4. 尸舍婆林品巴利 4. Sīsapāvanavaggo
12. 谛相应 · 49 段
1. 尸舍婆林经巴利
1. Sīsapāvanasuttaṃ
1101 一时,世尊住在憍赏弥的尸舍婆林。那时,世尊用手拾起少许尸舍婆树叶,对比丘们说:“诸比丘,你们认为如何?哪个更多——是我手中这少许尸舍婆树叶,还是上方林中那些树叶?”“世尊,世尊手中这少许尸舍婆树叶极少,上方尸舍婆林中的树叶确实更多。”“诸比丘,正是如此,我所证知而未对你们宣说的,确实更多。诸比丘,为何我不宣说那些呢?因为那些不相应于义利,非梵行基础,不导向厌离、离贪、灭、寂止、证智、正觉、涅槃;因此我不宣说那些。”巴利 注疏 2
Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati sīsapāvane . Atha kho bhagavā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yāni vā mayā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahitāni yadidaṃ upari sīsapāvane’’ti? ‘‘Appamattakāni , bhante, bhagavatā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahitāni; atha kho etāneva bahutarāni yadidaṃ upari sīsapāvane’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, etadeva bahutaraṃ yaṃ vo mayā abhiññāya anakkhātaṃ. Kasmā cetaṃ, bhikkhave, mayā anakkhātaṃ? Na hetaṃ, bhikkhave, atthasaṃhitaṃ nādibrahmacariyakaṃ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati; tasmā taṃ mayā anakkhātaṃ’’.
“诸比丘,我宣说了什么呢?我宣说了‘这是苦’,宣说了‘这是苦集’,宣说了‘这是苦灭’,宣说了‘这是导向苦灭之道’。”巴利
‘‘Kiñca, bhikkhave, mayā akkhātaṃ? ‘Idaṃ dukkha’nti, bhikkhave, mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti mayā akkhātaṃ’’.
“诸比丘,为何我宣说这些?诸比丘,因为这些与义利相应,是梵行的基础,导向厌离、离贪、灭、寂止、证智、正觉、涅槃。因此我宣说了这些。”巴利
‘‘Kasmā cetaṃ, bhikkhave, mayā akkhātaṃ? Etañhi, bhikkhave, atthasaṃhitaṃ etaṃ ādibrahmacariyakaṃ etaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati; tasmā taṃ mayā akkhātaṃ .
“诸比丘,因此,应当精勤于‘这是苦’……应当精勤于‘这是导至苦灭之道’。”第一经。巴利
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Paṭhamaṃ.
2. 槐叶经巴利
2. Khadirapattasuttaṃ
1102 “诸比丘,若有人这样说:‘我未如实现观苦圣谛,未如实现观苦集圣谛,未如实现观苦灭圣谛,未如实现观导向苦灭之道圣谛,却能正确地令苦终结。’这是不可能的。”巴利 注疏 1
‘‘Yo, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
“诸比丘,譬如有人这样说:‘我用金合欢树叶、松针或余甘子树叶编成篮,用来盛水或多罗叶。’这是不可能的。同样地,诸比丘,若有人这样说:‘我未如实现观苦圣谛……(中略)……未如实现观导向苦灭之道圣谛,却能正确地令苦终结。’这也是不可能的。”巴利
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ khadirapattānaṃ vā saralapattānaṃ vā āmalakapattānaṃ vā puṭaṃ karitvā udakaṃ vā tālapattaṃ vā āharissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati; evameva kho, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca…pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
“诸比丘,但若有人这样说:‘我如实现观苦圣谛,如实现观苦集圣谛,如实现观苦灭圣谛,如实现观导向苦灭之道圣谛,而能正确地作苦之终结’——这是有可能的。”巴利
‘‘Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati.
“诸比丘!譬如有人这样说:‘我将用莲叶、波罗舍叶或摩楼瓦叶做成容器,取来水或棕榈叶’,这是可能的。同样地,诸比丘!若有人这样说:‘我如实现观苦圣谛,如实现观苦集圣谛,如实现观苦灭圣谛,如实现观导向苦灭之道圣谛,而能正确地作苦之终结’,这也是可能的。”巴利
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ padumapattānaṃ vā palāsapattānaṃ vā māluvapattānaṃ vā puṭaṃ karitvā udakaṃ vā tālapattaṃ vā āharissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati; evameva kho, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca …pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati.
“诸比丘!因此,‘这是苦’应当修习瑜伽……‘这是导向苦灭之道’应当修习瑜伽。”第二经。巴利
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dutiyaṃ.
1103 “诸比丘,譬如将一根木棒抛向空中,它有时根部着地,有时顶端着地。同样地,诸比丘,那些被无明所覆、被渴爱所缚的众生,流转轮回,有时从此世去往他世,有时从他世还归此世。这是什么原因呢?诸比丘,那是因为他们没有见到四圣谛。哪四谛?苦圣谛……(中略)……导向苦灭之道圣谛。”巴利 注疏 1
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, daṇḍo uparivehāsaṃ khitto sakimpi mūlena nipatati, sakimpi aggena nipatati; evameva kho, bhikkhave, avijjānīvaraṇā sattā taṇhāsaṃyojanā sandhāvantā saṃsarantā sakimpi asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchanti, sakimpi parasmā lokā imaṃ lokaṃ āgacchanti. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
“诸比丘,因此,于此应作努力:‘此是苦’……(中略)……‘此是导向苦灭之道’应作努力。” 第三经。巴利
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
1104 “诸比丘,若衣服或头著了火,应当如何做?”“尊者,若衣服或头著了火,为了扑灭它,便应生起极大的意欲、精勤、勇猛、努力、不退转、正念与正知。”巴利
‘‘Āditte , bhikkhave, cele vā sīse vā kimassa karaṇīya’’nti? ‘‘Āditte, bhante, cele vā sīse vā, tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīya’’nti.
“诸比丘,即使衣服或头著了火,也应将其搁置一旁,不作意、不挂碍,为了如实通达那尚未通达的四圣谛,应生起极大的意欲、精勤、勇猛、努力、不退转、正念与正知。哪四种?苦圣谛……(中略)……导向苦灭的道圣谛。”巴利
‘‘Ādittaṃ, bhikkhave, celaṃ vā sīsaṃ vā ajjhupekkhitvā amanasikaritvā anabhisametānaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
“诸比丘,因此,应当于‘这是苦’精勤……应当于‘这是导向苦灭之道’精勤。”第四经。巴利
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
5. 百矛经巴利
5. Sattisatasuttaṃ
1105 “诸比丘!譬如有一个人,寿命百年、能活百岁。有人对他这样说:‘来吧,朋友!上午,他们将用一百支矛刺你;正午,用一百支矛刺你;傍晚,用一百支矛刺你。朋友!你日日被三百支矛刺穿,如此度过百年,至百岁时,你将现观先前尚未现观的四圣谛。’”巴利 注疏 2
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso vassasatāyuko vassasatajīvī. Tamenaṃ evaṃ vadeyya – ‘ehambho purisa, pubbaṇhasamayaṃ taṃ sattisatena hanissanti, majjhanhikasamayaṃ sattisatena hanissanti, sāyanhasamayaṃ sattisatena hanissanti. So kho tvaṃ, ambho purisa, divase divase tīhi tīhi sattisatehi haññamāno vassasatāyuko vassasatajīvī vassasatassa accayena anabhisametāni cattāri ariyasaccāni abhisamessasī’’’ti.
“诸比丘,对于有义利的善男子,这足以令他堪忍。为什么呢?诸比丘,此轮回无始,矛、剑、箭、斧的击打,其前际不可知。诸比丘,即便如是,我不说伴随着苦、伴随着忧而现观四圣谛;我说伴随着乐、伴随着喜而现观四圣谛。哪四者?苦圣谛……导至苦灭之道圣谛。巴利
‘‘Atthavasikena, bhikkhave, kulaputtena alaṃ upagantuṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro; pubbā koṭi nappaññāyati sattippahārānaṃ asippahārānaṃ usuppahārānaṃ pharasuppahārānaṃ . Evañcetaṃ, bhikkhave, assa. Na kho panāhaṃ, bhikkhave, saha dukkhena, saha domanassena catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayaṃ vadāmi; api cāhaṃ, bhikkhave, sahāva sukhena, sahāva somanassena catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayaṃ vadāmi. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
“诸比丘,因此,应于‘这是苦’而致力……应于‘这是导至苦灭之道’而致力。”第五经。巴利
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
1106 “诸比丘!譬如有人将赡部洲中的草、薪、枝、叶全部砍截下来,聚为一处;聚为一处后,做成尖桩。做成尖桩后,将大海中的大众生贯穿在大尖桩上,将大海中的中等众生贯穿在中等尖桩上,将大海中的微细众生贯穿在微细尖桩上。诸比丘!然而大海中的粗大众生尚且未能穷尽。巴利
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso yaṃ imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ tacchetvā ekajjhaṃ saṃhareyya; ekajjhaṃ saṃharitvā sūlaṃ kareyya. Sūlaṃ karitvā ye mahāsamudde mahantakā pāṇā te mahantakesu sūlesu āvuneyya, ye mahāsamudde majjhimakā pāṇā te majjhimakesu sūlesu āvuneyya, ye mahāsamudde sukhumakā pāṇā te sukhumakesu sūlesu āvuneyya. Apariyādinnā ca, bhikkhave, mahāsamudde oḷārikā pāṇā assu.
“那时,此赡部洲的草、薪、枝、叶反而会耗尽、用尽。诸比丘!大海中的微细众生比这更多,难以把它们一一穿在尖桩上。这是什么原因呢?诸比丘!因为其身极为微细。诸比丘!恶趣正是如此广袤。诸比丘!已从如此广袤的恶趣中解脱的具见者,如实了知‘这是苦’……如实了知‘这是导至苦灭之道’。”巴利
‘‘Atha imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. Ito bahutarā kho, bhikkhave, mahāsamudde sukhumakā pāṇā, ye na sukarā sūlesu āvunituṃ. Taṃ kissa hetu? Sukhumattā , bhikkhave, attabhāvassa. Evaṃ mahā kho, bhikkhave, apāyo. Evaṃ mahantasmā kho, bhikkhave, apāyasmā parimutto diṭṭhisampanno puggalo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti.
“诸比丘!因此,应当精勤于了知:‘这是苦’……应当精勤于了知:‘这是导至苦灭之道’。”第六经。巴利
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 第一日经巴利
7. Paṭhamasūriyasuttaṃ
1107 “诸比丘!日出时,曙光为其前导与前兆。同样地,诸比丘!对于比丘如实现观四圣谛,正见为其前导与前兆。这位比丘可预期:他将如实了知‘这是苦’……(中略)……如实了知‘这是导至苦灭之道’。”巴利
‘‘Sūriyassa , bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sammādiṭṭhi. Tassetaṃ bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānissati…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānissati.
“诸比丘,因此,应当致力于‘这是苦’……应当致力于‘这是导向苦灭之道’。”第七经。巴利
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
8. 第二日经巴利
8. Dutiyasūriyasuttaṃ
1108 “诸比丘,只要月亮与太阳尚未在世间生起,便没有大光明、大光辉的显现。那时,唯是盲暗,是深邃的黑暗;昼夜不显现,月份与半月不显现,季节与年岁不显现。巴利
‘‘Yāvakīvañca , bhikkhave, candimasūriyā loke nuppajjanti, neva tāva mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Andhatamaṃ tadā hoti andhakāratimisā . Neva tāva rattindivā paññāyanti, na māsaddhamāsā paññāyanti, na utusaṃvaccharā paññāyanti.
“诸比丘,但当月亮与太阳在世间生起时,便有大光明、大光辉的显现。那时,不再有盲暗,不再有深邃的黑暗;那时,昼夜显现,月份与半月显现,季节与年岁显现。同样地,诸比丘,只要如来、阿拉汉、正自觉者尚未在世间生起,便没有大光明、大光辉的显现。那时,唯是盲暗,是深邃的黑暗。那时,四圣谛未被宣讲、未被教导、未被施设、未被建立、未被开显、未被分析、未被阐明。巴利
‘‘Yato ca kho, bhikkhave, candimasūriyā loke uppajjanti, atha mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Neva andhakāratamaṃ tadā hoti na andhakāratimisā. Atha rattindivā paññāyanti, māsaddhamāsā paññāyanti, utusaṃvaccharā paññāyanti. Evameva kho, bhikkhave, yāvakīvañca tathāgato loke nuppajjati arahaṃ sammāsambuddho, neva tāva mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Andhatamaṃ tadā hoti andhakāratimisā. Neva tāva catunnaṃ ariyasaccānaṃ ācikkhaṇā hoti desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṃ.
“然而,诸比丘,当如来、阿拉汉、正自觉者出现于世间时,便有大光明、大光辉的显现。那时,幽暗与昏冥不再有。继而便有对四圣谛的宣讲、教导、宣示、安立、开显、辨析、阐明。是哪四个呢?苦圣谛……(中略)……导向苦灭之道的圣谛。”巴利
‘‘Yato ca kho, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho, atha mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Neva andhatamaṃ tadā hoti na andhakāratimisā. Atha kho catunnaṃ ariyasaccānaṃ ācikkhaṇā hoti desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa .
“诸比丘,因此,应当精勤于‘这是苦’……(中略)应当精勤于‘这是导向苦灭之道’。”第八经。巴利
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
9. 门阈经巴利
9. Indakhīlasuttaṃ
1109 “诸比丘!凡是未如实了知“这是苦”……未如实了知“这是导至苦灭之道”的沙门或婆罗门,他们仰望其他沙门或婆罗门的面容,心想:“这位尊者必是知者而知、见者而见。””巴利 注疏 2
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’’’ti.
“诸比丘!譬如一团轻飘的棉絮或木棉絮,被风吹起,落在平坦的地面上。东风将它吹向西,西风将它吹向东,北风将它吹向南,南风将它吹向北。这是什么原因呢?诸比丘!因为那棉絮轻飘。同样地,诸比丘!凡是未如实了知“这是苦”……未如实了知“这是导至苦灭之道”的沙门或婆罗门,他们仰望其他沙门或婆罗门的面容,心想:“这位尊者必是知者而知、见者而见。”那是什么原因呢?诸比丘!因为未见到四圣谛。”巴利
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, tūlapicu vā kappāsapicu vā lahuko vātūpādāno same bhūmibhāge nikkhitto. Tamenaṃ puratthimo vāto pacchimena saṃhareyya, pacchimo vāto puratthimena saṃhareyya, uttaro vāto dakkhiṇena saṃhareyya, dakkhiṇo vāto uttarena saṃhareyya. Taṃ kissa hetu? Lahukattā, bhikkhave, kappāsapicuno. Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’ti. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ.
“诸比丘!凡是如实了知“这是苦”……如实了知“这是导至苦灭之道”的沙门或婆罗门,他们不会仰望其他沙门或婆罗门的面容,心想:“这位尊者必是知者而知、见者而见。””巴利
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’’’ti.
“诸比丘!譬如铁柱或因陀罗柱,深埋地下,安立牢固,不动不摇。纵使从东方涌来猛烈的风雨,也不能令它动摇、震动或摇撼;从西方……从北方……从南方涌来猛烈的风雨,也不能令它动摇、震动或摇撼。何以故?比丘们,因为柱深埋于地,安立牢固。同样的,诸比丘,凡是如实了知‘这是苦’……如实了知‘这是导向苦灭之道’的沙门或婆罗门,便不会去观望其他沙门、婆罗门的脸,心里想:‘这位尊者是知者,是见者。’何以故?诸比丘,因为善见了四圣谛。哪四谛?苦圣谛……导向苦灭之道圣谛。”巴利
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ayokhīlo vā indakhīlo vā gambhīranemo sunikhāto acalo asampakampī. Puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya; pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya. Taṃ kissa hetu? Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā indakhīlassa. Evameva kho, bhikkhave, ye ca kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’ti. Taṃ kissa hetu? Sudiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
“因此,诸比丘,于“此是苦”应修习……于“此是导至苦灭之道”应修习。
”第九经。巴利
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
10. 论师经巴利
10. Vādatthikasuttaṃ
1110 “诸比丘,若有任何比丘如实了知‘此是苦’……(中略)……如实了知‘此是导至苦灭之道’,那么,纵使从东方来了沙门或婆罗门,喜好辩论、寻求辩论,心想:‘我要与他辩论’,他们能够如法地让那位比丘动摇、震动或颤栗——这是不可能的。纵使从西方……(中略)……纵使从北方……(中略)……纵使从南方来了沙门或婆罗门,喜好辩论、寻求辩论,心想:‘我要与他辩论’,他们能够如法地让那位比丘动摇、震动或颤栗——这也是不可能的。”巴利 注疏 2
‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, puratthimāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
“诸比丘,譬如有一根十六肘长的石柱:八肘埋入地下,八肘露于地上。即使从东方刮起猛烈的风雨,也不能将它摇动、震动或撼动;即使从西方……(中略)……即使从北方……(中略)……即使从南方刮起猛烈的风雨,也不能将它摇动、震动或撼动。这是何故呢?诸比丘,因为地基深厚,石柱深埋而稳固。同样地,诸比丘,若有任何比丘如实了知“这是苦”……(中略)……如实了知“这是导向苦灭之道”,那么即使有沙门或婆罗门从东方来,善于辩论、寻求辩论,心想“我要对他发起论诤”,也绝不可能如法地将他摇动、震动或撼动。即使从西方……(中略)……即使从北方……(中略)……即使从南方来了沙门或婆罗门,善于辩论、寻求辩论,心想“我要对他发起论诤”,也绝不可能如法地将他摇动、震动或撼动。这是何故呢?诸比丘,因为善见四圣谛。哪四种?苦圣谛……(中略)……导向苦灭之道圣谛。”巴利
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, silāyūpo soḷasa kukkuko. Tassassu aṭṭha kukku heṭṭhā nemaṅgamā, aṭṭha kukku uparinemassa. Puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya; pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya. Taṃ kissa hetu? Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā silāyūpassa. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; puratthimāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sudiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
“诸比丘,是故于此,应致力于了知‘这是苦’……乃至应致力于了知‘这是导至苦灭之道’。”第十经。巴利
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dasamaṃ.
尸舍婆、佉地罗、杖,衣、矛与百矛;
广说众生与日喻,复说二种与辩论,再明帝释柱之义。巴利
Sīsapā khadiro daṇḍo, celā sattisatena ca; Pāṇā suriyūpamā dvedhā, indakhīlo ca vādinoti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11