礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
相应部
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · Saṃyuttanikāyo
1. 天人相应
1. Devatāsaṃyuttaṃ
全书 842 段
1. 渡瀑流经
1. Oghataraṇasuttaṃ
1如是我闻:一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树给孤独园。那时,有一位天神,于后夜时分,容貌庄严,照亮了整个祇园(Jetavana),来到世尊面前,向世尊礼敬后立于一旁。立于一旁后,那位天神对世尊说:“尊者,您是如何渡过瀑流的呢?”
“朋友,我是不停驻也不奋力,就这样渡过了瀑流。”
“朋友,您是怎么样既不停驻也不奋力,而渡过瀑流的呢?”
“朋友,当我停驻的时候,便沉没;当我奋力的时候,便被冲走。朋友,我正是这样,既不停驻也不奋力,渡过了瀑流。”
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘kathaṃ nu tvaṃ, mārisa, oghamatarī’ti? ‘Appatiṭṭhaṃ khvāhaṃ, āvuso, anāyūhaṃ oghamatari’nti. ‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, mārisa, appatiṭṭhaṃ anāyūhaṃ oghamatarī’ti? ‘Yadākhvāhaṃ, āvuso, santiṭṭhāmi tadāssu saṃsīdāmi ; yadākhvāhaṃ, āvuso, āyūhāmi tadāssu nibbuyhāmi . Evaṃ khvāhaṃ, āvuso, appatiṭṭhaṃ anāyūhaṃ oghamatari’’’nti.
“长久以来,我今得见一位究竟寂灭的婆罗门。
不驻足,不奋力,他已渡越世间的黏着。”
‘‘Cirassaṃ vata passāmi, brāhmaṇaṃ parinibbutaṃ; Appatiṭṭhaṃ anāyūhaṃ, tiṇṇaṃ loke visattika’’nti. –
那位天神说了这番话,导师表示认可。天神了知导师的认可,便向世尊礼敬,右绕之后,即于彼处消失。
Idamavoca sā devatā. Samanuñño satthā ahosi. Atha kho sā devatā – ‘‘samanuñño me satthā’’ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyīti.
2. 解脱经
2. Nimokkhasuttaṃ
2在舍卫城。那时,有一位天神,于后夜时分,容色绝妙,照亮整座祇树园,来到世尊面前,礼敬后,立于一旁。立于一旁后,那位天神对世尊说:
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca –
“尊者,您知道众生的解脱、度脱与远离吗?”
‘‘Jānāsi no tvaṃ, mārisa, sattānaṃ nimokkhaṃ pamokkhaṃ viveka’’nti?
“贤友,我确已知晓众生的解脱、度脱与远离。”
‘‘Jānāmi khvāhaṃ, āvuso, sattānaṃ nimokkhaṃ pamokkhaṃ viveka’’nti.
“那么,尊者,您是如何了知众生的解脱、出离、远离呢?”
‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, mārisa, jānāsi sattānaṃ nimokkhaṃ pamokkhaṃ viveka’’nti?
“贤友,由喜与有的灭尽、想与识的灭尽、受的灭尽与寂止——我如是了知众生的解脱、出离、远离。”
‘‘Nandībhavaparikkhayā , saññāviññāṇasaṅkhayā, vedanānaṃ nirodhā upasamā – evaṃ khvāhaṃ, āvuso, jānāmi sattānaṃ nimokkhaṃ pamokkhaṃ viveka’’nti.
3. 被引导经
3. Upanīyasuttaṃ
3舍卫城因缘。那位天神立于一旁,在世尊面前说出此偈:
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“生命被驱迫而去,寿数极短,
为衰老所驱迫者,没有任何庇护;
见死亡之中这般怖畏,
你们应当修集能带来安乐的福德。”
“生命流逝,寿命短促;
为衰老所牵引之人,没有任何庇护;
当观察这死亡之怖畏时,
应舍弃世间之诱饵,一心趣向寂静。”
‘‘Upanīyati jīvitamappamāyu, Jarūpanītassa na santi tāṇā; Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno, Puññāni kayirātha sukhāvahānī’’ti. ‘‘Upanīyati jīvitamappamāyu, Jarūpanītassa na santi tāṇā; Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno, Lokāmisaṃ pajahe santipekkho’’ti.
4舍卫城因缘。那位天神立于一旁,在世尊面前说出此偈:
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“时光流逝,诸夜飞驰,
衰老的特质渐次舍离;
见到死亡中这种怖畏,
你们应当修集能带来安乐的福德。”
“时光流逝,诸夜飞驰,
衰老的特质依次舍离;
见到死亡中的此种恐惧,
寻求寂静者,应舍弃世间之饵。”
‘‘Accenti kālā tarayanti rattiyo, Vayoguṇā anupubbaṃ jahanti; Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno, Puññāni kayirātha sukhāvahānī’’ti. ‘‘Accenti kālā tarayanti rattiyo, Vayoguṇā anupubbaṃ jahanti; Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno, Lokāmisaṃ pajahe santipekkho’’ti.
5. 应断几经
5. Katichindasuttaṃ
5舍卫城因缘。那位天神立于一旁,在世尊面前说出此偈:
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“几应断?几应舍?几还应修?
一位比丘超越了几种染著,方可名为‘已渡越瀑流者’?”
“应断五种,应舍五种,更应修习五种。
一位比丘若超越此五种染著,便名为‘已渡越瀑流者’。”
‘‘Kati chinde kati jahe, kati cuttari bhāvaye; Kati saṅgātigo bhikkhu, oghatiṇṇoti vuccatī’’ti. ‘‘Pañca chinde pañca jahe, pañca cuttari bhāvaye; Pañca saṅgātigo bhikkhu, oghatiṇṇoti vuccatī’’ti.
6舍卫城因缘。那位天神立于一旁,在世尊面前说出此偈:
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“清醒者中,有多少在沉睡?沉睡者中,有多少清醒?
以多少而沾染尘垢?以多少而得清净?”
“五者于醒中眠,五者于眠中醒;
由五支聚集尘垢,由五支得以清净。”
‘‘Kati jāgarataṃ suttā, kati suttesu jāgarā; Katibhi rajamādeti, katibhi parisujjhatī’’ti. ‘‘Pañca jāgarataṃ suttā, pañca suttesu jāgarā; Pañcabhi rajamādeti, pañcabhi parisujjhatī’’ti.
7. 未了悟经
7. Appaṭividitasuttaṃ
7舍卫城因缘。那位天神立于一旁,在世尊面前说出此偈:
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“那些于法未能通晓的人,会被他人的言论引入歧途;
他们沉睡而未醒,这正是他们应当觉醒之时。”
“那些善巧通达法的人,不会被他人的言论所误导;
那些正觉者如实了知,在不平中行得安稳。”
‘‘Yesaṃ dhammā appaṭividitā, paravādesu nīyare ; Suttā te nappabujjhanti, kālo tesaṃ pabujjhitu’’nti. ‘‘Yesaṃ dhammā suppaṭividitā, paravādesu na nīyare; Te sambuddhā sammadaññā, caranti visame sama’’nti.
8. 善忘失经
8. Susammuṭṭhasuttaṃ
8舍卫城因缘。那位天神立于一旁,在世尊面前说出此偈:
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“那些于法全然忘失者,便为他人的言论所误导;
他们沉睡未醒,此时正是应当觉醒之时。”
“那些于法念持不忘的人,不会被他人的言论所误导;
他们是正觉者,已善知,于不平中安步而行。”
‘‘Yesaṃ dhammā susammuṭṭhā, paravādesu nīyare; Suttā te nappabujjhanti, kālo tesaṃ pabujjhitu’’nti. ‘‘Yesaṃ dhammā asammuṭṭhā, paravādesu na nīyare; Te sambuddhā sammadaññā, caranti visame sama’’nti.
9. 慢欲经
9. Mānakāmasuttaṃ
9舍卫城因缘。那位天神立于一旁,在世尊面前说出此偈:
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“对于贪著我慢的人,这里没有调伏;
对于心不宁静的人,也没有智慧;
独居山林而放逸者,
则不能渡达死亡领域的彼岸。”
“舍断慢心之后,内心善得定者,
心善清净,于一切处皆得解脱;
独处林野,安住精勤,不放逸,
他将超越死亡领域,抵达彼岸。”
‘‘Na mānakāmassa damo idhatthi, Na monamatthi asamāhitassa; Eko araññe viharaṃ pamatto, Na maccudheyyassa tareyya pāra’’nti. ‘‘Mānaṃ pahāya susamāhitatto, Sucetaso sabbadhi vippamutto; Eko araññe viharaṃ appamatto, Sa maccudheyyassa tareyya pāra’’nti.
10. 林野经
10. Araññasuttaṃ
10在舍卫城。那时,一位天神立于一旁,以偈颂问世尊:
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
“安住林野的寂静梵行者,
每日仅食一餐,为何他们的容貌如此清净明澈?”
“他们不追悔过去,不期盼未来;
他们随现前所得而活,以此容貌清净明澈。”
“为未至而焦躁,为已逝而忧伤;
愚者便枯槁凋零,宛如青翠的芦苇被刈断。”
‘‘Araññe viharantānaṃ, santānaṃ brahmacārinaṃ; Ekabhattaṃ bhuñjamānānaṃ, kena vaṇṇo pasīdatī’’ti. ‘‘Atītaṃ nānusocanti, nappajappanti nāgataṃ; Paccuppannena yāpenti, tena vaṇṇo pasīdati’’. ‘‘Anāgatappajappāya, atītassānusocanā; Etena bālā sussanti, naḷova harito luto’’ti.
暴流、解脱、应引渡、逝去,及应断几。
警觉者、未通达者、极度迷乱者、渴爱慢者——
第十经于林中说,此品即因此而得名。
Oghaṃ nimokkhaṃ upaneyyaṃ, accenti katichindi ca; Jāgaraṃ appaṭividitā, susammuṭṭhā mānakāminā; Araññe dasamo vutto, vaggo tena pavuccati.