1. 饮酒学处注释
1. Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā
328328. 第六品第一条的圣典文句里,“投入酒曲的”是指:不放入面饼之类的,而放入叫做酒曲的谷芽等酒种来制成。“与配料相应的”是指与芥子等许多配料相应。
328. Chaṭṭhavaggassa paṭhame pāḷiyaṃ kiṇṇapakkhittāti piṭṭhapūvādiṃ apakkhipitvā kiṇṇasaṅkhātaṃ dhaññaṅkurādisurābījaṃ pakkhipitvā katā. Sambhārasaṃyuttāti sāsapādianekasambhārehi saññuttā.
花酒,是指摩度咖树、棕榈树、椰子树等的花汁等,经过长时间放置而成的花酒。同样,波罗蜜果等的果汁是果酒。葡萄汁是蜜酒。甘蔗汁是糖酒。三果、三辛等各种配料混合的汁液,经过长时间放置,与配料相结合,就是与配料相应的酒。从种子开始,是指上面所说的面粉等,为了酿醉而放入容器的时候开始。
Madhukatālanāḷikerādipupphādiraso ciraparivāsito pupphāsavo nāma. Tathā panasādi phalāsavo. Muddikaraso madhvāsavo. Ucchuraso guḷāsavo. Tiphalatikaṭukādinānāsambhārānaṃ raso ciraparivāsito sambhārasaṃyutto. Bījato paṭṭhāyāti yathāvuttānaṃ piṭṭhādīnaṃ majjatthāya bhājane pakkhittakālato paṭṭhāya.
329329. 盐醋汤是一种由许多药材配制而成的特殊药物。关于“出征军队学处”中,在无心与世间所呵责两方面,世间所呵责性如前所说。这里没有另外说明什么,只是为了成立它们不共的事相,即使在无心这一类里,也因为有不善心的缘故,为了显示那世间所呵责等差别,才用“此中因知事物”等语来说,应当这样理解。至于这里应当说明的内容,已在初巴拉基格注释中,依《萨罗他迪波尼》,以净化错失处的方式详细解说了,应当到那里去取。酒的状态以及饮用它,在这里是两支。
329.Loṇasovīrakaṃ suttañca anekehi dabbasambhārehi abhisaṅkhato bhesajjaviseso. Uyyuttasikkhāpadānaṃ acittakalokavajjesu lokavajjatā pubbe vuttanayāvāti tattha kiñcipi avatvā idha tehi asādhāraṇavatthuvisesasiddhāya acittakapakkhepi akusalacittatāya taṃ lokavajjatādivisesaṃ dassetumeva ‘‘vatthuajānanatāya cetthā’’tiādinā vuttanti veditabbaṃ. Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ paṭhamapārājikavaṇṇanāyaṃ vitthārato sāratthadīpaniyaṃ viraddhaṭṭhānavisodhanavasena vuttanti tattheva gahetabbaṃ. Majjabhāvo, tassa pānañcāti imānettha dve aṅgāni.
2. 指戳学处注释
2. Aṅgulipatodakasikkhāpadavaṇṇanā
330在第二条学处里,以笑为意图,以及已受具足戒的人用身体触碰身体,这两点是这里的两个构成条件。
330. Dutiye hasādhippāyatā, upasampannassa kāyena kāyāmasananti imānettha dve aṅgāni.
3. 戏笑学处注释
3. Hasadhammasikkhāpadavaṇṇanā
338338. 在第三段律文中,“于笑法有笑法想”等处,只是就浮泛戏笑这一点来说的。什么是笑法?应当这样理解:在应当做的时候,以执取的方式正在做的笑法,就以执取的方式称为笑法。“令浮起”:把停在水中的船推上岸。
338. Tatiye pāḷiyaṃ hasadhamme hasadhammasaññītiādīsu uplavādimattaṃ kiṃ hasadhammo hotīti gahaṇavasena sati karaṇīye kariyamānaṃ hasadhammaṃ hasadhammoti gahaṇavasena attho veditabbo. Ussārentoti udake ṭhitaṃ nāvaṃ tīre āropento.
在水面以青蛙跳跃的方式一沉一浮地前进时,为了前进而投出的一颗石子,就是针对这种情况说的。两个构成要件是:水没过脚踝,以及出于嬉笑的目的而玩耍。
Patanuppatanavāresūti udakassa uparitale maṇḍūkagatiyā patanuppatanavasena gamanatthaṃ khittāya ekissā kathalāya vasena vuttaṃ. Udakassa uparigopphakatā, hasādhippāyena kīḷananti dve aṅgāni.
4. 不恭敬学处注释
4. Anādariyasikkhāpadavaṇṇanā
344344. 在第四条里,所谓“随顺经”,就是四大教法。注疏家也这样说。对已经受具足戒的人,以教法之说来说话,便是做出不恭敬;这有两个支分。
344. Catutthe suttānulomanti mahāpadesā. Aṭṭhakathātipi vadanti. Upasampannassa paññattena vacanaṃ, anādariyakaraṇanti dve aṅgāni.
5. 恐吓学处注释
5. Bhiṃsāpanasikkhāpadavaṇṇanā
345在第五条里,有两个支分:自己是受具足戒的人,以及想要在对方看得见、听得见的范围内吓唬他而采取行动。
345. Pañcame upasampannatā, tassa dassanasavanavisaye bhiṃsāpetukāmatāya vāyamananti dve aṅgāni.
6. 火光学处注释
6. Jotisikkhāpadavaṇṇanā
354第六项:“火炭落下”,是指从火盆里掉到外面的火炭。“已熄灭”,是指把已经熄灭的火炭放进盆火里让它烧起来,犯巴吉帝亚;同样,只是把柴火投进去让它烧起来,也算“已熄灭”;用口吹气等办法把盆火吹旺,也算。没有生病等缘由、想要烤火取暖、点火,这三项是构成要素。
354. Chaṭṭhe alātaṃ patitanti aggikapālato bahi patitaṃ. Vijjhātanti vijjhātaṃ alātaṃ kapālaggimhi pakkhipitvā jālentassa pācittiyaṃ, tathā kevalaṃ indhanaṃ pātentassapi vijjhātaṃ kapālaggiṃ mukhavātādinā ujjālentassapi. Gilānatādikāraṇābhāvo, visibbetukāmatā, samādahananti tīṇi aṅgāni.
7. 沐浴学处注释
7. Nahānasikkhāpadavaṇṇanā
357357. 在第七项学处的律文中,“城市被封闭”这里是指:国王想长时间沐浴,就允许说:“我要住在城外有守卫的园子里,你们把城市封闭起来守护好。”他们便封闭了城市,应当这样理解。“未褪失”,意思是没有坏失,也就是说当天还没有重新佩戴装饰,只是刚睡醒而已。在中部地区,不到半个月就沐浴,以及没有特定时节等,这两点是构成条件。
357. Sattame pāḷiyaṃ nagare thakiteti ettha raññā ciraṃ nahāyitukāmena ‘‘ahaṃ bahi uyyāne katārakkho vasissāmi, nagaraṃ thaketvā gopethā’’ti anuññātā, te thakiṃsūti daṭṭhabbaṃ. Asambhinnenāti anaṭṭhena, taṃ divasaṃ puna aggahitālaṅkārena pabuddhamattenāti adhippāyo. Majjhimadese ūnakaddhamāsanahānaṃ, samayādīnaṃ abhāvoti dve aṅgāni.
8. 作坏色学处注释
8. Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadavaṇṇanā
368368. 第八项,“以新得衣”这一说法中,有人说:先前没有作净的衣,为了穿着而暂时获得几天,也包含在这里面。
368. Aṭṭhame paṭiladdhanavacīvarenāti ettha pubbe akatakappaṃ katipāhaṃ nivāsanatthāya tāvakālikavasena laddhampi saṅgayhatīti vadanti.
369第369条:因为一般说法里提到“所谓‘新’,就是还没作净的”,所以要这样理解:另一位比丘给了净点之后用过的衣,或者由他那里得到之后,又由别人或其他任何人给的衣,也都已经算是作净了,不能叫作“新”。由于经文说到“穿着或披覆”,有人主张:肩系袈裟也是披覆,所以也应当作净。所谓“皮革蓝”,是指要把皮革染成蓝色时所用的蓝;也有人说,就是本来的蓝色。如上所说,衣的未作净、未坏衣等、穿着等,这三项是构成条件。
369. ‘‘Navaṃ nāma akatakappa’’nti sāmaññato vuttattā aññena bhikkhunā kappabinduṃ datvā paribhuttaṃ cīvaraṃ, tena vā, tato labhitvā aññena vā kenaci dinnampi katakappameva navaṃ nāma na hotīti daṭṭhabbaṃ. ‘‘Nivāsetuṃ vā pārupituṃ vā’’ti vuttattā aṃsabaddhakāsāvampi pārupitabbato kappaṃ kātabbanti vadanti. Cammakāranīlaṃ nāma cammaṃ nīlavaṇṇaṃ kātuṃ yojiyamānaṃ nīlaṃ. Pakatinīlamevāti keci. Yathāvuttacīvarassa akatakappatā, anaṭṭhacīvarāditā, nivāsanāditāti tīṇi aṅgāni.
9. 净施学处的注释
9. Vikappanasikkhāpadavaṇṇanā
374374. 在第九项里,“与谁”是指和谁在一起、在谁那里。自己指定后没有收回、属于可以指定(共享)的衣、以不信任的方式使用,这三项是构成条件。
374. Navame yenāti yena saddhiṃ, yassa santiketi attho. Sāmaṃ vikappitassa apaccuddhāro, vikappanupagacīvaratā, avissāsena paribhogoti tīṇi aṅgāni.
10. 藏衣学处的注释
10. Cīvaraapanidhānasikkhāpadavaṇṇanā
378在第十段律文中,“乃至期待笑者亦”这句话里的“亦”字,涵盖了无盗心、以嗔心想让对方受苦、想揭露对方过失的人。正因如此,才说“三受”。对已受具足戒者的钵等物品加以藏匿、想恼害对方等,这两项是构成要素。
378. Dasame pāḷiyaṃ antamaso hasāpekkhopīti api-saddena atheyyacittaṃ kodhena dukkhāpetukāmaṃ, avaṇṇaṃ pakāsetukāmañca saṅgayhati. Teneva ‘‘tivedana’’nti vuttaṃ. Upasampannassa pattādīnaṃ apanidhānaṃ, vihesetukāmatādīti dve aṅgāni.