6. 园林品·1. 第一学处
4. 波逸提篇(比丘尼分别) · 97 段
1. 第一学处
1. Paṭhamasikkhāpadaṃ
1021那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,有一群比丘住在一个村落附近的住所里,只穿着一件衣,正在做袈裟。一些比丘尼没有请示就进入了那个精舍,然后去到了那些比丘所在的地方。诸比丘批评、指责、呵责道:“比丘尼们怎么可以不请示就进入精舍呢!”……“诸比丘,比丘尼们真的会不请示就进入精舍吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责了她们……“诸比丘,比丘尼们怎么能不请示就进入精舍呢!诸比丘,这不能让没有信心的人生起信心,也不能让有信心的人增长信心……诸比丘,比丘尼们应当这样诵这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū gāmakāvāse ekacīvarā cīvarakammaṃ karonti. Bhikkhuniyo anāpucchā ārāmaṃ pavisitvā yena te bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu. Bhikkhū ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhuniyo anāpucchā ārāmaṃ pavisissantī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhuniyo anāpucchā ārāmaṃ pavisantīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, bhikkhuniyo anāpucchā ārāmaṃ pavisissanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
任何比丘尼,未经请示而进入寺院者,犯波逸提。
‘‘Yā pana bhikkhunī anāpucchā ārāmaṃ paviseyya, pācittiya’’nti.
就这样,世尊为比丘尼们制定了这条学处。
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhunīnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
1022那时,那些比丘离开了那个住所。比丘尼们心里想:“尊者们已经离开了。”所以就没有去精舍。后来,那些比丘又回到了那个住所。比丘尼们心想:“尊者们回来了。”于是她们在请示之后才进入精舍,去到那些比丘们所在的地方。走近之后,她们向诸比丘行礼,然后站在一旁。站在一旁后,诸比丘对这些比丘尼们说:“姊妹,你们为什么既没有打扫精舍,也没有准备好饮用水和日常用水呢?”比丘尼们回答说:“尊者们,因为世尊制定了一条学处:‘不应不请示就进入精舍’。所以我们没有来。”诸比丘把这件事禀告了世尊……“诸比丘,我允许你们在有比丘在的情况下,向他请示之后进入精舍。诸比丘,比丘尼们应当这样诵这条学处——
Tena kho pana samayena te bhikkhū tamhā āvāsā pakkamiṃsu. Bhikkhuniyo – ‘‘ayyā pakkantā’’ti, ārāmaṃ nāgamaṃsu. Atha kho te bhikkhū punadeva taṃ āvāsaṃ paccāgacchiṃsu. Bhikkhuniyo – ‘‘ayyā āgatā’’ti, āpucchā ārāmaṃ pavisitvā yena te bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā te bhikkhū abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho tā bhikkhuniyo te bhikkhū etadavocuṃ – ‘‘kissa tumhe, bhaginiyo, ārāmaṃ neva sammajjittha na pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpitthāti? Bhagavatā, ayyā, sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti – ‘‘na anāpucchā ārāmo pavisitabbo’’ti. Tena mayaṃ na āgamimhā’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, santaṃ bhikkhuṃ āpucchā ārāmaṃ pavisituṃ. Evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
任何比丘尼,当有比丘在时,未经请示而进入寺院者,犯波逸提。
‘‘Yā pana bhikkhunī santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā ārāmaṃ paviseyya, pācittiya’’nti.
就这样,世尊为比丘尼们制定了这条学处。
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhunīnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
1023那时,那些比丘离开了那个住所,后来却又回到了那个住所。比丘尼们心想:“尊者们已经离开了。”于是没有请示就进入了精舍。事后她们心里产生了疑虑:“世尊制定了学处:‘若不向在场比丘请示,就不得进入精舍。’而我们没有向在场比丘请示,就进入了精舍。我们是不是犯了波逸提罪呢?”……她们把这件事情禀告了世尊。世尊就以这件事为因缘、以这件事为话题,为诸比丘开示了法语,然后对众比丘说……“诸比丘,比丘尼们应当这样诵这条学处——”
Tena kho pana samayena te bhikkhū tamhā āvāsā pakkamitvā punadeva taṃ āvāsaṃ paccāgacchiṃsu. Bhikkhuniyo – ‘‘ayyā pakkantā’’ti anāpucchā ārāmaṃ pavisiṃsu. Tāsaṃ kukkuccaṃ ahosi – ‘‘bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ – ‘na santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā ārāmo pavisitabbo’ti. Mayañcamhā santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā ārāmaṃ pavisimhā. Kacci nu kho mayaṃ pācittiyaṃ āpattiṃ āpannā’’ti…pe… bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
1024若比丘尼明知是有比丘的寺院,未请示就进入,犯波逸提。
‘‘Yā pana bhikkhunī jānaṃ sabhikkhukaṃ ārāmaṃ anāpucchā paviseyya, pācittiya’’nti.
1025“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘尼”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘尼。
Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
所谓“知道”,是指她自己知道,或是其他人告诉她,或者那些人告诉她。
Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassā ārocenti, te vā ārocenti.
所谓“有比丘”,是指这样一处僧园:园里的比丘们,乃至在树下也住着。
Sabhikkhuko nāma ārāmo yattha bhikkhū rukkhamūlepi vasanti.
如果比丘尼在没有告知比丘、沙弥或园丁的情况下,就越过有围墙的僧园的围墙,犯波逸提。在没有围墙的僧园,侵入其邻近区域,犯波逸提。
Anāpucchā ārāmaṃ paviseyyāti bhikkhuṃ vā sāmaṇeraṃ vā ārāmikaṃ vā anāpucchā parikkhittassa ārāmassa parikkhepaṃ atikkāmentiyā āpatti pācittiyassa. Aparikkhittassa ārāmassa upacāraṃ okkamantiyā āpatti pācittiyassa.
1026在有比丘的僧园,她作有比丘之想,没有告知在场的比丘就进入僧园,犯波逸提。在有比丘的僧园,她心存疑惑,没有告知在场的比丘就进入僧园,犯恶作。在有比丘的僧园,她作无比丘之想,没有告知在场的比丘就进入僧园,无犯。
Sabhikkhuke sabhikkhukasaññā santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā ārāmaṃ pavisati, āpatti pācittiyassa. Sabhikkhuke vematikā santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā ārāmaṃ pavisati, āpatti dukkaṭassa. Sabhikkhuke abhikkhukasaññā santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā ārāmaṃ pavisati, anāpatti.
在没有比丘的僧园,她作有比丘之想,犯恶作。在没有比丘的僧园,她心存疑惑,犯恶作。在没有比丘的僧园,她作无比丘之想,无犯。
Abhikkhuke sabhikkhukasaññā, āpatti dukkaṭassa. Abhikkhuke vematikā, āpatti dukkaṭassa. Abhikkhuke abhikkhukasaññā, anāpatti.
1027无犯的情况是:告知了在场的比丘之后进入;未告知不在场的比丘而进入;为了巡视住处而走去;前往比丘尼们聚集的地方;僧园中是道路;因病;遭遇危难时;精神失常者;最初犯戒者。
Anāpatti santaṃ bhikkhuṃ āpucchā pavisati, asantaṃ bhikkhuṃ anāpucchā pavisati, sīsānulokikā gacchati, yattha bhikkhuniyo sannipatitā honti tattha gacchati, ārāmena maggo hoti, gilānāya, āpadāsu, ummattikāya, ādikammikāyāti.
2. 第二学处
2. Dutiyasikkhāpadaṃ
1028那时,佛陀世尊住在毗舍离的大林重阁讲堂。当时,具寿优波离的亲教师具寿迦毗多迦住在墓地。那时,六群比丘尼中较年长的一位比丘尼去世了。六群比丘尼们将那比丘尼的遗体抬出来,在离具寿迦毗多迦住处不远的地方火化后,建了一座塔,离开后又在那座塔那里哭泣。于是,具寿迦毗多迦被那声音打扰,将那塔破坏并散开了。六群比丘尼们商量说:“这个迦毗多迦破坏了我们的圣尼的塔,来,我们杀掉他。”一位比丘尼将这件事告诉了具寿优波离。具寿优波离将这件事告诉了具寿迦毗多迦。于是,具寿迦毗多迦从住处出来,躲藏了起来。接着,六群比丘尼们来到具寿迦毗多迦的住处,到了之后,让人用石头和土块将具寿迦毗多迦的住处填埋,说“迦毗多迦死了”,然后就离开了。
Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena āyasmato upālissa upajjhāyo āyasmā kappitako susāne viharati. Tena kho pana samayena chabbaggiyānaṃ bhikkhunīnaṃ mahattarā bhikkhunī kālaṅkatā hoti. Chabbaggiyā bhikkhuniyo taṃ bhikkhuniṃ nīharitvā āyasmato kappitakassa vihārassa avidūre jhāpetvā thūpaṃ katvā gantvā tasmiṃ thūpe rodanti. Atha kho āyasmā kappitako tena saddena ubbāḷho taṃ thūpaṃ bhinditvā pakiresi. Chabbaggiyā bhikkhuniyo – ‘‘iminā kappitakena amhākaṃ ayyāya thūpo bhinno, handa naṃ ghātemā’’ti, mantesuṃ . Aññatarā bhikkhunī āyasmato upālissa etamatthaṃ ārocesi. Āyasmā upāli āyasmato kappitakassa etamatthaṃ ārocesi. Atha kho āyasmā kappitako vihārā nikkhamitvā nilīno acchi. Atha kho chabbaggiyā bhikkhuniyo yenāyasmato kappitakassa vihāro tenupasaṅkamiṃsu ; upasaṅkamitvā āyasmato kappitakassa vihāraṃ pāsāṇehi ca leḍḍūhi ca ottharāpetvā, ‘‘mato kappitako’’ti pakkamiṃsu.
那时,具寿迦毗多迦在夜晚过后,于上午穿好下衣,持钵与衣,进入毗舍离城乞食。六群比丘尼看见具寿迦毗多迦正在行乞,便这样说:“这个迦毗多迦还活着,到底是谁泄露了我们的秘密呢?”六群比丘尼听说:“据说是具寿优波离尊者泄露了我们的秘密。”她们就辱骂具寿优波离:“这个身穿袈裟的污垢洗涤工、卑贱出身的人,怎么能泄露我们的秘密!”那些少欲的比丘尼……(中略)……讥嫌、责备、批评道:“六群比丘尼怎么能辱骂具寿优波离呢!”……(中略)……“诸比丘,六群比丘尼真的辱骂优波离吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责……(中略)……“诸比丘,六群比丘尼怎么能辱骂优波离呢!这没有使未生信者生信……(中略)……诸比丘,比丘尼们应当这样诵此学处——
Atha kho āyasmā kappitako tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Addasaṃsu kho chabbaggiyā bhikkhuniyo āyasmantaṃ kappitakaṃ piṇḍāya carantaṃ. Disvāna evamāhaṃsu – ‘‘ayaṃ kappitako jīvati, ko nu kho amhākaṃ mantaṃ saṃharī’’ti? Assosuṃ kho chabbaggiyā bhikkhuniyo – ‘‘ayyena kira upālinā amhākaṃ manto saṃhaṭo’’ti. Tā āyasmantaṃ upāliṃ akkosiṃsu – ‘‘kathañhi nāma ayaṃ kāsāvaṭo malamajjano nihīnajacco amhākaṃ mantaṃ saṃharissatī’’ti! Yā tā bhikkhuniyo appicchā…pe… tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhuniyo ayyaṃ upāliṃ akkosissantī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhuniyo upāliṃ akkosantīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhuniyo upāliṃ akkosissanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave , bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
1029若比丘尼辱骂或讥毁比丘,犯波逸提。
‘‘Yā pana bhikkhunī bhikkhuṃ akkoseyya vā paribhāseyya vā, pācittiya’’nti.
1030“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘尼”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘尼。
Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
所谓“比丘”,是指已受具足戒者。所谓“辱骂”,是指以十种骂詈事中的任何一种辱骂,犯波逸提。
Bhikkhunti upasampannaṃ. Akkoseyya vāti dasahi vā akkosavatthūhi akkosati etesaṃ vā aññatarena, āpatti pācittiyassa.
显示恐怖,犯波逸提。
Paribhāseyya vāti bhayaṃ upadaṃseti, āpatti pācittiyassa.
1031对具足戒者,作具足戒者想而辱骂或讥毁,犯波逸提。对具足戒者,有疑惑而辱骂或讥毁,犯波逸提。对具足戒者,作非具足戒者想而辱骂或讥毁,犯波逸提。
Upasampanne upasampannasaññā akkosati vā paribhāsati vā, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematikā akkosati vā paribhāsati vā, āpatti pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññā akkosati vā paribhāsati vā, āpatti pācittiyassa.
辱骂或讥毁未受具足戒者,犯恶作。对未受具足戒者,以具足戒者想,犯恶作。对未受具足戒者,有疑惑,犯恶作。对未受具足戒者,以非具足戒者想,犯恶作。
Anupasampannaṃ akkosati vā paribhāsati vā, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne upasampannasaññā, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne vematikā, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññā, āpatti dukkaṭassa.
1032无犯的情况是:以说事为目的、以说法为目的、以教导为目的、精神失常者、最初犯戒者。
Anāpatti atthapurekkhārāya, dhammapurekkhārāya, anusāsanipurekkhārāya, ummattikāya, ādikammikāyāti.
3. 第三学处
3. Tatiyasikkhāpadaṃ
1033那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。就在那时,准陀咖莉比丘尼喜欢争斗、喜欢吵架、喜欢争论、喜欢闲谈,在僧团里引发纷争。当对她进行处理时,偷兰难陀比丘尼却表示反对。那时,偷兰难陀比丘尼因为有点事要办,去了一个村子。于是,比丘尼僧团因为“偷兰难陀比丘尼离开了”,就以不见罪为由,对那位准陀咖莉比丘尼举了罪。偷兰难陀比丘尼在村子里办完了那件事,又返回了舍卫城。准陀咖莉比丘尼看到偷兰难陀比丘尼回来,既没有为她铺设座位,也没有为她端来洗脚水、放好脚凳和擦脚石;没有起身迎接她,没有接过她的衣钵,也没有用水问候她。偷兰难陀比丘尼就对准陀咖莉比丘尼这样说:“贤姊,为什么我回来时,你既不给我铺座位,也不给我端洗脚水、放好脚凳和擦脚石,也不起身迎接我、接过我的衣钵,也不用水问候我呢?”〔准陀咖莉答〕“贤姊,事情就是这样的,因为你是孤零零一个人嘛。”〔偷兰难陀问〕“贤姊,为什么说我孤零零一个人呢?”〔准陀咖莉答〕“贤姊,那些比丘尼们——‘这个人孤零零的,没人认识,她没有任何支持者’——就这样以不见罪为由给我举了罪。”偷兰难陀比丘尼听了之后,怒气冲冲地辱骂僧团说:“这些愚蠢的、不明事理的家伙!她们根本不懂什么是处理、处理的过失、处理的失败、处理的成功!”那些少欲知足的比丘尼们……她们因此心生不满、讥嫌、指责:“偷兰难陀贤姊怎么可以怒气冲冲地辱骂僧团呢!”……〔世尊问〕“诸比丘,听说偷兰难陀比丘尼真的怒气冲冲地辱骂了僧团,这是真的吗?”〔诸比丘答〕“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责了……“诸比丘,偷兰难陀比丘尼怎么可以怒气冲冲地辱骂僧团呢!诸比丘,这不能让未生信者生信,也不能让已生信者增长信心……诸比丘,现在应为比丘尼们这样诵出这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena caṇḍakāḷī bhikkhunī bhaṇḍanakārikā hoti kalahakārikā vivādakārikā bhassakārikā saṅghe adhikaraṇakārikā. Thullanandā bhikkhunī tassā kamme karīyamāne paṭikkosati. Tena kho pana samayena thullanandā bhikkhunī gāmakaṃ agamāsi kenacideva karaṇīyena. Atha kho bhikkhunisaṅgho – ‘‘thullanandā bhikkhunī pakkantā’’ti caṇḍakāḷiṃ bhikkhuniṃ āpattiyā adassane ukkhipi. Thullanandā bhikkhunī gāmake taṃ karaṇīyaṃ tīretvā punadeva sāvatthiṃ paccāgacchi. Caṇḍakāḷī bhikkhunī thullanandāya bhikkhuniyā āgacchantiyā neva āsanaṃ paññapesi na pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakaṭhalikaṃ upanikkhipi; na paccuggantvā pattacīvaraṃ paṭiggahesi na pānīyena āpucchi. Thullanandā bhikkhunī caṇḍakāḷiṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kissa tvaṃ, ayye, mayi āgacchantiyā neva āsanaṃ paññapesi na pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakaṭhalikaṃ upanikkhipi; na paccuggantvā pattacīvaraṃ paṭiggahesi na pānīyena āpucchī’’ti? ‘‘Evañhetaṃ, ayye, hoti yathā taṃ anāthāyā’’ti. ‘‘Kissa pana tvaṃ, ayye, anāthā’’ti? ‘‘Imā maṃ, ayye, bhikkhuniyo – ‘‘ayaṃ anāthā appaññātā, natthi imissā kāci pativattā’’ti, āpattiyā adassane ukkhipiṃsū’’ti. Thullanandā bhikkhunī – ‘‘bālā etā abyattā etā netā jānanti kammaṃ vā kammadosaṃ vā kammavipattiṃ vā kammasampattiṃ vā’’ti, caṇḍīkatā gaṇaṃ paribhāsi. Yā tā bhikkhuniyo appicchā…pe… tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma ayyā thullanandā caṇḍīkatā gaṇaṃ paribhāsissatī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, thullanandā bhikkhunī caṇḍīkatā gaṇaṃ paribhāsatīti ? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā …pe…kathañhi nāma, bhikkhave, thullanandā bhikkhunī caṇḍīkatā gaṇaṃ paribhāsissati! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
1034若比丘尼性暴而辱骂尼众(整团),犯波逸提。
‘‘Yā pana bhikkhunī caṇḍīkatā gaṇaṃ paribhāseyya, pācittiya’’nti.
1035“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘尼”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘尼。
Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
指的是所谓的愤怒者。
Caṇḍīkatā nāma kodhanā vuccati.
指的是所谓的比丘尼僧团。
Gaṇo nāma bhikkhunisaṅgho vuccati.
辱骂说“这些愚蠢的、不明事理的家伙!她们根本不懂什么是羯磨、羯磨的过失、羯磨的失败、羯磨的成就”,犯波逸提罪。如果辱骂的是多位比丘尼,或是一位比丘尼,或是一位未受具足戒者,犯恶作罪。
Paribhāseyyāti ‘‘bālā etā abyattā etā netā jānanti kammaṃ vā kammadosaṃ vā kammavipattiṃ vā kammasampattiṃ vā’’ti paribhāsati, āpatti pācittiyassa. Sambahulā bhikkhuniyo vā ekaṃ bhikkhuniṃ vā anupasampannaṃ vā paribhāsati, āpatti dukkaṭassa.
1036无犯的情况是:以说事为目的、以说法为目的、以教导为目的、精神失常者、最初犯戒者。
Anāpatti atthapurekkhārāya, dhammapurekkhārāya, anusāsanipurekkhārāya, ummattikāya, ādikammikāyāti.
4. 第四学处
4. Catutthasikkhāpadaṃ
1037那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。就在那时,有一位婆罗门邀请比丘尼们去阿拉汉。比丘尼们在他那里吃饱了,也表示了拒绝再受食,之后她们又去了亲戚家,有些在那里吃了饭,有些取了托钵的食物就走了。后来,那位婆罗门对他的邻居们这样说:“诸位贤士,我已经供养过那些圣尊比丘尼们了,来,现在让我也供养你们吧!”那些邻居这样回答他:“你这位先生,要拿什么来供养我们呀!那些你供养过的比丘尼也到过我们家,有些在那边吃了,有些取了托钵的食物就走了。”那位婆罗门因此心生不满、讥嫌、指责:“这些比丘尼怎么可以在我们家吃过饭以后,又到别处去吃呢!难道我就没能力让她们吃饱吗!”比丘尼们听到了这位婆罗门不满、讥嫌、指责的话。那些少欲知足的比丘尼们……她们因此不满、讥嫌、指责:“比丘尼们怎么可以在吃饱了、已经表示拒绝再受食之后,又到别处去吃呢!”……“诸比丘,听说比丘尼们真的在吃饱了、已经表示拒绝再受食之后,又到别处去吃,这是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责了……“诸比丘,比丘尼们怎么可以在吃饱了、已经表示拒绝再受食之后,又到别处去吃呢!诸比丘,这不能让未生信者生信……诸比丘,现在应为比丘尼们这样诵出这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro brāhmaṇo bhikkhuniyo nimantetvā bhojesi . Bhikkhuniyo bhuttāvī pavāritā ñātikulāni gantvā ekaccā bhuñjiṃsu ekaccā piṇḍapātaṃ ādāya agamaṃsu. Atha kho so brāhmaṇo paṭivissake etadavoca – ‘‘bhikkhuniyo mayā ayyā santappitā, etha tumhepi santappessāmī’’ti. Te evamāhaṃsu – ‘‘kiṃ tvaṃ, ayyo, amhe santappessasi! Yāpi tayā nimantitā tāpi amhākaṃ gharāni āgantvā ekaccā bhuñjiṃsu ekaccā piṇḍapātaṃ ādāya agamaṃsū’’ti. Atha kho so brāhmaṇo ujjhāyati khiyyati vipāceti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhuniyo amhākaṃ ghare bhuñjitvā aññatra bhuñjissanti, na cāhaṃ paṭibalo yāvadatthaṃ dātu’’nti! Assosuṃ kho bhikkhuniyo tassa brāhmaṇassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Yā tā bhikkhuniyo appicchā…pe… tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhuniyo bhuttāvī pavāritā aññatra bhuñjissantī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhuniyo bhuttāvī pavāritā aññatra bhuñjantīti ? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, bhikkhuniyo bhuttāvī pavāritā aññatra bhuñjissanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
1038若比丘尼受请或已遮足后,(又于他处)嚼食、吃硬食软食,犯波逸提。
‘‘Yā pana bhikkhunī nimantitā vā pavāritā vā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādeyya vā bhuñjeyya vā, pācittiya’’nti.
1039“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘尼”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘尼。
Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
所谓“被邀请”,是指被五种主食中的任何一种主食所邀请去吃。
Nimantitā nāma pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena bhojanena nimantitā.
所谓“受请已足”,是指座位被辨认出来、食物被辨认出来、她站在伸手可及的范围内递送食物、拒绝被辨认出来。
Pavāritā nāma asanaṃ paññāyati, bhojanaṃ paññāyati, hatthapāse ṭhitā abhiharati, paṭikkhepo paññāyati.
所谓“硬食”,是指五种主食之外——除了粥、当日临时许可的食物、七天内许可的食物、终生许可的食物——剩下的那些嚼食。
Khādanīyaṃ nāma pañca bhojanāni – yāguṃ yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā avasesaṃ khādanīyaṃ nāma.
所谓“软食”,是指这五种主食:米饭、面粥、炒面、鱼肉、畜肉。
Bhojanīyaṃ nāma pañca bhojanāni – odano, kummāso, sattu, maccho, maṃsaṃ.
如果心里想着“我要嚼、我要吃”就接了过来,犯“恶作”罪。每一口吞咽下去,犯“波逸提”罪。
‘‘Khādissāmi bhuñjissāmī’’ti paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.
1040在被邀请时,她知道自己是被邀请的,然后去嚼或吃硬食或软食,犯“波逸提”罪。在被邀请时,她对于“我是不是被邀请的”感到疑惑,然后去嚼或吃硬食或软食,犯“波逸提”罪。在被邀请时,她以为自己没被邀请,然后去嚼或吃硬食或软食,犯“波逸提”罪。
Nimantite nimantitasaññā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa. Nimantite vematikā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa. Nimantite animantitasaññā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa.
为了当作食物而接受时限药、七日药、终生药,犯恶作。每吞咽一次,犯一个恶作……(中略)……
Yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa…pe….
1041无犯的情况是:受到邀请、未被拒绝时;喝粥时;告知主人后食用;在有必要因缘的情况下,食用隔夜食、七日食、终生食;精神失常者;最初犯戒者。
Anāpatti nimantitā appavāritā, yāguṃ pivati, sāmike apaloketvā bhuñjati, yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ sati paccaye paribhuñjati, ummattikāya, ādikammikāyāti.
5. 第五学处
5. Pañcamasikkhāpadaṃ
1042那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,有一位比丘尼在舍卫城某条街上托钵乞食,她来到一户人家;到了之后,在已备好的座位上坐下。当时,那些人供养那位比丘尼食物后,对她说:“圣尼,也请其他比丘尼们来吧。” 那位比丘尼心想:“怎么能让其他比丘尼来呢?” 便去对比丘尼们说:“圣尼们,那个地方有凶猛的狗、暴躁的公牛,地上泥泞不堪。你们不要去那里。” 另外有一位比丘尼,在同一托钵的街上来到那户人家;到了之后,在已备好的座位上坐下。当时,那些人供养那位比丘尼食物后,问道:“圣尼,为什么比丘尼们不来呢?” 于是,那位比丘尼就把这件事的原委告诉了那些人。人们讥嫌、批评、指责道:“比丘尼怎么可以对一个家庭吝啬呢!”……(中略)…… “诸比丘,传闻难达比丘尼对家庭吝啬,是真的吗?” “是真的,世尊。” 佛陀世尊呵责道……(中略)…… “诸比丘,比丘尼怎么可以对家庭吝啬呢!诸比丘,这不能令未信者生信,也不能令已信者增长信心……(中略)…… 诸比丘,你们应当这样诵出这条学处:
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarā bhikkhunī sāvatthiyaṃ aññatarissā visikhāya piṇḍāya caramānā yena aññataraṃ kulaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho te manussā taṃ bhikkhuniṃ bhojetvā etadavocuṃ – ‘‘aññāpi, ayye, bhikkhuniyo āgacchantū’’ti. Atha kho sā bhikkhunī, ‘‘kathañhi nāma bhikkhuniyo nāgaccheyyu’’nti, bhikkhuniyo upasaṅkamitvā etadavoca – ‘‘amukasmiṃ, ayye, okāse vāḷā sunakhā caṇḍo balibaddo cikkhallo okāso. Mā kho tattha agamitthā’’ti. Aññatarāpi bhikkhunī tassā visikhāya piṇḍāya caramānā yena taṃ kulaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho te manussā taṃ bhikkhuniṃ bhojetvā etadavocuṃ – ‘‘kissa, ayye, bhikkhuniyo na āgacchantī’’ti? Atha kho sā bhikkhunī tesaṃ manussānaṃ etamatthaṃ ārocesi. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhunī kulaṃ maccharāyissatī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhunī kulaṃ maccharāyatīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, bhikkhunī kulaṃ maccharāyissati! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
1043若比丘尼悭惜独占施主之家(不愿他尼往来),犯波逸提。
‘‘Yā pana bhikkhunī kulamaccharinī assa, pācittiya’’nti.
1044“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘尼”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘尼。
Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
所谓四种族姓——刹帝利家、婆罗门家、吠舍家、首陀罗家。
Kulaṃ nāma cattāri kulāni – khattiyakulaṃ, brāhmaṇakulaṃ, vessakulaṃ, suddakulaṃ.
怀着“怎么能让比丘尼们不来”的想法,对比丘尼们说那个家庭的坏话,犯波逸提。或者,对那个家庭说比丘尼们的坏话,犯波逸提。
Maccharinī assāti ‘‘kathaṃ bhikkhuniyo nāgaccheyyu’’nti bhikkhunīnaṃ santike kulassa avaṇṇaṃ bhāsati, āpatti pācittiyassa. Kulassa vā santike bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati, āpatti pācittiyassa.
1045无犯的情况是:并非出于对家庭的吝啬,而是如实指出其中存在的过患;精神失常者;最初犯戒者。
Anāpatti kulaṃ na maccharāyantī santaṃyeva ādīnavaṃ ācikkhati, ummattikāya, ādikammikāyāti.
6. 第六学处
6. Chaṭṭhasikkhāpadaṃ
1046那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,许多比丘尼在一个村庄的住处度过雨安居后,来到了舍卫城。舍卫城的比丘尼们对那些比丘尼这样说:“圣尼们在哪里过的雨安居?教诫顺利成就了吗?”她们回答:“圣尼,那里没有比丘,从哪里能有教诫顺利成就呢!”那些少欲的比丘尼们……她们不满、批评、指责:“比丘尼们怎么能在没有比丘的住处过雨安居呢!”……“诸比丘,听说比丘尼们真的在没有比丘的住处过雨安居吗?”“是的,世尊。”佛陀世尊呵责道……“诸比丘,比丘尼们怎么能在没有比丘的住处过雨安居呢!诸比丘,这不能让没信心的人生起信心……诸比丘,比丘尼们应当这样诵持这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhuniyo gāmakāvāse vassaṃvuṭṭhā sāvatthiṃ agamaṃsu. Bhikkhuniyo tā bhikkhuniyo etadavocuṃ – ‘‘katthāyyāyo vassaṃvuṭṭhā? Kacci ovādo iddho ahosī’’ti? ‘‘Natthayye, tattha bhikkhū; kuto ovādo iddho bhavissatī’’ti! Yā tā bhikkhuniyo appicchā…pe… tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhuniyo abhikkhuke āvāse vassaṃ vasissantī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhuniyo abhikkhuke āvāse vassaṃ vasantīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave , bhikkhuniyo abhikkhuke āvāse vassaṃ vasissanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
1047若比丘尼在没有比丘(可依止)的住处雨安居,犯波逸提。”
‘‘Yā pana bhikkhunī abhikkhuke āvāse vassaṃ vaseyya, pācittiya’’nti.
1048“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘尼”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘尼。
Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
所说的住处,是指无法前去进行教诫或共住的地方。如果她心想“我要在这里过雨安居”而铺设坐卧处,准备好饮用水和日用洗用水,打扫了经行处,犯恶作罪。当太阳升起时,就犯波逸提罪。
Abhikkhuko nāma āvāso na sakkā hoti ovādāya vā saṃvāsāya vā gantuṃ. ‘‘Vassaṃ vasissāmī’’ti senāsanaṃ paññapeti pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhapeti pariveṇaṃ sammajjati, āpatti dukkaṭassa. Saha aruṇuggamanā āpatti pācittiyassa.
1049无犯的情况是:已经入雨安居的诸比丘离开了,或者还俗了,或者命终了,或者转投到对方部派去了;或遇到灾难时;或者她是疯狂者;或者是最初犯戒者。
Anāpatti vassupagatā bhikkhū pakkantā vā honti vibbhantā vā kālaṅkatā vā pakkhasaṅkantā vā, āpadāsu, ummattikāya, ādikammikāyāti.
7. 第七学处
7. Sattamasikkhāpadaṃ
1050那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,许多比丘尼在一个村庄的住处度过雨安居后,来到了舍卫城。舍卫城的比丘尼们对那些比丘尼这样说:‘圣尼们在哪里过的雨安居?在哪里对比丘僧团进行了自恣?’她们回答:‘圣尼们,我们没有对比丘僧团进行自恣。’那些少欲的比丘尼们……她们不满、批评、指责:‘度过了雨安居的比丘尼们怎么能不对比丘僧团进行自恣呢!’……‘诸比丘,听说度过了雨安居的比丘尼们真的不对比丘僧团进行自恣吗?’‘是的,世尊。’佛陀世尊呵责道……‘诸比丘,度过了雨安居的比丘尼们怎么能不对比丘僧团进行自恣呢!诸比丘,这不能让没信心的人生起信心……诸比丘,比丘尼们应当这样诵持这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhuniyo gāmakāvāse vassaṃvuṭṭhā sāvatthiṃ agamaṃsu. Bhikkhuniyo tā bhikkhuniyo etadavocuṃ – ‘‘katthāyyāyo vassaṃvuṭṭhā; kattha bhikkhusaṅgho pavārito’’ti ? ‘‘Na mayaṃ, ayye, bhikkhusaṅghaṃ pavāremā’’ti. Yā tā bhikkhuniyo appicchā…pe… tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhuniyo vassaṃvuṭṭhā bhikkhusaṅghaṃ na pavāressantī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhuniyo vassaṃvuṭṭhā bhikkhusaṅghaṃ na pavārentīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, bhikkhuniyo vassaṃvuṭṭhā bhikkhusaṅghaṃ na pavāressanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
1051若比丘尼安居已竟,不于二部僧中依见、闻、疑三事行自恣,犯波逸提。
‘‘Yā pana bhikkhunī vassaṃvuṭṭhā ubhatosaṅghe tīhi ṭhānehi na pavāreyya diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, pācittiya’’nti.
1052“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘尼”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘尼。
Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
如果她宣称:“在雨季的前三个月或后三个月结束后,我将不于两众僧团中,以见、闻、疑这三种方式作自恣。” 一旦她这样放下责任,就犯波逸提。
Vassaṃvuṭṭhā nāma purimaṃ vā temāsaṃ pacchimaṃ vā temāsaṃ vuṭṭhā. Ubhatosaṅghe tīhi ṭhānehi na pavāressāmi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā’’ti dhuraṃ nikkhittamatte āpatti pācittiyassa.
1053无犯的情况是:有障碍时,寻找后得不到,为病者,在危难中,疯狂者,最初犯戒者。
Anāpatti sati antarāye, pariyesitvā na labhati, gilānāya, āpadāsu, ummattikāya, ādikammikāyāti.
8. 第八学处
8. Aṭṭhamasikkhāpadaṃ
1054那时,佛陀世尊住在释迦国迦毗罗卫城的榕树园。就在那时,六群比丘前往比丘尼住处,教诫六群比丘尼。比丘尼们对那些六群比丘尼说:“来吧,圣尼们,我们去接受教诫。”她们说:“圣尼们,即使我们为了教诫而去,那些六群圣者也会来到这里教诫我们。”那些少欲的比丘尼……心生不满、讥嫌、指责:“六群比丘尼怎么可以不去接受教诫呢?”……“诸比丘,听说六群比丘尼不去接受教诫,是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责道:“诸比丘,六群比丘尼怎么可以不去接受教诫呢!诸比丘,这不能令未信者生信,也不能令已信者增长……”诸比丘,应当这样为比丘尼们诵出这条学处:
Tena samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunupassayaṃ upasaṅkamitvā chabbaggiyā bhikkhuniyo ovadanti. Bhikkhuniyo chabbaggiyā bhikkhuniyo etadavocuṃ – ‘‘ethāyye ovādaṃ gamissāmā’’ti. ‘‘Yampi mayaṃ, ayye, gaccheyyāma ovādassa kāraṇā, ayyā chabbaggiyā idheva āgantvā amhe ovadantī’’ti. Yā tā bhikkhuniyo appicchā…pe… tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhuniyo ovādaṃ na gacchissantī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhuniyo ovādaṃ na gacchantīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhuniyo ovādaṃ na gacchissanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
1055若比丘尼不去(比丘处)受教诫或共住布萨,犯波逸提。
‘‘Yā pana bhikkhunī ovādāya vā saṃvāsāya vā na gaccheyya, pācittiya’’nti.
1056“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘尼”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘尼。
Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
所谓“教诫”,即八条重法。
Ovādo nāma aṭṭha garudhammā.
对于拥有同一界内同一羯磨、同一诵戒、同一学处的比丘尼僧团,她若宣称:“我不为接受教诫或为[共住]而去”,一旦她这样放下责任,就犯波逸提。
Saṃvāso nāma ekakammaṃ ekuddeso samasikkhatā. Ovādāya vā saṃvāsāya vā na gacchissāmīti dhuraṃ nikkhittamatte āpatti pācittiyassa.
1057无犯的情况是:有障碍时,已寻找但找不到一位做伴的比丘尼,她生病时,在危难时,她是精神失常者,以及最初的犯戒者。
Anāpatti sati antarāye, pariyesitvā dutiyikaṃ bhikkhuniṃ na labhati, gilānāya, āpadāsu, ummattikāya, ādikammikāyāti.
9. 第九学处
9. Navamasikkhāpadaṃ
1058那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,比丘尼们既不请求布萨,也不请求教诲。诸比丘非难、批评、指责道:“怎么比丘尼们连布萨都不请求,连教诲都不请求呢?”……“诸比丘,听说比丘尼们真的不请求布萨,也不请求教诲,这是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责……“诸比丘,怎么比丘尼们连布萨都不请求,连教诲都不请求呢!诸比丘,这不能使未信者生信……诸比丘,比丘尼应当这样诵此学处——”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhikkhuniyo uposathampi na pucchanti ovādampi na yācanti. Bhikkhū ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhuniyo uposathampi na pucchissanti ovādampi na yācissantī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhuniyo ‘‘uposathampi na pucchanti ovādampi na yācantī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, bhikkhuniyo uposathampi na pucchissanti ovādampi na yācissanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
1059比丘尼每半月应向比丘僧请求二事:问布萨日、求往受教诫;若违越不请,犯波逸提。
‘‘Anvaddhamāsaṃ bhikkhuniyā bhikkhusaṅghato dve dhammā paccāsīsitabbā – uposathapucchakañca ovādūpasaṅkamanañca. Taṃ atikkāmentiyā pācittiya’’nti.
1060所谓“每半月”,即依每次布萨而定。称为两种布萨:十四日布萨和十五日布萨。
Anvaddhamāsanti anuposathikaṃ. Uposatho nāma dve uposathā – cātuddasiko ca pannarasiko ca.
所谓教诲,即八种重法。当心存“我将不请求布萨,也不请求教诲”而放弃责任时,就犯波逸提。
Ovādo nāma aṭṭha garudhammā. ‘‘Uposathampi na pucchissāmi ovādampi na yācissāmī’’ti dhuraṃ nikkhittamatte āpatti pācittiyassa.
1061无犯:有障碍时;已寻找但找不到第二位比丘尼;生病时;遇灾难时;精神失常者;最初犯戒者。
Anāpatti sati antarāye, pariyesitvā dutiyikaṃ bhikkhuniṃ na labhati, gilānāya, āpadāsu, ummattikāya, ādikammikāyāti.
10. 第十学处
10. Dasamasikkhāpadaṃ
1062那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,某比丘尼让一个男人单独为她切开侧腹上长的疮。随后,那个男人试图强奸她。她大声喊叫。比丘尼们跑过来,对那位比丘尼说:“圣尼,你为什么大声喊叫?”于是,那位比丘尼对比丘尼们讲述了这件事。那些少欲的比丘尼……非难、批评、指责:“怎么比丘尼能让男人单独为她切开侧腹上长的疮呢?”……“诸比丘,听说有比丘尼让男人单独为她切开侧腹上长的疮,这是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责……“诸比丘,怎么比丘尼会让男人单独为她切开侧腹上长的疮呢!诸比丘,这不能使未信者生信……诸比丘,比丘尼应当这样诵此学处——”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarā bhikkhunī pasākhe jātaṃ gaṇḍaṃ purisena saddhiṃ ekenekā bhedāpesi. Atha kho so puriso taṃ bhikkhuniṃ dūsetuṃ upakkami. Sā vissaramakāsi. Bhikkhuniyo upadhāvitvā taṃ bhikkhuniṃ etadavocuṃ – ‘‘kissa tvaṃ, ayye, vissaramakāsī’’ti? Atha kho sā bhikkhunī bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Yā tā bhikkhuniyo appicchā…pe… tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhunī pasākhe jātaṃ gaṇḍaṃ purisena saddhiṃ ekenekā bhedāpessatī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhunī pasākhe jātaṃ gaṇḍaṃ purisena saddhiṃ ekenekā bhedāpetīti ? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, bhikkhunī pasākhe jātaṃ gaṇḍaṃ purisena saddhiṃ ekenekā bhedāpessati! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
1063若比丘尼身上隐处生疮或脓肿,未先请示僧团或团体,便与男子一对一地(令其)把疮或脓肿切、割、洗、敷、裹或解,犯波逸提。
‘‘Yā pana bhikkhunī pasākhe jātaṃ gaṇḍaṃ vā rudhitaṃ vā anapaloketvā saṅghaṃ vā gaṇaṃ vā purisena saddhiṃ ekenekā bhedāpeyya vā phālāpeyya vā dhovāpeyya vā ālimpāpeyya vā bandhāpeyya vā mocāpeyya vā, pācittiya’’nti.
1064“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘尼”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘尼。
Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
肚脐以下、膝盖以上这个范围。毛发在这里长出来。所谓瘤,是指任何种类的肿块。所谓疮,是指任何种类的伤口。不先请问,就是不先请求允许而做。僧团,这里指的是比丘尼僧团。众多比丘尼,是指好几位比丘尼。男人,是指人类男性,不是夜叉(非人)、不是鬼、不是畜生,是有理解能力、能够行淫的人。独处,就是男人和比丘尼两人单独在同一个地方。
Pasākhaṃ nāma adhonābhi ubbhajāṇumaṇḍalaṃ. Jātanti tattha jātaṃ. Gaṇḍo nāma yo koci gaṇḍo. Rudhitaṃ nāma yaṃ kiñci vaṇaṃ. Anapaloketvāti anāpucchā. Saṅgho nāma bhikkhunisaṅgho vuccati. Gaṇo nāma sambahulā bhikkhuniyo vuccanti. Puriso nāma manussapuriso, na yakkho, na peto, na tiracchānagato, viññū paṭibalo dūsetuṃ. Saddhinti ekato. Ekenekāti puriso ceva hoti bhikkhunī ca.
1065如果指使说“打破它”,犯恶作罪。当对方打破了,犯波逸提罪。如果指使说“切开它”,犯恶作罪。当对方切开了,犯波逸提罪。如果指使说“洗干净它”,犯恶作罪。当对方洗干净了,犯波逸提罪。如果指使说“涂上药”,犯恶作罪。当对方涂上药了,犯波逸提罪。如果指使说“包扎它”,犯恶作罪。当对方包扎好了,犯波逸提罪。如果指使说“解开它”,犯恶作罪。当对方解开了,犯波逸提罪。
‘‘Bhindā’’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Bhinne āpatti pācittiyassa. ‘‘Phālehī’’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Phālite āpatti pācittiyassa. ‘‘Dhovā’’ti āṇāpeti , āpatti dukkaṭassa. Dhovite āpatti pācittiyassa. ‘‘Ālimpā’’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Litte āpatti pācittiyassa. ‘‘Bandhāhī’’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Baddhe āpatti pācittiyassa. ‘‘Mocehī’’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Mutte āpatti pācittiyassa.
1066无犯的情况是:先征得同意后,再让人打破、或切开、或洗干净、或涂药、或包扎、或解开;或者有任何一位懂事的人作为助手在场;或者她是精神失常者;或者她是第一个犯下此戒的人。
Anāpatti apaloketvā bhedāpeti vā phālāpeti vā dhovāpeti vā ālimpāpeti vā bandhāpeti vā mocāpeti vā, yā kāci viññū dutiyikā hoti, ummattikāya, ādikammikāyāti.