为如何?哪个更多——是我手中这少许西沙巴树叶,还是上方林中那些树叶?”“世尊,世尊手中这少许西沙巴树叶极少,上方西沙巴林中的树叶确实更多。”“诸比丘,正是如此,我所证知而未对你们宣说的,确实更多。诸比丘,为何我不宣说那些呢?因为那些不相应于义利,非梵行基础,不导向厌离、离贪、灭、寂止、证智、正觉、涅槃;因此我不宣说那些。”显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati sīsapāvane . Atha kho bhagavā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yāni vā mayā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahitāni yadidaṃ upari sīsapāvane’’ti? ‘‘Appamattakāni , bhante, bhagavatā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahitāni; atha kho etāneva bahutarāni yadidaṃ upari sīsapāvane’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, etadeva bahutaraṃ yaṃ vo mayā abhiññāya anakkhātaṃ. Kasmā cetaṃ, bhikkhave, mayā anakkhātaṃ? Na hetaṃ, bhikkhave, atthasaṃhitaṃ nādibrahmacariyakaṃ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati; tasmā taṃ mayā anakkhātaṃ’’.
“诸比丘,我宣说了什么呢?我宣说了‘这是苦’,宣说了‘这是苦集’,宣说了‘这是苦灭’,宣说了‘这是导向苦灭之道’。”显示巴利原文
‘‘Kiñca, bhikkhave, mayā akkhātaṃ? ‘Idaṃ dukkha’nti, bhikkhave, mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti mayā akkhātaṃ’’.
“诸比丘,为何我宣说这些?诸比丘,因为这些与义利相应,是梵行的基础,导向厌离、离贪、灭、寂止、证智、正觉、涅槃。因此我宣说了这些。”显示巴利原文
‘‘Kasmā cetaṃ, bhikkhave, mayā akkhātaṃ? Etañhi, bhikkhave, atthasaṃhitaṃ etaṃ ādibrahmacariyakaṃ etaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati; tasmā taṃ mayā akkhātaṃ .
诸比丘,因此,应当努力:‘这是苦’……(中略)……应当努力:‘这是导向苦灭之道’。第一经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Paṭhamaṃ.
槐叶经显示巴利原文
2. Khadirapattasuttaṃ
1102 诸比丘,若有人这样说:“我未如实现观苦圣谛,未如实现观苦集圣谛,未如实现观苦灭圣谛,未如实现观导向苦灭之道圣谛,却能正确地令苦终结。”这是不可能的。显示巴利原文
‘‘Yo, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
诸比丘,譬如有人这样说:“我用阿迦陀树叶、娑罗树叶或余甘子树叶编成篮,用来盛水或多罗叶。”这是不可能的。同样地,诸比丘,若有人这样说:“我未如实现观苦圣谛……(中略)……未如实现观导向苦灭之道圣谛,却能正确地令苦终结。”这也是不可能的。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ khadirapattānaṃ vā saralapattānaṃ vā āmalakapattānaṃ vā puṭaṃ karitvā udakaṃ vā tālapattaṃ vā āharissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati; evameva kho, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca…pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
诸比丘,但若有人这样说:‘我如实现观苦圣谛,如实现观苦集圣谛,如实现观苦灭圣谛,如实现观导向苦灭之道圣谛,而能正确地作苦之终结’——这是有可能的。显示巴利原文
‘‘Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati.
“诸比丘!譬如有人这样说:‘我将用莲叶、波罗舍叶或摩楼瓦叶做成容器,取来水或棕榈果’,这是可能的。同样地,诸比丘!若有人这样说:‘我如实现观苦圣谛,如实现观苦集圣谛,如实现观苦灭圣谛,如实现观导向苦灭之道圣谛,而能正确地作苦之终结’,这也是可能的。”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ padumapattānaṃ vā palāsapattānaṃ vā māluvapattānaṃ vā puṭaṃ karitvā udakaṃ vā tālapattaṃ vā āharissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati; evameva kho, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca …pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati.
诸比丘!因此,‘这是苦’应当修习瑜伽……‘这是导向苦灭之道’应当修习瑜伽。第二经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dutiyaṃ.
3. 杖经显示巴利原文
3. Daṇḍasuttaṃ
1103 “诸比丘,譬如将一根木棒抛向空中,它有时根部着地,有时顶端着地。同样地,诸比丘,那些被无明所覆、被渴爱所缚的众生,流转轮回,有时从此世去往他世,有时从他世还归此世。这是什么原因呢?诸比丘,那是因为他们没有见到四圣谛。哪四谛?苦圣谛……乃至……导向苦灭之道圣谛。”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, daṇḍo uparivehāsaṃ khitto sakimpi mūlena nipatati, sakimpi aggena nipatati; evameva kho, bhikkhave, avijjānīvaraṇā sattā taṇhāsaṃyojanā sandhāvantā saṃsarantā sakimpi asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchanti, sakimpi parasmā lokā imaṃ lokaṃ āgacchanti. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
“因此,诸比丘,应当精勤修习:‘此是苦’……应当精勤修习:‘此是导向苦灭之道’。”第三经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
1104 “诸比丘,若衣服或头著了火,应当如何做?”“尊者,若衣服或头著了火,为了扑灭它,便应生起极大的意欲、精勤、勇猛、努力、不退转、正念与正知。”显示巴利原文
‘‘Āditte , bhikkhave, cele vā sīse vā kimassa karaṇīya’’nti? ‘‘Āditte, bhante, cele vā sīse vā, tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīya’’nti.
“诸比丘,即使衣服或头著了火,也应将其搁置一旁,不作意、不挂碍,为了如实通达那尚未通达的四圣谛,应生起极大的意欲、精勤、勇猛、努力、不退转、正念与正知。哪四种?苦圣谛……乃至……导向苦灭的道圣谛。”显示巴利原文
‘‘Ādittaṃ, bhikkhave, celaṃ vā sīsaṃ vā ajjhupekkhitvā amanasikaritvā anabhisametānaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
诸比丘!因此,于此应当精勤:‘这是苦’……应当精勤:‘这是导向苦灭之道’。——第四经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
5. 百矛经显示巴利原文
5. Sattisatasuttaṃ
1105 “诸比丘!譬如有一个人,寿命百年、能活百岁。有人对他这样说:‘来吧,朋友!上午,他们将用一百支矛刺你;正午,用一百支矛刺你;傍晚,用一百支矛刺你。朋友!你日日被三百支矛刺穿,如此度过百年,至百岁时,你将现观先前尚未现观的四圣谛。’”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso vassasatāyuko vassasatajīvī. Tamenaṃ evaṃ vadeyya – ‘ehambho purisa, pubbaṇhasamayaṃ taṃ sattisatena hanissanti, majjhanhikasamayaṃ sattisatena hanissanti, sāyanhasamayaṃ sattisatena hanissanti. So kho tvaṃ, ambho purisa, divase divase tīhi tīhi sattisatehi haññamāno vassasatāyuko vassasatajīvī vassasatassa accayena anabhisametāni cattāri ariyasaccāni abhisamessasī’’’ti.
诸比丘,对于有义利的善男子,这足以令他堪忍。为什么呢?诸比丘,此轮回无始,矛、剑、箭、斧的击打,其前际不可知。诸比丘,即便如是,我不说伴随着苦、伴随着忧而现观四圣谛;我说伴随着乐、伴随着喜而现观四圣谛。哪四者?苦圣谛……导至苦灭之道圣谛。显示巴利原文
‘‘Atthavasikena, bhikkhave, kulaputtena alaṃ upagantuṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro; pubbā koṭi nappaññāyati sattippahārānaṃ asippahārānaṃ usuppahārānaṃ pharasuppahārānaṃ . Evañcetaṃ, bhikkhave, assa. Na kho panāhaṃ, bhikkhave, saha dukkhena, saha domanassena catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayaṃ vadāmi; api cāhaṃ, bhikkhave, sahāva sukhena, sahāva somanassena catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayaṃ vadāmi. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
诸比丘,因此,应于‘这是苦’而致力……应于‘这是导至苦灭之道’而致力。第五经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
1106 诸比丘!譬如有人将赡部洲中的草、薪、枝、叶全部砍截下来,聚为一处;聚为一处后,做成尖桩。做成尖桩后,将大海中的大众生贯穿在大尖桩上,将大海中的中等众生贯穿在中等尖桩上,将大海中的微细众生贯穿在微细尖桩上。诸比丘!然而大海中的粗大众生尚且未能穷尽。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso yaṃ imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ tacchetvā ekajjhaṃ saṃhareyya; ekajjhaṃ saṃharitvā sūlaṃ kareyya. Sūlaṃ karitvā ye mahāsamudde mahantakā pāṇā te mahantakesu sūlesu āvuneyya, ye mahāsamudde majjhimakā pāṇā te majjhimakesu sūlesu āvuneyya, ye mahāsamudde sukhumakā pāṇā te sukhumakesu sūlesu āvuneyya. Apariyādinnā ca, bhikkhave, mahāsamudde oḷārikā pāṇā assu.
那时,此赡部洲的草、薪、枝、叶反而会耗尽、用尽。诸比丘!大海中的微细众生比这更多,难以把它们一一穿在尖桩上。这是什么原因呢?诸比丘!因为其身极为微细。诸比丘!恶趣正是如此广袤。诸比丘!已从如此广袤的恶趣中解脱的具见者,如实了知『这是苦』……如实了知『这是导至苦灭之道』。显示巴利原文
‘‘Atha imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. Ito bahutarā kho, bhikkhave, mahāsamudde sukhumakā pāṇā, ye na sukarā sūlesu āvunituṃ. Taṃ kissa hetu? Sukhumattā , bhikkhave, attabhāvassa. Evaṃ mahā kho, bhikkhave, apāyo. Evaṃ mahantasmā kho, bhikkhave, apāyasmā parimutto diṭṭhisampanno puggalo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti.
诸比丘!因此,应当精勤于了知:『这是苦』……应当精勤于了知:『这是导至苦灭之道』。第六经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 第一日经显示巴利原文
7. Paṭhamasūriyasuttaṃ
1107 “诸比丘!日出时,曙光为其前导与前兆。同样地,诸比丘!对于比丘如实现观四圣谛,正见为其前导与前兆。这位比丘可预期:他将如实了知‘这是苦’……乃至……如实了知‘这是导至苦灭之道’。”显示巴利原文
‘‘Sūriyassa , bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sammādiṭṭhi. Tassetaṃ bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānissati…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānissati.
诸比丘!因此,应精勤:‘这是苦’……应精勤:‘这是导至苦灭之道’。第七经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
8. 第二日经显示巴利原文
8. Dutiyasūriyasuttaṃ
1108 诸比丘,只要月亮与太阳尚未在世间生起,便没有大光明、大光辉的显现。那时,唯是盲暗,是深邃的黑暗;昼夜不显现,月份与半月不显现,季节与年岁不显现。显示巴利原文
‘‘Yāvakīvañca , bhikkhave, candimasūriyā loke nuppajjanti, neva tāva mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Andhatamaṃ tadā hoti andhakāratimisā . Neva tāva rattindivā paññāyanti, na māsaddhamāsā paññāyanti, na utusaṃvaccharā paññāyanti.
诸比丘,但当月亮与太阳在世间生起时,便有大光明、大光辉的显现。那时,不再有盲暗,不再有深邃的黑暗;那时,昼夜显现,月份与半月显现,季节与年岁显现。同样地,诸比丘,只要如来、阿拉汉、正自觉者尚未在世间生起,便没有大光明、大光辉的显现。那时,唯是盲暗,是深邃的黑暗。那时,四圣谛未被指示、未被教导、未被施设、未被建立、未被开显、未被分析、未被阐明。显示巴利原文
‘‘Yato ca kho, bhikkhave, candimasūriyā loke uppajjanti, atha mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Neva andhakāratamaṃ tadā hoti na andhakāratimisā. Atha rattindivā paññāyanti, māsaddhamāsā paññāyanti, utusaṃvaccharā paññāyanti. Evameva kho, bhikkhave, yāvakīvañca tathāgato loke nuppajjati arahaṃ sammāsambuddho, neva tāva mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Andhatamaṃ tadā hoti andhakāratimisā. Neva tāva catunnaṃ ariyasaccānaṃ ācikkhaṇā hoti desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṃ.
“然而,诸比丘,当如来、阿拉汉、正自觉者出现于世间时,便有大光明、大光辉的显现。那时,幽暗与昏冥不再有。继而便有对四圣谛的宣讲、教导、宣示、安立、开显、辨析、阐明。是哪四个呢?苦圣谛……乃至……导向苦灭之道的圣谛。”显示巴利原文
‘‘Yato ca kho, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho, atha mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Neva andhatamaṃ tadā hoti na andhakāratimisā. Atha kho catunnaṃ ariyasaccānaṃ ācikkhaṇā hoti desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa .
诸比丘!因此,应于‘这是苦’而精勤……乃至……应于‘这是导向苦灭之道’而精勤。第八经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
9. 门阈经显示巴利原文
9. Indakhīlasuttaṃ
1109 诸比丘!凡是未如实了知“这是苦”……未如实了知“这是导至苦灭之道”的沙门或婆罗门,他们仰望其他沙门或婆罗门的面容,心想:“这位尊者必是知者而知、见者而见。”显示巴利原文
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’’’ti.
诸比丘!譬如一团轻飘的棉絮或木棉絮,被风吹起,落在平坦的地面上。东风将它吹向西,西风将它吹向东,北风将它吹向南,南风将它吹向北。这是什么原因呢?诸比丘!因为那棉絮轻飘。同样地,诸比丘!凡是未如实了知“这是苦”……未如实了知“这是导至苦灭之道”的沙门或婆罗门,他们仰望其他沙门或婆罗门的面容,心想:“这位尊者必是知者而知、见者而见。”那是什么原因呢?诸比丘!因为未见到四圣谛。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, tūlapicu vā kappāsapicu vā lahuko vātūpādāno same bhūmibhāge nikkhitto. Tamenaṃ puratthimo vāto pacchimena saṃhareyya, pacchimo vāto puratthimena saṃhareyya, uttaro vāto dakkhiṇena saṃhareyya, dakkhiṇo vāto uttarena saṃhareyya. Taṃ kissa hetu? Lahukattā, bhikkhave, kappāsapicuno. Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’ti. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ.
诸比丘!凡是如实了知“这是苦”……如实了知“这是导至苦灭之道”的沙门或婆罗门,他们不会仰望其他沙门或婆罗门的面容,心想:“这位尊者必是知者而知、见者而见。”显示巴利原文
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’’’ti.
“诸比丘!譬如铁柱或因陀罗柱,深埋地下,安立牢固,不动不摇。纵使从东方涌来猛烈的风雨,也不能令它动摇、震动或摇撼;从西方……从北方……从南方涌来猛烈的风雨,也不能令它动摇、震动或摇撼。何以故?比丘们,因为柱深埋于地,安立牢固。同样的,诸比丘,凡是如实了知‘这是苦’……如实了知‘这是导向苦灭之道’的沙门或婆罗门,便不会去观望其他沙门、婆罗门的脸,心里想:‘这位尊者是知者,是见者。’何以故?诸比丘,因为善见了四圣谛。哪四谛?苦圣谛……导向苦灭之道圣谛。”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ayokhīlo vā indakhīlo vā gambhīranemo sunikhāto acalo asampakampī. Puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya; pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya. Taṃ kissa hetu? Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā indakhīlassa. Evameva kho, bhikkhave, ye ca kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’ti. Taṃ kissa hetu? Sudiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
诸比丘!因此,应致力于了知‘这是苦’……应致力于了知‘这是导向苦灭之道’。第九经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
10. 论师经显示巴利原文
10. Vādatthikasuttaṃ
1110 “诸比丘,若有任何比丘如实了知‘此是苦’……(中略)……如实了知‘此是导至苦灭之道’,那么,纵使从东方来了沙门或婆罗门,喜好辩论、寻求辩论,心想:‘我要与他辩论’,他们能够如法地让那位比丘动摇、震动或颤栗——这是不可能的。纵使从西方……(中略)……纵使从北方……(中略)……纵使从南方来了沙门或婆罗门,喜好辩论、寻求辩论,心想:‘我要与他辩论’,他们能够如法地让那位比丘动摇、震动或颤栗——这也是不可能的。”显示巴利原文
‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, puratthimāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
诸比丘,譬如有一根十六肘长的石柱:八肘埋入地下,八肘露于地上。即使从东方刮起猛烈的风雨,也不能将它摇动、震动或撼动;即使从西方……(中略)……即使从北方……(中略)……即使从南方刮起猛烈的风雨,也不能将它摇动、震动或撼动。这是何故呢?诸比丘,因为地基深厚,石柱深埋而稳固。同样地,诸比丘,若有任何比丘如实了知“这是苦”……(中略)……如实了知“这是导向苦灭之道”,那么即使有沙门或婆罗门从东方来,善于辩论、寻求辩论,心想“我要对他发起论诤”,也绝不可能如法地将他摇动、震动或撼动。即使从西方……(中略)……即使从北方……(中略)……即使从南方来了沙门或婆罗门,善于辩论、寻求辩论,心想“我要对他发起论诤”,也绝不可能如法地将他摇动、震动或撼动。这是何故呢?诸比丘,因为善见四圣谛。哪四种?苦圣谛……(中略)……导向苦灭之道圣谛。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, silāyūpo soḷasa kukkuko. Tassassu aṭṭha kukku heṭṭhā nemaṅgamā, aṭṭha kukku uparinemassa. Puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya; pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya. Taṃ kissa hetu? Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā silāyūpassa. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; puratthimāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sudiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
诸比丘,是故于此,应致力于了知‘这是苦’……乃至应致力于了知‘这是导至苦灭之道’。第十经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dasamaṃ.
尸舍巴林品第四显示巴利原文
Sīsapāvanavaggo catuttho.
尸舍巴、佉地罗、杖,衣、矛与百矛;
广说众生与日喻,复说二种与辩论,再明帝释柱之义。
显示巴利原文 Sīsapā khadiro daṇḍo, celā sattisatena ca; Pāṇā suriyūpamā dvedhā, indakhīlo ca vādinoti.
五、悬崖品显示巴利原文
5. Papātavaggo
一、世间思虑经显示巴利原文
1. Lokacintāsuttaṃ
5. 悬崖品显示巴利原文
5. Papātavaggo
1. 世间思经显示巴利原文
1. Lokacintāsuttaṃ
1111 一时,世尊住在王舍城的竹林松鼠饲喂处。那时,世尊对诸比丘说:“诸比丘,从前,有个人离开王舍城,心想‘我将思惟世间’,便前往苏摩揭陀池。到后,便在苏摩揭陀池岸边坐下,思惟世间。诸比丘,那人看见在苏摩揭陀池岸边,一支四兵部队正进入莲茎。看后,他这样想:‘我真是疯癫了!我真是神志不清了!我竟然看见了世间根本不存在的东西。’”显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhūtapubbaṃ, bhikkhave, aññataro puriso rājagahā nikkhamitvā ‘lokacintaṃ cintessāmī’ti yena sumāgadhā pokkharaṇī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sumāgadhāya pokkharaṇiyā tīre nisīdi lokacintaṃ cintento. Addasā kho, bhikkhave, so puriso sumāgadhāya pokkharaṇiyā tīre caturaṅginiṃ senaṃ bhisamuḷālaṃ pavisantaṃ. Disvānassa etadahosi – ‘ummattosmi nāmāhaṃ, vicetosmi nāmāhaṃ! Yaṃ loke natthi taṃ mayā diṭṭha’’’nti.
“诸比丘,于是那人进入城中,向大众宣告:‘诸位尊者,我疯了,真的,我失心了!我看见了世间所没有的东西。’ ‘你这个人怎么疯了?怎么失心了?你看见了什么世间所没有的东西?’ ‘诸位尊者,我从王舍城出来,心中想“我要思惟世间之思惟”,便前往苏摩揭陀池。到了那里,坐在池岸边,思惟世间之思惟。诸位尊者,我亲眼见到四支军队进入莲藕茎中。诸位尊者,我就是这样疯了,这样失心的。这就是我所看见的、世间所没有的东西。’ ‘朋友,你确实疯了,确实失心了。你所看见的,确实是世间所没有的。’”显示巴利原文
‘‘Atha kho so, bhikkhave, puriso nagaraṃ pavisitvā mahājanakāyassa ārocesi – ‘ummattosmi nāmāhaṃ, bhante, vicetosmi nāmāhaṃ, bhante! Yaṃ loke natthi taṃ mayā diṭṭha’’’nti. ‘‘Kathaṃ pana tvaṃ, ambho purisa, ummatto kathaṃ viceto? Kiñca loke natthi yaṃ tayā diṭṭha’’nti? ‘‘Idhāhaṃ, bhante, rājagahā nikkhamitvā ‘lokacintaṃ cintessāmī’ti yena sumāgadhā pokkharaṇī tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā sumāgadhāya pokkharaṇiyā tīre nisīdiṃ lokacintaṃ cintento. Addasaṃ khvāhaṃ, bhante, sumāgadhāya pokkharaṇiyā tīre caturaṅginiṃ senaṃ bhisamuḷālaṃ pavisantaṃ. Evaṃ khvāhaṃ, bhante, ummatto evaṃ viceto. Idañca loke natthi yaṃ mayā diṭṭha’’nti. ‘‘Taggha tvaṃ, ambho purisa, ummatto taggha viceto. Idañca loke natthi yaṃ tayā diṭṭha’’nti.
“诸比丘,然而那人所见是真实不虚的。诸比丘,过去曾发生过天人与阿修罗之战。在那场战争中,天人获胜,阿修罗落败。诸比丘,战败的阿修罗们惊恐万分,为迷惑天人,便经由莲藕茎退入阿修罗城。”显示巴利原文
‘‘Taṃ kho pana, bhikkhave, so puriso bhūtaṃyeva addasa, no abhūtaṃ. Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho ahosi. Tasmiṃ kho pana, bhikkhave, saṅgāme devā jiniṃsu, asurā parājiniṃsu. Parājitā ca kho, bhikkhave, asurā bhītā bhisamuḷālena asurapuraṃ pavisiṃsu devānaṃyeva mohayamānā.
“诸比丘,因此,你们不要思惟世间之思惟,诸如:‘世间是常’或‘世间是无常’,‘世间有边’或‘世间无边’,‘命即是身’或‘命异身异’,‘如来死后存在’或‘如来死后不存在’,‘如来死后既存在又不存在’或‘如来死后既非存在又非不存在’。为什么呢?诸比丘,这些思惟不引向义利,并非梵行的基础,不导向厌离、离贪、灭尽、寂止、证智、正觉、涅槃。”显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, mā lokacintaṃ cintetha – ‘sassato loko’ti vā ‘asassato loko’ti vā, ‘antavā loko’ti vā ‘anantavā loko’ti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā, ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā. Taṃ kissa hetu? Nesā, bhikkhave, cintā atthasaṃhitā nādibrahmacariyakā na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati.
“诸比丘,你们在思惟时,应当这样思惟:‘这是苦’……‘这是苦集’……‘这是苦灭’……‘这是导至苦灭之道’。为什么呢?因为这样的思惟与义相应,是梵行的开端,导向厌离、离欲、灭尽、寂止、证智、正觉、涅槃。”显示巴利原文
‘‘Cintentā kho tumhe, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti cinteyyātha…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti cinteyyātha. Taṃ kissa hetu? Esā, bhikkhave, cintā atthasaṃhitā esā ādibrahmacariyakā esā nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
诸比丘,因此,你们应当于此致力:‘这是苦’……‘这是导至苦灭之道’。第一经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Paṭhamaṃ.
1112 一时,世尊住在王舍城鹫峰山。那时,世尊对诸比丘说:“诸比丘,来吧,我们前往巴提巴那咖山峰作日中住。”“是的,世尊。”诸比丘回答。于是,世尊便与众多比丘一同前往巴提巴那咖山峰。有一位比丘在巴提巴那咖山峰看见一处大悬崖,见后便对世尊说:“世尊,这悬崖实在很大,世尊,这悬崖极为可怕。世尊,是否还有比这悬崖更大、更可怕的悬崖呢?”“比丘,确实有比这悬崖更大、更可怕的悬崖。”显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘āyāma, bhikkhave, yena paṭibhānakūṭo tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ yena paṭibhānakūṭo tenupasaṅkami. Addasā kho aññataro bhikkhu paṭibhānakūṭe mahantaṃ papātaṃ. Disvāna bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mahā vatāyaṃ, bhante, papāto subhayānako, bhante, papāto. Atthi nu kho, bhante, imamhā papātā añño papāto mahantataro ca bhayānakataro cā’’ti? ‘‘Atthi kho, bhikkhu, imamhā papātā añño papāto mahantataro ca bhayānakataro cā’’ti.
“那么,尊者,比这座悬崖更巨大、更可怕的其他悬崖是什么呢?”“诸比丘,凡是那些沙门或婆罗门,不如实了知‘这是苦’,不如实了知‘这是苦的集’,不如实了知‘这是苦的灭’,不如实了知‘这是导至苦灭之道’,他们便欢喜于那些导向生的诸行,欢喜于那些导向老的诸行,欢喜于那些导向死的诸行,欢喜于那些导向愁、悲、苦、忧、恼的诸行。他们欢喜于那些导向生的诸行,欢喜于那些导向老的诸行,欢喜于那些导向死的诸行,欢喜于那些导向愁、悲、苦、忧、恼的诸行之后,便去造作那些导向生的诸行,造作那些导向老的诸行,造作那些导向死的诸行,造作那些导向愁、悲、苦、忧、恼的诸行。他们造作了那些导向生的诸行,造作了那些导向老的诸行,造作了那些导向死的诸行,造作了那些导向愁、悲、苦、忧、恼的诸行之后,便堕入生的悬崖,堕入老的悬崖,堕入死的悬崖,堕入愁、悲、苦、忧、恼的悬崖。他们不能从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼中解脱。我说:‘他们不能从苦中解脱。’”显示巴利原文
‘‘Katamo pana, bhante, imamhā papātā añño papāto mahantataro ca bhayānakataro cā’’ti? ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te jātisaṃvattanikesu saṅkhāresu abhiramanti, jarāsaṃvattanikesu saṅkhāresu abhiramanti , maraṇasaṃvattanikesu saṅkhāresu abhiramanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsasaṃvattanikesu saṅkhāresu abhiramanti. Te jātisaṃvattanikesu saṅkhāresu abhiratā jarāsaṃvattanikesu saṅkhāresu abhiratā maraṇasaṃvattanikesu saṅkhāresu abhiratā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsasaṃvattanikesu saṅkhāresu abhiratā jātisaṃvattanikepi saṅkhāre abhisaṅkharonti, jarāsaṃvattanikepi saṅkhāre abhisaṅkharonti, maraṇasaṃvattanikepi saṅkhāre abhisaṅkharonti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsasaṃvattanikepi saṅkhāre abhisaṅkharonti. Te jātisaṃvattanikepi saṅkhāre abhisaṅkharitvā jarāsaṃvattanikepi saṅkhāre abhisaṅkharitvā maraṇasaṃvattanikepi saṅkhāre abhisaṅkharitvā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsasaṃvattanikepi saṅkhāre abhisaṅkharitvā jātipapātampi papatanti, jarāpapātampi papatanti, maraṇapapātampi papatanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsapapātampi papatanti. Te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. ‘Na parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi’’.
“诸比丘,若有沙门或婆罗门如实了知“此是苦”……如实了知“此是导向苦灭之道”,他们便不欣乐于导向生的诸行,不欣乐于导向老的诸行,不欣乐于导向死的诸行,不欣乐于导向愁、悲、苦、忧、恼的诸行。他们不欣乐于导向生的诸行,不欣乐于导向老的诸行,不欣乐于导向死的诸行,不欣乐于导向愁、悲、苦、忧、恼的诸行,他们便不造作导向生的诸行,不造作导向老的诸行,不造作导向死的诸行,不造作导向愁、悲、苦、忧、恼的诸行。他们不造作导向生的诸行,不造作导向老的诸行,不造作导向死的诸行,不造作导向愁、悲、苦、忧、恼的诸行,他们便不堕入生之悬崖,不堕入老之悬崖,不堕入死之悬崖,不堕入愁、悲、苦、忧、恼之悬崖。他们从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼解脱。我说:“他们从苦解脱。”显示巴利原文
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te jātisaṃvattanikesu saṅkhāresu nābhiramanti, jarāsaṃvattanikesu saṅkhāresu nābhiramanti, maraṇasaṃvattanikesu saṅkhāresu nābhiramanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsasaṃvattanikesu saṅkhāresu nābhiramanti. Te jātisaṃvattanikesu saṅkhāresu anabhiratā, jarāsaṃvattanikesu saṅkhāresu anabhiratā, maraṇasaṃvattanikesu saṅkhāresu anabhiratā, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsasaṃvattanikesu saṅkhāresu anabhiratā, jātisaṃvattanikepi saṅkhāre nābhisaṅkharonti, jarāsaṃvattanikepi saṅkhāre nābhisaṅkharonti, maraṇasaṃvattanikepi saṅkhāre nābhisaṅkharonti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsasaṃvattanikepi saṅkhāre nābhisaṅkharonti. Te jātisaṃvattanikepi saṅkhāre anabhisaṅkharitvā, jarāsaṃvattanikepi saṅkhāre anabhisaṅkharitvā, maraṇasaṃvattanikepi saṅkhāre anabhisaṅkharitvā, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsasaṃvattanikepi saṅkhāre anabhisaṅkharitvā, jātipapātampi nappapatanti, jarāpapātampi nappapatanti, maraṇapapātampi nappapatanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsapapātampi nappapatanti. Te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. ‘Parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi’’.
“诸比丘,是故于此:‘此是苦’应作精勤……‘此是导向苦灭之道’应作精勤。” 第二经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dutiyaṃ.
3. 大热恼经显示巴利原文
3. Mahāpariḷāhasuttaṃ
1113 “诸比丘,有一座名为‘大热恼’的地狱。在其中,无论眼见到什么色,所见的都只是不可爱之色,而非可爱之色;都只是不悦意之色,而非悦意之色;都只是不可意之色,而非可意之色。无论耳听到什么声……(中略)……无论身触到什么触……(中略)……无论意了知什么法,所了知的都只是不可爱之法,而非可爱之法;都只是不悦意之法,而非悦意之法;都只是不可意之法,而非可意之法。”显示巴利原文
‘‘Atthi, bhikkhave, mahāpariḷāho nāma nirayo. Tattha yaṃ kiñci cakkhunā rūpaṃ passati, aniṭṭharūpaññeva passati no iṭṭharūpaṃ; akantarūpaññeva passati no kantarūpaṃ; amanāparūpaññeva passati no manāparūpaṃ. Yaṃ kiñci sotena saddaṃ suṇāti…pe… yaṃ kiñci kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati…pe… yaṃ kiñci manasā dhammaṃ vijānāti, aniṭṭharūpaññeva vijānāti no iṭṭharūpaṃ; akantarūpaññeva vijānāti no kantarūpaṃ; amanāparūpaññeva vijānāti no manāparūpa’’nti.
听了这话,一位比丘对世尊说:“尊者,那热恼实在巨大,实在极其巨大!尊者,可有比这热恼更巨大、更可怕的热恼吗?”“比丘,有。有比这热恼更巨大、更可怕的热恼。”显示巴利原文
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mahā vata so, bhante, pariḷāho, sumahā vata so, bhante, pariḷāho! Atthi nu kho, bhante, etamhā pariḷāhā añño pariḷāho mahantataro ceva bhayānakataro cā’’ti? ‘‘Atthi kho, bhikkhu, etamhā pariḷāhā añño pariḷāho mahantataro ca bhayānakataro cā’’ti.
“那么,尊者,比此热恼更为巨大、更为可怕的其他热恼,是什么呢?”“诸比丘,凡有沙门或婆罗门,对‘此是苦’不如实了知,对‘此是苦之集’不如实了知,对‘此是苦之灭’不如实了知,对‘此是导至苦灭之道’不如实了知,他们便乐于那些能招感再生的诸行,耽著其中,进而造作诸行,造作之后,便为生的热恼所烧,为老的热恼所烧,为死的热恼所烧,为愁、悲、苦、忧、恼的热恼所烧。他们不能从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼中解脱出来。我说,他们不能从苦中解脱出来。”显示巴利原文
‘‘Katamo pana, bhante, etamhā pariḷāhā añño pariḷāho mahantataro ca bhayānakataro cā’’ti? ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te jātisaṃvattanikesu saṅkhāresu abhiramanti…pe… abhiratā…pe… abhisaṅkharonti…pe… abhisaṅkharitvā jātipariḷāhenapi pariḍayhanti, jarāpariḷāhenapi pariḍayhanti, maraṇapariḷāhenapi pariḍayhanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsapariḷāhenapi pariḍayhanti . Te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. ‘Na parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi’’.
“诸比丘,若有沙门或婆罗门,对‘此是苦’如实知……对‘此是导至苦灭之道’如实知,他们便不欢喜于趣向再生之诸行……不欢喜……不造作……不造作已,他们不为生之热恼所烧,不为老之热恼所烧,不为死之热恼所烧,不为愁、悲、苦、忧、恼之热恼所烧。他们从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼中解脱。我说:‘他们从苦中解脱。’”显示巴利原文
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti. Te jātisaṃvattanikesu saṅkhāresu nābhiramanti…pe… anabhiratā…pe… nābhisaṅkharonti…pe… anabhisaṅkharitvā jātipariḷāhenapi na pariḍayhanti, jarāpariḷāhenapi na pariḍayhanti, maraṇapariḷāhenapi na pariḍayhanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsapariḷāhenapi na pariḍayhanti. Te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. ‘Parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi’’.
诸比丘,是故于此,应致力于‘此是苦’……应致力于‘此是导至苦灭之道’。’第三经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
重阁经显示巴利原文
4. Kūṭāgārasuttaṃ
1114 诸比丘,若有人这样说:‘我未曾如实彻知苦圣谛……未曾如实彻知导至苦灭之道圣谛,便能彻底止息痛苦。’这是不可能的事。显示巴利原文
‘‘Yo hi, bhikkhave , evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca…pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
诸比丘,若有人这样说:‘我不先建造重阁的下层,便要架起上层’——这是不可能的事;同样地,诸比丘,若有人这样说:‘我不如实彻见苦圣谛……不如实彻见导向苦灭之道圣谛,便能彻底终结苦’——这也是不可能的事。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ kūṭāgārassa heṭṭhimaṃ gharaṃ akaritvā uparimaṃ gharaṃ āropessāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati; evameva kho, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca…pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
诸比丘,然而,若有人这样说:‘我已如实彻见苦圣谛……已如实彻见导向苦灭之道圣谛,我将正确令苦彻底终结’——这是可能的。显示巴利原文
‘‘Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca…pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati.
诸比丘,若有人这样说:‘我先建好重阁的下层,再架起上层’——这是可能的;同样地,诸比丘,若有人这样说:‘我已如实彻见苦圣谛……已如实彻见导向苦灭之道圣谛,我将正确令苦彻底终结’——这也是可能的。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ kūṭāgārassa heṭṭhimaṃ gharaṃ karitvā uparimaṃ gharaṃ āropessāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati; evameva kho , bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca…pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati.
诸比丘,因此,应当努力体证‘这是苦’……(中略)……应当努力体证‘这是导至苦灭之道’。” 第四经终。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
5. 马尾毛经显示巴利原文
5. Vālasuttaṃ
1115 一时,世尊住在毗舍离大林的重阁讲堂。那时,具寿阿难在午前时分着衣,持钵与衣,入毗舍离城乞食。具寿阿难见到众多离车族的童子正在集会堂练习箭术,他们远远地以箭射穿细小的钥匙孔,箭无虚发。见此情景,他心想:‘这些离车族的童子真是训练有素,确实善巧;能于远处以箭射穿细小的钥匙孔,且箭无虚发。’显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho āyasmā ānando sambahule licchavikumārake santhāgāre upāsanaṃ karonte, dūratova sukhumena tāḷacchiggaḷena asanaṃ atipātente, poṅkhānupoṅkhaṃ avirādhitaṃ. Disvānassa etadahosi – ‘‘sikkhitā vatime licchavikumārakā, susikkhitā vatime licchavikumārakā; yatra hi nāma dūratova sukhumena tāḷacchiggaḷena asanaṃ atipātessanti poṅkhānupoṅkhaṃ avirādhita’’nti.
那时,具寿阿难在毗舍离托钵进食之后,从托钵处返回,便前往世尊所在之处。到了以后,他向世尊顶礼,然后坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊这样说道:“尊者,今日上午,我着衣持钵,进入毗舍离托钵。尊者,我望见许多离车童子正在集会堂练习,他们从远处以箭穿过细小的钥匙孔,接连发射,无一失误。见此情景,我心中想道:‘这些离车童子真是训练有素,这些离车童子真是善加训练;他们竟能从远处以箭穿过细小的钥匙孔,接连发射,无一失误。’”显示巴利原文
Atha kho āyasmā ānando vesāliṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisiṃ . Addasaṃ khvāhaṃ, bhante sambahule licchavikumārake santhāgāre upāsanaṃ karonte dūratova sukhumena tāḷacchiggaḷena asanaṃ atipātente poṅkhānupoṅkhaṃ avirādhitaṃ’. Disvāna me etadahosi – ‘‘sikkhitā vatime licchavikumārakā, susikkhitā vatime licchavikumārakā; yatra hi nāma dūratova sukhumena tāḷacchiggaḷena asanaṃ atipātessanti poṅkhānupoṅkhaṃ avirādhita’’nti.
“阿难,你认为如何?哪一种更难行、更不易做到——是从远处用箭射穿细小的钥匙孔,箭箭紧随而不失误;还是取一根分成七股的毛发,以一股的尖端刺穿另一股的尖端?”“尊者,后者更难行、更不易做到——用分成七股的毛发尖端刺穿另一股毛发的尖端。”“然而,阿难,那些如实通达‘此是苦’……如实通达‘此是导至苦灭之道’者,他们所通达的,才是更难通达的。”显示巴利原文
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, ānanda, katamaṃ nu kho dukkarataraṃ vā durabhisambhavataraṃ vā – yo dūratova sukhumena tāḷacchiggaḷena asanaṃ atipāteyya poṅkhānupoṅkhaṃ avirādhitaṃ, yo vā sattadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭiṃ paṭivijjheyyā’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, dukkaratarañceva durabhisambhavatarañca yo vā sattadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭiṃ paṭivijjheyyā’’ti. ‘‘Atha kho , ānanda, duppaṭivijjhataraṃ paṭivijjhanti, ye ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ paṭivijjhanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ paṭivijjhanti’’.
“是故,阿难,为通达‘此是苦’,当勤精进;……为通达‘此是导至苦灭之道’,当勤精进。”第五经。显示巴利原文
‘‘Tasmātihānanda, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
第六 黑暗经显示巴利原文
6. Andhakārasuttaṃ
1116 “诸比丘!在世界之间,有险峻、无覆盖的黑暗,幽暗冥深,在那里,纵使有如此大神力、如此大威德的日月之光,也无法照及。”显示巴利原文
‘‘Atthi, bhikkhave, lokantarikā aghā asaṃvutā andhakārā andhakāratimisā, yatthamimesaṃ candimasūriyānaṃ evaṃmahiddhikānaṃ evaṃ mahānubhāvānaṃ ābhāya nānubhontī’’ti.
听了这话,有一位比丘对世尊这样说:“尊者,那黑暗确实广大!尊者,那黑暗确实极为广大!尊者,可有比这黑暗更广大、更可怕的其他黑暗吗?”“比丘,确实有比这黑暗更广大、更可怕的其他黑暗。”显示巴利原文
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mahā vata so, bhante, andhakāro, sumahā vata so, bhante, andhakāro! Atthi nu kho, bhante, etamhā andhakārā añño andhakāro mahantataro ca bhayānakataro cā’’ti? ‘‘Atthi kho, bhikkhu, etamhā andhakārā añño andhakāro mahantataro ca bhayānakataro cā’’ti.
“尊者,那比这黑暗更大、更可怕的黑暗又是什么呢?”“比丘,若有沙门或婆罗门,不如实了知‘这是苦’……不如实了知‘这是苦之集’……不如实了知‘这是苦之灭’……不如实了知‘这是导向苦灭之道’,他们便会对导向出生的诸行感到欢喜;欢喜之后,便造作;造作之后,便堕入出生的黑暗、老年的黑暗、死亡的黑暗,以及愁、悲、苦、忧、恼的黑暗。他们无法从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼中解脱。我说:‘他们不能从苦中解脱。’”显示巴利原文
‘‘Katamo pana, bhante, etamhā andhakārā añño andhakāro mahantataro ca bhayānakataro cā’’ti? ‘‘Ye hi keci, bhikkhu, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te jātisaṃvattanikesu saṅkhāresu abhiramanti…pe… abhiratā…pe… abhisaṅkharonti…pe… abhisaṅkharitvā jātandhakārampi papatanti, jarandhakārampi papatanti, maraṇandhakārampi papatanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsandhakārampi papatanti. Te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. ‘Na parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi’’.
“比丘,而若有沙门或婆罗门,如实了知‘这是苦’……如实了知‘这是苦之集’……如实了知‘这是苦之灭’……如实了知‘这是导向苦灭之道’,他们便不会对导向出生的诸行感到欢喜;不欢喜,便不造作;不造作之后,便不会堕入出生的黑暗、老年的黑暗、死亡的黑暗,以及愁、悲、苦、忧、恼的黑暗。他们能从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼中解脱。我说:‘他们能从苦中解脱。’”显示巴利原文
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhu, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te jātisaṃvattanikesu saṅkhāresu nābhiramanti…pe… anabhiratā…pe… nābhisaṅkharonti…pe… anabhisaṅkharitvā jātandhakārampi nappapatanti , jarandhakārampi nappapatanti, maraṇandhakārampi nappapatanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsandhakārampi nappapatanti. Te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. ‘Parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi’’.
“诸比丘,因此,对于‘这是苦’,你们应当努力……对于‘这是导向苦灭之道’,你们应当努力。” 第六经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
第一轭孔经显示巴利原文
7. Paṭhamachiggaḷayugasuttaṃ
1117 “诸比丘,譬如有人,将一副只有一孔的木轭投入大海。海中有一只瞎眼海龟,每隔百年才浮出水面一次。诸比丘,你们认为如何?那只每隔百年才浮出水面一次的瞎眼海龟,是否有可能将脖子正好伸进那副一孔木轭中呢?”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāsamudde ekacchiggaḷaṃ yugaṃ pakkhipeyya. Tatrāpissa kāṇo kacchapo. So vassasatassa vassasatassa accayena sakiṃ sakiṃ ummujjeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu kho kāṇo kacchapo vassasatassa vassasatassa accayena sakiṃ sakiṃ ummujjanto amusmiṃ ekacchiggaḷe yuge gīvaṃ paveseyyā’’ti? ‘‘Yadi nūna, bhante, kadāci karahaci dīghassa addhuno accayenā’’ti.
“诸比丘,我说,那只每隔百年才浮出水面一次的瞎眼海龟,要将脖子伸进那副一孔木轭中,也还算是快的;诸比丘,一个堕入恶道的愚者,要再得人身,比这更为缓慢。”显示巴利原文
‘‘Khippataraṃ kho so, bhikkhave, kāṇo kacchapo vassasatassa vassasatassa accayena sakiṃ sakiṃ ummujjanto amusmiṃ ekacchiggaḷe yuge gīvaṃ paveseyya, na tvevāhaṃ, bhikkhave, sakiṃ vinipātagatena bālena manussattaṃ vadāmi’’.
为什么呢?诸比丘,因为那里没有法行、正行,没有善业、福德业;在那里,只是互相吞食,吞食弱者。为什么呢?诸比丘,因为他们没有见到四圣谛。哪四个呢?苦圣谛……导向苦灭之道圣谛。显示巴利原文
Taṃ kissa hetu? Na hettha, bhikkhave, atthi dhammacariyā, samacariyā, kusalakiriyā, puññakiriyā. Aññamaññakhādikā ettha, bhikkhave, vattati dubbalakhādikā. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
诸比丘,因此,应当致力于‘这是苦’……应当致力于‘这是导向苦灭之道’。第七经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
8. 第二轭孔经显示巴利原文
8. Dutiyachiggaḷayugasuttaṃ
1118 诸比丘,假设整个大地变成一片汪洋。有一人将一副单孔木轭抛入水中。东风吹它向西,西风吹它向东,北风吹它向南,南风吹它向北。水中有一只盲龟,每隔一百年才上浮一次。诸比丘,你们认为如何?那只盲龟每隔百年才浮出一次,它能将脖子伸进那副单孔木轭中吗?”“尊者,那只盲龟每百年才浮出一次,要将脖子伸进那单孔木轭,实在是极为罕遇难求的事。”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ayaṃ mahāpathavī ekodakā assa. Tatra puriso ekacchiggaḷaṃ yugaṃ pakkhipeyya. Tamenaṃ puratthimo vāto pacchimena saṃhareyya, pacchimo vāto puratthimena saṃhareyya, uttaro vāto dakkhiṇena saṃhareyya, dakkhiṇo vāto uttarena saṃhareyya. Tatrassa kāṇo kacchapo. So vassasatassa vassasatassa accayena sakiṃ sakiṃ ummujjeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu kho kāṇo kacchapo vassasatassa vassasatassa accayena sakiṃ sakiṃ ummujjanto amusmiṃ ekacchiggaḷe yuge gīvaṃ paveseyyā’’ti? ‘‘Adhiccamidaṃ, bhante, yaṃ so kāṇo kacchapo vassasatassa vassasatassa accayena sakiṃ sakiṃ ummujjanto amusmiṃ ekacchiggaḷe yuge gīvaṃ paveseyyā’’ti.
“同样地,诸比丘,能得人身,是极为难得的。诸比丘,如来、阿拉汉、正自觉者出现于世间,是极为难得的。诸比丘,如来所宣说的法与律流布于世间,也是极为难得的。而如今,诸比丘,你们已得人身,如来、阿拉汉、正自觉者已出现于世间,如来所宣说的法与律也已流布世间。”显示巴利原文
‘‘Evaṃ adhiccamidaṃ, bhikkhave, yaṃ manussattaṃ labhati. Evaṃ adhiccamidaṃ, bhikkhave, yaṃ tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho. Evaṃ adhiccamidaṃ, bhikkhave, yaṃ tathāgatappavedito dhammavinayo loke dibbati. Tassidaṃ , bhikkhave, manussattaṃ laddhaṃ, tathāgato loke uppanno arahaṃ sammāsambuddho, tathāgatappavedito ca dhammavinayo loke dibbati.
诸比丘,因此,对于‘这是苦’,应当精勤努力……对于‘这是导至苦灭之道’,应当精勤努力。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
九、第一须弥山王经显示巴利原文
9. Paṭhamasinerupabbatarājasuttaṃ
1119 诸比丘,譬如有人将七颗绿豆大的石子放在须弥山王旁边。诸比丘,你们认为如何?是那七颗绿豆大的石子多,还是须弥山王多呢?“尊者,须弥山王极多,那七颗绿豆大的石子微不足道。与须弥山王相比,它们算不得什么,不可计量,无法比拟,连一个零头都不到。”同样地,比丘们,一位有证悟、具足正见的圣弟子,他已灭尽、已耗尽的苦极多,残存的苦极少。与那已灭尽、已耗尽的旧苦蕴相比,这最多七次转生的残余之苦算不得什么,不可计量,无法比拟,连一个零头都不到。他如实了知'这是苦'……如实了知'这是导向苦灭之道'。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sinerussa pabbatarājassa satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave , katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yā vā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā, yo vā sinerupabbatarājā’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – sinerupabbatarājā; appamattikā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti sinerupabbatarājānaṃ upanidhāya satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti, purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuparamatā; yo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti’’.
诸比丘,因此,应当致力于‘这是苦’……应当致力于‘这是导向苦灭之道’。第九经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
10. 第二须弥山王经显示巴利原文
10. Dutiyasinerupabbatarājasuttaṃ
1120 诸比丘!譬如须弥山王,磨损耗尽,只余下七粒绿豆大小的石子。诸比丘!你们认为如何?是须弥山王已磨损耗尽的部分多,还是这残余的七粒绿豆大小石子多呢?“尊者!须弥山王已磨损耗尽的部分更多;所余的七粒绿豆大小石子则极其微少。与须弥山王已磨损耗尽的部分相比,这残余的七粒石子不堪计算,不堪比较,不及其分。”“正是如此,诸比丘。对于具见之圣弟子、已证悟的人,已灭尽、已耗尽的苦更多;所残余的极其微少。与已灭尽、已耗尽的先前苦蕴相比,所残余的苦不堪计算,不堪比较,不及其分,最多不过七次转生。这是因为他如实了知‘这是苦’,……如实了知‘这是导至苦灭之道’。”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sinerupabbatarājāyaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā sinerussa pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ, yā vā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ sinerussa pabbatarājassa yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattikā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti sinerussa pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti, purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuparamatā; yo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti’’.
诸比丘,因此,应当精勤于‘这是苦’……应当精勤于‘这是导至苦灭之道’。第十经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dasamaṃ.
第五品 悬崖显示巴利原文
Papātavaggo pañcamo.
思、悬崖、热恼,尖顶、毛发与黑暗;
于孔中说二,于须弥山复说二。
显示巴利原文 Cintā papāto pariḷāho, kūṭaṃ vālandhakāro ca; Chiggaḷena ca dve vuttā, sineru apare duveti.
六、现观品显示巴利原文
6. Abhisamayavaggo
一、指甲尖经显示巴利原文
1. Nakhasikhasuttaṃ
六、现观品显示巴利原文
6. Abhisamayavaggo
1. 指甲尖经显示巴利原文
1. Nakhasikhasuttaṃ
1121 那时,世尊以指甲尖沾起少许尘土,对比丘们说:“比丘们,你们认为如何?是我指甲尖上的这点尘土多,还是这大地多?”“世尊,大地极多。世尊指甲尖上的尘土微乎其微。与大地相比,世尊指甲尖上的少许尘土,不可计数、无法比拟、不成比例。”“同样地,比丘们,对于具足正见、已现观的圣弟子补特伽罗,已断尽、已灭的苦蕴甚多,所余极少。与那已断尽、已灭的过去苦蕴相比,所余的极微,不可计数、无法比拟、不成比例,最多不过七次转生。他如实了知‘这是苦’……如实了知‘这是导至苦灭之道’。”显示巴利原文
Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ – mahāpathavī; appamattakāyaṃ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuparamatā; yo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti’’.
诸比丘,因此,应当精勤于‘这是苦’……应当精勤于‘这是导至苦灭之道’。第一经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Paṭhamaṃ.
2. 莲池经显示巴利原文
2. Pokkharaṇīsuttaṃ
1122 诸比丘,譬如有一莲池,长五十由旬,宽五十由旬,深五十由旬,池水盈满至岸,乌鸦得以啜饮。有人用草尖从中取水。诸比丘,你们认为如何——是草尖所取的水多,还是莲池中的水多?”“尊者,莲池中的水更多;草尖所取的水极少。与莲池之水相比,草尖所取的水不可计数,不可比拟,不及其一分。”“诸比丘,同样地,对于圣弟子……应作精勤。”第二经。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, pokkharaṇī paññāsayojanāni āyāmena, paññāsayojanāni vitthārena, paññāsayojanāni ubbedhena, puṇṇā udakassa samatittikā kākapeyyā. Tato puriso kusaggena udakaṃ uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā kusaggena ubbhataṃ, yaṃ vā pokkharaṇiyā udaka’’nti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – pokkharaṇiyā udakaṃ; appamattakaṃ kusaggena udakaṃ ubbhataṃ. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti pokkharaṇiyā udakaṃ upanidhāya kusaggena udakaṃ ubbhata’’nti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Dutiyaṃ.
3. 第一合流经显示巴利原文
3. Paṭhamasaṃbhejjasuttaṃ
1123 诸比丘,正如这些大河汇聚合流之处——恒河、耶牟那河、阿吉拉瓦底河、萨罗游河、摩醯河,有人从那里取出两三点水滴。诸比丘,你们意下如何?是被取出的这两三点水滴多,还是那交汇之水多呢?”“尊者,此交汇之水为多,那被取出的两三点水滴极其微少。与被取出的两三点水滴相比,交汇之水不可计数、不可比拟,连小部分也算不上。”“诸比丘,同样地,对圣弟子而言……应行精勤。”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, tato puriso dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni, yaṃ vā saṃbhejjaudaka’’nti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – saṃbhejjaudakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Saṅkhampi na upenti , upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti saṃbhejjaudakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
4. 第二合流经显示巴利原文
4. Dutiyasaṃbhejjasuttaṃ
1124 “诸比丘,譬如在大河汇合、会流之处——即恒河、耶牟那河、阿吉拉瓦底河、萨罗游河与摩醯河——那里的水除了两、三滴水珠之外,全部会耗尽、消失。诸比丘,你们认为如何:是已耗尽、已消失的汇流之水多,还是剩下的两、三滴水珠多?”“尊者,已耗尽、已消失的汇流之水更多;剩下的两、三滴水珠极少。比起已耗尽、已消失的汇流之水,这两、三滴水珠无法计算,无法比较,不及其一分。”“同样地,诸比丘,对圣弟子而言……应作精勤。”第四显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, taṃ udakaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni . Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā saṃbhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ, yāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ saṃbhejjaudakaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti saṃbhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
5. 第一大地经显示巴利原文
5. Paṭhamamahāpathavīsuttaṃ
1125 诸比丘,譬如有人,将七颗枣核大小的泥丸放置在这大地上。诸比丘,你们认为如何?是这所放下的七颗枣核大小的泥丸多,还是大地多?”“世尊,这大地本身更多;那放下的七颗枣核大小的泥丸极其微少。那七颗枣核大小的泥丸与大地相比,根本算不上数,无法相提并论,连零头都不及。”“正是如此,诸比丘,对于一位圣弟子……应当精勤努力。” 第五经。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, puriso mahāpathaviyā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – mahāpathavī; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti mahāpathaviṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
第二大地经显示巴利原文
6. Dutiyamahāpathavīsuttaṃ
1126 诸比丘,犹如大地被完全消磨殆尽,只留下七颗枣核大小的泥丸。诸比丘,你们认为如何?是那已经消尽、不复存在的大地更多,还是残存的这七颗枣核大小的泥丸更多?”“世尊,那已经消尽、不复存在的大地本身更多;残存的七颗枣核大小的泥丸极为稀少。这残存的七颗枣核大小的泥丸与已消尽的大地相比,根本算不上数,无法相提并论,连一个零头都不到。”“同样地,诸比丘,对于一位圣弟子……应当精勤努力。” 第六经。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya ṭhapetvā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ , yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ mahāpathaviyā yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 第一大海经显示巴利原文
7. Paṭhamamahāsamuddasuttaṃ
1127 “诸比丘,犹如有人从大海中取出两三滴水珠。诸比丘,你们认为如何——是那取出的两三滴水珠多,还是大海中的水更多?” “世尊,大海中的水实为更多,那取出的两三滴水珠微乎其微。那两三滴水珠与大海之水相较,不可计数,无从比拟,乃至不及其中一分。” “正是如此,诸比丘,对于一位圣弟子而言……应于此法精勤努力。” 第七经。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, puriso mahāsamuddato dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni, yaṃ vā mahāsamudde udaka’’nti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – mahāsamudde udakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti mahāsamudde udakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
8. 第二大海经显示巴利原文
8. Dutiyamahāsamuddasuttaṃ
1128 诸比丘,犹如大海里的水干涸耗尽、蒸发无余,只剩两三滴水珠。诸比丘,你们认为如何?是那已干涸蒸发的大海水更多,还是那剩下的两三滴水珠更多?” “世尊,那已干涸的大海水本身更多;剩下的两三滴水珠微不足道。那两三滴水珠与已干涸的大海水相比,根本不算什么,无法相提并论,连零头都不到。” “正是如此,诸比丘,对于一位圣弟子来说……应当精勤努力。” 第八经。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamudde udakaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ, yāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ mahāsamudde udakaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
9. 第一山喻经显示巴利原文
9. Paṭhamapabbatūpamasuttaṃ
1129 “诸比丘,这就好比有个人,在喜马拉雅山王边上放上七颗芥子大小的沙砾。你们怎么看,诸比丘,哪样更多——是这放下的七颗芥子大小的沙砾多,还是这喜马拉雅山王更多?” “世尊,这喜马拉雅山王本身就是更多的一方;放下的那七颗芥子大小的沙砾少得可怜。那七颗芥子大小的沙砾和喜马拉雅山王比起来,根本不算数,没法相比,连一个零头都够不上。” “正是如此,诸比丘,对于一位圣弟子来说……应当精勤努力。” 第九经。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, puriso himavato pabbatarājassa satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā, ayaṃ vā himavā pabbatarājā’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – himavā pabbatarājā; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti himavantaṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
10. 第二山喻经显示巴利原文
10. Dutiyapabbatūpamasuttaṃ
1130 “诸比丘,犹如喜马拉雅山王尽皆磨灭,彻底耗尽,仅剩七颗芥子大小的沙砾。诸比丘,于意云何?是这已磨灭、已消失的喜马拉雅山王更多,还是那剩下的七颗芥子大小的沙砾更多?”“世尊,这已磨灭、已消失的喜马拉雅山王本身才是更多的一方;剩余的七颗芥子大小的沙砾微不足道。与已磨灭的喜马拉雅山王相比,这剩余的沙砾不可计数,无法比拟,连零头都不及。”“正是如此,诸比丘,对于具足正见、已现观真理的圣弟子而言,这已彻底灭尽、完全止息的苦正是更多的那一方;剩余的微乎其微。与先前已灭尽、已耗尽的苦蕴相比,这最多仅剩七次生死轮回的苦,实不算数,无法相比,连零头都不及。他如实了知‘这是苦’……如实了知‘这是导向苦灭的道路’。”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, himavā pabbatarājā parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ, yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ himavato pabbatarājassa yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuparamatā; yo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti’’.
诸比丘,因此,应当精勤于‘这是苦’……应当精勤于‘这是导至苦灭之道’。第十经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dasamaṃ.
现观品第六显示巴利原文
Abhisamayavaggo chaṭṭho.
指甲尖喻、莲池喻,另有两则合流喻;
一大地喻、二大海喻,又有二山喻。
显示巴利原文 Nakhasikhā pokkharaṇī, saṃbhejja apare duve; Pathavī dve samuddā dve, dvemā ca pabbatūpamāti.
7. 初生谷重说品显示巴利原文
7. Paṭhamaāmakadhaññapeyyālavaggo
1. 别经显示巴利原文
1. Aññatrasuttaṃ
1131 那时,世尊用指甲尖挑起少许尘土,对诸比丘说:“诸比丘,你们认为如何?是我指甲尖上的这少许尘土多,还是这大地多?”“世尊,大地多;世尊指甲尖上的这少许尘土极少。与大地相比,世尊指甲尖上的这少许尘土,不可计数,不可比较,不及其一分。”显示巴利原文
Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? ‘‘Etadeva , bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – mahāpathavī; appamattakāyaṃ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti.
同样地,诸比丘,再生于人间的众生极少;而再生于人间之外的有情,却极多。何以故?诸比丘,因未见四圣谛。何等为四?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、苦灭之道圣谛。显示巴利原文
‘‘Evameva kho, bhikkhave, appamattakā te sattā ye manussesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye aññatra manussehi paccājāyanti. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa’’.
诸比丘,因此,应当精勤于‘这是苦’……应当精勤于‘这是导至苦灭之道’。第一经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Paṭhamaṃ.
边地经显示巴利原文
2. Paccantasuttaṃ
1132 那时,世尊以指尖沾起少许泥土,对诸比丘说:“诸比丘,你们如何想?是我指尖这少许泥土为多,还是这大地为多?”“世尊,大地为多;世尊指尖所沾的少许泥土为少。与大地相比,那少许泥土不可计量,不可比较,乃至不及其一分。”显示巴利原文
Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – mahāpathavī; appamattakāyaṃ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti.
诸比丘,同样地,那些出生于中部国度的众生甚为稀少;而那些出生于边地、无知蛮族中的众生,却是多数。……第二。显示巴利原文
‘‘Evameva kho, bhikkhave, appamattakā te sattā ye majjhimesu janapadesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye paccantimesu janapadesu paccājāyanti aviññātāresu milakkhesu …pe…. Dutiyaṃ.
3. 慧经显示巴利原文
3. Paññāsuttaṃ
1133 同样地,诸比丘,那些具足圣慧眼的众生甚为稀少;而那些为无明所蔽、陷于愚痴的众生,却是多数。……乃至……第三经。显示巴利原文
… ‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye pana ariyena paññācakkhunā samannāgatā; atha kho eteva bahutarā sattā ye avijjāgatā sammuḷhā…pe…. Tatiyaṃ.
4. 谷酒果酒经显示巴利原文
4. Surāmerayasuttaṃ
1134 同样地,诸比丘,远离放逸之因的谷酒、果酒等酒类的众生,实为微少;而未远离这些的众生,却为数众多。……乃至……第四经。显示巴利原文
… ‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye surāmerayamajjappamādaṭṭhānā apaṭiviratā…pe…. Catutthaṃ.
5. 水经显示巴利原文
5. Odakasuttaṃ
1135 同样地,诸比丘,那些陆生的众生是稀少的,生于水中的众生却要多得多。是什么原因呢?……第五。显示巴利原文
… ‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye thalajā; atha kho eteva bahutarā sattā ye udakajā. Taṃ kissa hetu…pe…. Pañcamaṃ.
尊敬母亲经显示巴利原文
6. Matteyyasuttaṃ
1136 同样地,诸比丘,那些尊敬母亲的众生是稀少的,不尊敬母亲的众生却要多得多。……第六。显示巴利原文
… ‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye matteyyā; atha kho eteva bahutarā sattā ye amatteyyā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
7. 尊敬父亲经显示巴利原文
7. Petteyyasuttaṃ
1137 ……比丘们,同样地,尊敬父亲的众生是少数,而不敬父亲的众生则是多数。……第七。显示巴利原文
… ‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye petteyyā; atha kho eteva bahutarā sattā ye apetteyyā…pe…. Sattamaṃ.
8. 沙门性经显示巴利原文
8. Sāmaññasuttaṃ
1138 诸比丘,正是如此,那些具足沙门性的众生甚为稀少,而不具沙门性的众生却多得多。……第八。显示巴利原文
… ‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye sāmaññā; atha kho eteva bahutarā sattā ye asāmaññā…pe…. Aṭṭhamaṃ.
第九 婆罗门性经显示巴利原文
9. Brahmaññasuttaṃ
1139 诸比丘,正是如此,那些具足婆罗门性的众生甚为稀少,而不具婆罗门性的众生却多得多。……第九。显示巴利原文
… ‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye brahmaññā; atha kho eteva bahutarā sattā ye abrahmaññā…pe…. Navamaṃ.
10. 尊老经显示巴利原文
10. Pacāyikasuttaṃ
1140 ……同样地,诸比丘,那些在家族中敬重长辈的众生,实为少数;而那些在家族中不敬重长辈的众生,却更为众多。……第十。显示巴利原文
… ‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye kule jeṭṭhāpacāyino; atha kho eteva bahutarā sattā ye kule ajeṭṭhāpacāyinoti …pe…. Dasamaṃ.
第一生谷广说品 第七。显示巴利原文
Paṭhamaāmakadhaññapeyyālavaggo sattamo.
除边地与慧,酒、谷酒与水;
孝母、孝父,及沙门性、恭敬梵行者。
显示巴利原文 Aññatra paccantaṃ paññā, surāmerayaodakā; Matteyya petteyyā cāpi, sāmaññaṃ brahmapacāyikanti.
8. 第二生谷略品显示巴利原文
8. Dutiyaāmakadhaññapeyyālavaggo
1. 杀生经显示巴利原文
1. Pāṇātipātasuttaṃ
1141 ……“诸比丘,同样地,离杀生的众生是少数,而不离杀生的众生才是多数。那是什么原因呢?……”……第一。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye pāṇātipātā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye pāṇātipātā appaṭiviratā. Taṃ kissa hetu? …Pe…. Paṭhamaṃ.
2. 不与取经显示巴利原文
2. Adinnādānasuttaṃ
1142 ……“诸比丘,同样地,离不与取的众生为少数,而不离不与取的众生则为多数。”……第二。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye adinnādānā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye adinnādānā appaṭiviratā…pe…. Dutiyaṃ.
3. 欲邪行经显示巴利原文
3. Kāmesumicchācārasuttaṃ
1143 ……诸比丘,同样地,远离邪淫的众生极为稀少;而不远离邪淫的众生却多得多。……这是第三。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye kāmesumicchācārā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye kāmesumicchācārā appaṭiviratā…pe…. Tatiyaṃ.
4. 妄语经显示巴利原文
4. Musāvādasuttaṃ
1144 ……诸比丘,同样地,远离妄语的众生极为稀少;而不远离妄语的众生却多得多。……这是第四。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye musāvādā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye musāvādā appaṭiviratā…pe…. Catutthaṃ.
5. 离间语经显示巴利原文
5. Pesuññasuttaṃ
1145 同样地,比丘们,那些远离离间语的众生极少;而那些不远离离间语的众生却多得多。……这是第五。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye pisuṇāya vācāya paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye pisuṇāya vācāya appaṭiviratā…pe…. Pañcamaṃ.
6. 粗恶语经显示巴利原文
6. Pharusavācāsuttaṃ
1146 同样地,诸比丘,远离粗恶语的众生极为稀少,而不远离粗恶语的众生却多得多。……这是第六。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye pharusāya vācāya paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye pharusāya vācāya appaṭiviratā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
7. 绮语经显示巴利原文
7. Samphappalāpasuttaṃ
1147 同样地,诸比丘,远离绮语的众生极为稀少,而不远离绮语的众生却多得多。……这是第七。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye samphappalāpā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye samphappalāpā appaṭiviratā…pe…. Sattamaṃ.
8. 种子经显示巴利原文
8. Bījagāmasuttaṃ
1148 ……同样的,诸比丘,那些远离破坏种子与草木的众生极为稀少;而那些不远离破坏种子与草木的众生则多得多。……这是第八经。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye bījagāmabhūtagāmasamārambhā appaṭiviratā…pe…. Aṭṭhamaṃ.
9. 非时食经显示巴利原文
9. Vikālabhojanasuttaṃ
1149 ……同样地,诸比丘,那些远离非时食的众生甚为稀少;而不断除非时食的众生却要多得多。……第九。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye vikālabhojanā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye vikālabhojanā appaṭiviratā…pe…. Navamaṃ.
10. 香涂经显示巴利原文
10. Gandhavilepanasuttaṃ
1150 ……同样地,诸比丘,那些远离受持花鬘、香、涂香而作装饰庄严的众生甚为稀少;而不断除这些的众生却要多得多。……第十。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā appaṭiviratā…pe…. Dasamaṃ.
第二生谷广说品第八显示巴利原文
Dutiyaāmakadhaññapeyyālavaggo aṭṭhamo.
杀生、不与取、欲邪行,妄语与离间语;
粗恶语、绮语,以及损伤种子、非时食、香等。
显示巴利原文 Pāṇaṃ adinnaṃ kāmesu, musāvādañca pesuññaṃ; Pharusaṃ samphappalāpaṃ, bījañca vikālaṃ gandhanti.
9. 第三生谷复述品显示巴利原文
9. Tatiyaāmakadhaññapeyyālavaggo
1. 歌舞经显示巴利原文
1. Naccagītasuttaṃ
1. 歌舞经显示巴利原文
1. Naccagītasuttaṃ
诸比丘,同样地,那些远离观看歌舞、音乐等表演的众生是稀少的;而那些不远离观看歌舞、音乐等表演的众生却是众多的。这是什么原因呢?……(中略)……第一。显示巴利原文
‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye naccagītavāditavisūkadassanā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye naccagītavāditavisūkadassanā appaṭiviratā. Taṃ kissa hetu…pe…. Paṭhamaṃ.
2. 高广床座经显示巴利原文
2. Uccāsayanasuttaṃ
1152 ……同样地,诸比丘,那些远离高广大床的众生是稀少的;而那些不远离高广大床的众生是众多的。……(中略)……第二。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye uccāsayanamahāsayanā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye uccāsayanamahāsayanā appaṭiviratā…pe…. Dutiyaṃ.
3. 金银经显示巴利原文
3. Jātarūparajatasuttaṃ
1153 ……同样地,诸比丘,那些远离接受金银的众生是少数;而那更多的众生,是未曾远离接受金银的。……这是第三经。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye jātarūparajatapaṭiggahaṇā appaṭiviratā…pe…. Tatiyaṃ.
4. 生谷经显示巴利原文
4. Āmakadhaññasuttaṃ
1154 同样地,诸比丘,那些远离接受生谷的众生极为稀少;而更多的众生则未远离接受生谷……第四。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye āmakadhaññapaṭiggahaṇā appaṭiviratā…pe…. Catutthaṃ.
5. 生肉经显示巴利原文
5. Āmakamaṃsasuttaṃ
1155 ……同样地,诸比丘,那些远离接受生肉的众生极为稀少;而更多的众生则未远离接受生肉……第五。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye āmakamaṃsapaṭiggahaṇā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye āmakamaṃsapaṭiggahaṇā appaṭiviratā…pe…. Pañcamaṃ.
6. 童女经显示巴利原文
6. Kumārikasuttaṃ
1156 ……同样地,诸比丘,那些远离领受妇女与童女的众生甚为稀少;而这些不远离领受妇女与童女的众生,其数实为更多……第六。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye itthikumārikapaṭiggahaṇā appaṭiviratā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
7. 奴婢经显示巴利原文
7. Dāsidāsasuttaṃ
1157 ……同样地,诸比丘,那些远离领受男女奴仆的众生是稀少的;而这些不远离领受男女奴仆的众生,实为更多……第七。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye dāsidāsapaṭiggahaṇā appaṭiviratā…pe…. Sattamaṃ.
8. 山羊绵羊经显示巴利原文
8. Ajeḷakasuttaṃ
1158 ……同样地,诸比丘,那些远离领受山羊与绵羊的众生是稀少的;而这些不远离领受山羊与绵羊的众生,实为更多……第八。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye ajeḷakapaṭiggahaṇā appaṭiviratā…pe…. Aṭṭhamaṃ.
9. 鸡猪经显示巴利原文
9. Kukkuṭasūkarasuttaṃ
1159 ……同样地,比丘们,那些远离接受鸡与猪的众生是稀少的;而这些不远离接受鸡与猪的众生,确实更为众多……第九。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā appaṭiviratā…pe…. Navamaṃ.
10. 象牛马经显示巴利原文
10. Hatthigavassasuttaṃ
1160 同样地,比丘们,远离接受象、牛、马、母马的众生是稀少的;而不远离接受象、牛、马、母马的众生,却为数众多。……第十。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā appaṭiviratā…pe…. Dasamaṃ.
第三生谷复述品第九。显示巴利原文
Tatiyaāmakadhaññapeyyālavaggo navamo.
歌舞、床座与银,谷物、肉及童女;
婢女、山羊绵羊,鸡、猪、大象。
显示巴利原文 Naccaṃ sayanaṃ rajataṃ, dhaññaṃ maṃsaṃ kumārikā; Dāsī ajeḷakañceva, kukkuṭasūkarahatthīti.
10. 第四·生谷广说品显示巴利原文
10. Catutthaāmakadhaññapeyyālavaggo
1. 田地经显示巴利原文
1. Khettavatthusuttaṃ
1161 ……“同样地,诸比丘,那些远离受持田宅的众生甚少;而更多的众生则未远离受持田宅”……第一。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye khettavatthupaṭiggahaṇā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye khettavatthupaṭiggahaṇā appaṭiviratā…pe…. Paṭhamaṃ.
2. 买卖经显示巴利原文
2. Kayavikkayasuttaṃ
1162 ……“同样地,诸比丘,远离买卖的众生甚为稀少;而众生中更多是不远离买卖的”……第二。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye kayavikkayā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye kayavikkayā appaṭiviratā…pe…. Dutiyaṃ.
3. 信使经显示巴利原文
3. Dūteyyasuttaṃ
1163 ……“同样地,诸比丘,远离从事信使与差遣之事的众生甚为稀少;而众生中更多是不远离从事信使与差遣之事的”……第三。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye dūteyyapahinagamanānuyogā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye dūteyyapahinagamanānuyogā appaṭiviratā…pe…. Tatiyaṃ.
4. 秤欺诳经显示巴利原文
4. Tulākūṭasuttaṃ
1164 ……“同样地,诸比丘,那些远离在秤、铜钱、量器上欺诈的众生,实在很少;而那些未远离在秤、铜钱、量器上欺诈的众生,却多得多。”……第四。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye tulākūṭakaṃsakūṭamānakūṭā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye tulākūṭakaṃsakūṭamānakūṭā appaṭiviratā…pe…. Catutthaṃ.
5. 贿赂经显示巴利原文
5. Ukkoṭanasuttaṃ
1165 ……诸比丘,同样地,远离贿赂、欺骗、诈欺、虚伪的众生是稀少的;而未远离贿赂、欺骗、诈欺、虚伪的众生却更多。……第五。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭiviratā; atha kho eteva bahutarā sattā ye ukkoṭanavañcananikatisāciyogā appaṭiviratā…pe…. Pañcamaṃ.
第六–第十一 切断等经显示巴利原文
6-11. Chedanādisuttaṃ
1166-1171 ……同样地,诸比丘,远离砍杀、捆绑、抢掠、洗劫、暴行的众生极为稀少;而未远离砍杀、捆绑、抢掠、洗劫、暴行的众生却不可计数。那是什么原因呢?诸比丘,是因为没有如实见四圣谛。哪四个呢?苦的圣谛……导向苦灭之道的圣谛。显示巴利原文
…Pe… evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭiviratā ; atha kho eteva bahutarā sattā ye chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā appaṭiviratā . Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa’’.
诸比丘!因此,应当致力于:‘这是苦’……应当致力于:‘这是导向苦灭之道’。” 第十一经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Ekādasamaṃ.
第四生谷复说品第十显示巴利原文
Catutthaāmakadhaññapeyyālavaggo dasamo.
田产、买卖、遣使,衡器欺诈、行贿;
伤害、杀戮、捆绑,掠夺、暴行。
显示巴利原文 Khettaṃ kāyaṃ dūteyyañca, tulākūṭaṃ ukkoṭanaṃ; Chedanaṃ vadhabandhanaṃ, viparālopaṃ sāhasanti.
十一、五趣略说品显示巴利原文
11. Pañcagatipeyyālavaggo
1. 人死地狱经显示巴利原文
1. Manussacutinirayasuttaṃ
1172 那时,世尊以指甲尖沾取少许泥土,对诸比丘说:“诸比丘,你们觉得怎样?是我指甲上这少许泥土多,还是这大地多?”
“世尊,大地甚多,世尊指甲上的少许泥土极少。与大地相比,世尊指甲上的这少许泥土不可计算、无法比较,甚至不及零头。”
“诸比丘,正如此理,人死后再生于人间者甚少;而人死后再生于地狱者则远为更多……”第一经。显示巴利原文
Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – mahāpathavī; appamattakāyaṃ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti. Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye manussā cutā niraye paccājāyanti…pe…. Paṭhamaṃ.
2. 人死畜生经显示巴利原文
2. Manussacutitiracchānasuttaṃ
1173 (世尊这样说:)正是这样,诸比丘,那些从人死后再生于人间的有情极其稀少;而绝大多数有情,是从人死后再生于畜生道中的……第二。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye manussā cutā tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe…. Dutiyaṃ.
3. 人死生于饿鬼界经显示巴利原文
3. Manussacutipettivisayasuttaṃ
1174 ……诸比丘,同样地,那些从人死后再生于人间的有情极其稀少;而绝大多数有情,是从人死后再生于饿鬼界的……第三。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye manussā cutā pettivisaye paccājāyanti…pe…. Tatiyaṃ.
人死转生天界地狱等经显示巴利原文
4-5-6. Manussacutidevanirayādisuttaṃ
1175-1177 ……“诸比丘,正是如此,那些人死后转生天界的众生是少数;而人死后转生地狱……转生畜生趣……转生饿鬼界的众生,才是更多数。……第六。”显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye manussā cutā niraye paccājāyanti…pe… tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe… pettivisaye paccājāyanti…pe…. Chaṭṭhaṃ.
天死转生地狱等经显示巴利原文
7-9. Devacutinirayādisuttaṃ
1178-1180 同样地,诸比丘,那些从天界死后再生于天界的众生是少数;而更多众生从天界死后再生于地狱……再生于畜生界……再生于饿鬼界。……第九。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye devā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye devā cutā niraye paccājāyanti…pe… tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe… pettivisaye paccājāyanti…pe…. Navamaṃ.
天人地狱等经显示巴利原文
10-12. Devamanussanirayādisuttaṃ
1181-1183 同样地,诸比丘,那些从天界死后再生于人间的众生是少数;而更多众生从天界死后再生于地狱……再生于畜生界……再生于饿鬼界。……第十二。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye devā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye devā cutā niraye paccājāyanti…pe… tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe… pettivisaye paccājāyanti…pe…. Dvādasamaṃ.
13-15. 地狱人地狱等经显示巴利原文
13-15. Nirayamanussanirayādisuttaṃ
1184-1186 ……正如此,诸比丘,那些从地狱死后再生于人间的众生,实为稀少;而更多众生则是从地狱死后,仍再生于地狱……再生于畜生界……再生于饿鬼界。……第十五。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye nirayā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye nirayā cutā niraye paccājāyanti…pe… tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe… pettivisaye paccājāyanti…pe…. Pannarasamaṃ.
16-18. 地狱天地狱等经显示巴利原文
16-18. Nirayadevanirayādisuttaṃ
1187-1189 正是如此,诸比丘,那些从地狱死后再生于天界的众生是极少数的;而从地狱死后再生于地狱……再生于畜生趣……再生于饿鬼界的众生,却多得多。……第十八。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye nirayā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye nirayā cutā niraye paccājāyanti…pe… tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe… pettivisaye paccājāyanti…pe…. Aṭṭhārasamaṃ.
19-21. 畜生、人、地狱等经显示巴利原文
19-21. Tiracchānamanussanirayādisuttaṃ
1190-1192 正是如此,诸比丘,那些从畜生趣死后再生于人间的众生是极少数的;而从畜生趣死后再生于地狱……再生于畜生趣……再生于饿鬼界的众生,却多得多。……第二十一。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye tiracchānayoniyā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye tiracchānayoniyā cutā niraye paccājāyanti…pe… tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe… pettivisaye paccājāyanti…pe…. Ekavīsatimaṃ.
畜生、天、地狱等经显示巴利原文
22-24. Tiracchānadevanirayādisuttaṃ
1193-1195 ……“同样地,比丘们,那些从畜生趣死后再生于天界的众生是稀少的;而从畜生趣死后再生于地狱的众生……再生于畜生趣的众生……再生于饿鬼界的众生,则更为众多……第二十四。”显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye tiracchānayoniyā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye tiracchānayoniyā cutā niraye paccājāyanti…pe… tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe… pettivisaye paccājāyanti…pe…. Catuvīsatimaṃ.
饿鬼、人、地狱等经显示巴利原文
25-27. Pettimanussanirayādisuttaṃ
1196-1198 ……(中略)……“诸比丘!同样地,那些从饿鬼界死后再生于人间的众生极为稀少;而从饿鬼界死后再生于地狱……再生于畜生界……再生于饿鬼界的众生,则更为众多。”第二十七。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye pettivisayā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye pettivisayā cutā niraye paccājāyanti…pe… tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe… pettivisaye paccājāyanti…pe…. Sattavīsatimaṃ.
28-29. 饿鬼天、地狱等经显示巴利原文
28-29. Pettidevanirayādisuttaṃ
1199-1200 ……(中略)……“诸比丘!同样地,那些从饿鬼界死后再生于诸天的众生极为稀少;而从饿鬼界死后再生于地狱的众生,则更为众多……(中略)……诸比丘!同样地,那些从饿鬼界死后再生于诸天的众生极为稀少;而从饿鬼界死后再生于畜生界的众生,则更为众多……(中略)……”第二十九。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye pettivisayā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye pettivisayā cutā niraye paccājāyanti…pe… evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye pettivisayā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye pettivisayā cutā tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe…. Ekūnatiṃsatimaṃ.
30. 饿鬼与天·饿鬼界经显示巴利原文
30. Pettidevapettivisayasuttaṃ
1201 ……(中略)……“同样地,诸比丘,从饿鬼界死后再生于诸天的众生极为稀少;而从饿鬼界死后再生于饿鬼界的众生却更为众多。是什么原因呢?诸比丘,因为未见四圣谛。哪四种?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导至苦灭之道圣谛。显示巴利原文
…Pe… ‘‘evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye pettivisayā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye pettivisayā cutā pettivisaye paccājāyanti. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ ? Dukkhassa ariyasaccassa, dukkhasamudayassa ariyasaccassa, dukkhanirodhassa ariyasaccassa, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa’’.
“诸比丘,因此,应于‘此是苦’精勤努力;应于‘此是苦集’精勤努力;应于‘此是苦灭’精勤努力;应于‘此是导至苦灭之道’精勤努力。”世尊如此开示。比丘们心悦诚服,欢喜赞叹世尊所说。第三十经。显示巴利原文
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yogo karaṇīyo, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Tiṃsatimaṃ.
五趣中略品第十一显示巴利原文
Pañcagatipeyyālavaggo ekādasamo.
从人间命终者亦有六经,从天界命终者,从地狱命终者;
畜生、饿鬼等境界,共三十经,名《趣品》。
显示巴利原文 Manussato cutā chāpi, devā cutā nirayato; Tiracchānapettivisayā, tiṃsamatto gativaggoti.
谛相应第十二。显示巴利原文
Saccasaṃyuttaṃ dvādasamaṃ.
大品第五。显示巴利原文
Mahāvaggo pañcamo.
大品第五显示巴利原文
Mahāvaggo pañcamo.
道、觉支与念,根与正勤;
力、神足与阿那律,禅那、入出息相应;
入流及谛,这就叫做大品。
显示巴利原文 Maggabojjhaṅgaṃ satiyā, indriyaṃ sammappadhānaṃ; Baliddhipādānuruddhā, jhānānāpānasaṃyutaṃ; Sotāpatti saccañcāti, mahāvaggoti vuccatīti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
这组在讲什么 这一整组经文是整部相应部乃至整个佛陀教法的核心总纲,专讲“四圣谛”——苦、苦集、苦灭、导至苦灭之道。无论是禅定、独坐、出家、思维还是日常谈论,所有修行最终都指向对这四圣谛的如实现观。组里反复用一个不可动摇的逻辑在说明:三世一切圣者、一切沙门婆罗门,都是因为通达了这四圣谛才得以解脱。本组最具分量的经就是《转法轮经》,它记录了佛陀成道后的首次说法,将四圣谛每一谛都分成“谛相、应作、已作”三层智,以三转十二行相宣告无上正觉。
出场人物 / 对告众 Pali 中文(经文用名) 角色 Bhagavā 世尊 说法者 Pañcavaggiyā bhikkhū 五群比丘 本组最核心的对告众,《转法轮经》的首批闻法者 Āyasmā Koṇḍañño 具寿憍陈如 五群比丘之一,闻《转法轮经》后第一个得法眼净 Bhikkhave 诸比丘 本组绝大多数经文的通用呼格对告众
核心法义(白话+重点) 这一组的教法浓缩起来就是一句话:苦是必须彻底看清的东西,苦的原因是必须断掉的东西,苦的熄灭是必须亲证的东西,而熄灭苦的路是必须亲手去修的东西。这四件事就是佛陀找到的“唯一出路”。
佛陀在《转法轮经》里,对每一个圣谛都用了三圈智慧来确认:
- 第一圈:先认出它——“这是苦”。
- 第二圈:明白自己要做什么——“这个苦必须被彻底了知”。
- 第三圈:完成确认——“这个苦已经被彻底了知了”。
同样的模式用在集(必须断)、灭(必须证)、道(必须修)上。佛陀说他之所以敢自称成佛,就是因为对这四谛完成了这三层十二个面向的彻底清净智见。
→ 拆开看:经文说“生是苦,老是苦,病是苦,死是苦,与不爱者相会是苦,与爱者别离是苦,所求不得也是苦——简而言之,五取蕴是苦”——这不是在渲染悲观,而是在精确地图化人类困境的根源:不是“五蕴”本身是苦,而是带有执取的“五取蕴”才是苦。苦难的边界被划得极其清晰。
→ 要旨:解脱的唯一入口,就是把四圣谛从“知道”变成“如实现观”。任何不以四圣谛为内核的讨论、思维或修行,佛陀直接定性为“与义不相应,不导向涅槃”。
关键术语锚 - sacca → 谛/真理 | 极易误以为是泛指的“真理”,本组专指“四圣谛”这组不可增减的具体教法框架,不是哲学上的真理。
- dukkha → 苦 | 极易窄化为“痛苦”,本组定义包含生老病死、怨憎会、爱别离、求不得,落脚点是“五取蕴是苦”——指向一切执取体验的不可靠性。
- samudaya → 集 | 极易当成“集合”,本组专指苦的“生起之因”,具体锁定为“渴爱”(taṇhā)。
- nirodha → 灭 | 极易误解为“毁灭”,本组指渴爱的“彻底熄灭、无余离贪”,是苦的终极止息而非消灭任何实体。
- magga → 道 | 极易泛化为“修行方法”,本组专指“八支圣道”,不是随便一条路,是“中道”——离欲乐与自我折磨两个极端。
- ariya → 圣/圣者 | 本组高频修饰“谛”,āryasacca不是“高贵的真理”,而是“被圣者所见的真理”;得法眼净就是瞥见这个圣谛的内在视野豁开。
代表经(本组重点) 1. 转法轮经 (第二品第1经) — 佛陀的首次说法,四圣谛全文展开,三转十二行相的完整呈现,憍陈如得法眼净。
2. 定经 (第一品第1经) — 开篇点题:修定是为了如实了知四圣谛,不是为定而定。
3. 无明经 (第二品第7经) — 标出根本问题:不了知四圣谛就是无明,这正是驱动轮回的根子。
4. 明经 (第二品第8经) — 与前经对照:了知四圣谛就是明,这就是解脱的起点。
5. 申恕林经 (第四品第1经) — 佛陀手里拿几片叶子对比整片森林,说他教的只是“指向解脱的四圣谛”那一小撮,其他问题故意不讲,带出一个极度精炼的教学态度。
6. 如经 (第二品第10经) — 锁定什么叫“如实了知”:如实了知四圣谛就是如实了知,脱开四圣谛就没有“如实”可言。