7. 应学法篇
7. Sekhiyakaṇḍaṃ
1. 齐整品
1. Parimaṇḍalavaggo
576那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘前前后后地把衣服垂下来穿着。在家人看见后,纷纷指责、批评、传播这件事:“这些释迦族的沙门,怎么可以前前后后地把衣服垂下来穿着,就像那些在家人、享受欲乐的人一样呢!”诸比丘听到了那些在家人的指责、批评和传播的声音。那些少欲的比丘……他们也指责、批评、传播这件事:“六群比丘怎么能前前后后地把衣服垂下来穿着呢!”于是,这些比丘用各种方式呵责了六群比丘后,将这件事禀告了世尊。那时,世尊以这个因缘、这个事件,集合了比丘僧团,质问六群比丘:“诸比丘,你们真的是前前后后地把衣服垂下来穿着吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责道:“愚人!你们怎么能前前后后地把衣服垂下来穿着呢!愚人,这样做,并不能让那些没有信心的人生起信心……那么,诸比丘,你们应该这样诵出这条学处:
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū puratopi pacchatopi olambentā nivāsenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā puratopi pacchatopi olambentā nivāsessanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū puratopi pacchatopi olambentā nivāsessantī’’ti! Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā chabbaggiye bhikkhū paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, puratopi pacchatopi olambentā nivāsethā’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, puratopi pacchatopi olambentā nivāsessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我要整齐地穿着下衣」,应当学。
‘‘Parimaṇḍalaṃ nivāsessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当齐整地穿着下衣,覆盖好肚脐周围和膝盖周围。如果有人出于不恭敬,在前面或后面垂下来穿着,犯恶作罪。
Parimaṇḍalaṃ nivāsetabbaṃ nābhimaṇḍalaṃ jāṇumaṇḍalaṃ paṭicchādentena. Yo anādariyaṃ paṭicca purato vā pacchato vā olambento nivāseti, āpatti dukkaṭassa.
这里,'对初犯者'的意思是:这是针对第一次发生这种行为时的表述,即当某件事尚未在僧团中成文立法、尚未被表决通过为学处时犯下的人。
Ādikammikassāti.
577那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘前前后后地把衣服垂下来穿着披肩……(省略的呵责与禀告,与前文相同)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū puratopi pacchatopi olambentā pārupanti…pe….
「我要整齐地披着上衣」,应当学。
‘‘Parimaṇḍalaṃ pārupissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当齐整地穿着披肩,将两边整理对称。如果有人出于不恭敬,在前面或后面垂下来穿着,犯恶作罪。
Parimaṇḍalaṃ pārupitabbaṃ ubho kaṇṇe samaṃ katvā. Yo anādariyaṃ paṭicca purato vā pacchato vā olambento pārupati, āpatti dukkaṭassa.
对初犯者而言。
Ādikammikassāti.
578那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘在俗家之间行走时,让身体裸露在外……乃至……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kāyaṃ vivaritvā antaraghare gacchanti…pe….
「我要善加覆盖(齐整披覆)身体行于俗家间」,应当学。
‘‘Suppaṭicchanno antaragharegamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当善摄护地在俗家之间行走。任何人出于不恭敬,在俗家之间行走时让身体裸露在外,犯恶作。
Suppaṭicchannena antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca kāyaṃ vivaritvā antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.
对初犯者而言。
Ādikammikassāti.
579那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘在俗家之间坐着时,让身体裸露在外……乃至……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kāyaṃ vivaritvā antaraghare nisīdanti…pe….
「我要善加覆盖身体坐于俗家间」,应当学。
‘‘Suppaṭicchanno antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当妥善遮蔽地在俗家之间坐着。任何人出于不恭敬,在俗家之间坐着时让身体裸露在外,犯恶作。
Suppaṭicchannena antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca kāyaṃ vivaritvā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的、一下子忘记了、不知道的、生病的人、在俗人家过夜的人、遇到危难的时候、精神失常的人、初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
580那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘在村落间一边走着,一边晃动或玩耍着手脚……等等。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū hatthampi pādampi kīḷāpentā antaraghare gacchanti…pe….
「我要善摄威仪行于俗家间」,应当学。
‘‘Susaṃvuto antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当善摄护地在村落间行走。如果谁出于不恭敬,在村落间行走时晃动或玩耍手脚,就犯恶作罪。
Susaṃvutena antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthaṃ vā pādaṃ vā kīḷāpento antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.
581那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘在村落间坐着时,也晃动或玩耍着手脚……等等。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū hatthampi pādampi kīḷāpentā antaraghare nisīdanti…pe….
「我要善摄威仪坐于俗家间」,应当学。
‘‘Susaṃvuto antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当善摄护地在村落间坐着。如果谁出于不恭敬,在村落间坐着时晃动或玩耍手脚,就犯恶作罪。
Susaṃvutena antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthaṃ vā pādaṃ vā kīḷāpento antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.
582那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘在村落间一边到处张望,一边行走……等等。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ olokentā antaraghare gacchanti…pe….
「我要垂目(目视前方一寻)行于俗家间」,应当学。
‘‘Okkhittacakkhu antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
在俗家间行走时,应该垂下眼睛,只看前方一轭的范围。如果出于不恭敬,东张西望地在俗家间行走,就犯了恶作。
Okkhittacakkhunā antaraghare gantabbaṃ yugamattaṃ pekkhantena. Yo anādariyaṃ paṭicca tahaṃ tahaṃ olokento antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.
这是对初犯者说的。
Ādikammikassāti.
583那时,佛陀,世尊,住在舍卫城的祇树给孤独园里。就在那时,六群比丘东张西望地在俗家间坐着……(省略)
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ olokentā antaraghare nisīdanti…pe….
「我要垂目坐于俗家间」,应当学。
‘‘Okkhittacakkhuantaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
在俗家间坐着时,应该垂下眼睛,只看前方一轭的范围。如果出于不恭敬,东张西望地在俗家间坐着,就犯了恶作。
Okkhittacakkhunā antaraghare nisīditabbaṃ yugamattaṃ pekkhantena. Yo anādariyaṃ paṭicca tahaṃ tahaṃ olokento antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.
这是对初犯者说的。
Ādikammikassāti.
584那时,佛陀、世尊住在舍卫城的祇树给孤独园里。就在那时,六群比丘敞露着身体在俗家间行走……(省略)
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ukkhittakāya antaraghare gacchanti…pe….
「我不撩起衣(露体)行于俗家间」,应当学。
‘‘Na ukkhittakāya antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应在俗人家中撩起衣行走。凡出于不恭敬,单侧或双侧撩起衣在俗人家中行走者,犯恶作。
Na ukkhittakāya antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ekato vā ubhato vā ukkhipitvā antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.
是对初犯者而言。
Ādikammikassāti.
585那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘在俗人家中叉腰坐着……(经文省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ukkhittakāya antaraghare nisīdanti…pe….
「我不撩起衣坐于俗家间」,应当学。
‘‘Na ukkhittakāya antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应在俗人家中叉腰坐着。凡出于不恭敬,单手或双手叉腰在俗人家中坐着者,犯恶作。
Na ukkhittakāya antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ekato vā ubhato vā ukkhipitvā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况有:不是故意、不记得、不知道、生病、已进入住处者、遭遇灾难时、精神失常者、对初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
2. 大笑品
2. Ujjagghikavaggo
586那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园里。就在那个时候,六群比丘一边高声大笑着,一边在俗人家之间行走……(省略如前)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū mahāhasitaṃ hasantā antaraghare gacchanti…pe….
「我不高声大笑行于俗家间」,应当学。
‘‘Na ujjagghikāya antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应当一边高声大笑着一边在俗人家之间行走。如果哪个比丘,由于不恭敬,一边高声大笑着一边在俗人家之间行走,那就犯恶作罪。
Na ujjagghikāya antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca mahāhasitaṃ hasanto antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.
但如果是下列情况则无犯:不是故意的、一时失念、对此事并不知晓、生病了、遇到了好笑的事情而只是微微一笑、遭遇了危难、精神失常者、对于最初的违犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, hasanīyasmiṃ vatthusmiṃ mihitamattaṃ karoti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
587那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园里。就在那个时候,六群比丘一边高声大笑着,一边在俗人家之间坐着……(省略如前)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū mahāhasitaṃ hasantā antaraghare nisīdanti…pe….
「我不高声大笑坐于俗家间」,应当学。
‘‘Na ujjagghikāya antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应当一边高声大笑着一边在俗人家之间坐着。如果哪个比丘,由于不恭敬,一边高声大笑着一边在俗人家之间坐着,那就犯恶作罪。
Na ujjagghikāya antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca mahāhasitaṃ hasanto antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.
但如果是下列情况则无犯:不是故意的、一时失念、对此事并不知晓、生病了、遇到了好笑的事情而只是微微一笑、遭遇了危难、精神失常者、对于最初的违犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, hasanīyasmiṃ vatthusmiṃ mihitamattaṃ karoti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
588那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘高声大噪地在村落里行走……(中略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karontā antaraghare gacchanti…pe….
「我要低声行于俗家间」,应当学。
‘‘Appasaddo antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当小声地在村落里行走。如果哪位比丘出于不恭敬,高声大噪地在村落里行走,犯恶作。
Appasaddena antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karonto antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:非故意的、失念的、不知的、生病的、遭遇危难的、精神失常的、初犯者的。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
589那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘高声大噪地在村落里坐着……(中略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karontā antaraghare nisīdanti…pe….
「我要低声坐于俗家间」,应当学。
‘‘Appasaddo antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当小声地在村落里坐着。如果哪位比丘出于不恭敬,高声大噪地在村落里坐着,犯恶作。
Appasaddena antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karonto antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:非故意的……初犯者的。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
590那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园里。当时,六群比丘在俗家间摇摇晃晃地走着,身体松松垮垮地垂着……(省略)
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kāyappacālakaṃ antaraghare gacchanti kāyaṃ olambentā…pe….
「我不摇晃身体行于俗家间」,应当学。
‘‘Na kāyappacālakaṃ antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
在俗家间行走时,不应该摇摇晃晃,身体松松垮垮地垂着。应当挺直身体行走。如果出于不恭敬,在俗家间摇摇晃晃地走着,身体松松垮垮地垂着,那就犯恶作罪。
Na kāyappacālakaṃ antaraghare gantabbaṃ. Kāyaṃ paggahetvā gantabbaṃ . Yo anādariyaṃ paṭicca kāyappacālakaṃ antaraghare gacchati kāyaṃ olambento, āpatti dukkaṭassa.
以下情况不犯:不是故意的……对初犯者而言。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
591那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园里。当时,六群比丘在俗家间摇摇晃晃地坐着,身体松松垮垮地垂着……(省略)
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kāyappacālakaṃ antaraghare nisīdanti, kāyaṃ olambentā…pe….
「我不摇晃身体坐于俗家间」,应当学。
‘‘Na kāyappacālakaṃ antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
在俗家间坐着时,不应该摇摇晃晃,身体松松垮垮地垂着。应当挺直身体坐着。如果出于不恭敬,在俗家间摇摇晃晃地坐着,身体松松垮垮地垂着,那就犯恶作罪。
Na kāyappacālakaṃ antaraghare nisīditabbaṃ. Kāyaṃ paggahetvā nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca kāyappacālakaṃ antaraghare nisīdati kāyaṃ olambento, āpatti dukkaṭassa.
以下情况不犯:不是故意的、无心之失、不知道的、生病的、在住所里的、遇到危难时、精神失常的、对初犯者而言。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
592那时候,佛陀、世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。而就在那时,六群比丘在俗家人居住区里,一边走着,一边甩动着手臂,把胳膊垂下来晃荡着……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bāhuppacālakaṃ antaraghare gacchanti bāhuṃ olambentā…pe….
「我不摇摆手臂行于俗家间」,应当学。
‘‘Na bāhuppacālakaṃ antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该在俗家人居住区里甩着手臂走。应当收拢好手臂再走。不管是谁,要是出于不恭敬,在俗家人居住区里甩着手臂走,把胳膊垂下来晃荡着,这就犯了恶作罪。
Na bāhuppacālakaṃ antaraghare gantabbaṃ. Bāhuṃ paggahetvā gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca bāhuppacālakaṃ antaraghare gacchati bāhuṃ olambento, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的、……、对初犯者而言。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
593那时候,佛陀、世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。而在那时,六群比丘在俗家人居住区里,一边坐着,一边甩动着手臂,把胳膊垂下来晃荡着……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bāhuppacālakaṃ antaraghare nisīdanti bāhuṃ olambentā…pe….
「我不摇摆手臂坐于俗家间」,应当学。
‘‘Na bāhuppacālakaṃ antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该在俗家人居住区里甩着手臂坐。应当收拢好手臂再坐。不管是谁,要是出于不恭敬,在俗家人居住区里甩着手臂坐着,把胳膊垂下来晃荡着,这就犯了恶作罪。
Na bāhuppacālakaṃ antaraghare nisīditabbaṃ. Bāhuṃ paggahetvā nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca bāhuppacālakaṃ antaraghare nisīdati bāhuṃ olambento, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的、失去正念时、不知道的、生病的、在避风雨处时、有危难时、精神失常的、对初犯者而言。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
594那时,佛世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,六群诸比丘在俗家里行走时摇头晃脑,耷拉着脑袋……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍakassa ārāme . Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sīsappacālakaṃ antaraghare gacchanti sīsaṃ olambentā…pe….
「我不摇晃头部行于俗家间」,应当学。
‘‘Na sīsappacālakaṃ antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
在俗家里行走时,不应该摇头晃脑。应该抬着头行走。任何人出于不恭敬,在俗家里摇头晃脑、耷拉着脑袋地行走,犯恶作。
Na sīsappacālakaṃ antaraghare gantabbaṃ. Sīsaṃ paggahetvā gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sīsappacālakaṃ antaraghare gacchati sīsaṃ olambento, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的……(省略)……初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
595那时,佛世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,六群诸比丘在俗家里坐着时摇头晃脑,耷拉着脑袋……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sīsappacālakaṃ antaraghare nisīdanti sīsaṃ olambentā…pe….
「我不摇晃头部坐于俗家间」,应当学。
‘‘Na sīsappacālakaṃ antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
在俗家里坐着时,不应该摇头晃脑。应该抬着头坐着。任何人出于不恭敬,在俗家里摇头晃脑、耷拉着脑袋地坐着,犯恶作。
Na sīsappacālakaṃ antaraghare nisīditabbaṃ. Sīsaṃ paggahetvā nisīditabbaṃ . Yo anādariyaṃ paṭicca sīsappacālakaṃ antaraghare nisīdati sīsaṃ olambento, āpatti dukkaṭassa.
无犯:非故意、失念、不知者、病者、在自己住处时、遭遇危难时、疯狂者、初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
3. 叉腰学处篇章
3. Khambhakatavaggo
596那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那时,六群比丘在俗家住户间叉着腰走路……(引发非难的完整缘起应在此展开)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū khambhakatā antaraghare gacchanti…pe….
「我不叉腰行于俗家间」,应当学。
‘‘Na khambhakato antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应在俗家住户间叉着腰走路。若有人出于不恭敬,单手或双手叉着腰在俗家住户间行走,犯恶作。
Na khambhakatena antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ekato vā ubhato vā khambhaṃ katvā antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的……(中略)……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
597那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那时,六群比丘在俗家住户间叉着腰坐着……(引发非难的完整缘起应在此展开)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū khambhakatā antaraghare nisīdanti…pe….
「我不叉腰坐于俗家间」,应当学。
‘‘Na khambhakato antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应在俗家住户间叉着腰坐着。若有人出于不恭敬,单手或双手叉着腰在俗家住户间坐着,犯恶作。
Na khambhakatena antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ekato vā ubhato vā khambhaṃ katvā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的、失念的、不知道的、生病的、进入住处时的、在危难时的、疯狂者的、对初犯者的。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
598那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。而那时,六群比丘在俗家间行走时,连头蒙住穿着……(省略)……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sasīsaṃ pārupitvā antaraghare gacchanti…pe….
「我不覆头(蒙头)行于俗家间」,应当学。
‘‘Na oguṇṭhito antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该在俗家间用覆盖头的方式行走。如果出于不恭敬,在俗家间连头蒙住穿着行走,犯恶作。
Na oguṇṭhitena antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sasīsaṃ pārupitvā antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的……(省略)……对初犯者的。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
599那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。而那时,六群比丘在俗家间坐着时,连头蒙住穿着……(省略)……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sasīsaṃ pārupitvā antaraghare nisīdanti…pe….
「我不覆头坐于俗家间」,应当学。
‘‘Na oguṇṭhito antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该在俗家间用覆盖头的方式坐着。如果出于不恭敬,在俗家间连头蒙住穿着坐着,犯恶作。
Na oguṇṭhitena antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sasīsaṃ pārupitvā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.
无犯:非故意的、失念的、无知者、病者、已进入住处者、遭遇危难时、疯狂者、对初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
600那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,六群比丘蹲着脚跟在俗家间行走……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ukkuṭikāya antaraghare gacchanti…pe….
「我不踮脚或蹲行于俗家间」,应当学。
‘‘Naukkuṭikāya antaraghare gamissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应蹲着脚跟在俗家间行走。若有人出于不恭敬,蹲着脚跟在俗家间行走,犯恶作。
Na ukkuṭikāya antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ukkuṭikāya antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.
无犯:非故意的……(省略)……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
601那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,六群比丘以手托着或布裹着缠绕而坐的方式,在俗家间坐着……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pallatthikāya antaraghare nisīdanti…pe….
「我不抱膝坐于俗家间」,应当学。
‘‘Na pallatthikāya antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应以手托着或布裹着缠绕而坐的方式在俗家间坐着。若有人出于不恭敬,以手托着或布裹着缠绕而坐的方式在俗家间坐着,犯恶作。
Na pallatthikāya antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthapallatthikāya vā dussapallatthikāya vā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.
对于疯狂者、对初犯者,也无犯。
Ummattakassa, ādikammikassāti.
602那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘不恭敬地接取钵食,好像要把它丢掉一样……(省略)
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhanti chaḍḍetukāmā viya…pe….
「我要恭敬地受取施食」,应当学。
‘‘Sakkaccaṃ piṇḍapātaṃ paṭiggahessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当恭敬地接取钵食。如果比丘出于不恭敬,像要丢掉似地不恭敬地接取钵食,犯恶作。
Sakkaccaṃ piṇḍapāto paṭiggahetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhāti chaḍḍetukāmo viya, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的……对初犯者也无犯。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
603那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘东张西望地接取钵食,食物倒得溢出来、落到外面了都不知道……(省略)
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ olokentā piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhanti, ākirantepi atikkantepi na jānanti…pe….
「我要专注于钵受取施食」,应当学。
‘‘Pattasaññī piṇḍapātaṃ paṭiggahessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当专注在钵上接取钵食。如果比丘出于不恭敬,东张西望地接取钵食,犯恶作。
Pattasaññinā piṇḍapāto paṭiggahetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca tahaṃ tahaṃ olokento piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的……乃至……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
604那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时候,六群比丘在接受钵食时,只拿很多咖喱汁……乃至……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhantā sūpaññeva bahuṃ paṭiggaṇhanti…pe….
「我要受取与饭等量的羹(羹饭相称)」,应当学。
‘‘Samasūpakaṃ piṇḍapātaṃ paṭiggahessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
有两种咖喱汁:绿豆咖喱和乌豆咖喱。钵食应该与咖喱汁相称地接受。如果出于不恭敬,只拿很多咖喱汁,犯恶作。
nāma dve sūpā – muggasūpo, māsasūpo. Hatthahāriyo samasūpako piṇḍapāto paṭiggahetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca sūpaññeva bahuṃ paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的、失念的、不知道的、生病的、因尝味而取、为已受邀请的亲戚拿取、为他人拿取、用自己的钱财买、在危难时、疯狂者、对初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, rasarase, ñātakānaṃ pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
605那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时候,六群比丘接受堆得高高的钵食……乃至……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhanti…pe….
「我要平钵缘地(不过满)受取施食」,应当学。
‘‘Samatittikaṃsamatitthikaṃ (ka.)piṇḍapātaṃ paṭiggahessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应该接受钵食刚好齐平钵口。如果出于不恭敬,接受堆得高高的钵食,犯恶作。
Samatittiko piṇḍapāto paṭiggahetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.
4. 恭敬品
4. Sakkaccavaggo
606那时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘不恭敬地用斋饭,就好像不想吃一样……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjanti abhuñjitukāmā viya…pe….
「我要恭敬地食用施食」,应当学。
‘‘Sakkaccaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当恭敬地用斋饭。凡出于不恭敬,不恭敬地用斋饭者,犯恶作。
Sakkaccaṃ piṇḍapāto bhuñjitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
这是针对初犯者说的。
Ādikammikassāti.
607那时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘一边东张西望一边用斋饭,连有人往里添菜、有人从旁经过都不知道……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ olokentā piṇḍapātaṃ bhuñjanti, ākirantepi atikkantepi na jānanti…pe… .
「我要专注于钵食用施食」,应当学。
‘‘Pattasaññīpiṇḍapātaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
应当以专注于钵的觉知来用斋饭。凡出于不恭敬,一边东张西望一边用斋饭者,犯恶作。
Pattasaññinā piṇḍapāto bhuñjitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca tahaṃ tahaṃ olokento piṇḍapātaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
608那时,世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,六群比丘在吃乞食时,这里那里挑拣着吃……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ omasitvā piṇḍapātaṃ bhuñjanti…pe….
「我要次第地(不挑拣)食用施食」,应当学。
‘‘Sapadānaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
乞食应次第而食。如果出于不恭敬,这里那里挑拣着吃乞食,犯恶作。
Sapadānaṃ piṇḍapāto bhuñjitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca tahaṃ tahaṃ omasitvā piṇḍapātaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的、失念的、不知道的、生病的、在给与他人时碰到了、在倒入他人钵中时碰到了、对于剩余的食物、在危难时、精神失常的、初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, aññesaṃ dento omasati, aññassa bhājane ākiranto omasati, uttaribhaṅge, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
609那时,世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,六群比丘在吃乞食时,只吃大量的汤汁……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme . Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū piṇḍapātaṃ bhuñjantā sūpaññeva bahuṃ bhuñjanti…pe….
「我要以羹饭相称地食用施食」,应当学。
‘‘Samasūpakaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
有两种汤汁,称为绿豆汤和黑豆汤,是可以用手取食的。乞食应当与汤汁均衡地吃。如果出于不恭敬,只吃大量的汤汁,犯恶作。
nāma dve sūpā – muggasūpo, māsasūpo hatthahāriyo. Samasūpako piṇḍapāto bhuñjitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca sūpaññeva bahuṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯:非故意的、失念的、不知情的、生病的、为了滋味而食的、亲属及受邀请者的、用自己财物所购的、遭遇危难的、疯癫的、最初犯的。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, rasarase , ñātakānaṃ pavāritānaṃ, attano dhanena, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
610那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那时,六群比丘把食物从顶部捏压下去后食用……(略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū thūpakato omadditvā piṇḍapātaṃ bhuñjanti…pe….
「我不从饭团顶端按取而食」,应当学。
‘‘Na thūpakato omadditvā piṇḍapātaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应把食物从顶部捏压下去后食用。凡是出于不恭敬,故意把食物从顶部捏压下去后食用的,犯恶作。
Na thūpakato omadditvā piṇḍapāto bhuñjitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca thūpakato omadditvā piṇḍapātaṃ bhuñjati āpatti dukkaṭassa.
无犯:非故意的、失念的、不知情的、生病的、将少量剩余食物拨到一边捏压而食的、遭遇危难的、疯癫的、最初犯的。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, parittake sese ekato saṃkaḍḍhitvā omadditvā bhuñjati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
611那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那时,六群比丘为了想要更多,用米饭把菜和佐料覆盖起来……(略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sūpampi byañjanampi odanena paṭicchādenti bhiyyokamyataṃ upādāya…pe….
「我不为求多得而用饭覆盖羹或菜」,应当学。
‘‘Nasūpaṃ vā byañjanaṃ vā odanena paṭicchādessāmi bhiyyokamyataṃ upādāyāti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应为了想要更多,用米饭把菜或佐料覆盖起来。凡是出于不恭敬,为了想要更多,而用米饭把菜或佐料覆盖起来的,犯恶作。
Na sūpaṃ vā byañjanaṃ vā odanena paṭicchādetabbaṃ bhiyyokamyataṃ upādāya. Yo anādariyaṃ paṭicca sūpaṃ vā byañjanaṃ vā odanena paṭicchādeti bhiyyokamyataṃ upādāya, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的、忘记了、不知道、主人盖上后给的、不是因为想要更多而那样做、在危难时、精神失常者、对初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, sāmikā paṭicchādetvā denti, na bhiyyokamyataṃ upādāya, āpadāsu, ummattakassa , ādikammikassāti.
612那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘为自己要求了菜和饭后食用。在家众们对此非难、呵责、抱怨说:“这些释迦族的沙门怎么能为自己要求菜和饭吃呢!谁不喜欢丰盛的美食?谁不爱吃可口的饭菜呢?”那些比丘听到了在家众们的非难、呵责和抱怨。那些少欲的诸比丘……也非难、呵责、抱怨说:“六群比丘怎么能为自己要求菜和饭吃呢?”……世尊问:“诸比丘,你们真的为自己要求了菜和饭吃吗?”他们回答:“是的,世尊。”佛陀世尊呵责说……“你们这些愚蠢的人,怎么能为自己要求菜和饭吃呢!这既不能让未信者生起信心……也不能让已信者信心增长……诸比丘,你们应当这样诵这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjissanti! Kassa sampannaṃ na manāpaṃ ! Kassa sāduṃ na ruccatī’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjissantī’’ti…pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjathāti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjissatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我不无病而为自己索取羹或饭来吃」,应当学。
‘‘Na sūpaṃ vā odanaṃ vā agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
613那时,有一些比丘生病了。那些探病的比丘问生病的诸比丘:“贤友,病情还能忍受吗?还能维持下去吗?”生病的诸比丘回答:“贤友,以前我们为自己要求菜和饭来吃,那时我们感到舒适。但现在,因为想到‘世尊已经禁止了’,我们心存顾虑,不敢再要求,这让我们感到不舒适。”诸比丘把这件事禀告了世尊……世尊说:“诸比丘,我允许生病的比丘为自己要求菜和饭吃。诸比丘,你们应当这样诵这条学处——
Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti. Gilānapucchakā bhikkhū gilāne bhikkhū etadavocuṃ – ‘‘kaccāvuso, khamanīyaṃ, kacci yāpanīya’’nti? ‘‘Pubbe mayaṃ, āvuso, sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjāma, tena no phāsu hoti. Idāni pana – ‘‘bhagavatā paṭikkhitta’’nti kukkuccāyantā na viññāpema, tena no na phāsu hotī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, gilānena bhikkhunā sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjituṃ. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我不为自己乞求豆羹或饭而食」,应当学。
ti.
没生病的比丘,不应为自己要求菜或饭后食用。如果比丘出于不恭敬,在没生病时,为自己要求了菜或饭后食用,犯恶作。
Na sūpaṃ vā odanaṃ vā agilānena attano atthāya viññāpetvā bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sūpaṃ vā odanaṃ vā agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的、忘记了、不知道、生病了、向亲戚或已邀请者要求、为别人要求的、用自己钱财换取的、在危难时、精神失常者、对初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, ñātakānaṃ pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
614那时,世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘抱着挑剔嫌弃的心态,去看别人的钵……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ujjhānasaññī paresaṃ pattaṃ olokenti…pe….
「我不怀嫌嫌心去看别人的钵」,应当学。
‘‘Na ujjhānasaññī paresaṃ pattaṃ olokessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应以挑剔嫌弃的心态去看别人的钵。如果出于不恭敬,抱着挑剔嫌弃的心态去看别人的钵,犯恶作。
Na ujjhānasaññinā paresaṃ patto oloketabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca ujjhānasaññī paresaṃ pattaṃ oloketi, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的、失念的、不知道的、想着“我要给”或“我要让人给”而去看的、不是出于挑剔嫌弃心态的、在危难时、疯狂者、初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, ‘‘dassāmī’’ti vā ‘‘dāpessāmī’’ti vā oloketi, na ujjhānasaññissa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
615那时,世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘把饭团做得很大……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū mahantaṃ kabaḷaṃ karonti…pe….
「我不把饭团弄得过大」,应当学。
‘‘Nātimahantaṃ kabaḷaṃ karissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应做得过大的饭团。如果出于不恭敬而把饭团做得过大,犯恶作。
Nātimahanto kabaḷo kātabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca mahantaṃ kabaḷaṃ karoti, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的、失念的、不知道的、生病者、对于硬食、对于各种果实、对于各种副食、在危难时、疯狂者、初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, khajjake, phalāphale, uttaribhaṅge, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
616那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园里。那时,六群诸比丘做成很大的饭团……(省略)
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dīghaṃ ālopaṃ karonti…pe….
「我要把饭团捏得圆整适中」,应当学。
‘‘Parimaṇḍalaṃ ālopaṃ karissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
饭团应捏成大小适中。若有人出于不恭敬,捏成很大的饭团,犯恶作。
Parimaṇḍalo ālopo kātabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca dīghaṃ ālopaṃ karoti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:不是故意的、忘记了的、不知道的、生病的、在吃硬食时、在吃水果时、在吃残食时、遇到灾难时、精神失常的、对初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, khajjake, phalāphale, uttaribhaṅge, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
5. 饭团品
5. Kabaḷavaggo
617那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园里。那时,六群诸比丘在饭团还没送到嘴边的时候,就张开嘴……(省略)
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū anāhaṭe kabaḷe mukhadvāraṃ vivaranti…pe….
「饭团未送到前,我不张口」,应当学。
‘‘Naanāhaṭe kabaḷe mukhadvāraṃ vivarissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应在饭团还未送到嘴边时就张开嘴。若有人出于不恭敬,在饭团还没送到嘴边时张开嘴,犯恶作。
Na anāhaṭe kabaḷe mukhadvāraṃ vivaritabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca anāhaṭe kabaḷe mukhadvāraṃ vivarati, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
618那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘在吃饭的时候,把整只手塞进嘴里……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhuñjamānā sabbaṃ hatthaṃ mukhe pakkhipanti…pe….
「我吃时不把整只手塞入口中」,应当学。
‘‘Na bhuñjamāno sabbaṃ hatthaṃ mukhe pakkhipissāmīti sikkhākaraṇīyā’’ti.
吃饭时,不应把整只手塞进嘴里。如果有人出于不恭敬,在吃饭时把整只手塞进嘴里,犯恶作。
Na bhuñjamānena sabbo hattho mukhe pakkhipitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca bhuñjamāno sabbaṃ hatthaṃ mukhe pakkhipati, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
619那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘嘴里含着饭团说话……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sakabaḷena mukhena byāharanti…pe….
「我不口含饭团说话」,应当学。
‘‘Nasakabaḷena mukhena byāharissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
嘴里含着饭团时不应说话。如果有人出于不恭敬,嘴里含着饭团时说话,犯恶作。
Na sakabaḷena mukhena byāharitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sakabaḷena mukhena byāharati, āpatti dukkaṭassa.
无犯情况:并非故意……(中略)……对最初犯者也是如此。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
620那时,佛陀、世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘以抛食的方式吃饭……(中略)……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū piṇḍukkhepakaṃ bhuñjanti…pe….
「我不抛掷饭团而食」,应当学。
‘‘Na piṇḍukkhepakaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应以抛食的方式吃饭。如果出于不恭敬而这样吃,犯恶作。
Na piṇḍukkhepakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca piṇḍukkhepakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
以下情况无犯:并非故意的、失念时、不知情的人、患病的人、在吃嚼食时、在吃水果时、遭遇危难时、精神失常的人、对最初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, khajjake, phalāphale, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
621那时,佛陀、世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘以大口咬断食物的方式吃饭……(中略)……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kabaḷāvacchedakaṃ bhuñjanti…pe….
「我不咬断饭团(分次咬)而食」,应当学。
‘‘Nakabaḷāvacchedakaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应以大口咬断食物的方式吃饭。如果出于不恭敬而这样吃,犯恶作。
Na kabaḷāvacchedakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca kabaḷāvacchedakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的、心不在焉的时候、不知情者、生病的人、在硬食中遇到有核果或种子的时候、在嚼食或饮品中遇到渣滓等特殊情况时、遇到危难时、精神失常者、对最初犯下此行为的人。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, khajjake phalāphale, uttaribhaṅge, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
622那时,佛陀世尊正住在舍卫城祇树给孤独园里。而在那个时候,六群比丘正在俗人家中,把食物塞得两颊鼓起地吃着……(经文略述)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū avagaṇḍakārakaṃ bhuñjanti…pe….
「我不塞满腮帮(鼓腮)而食」,应当学。
‘‘Naavagaṇḍakārakaṃ bhuñjissāmīti sikkhākaraṇīyā’’ti.
'我不应该把食物塞得两颊鼓起地吃',这是应该学的。如果任何比丘出于不恭敬,把食物堆在口中一边或两边,吃得脸颊都鼓起来,这就犯了恶作。
Na avagaṇḍakārakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ekato vā ubhato vā gaṇḍaṃ katvā bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的、心不在焉的时候、不知情者、生病的人、在水果等有核有籽的东西中、在饮用饮品遇到渣滓等特殊情况时、遇到危难时、精神失常者、对最初犯下此行为的人。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, phalāphale, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
623那时,佛陀世尊正住在舍卫城祇树给孤独园里。而在那个时候,六群比丘正在俗人家中,一边甩着手一边进食……(经文略述)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū hatthaniddhunakaṃ bhuñjanti…pe….
「我不甩手而食」,应当学。
‘‘Na hatthaniddhunakaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
'我不应该一边甩着手一边进食',这是应该学的。如果任何比丘出于不恭敬,一边甩着手一边进食,这就犯了恶作。
Na hatthaniddhunakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthaniddhunakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:不是故意的、失念的、不知道的、生病的、在扔掉垃圾时挥动手、遇到危难时、精神失常者、对初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, kacavaraṃ chaḍḍento hatthaṃ niddhunāti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
624那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘以让饭粒散落的方式吃饭……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sitthāvakārakaṃ bhuñjanti…pe….
「我不散落饭粒而食」,应当学。
‘‘Na sitthāvakārakaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该以让饭粒散落的方式吃饭。凡出于不恭敬,以让饭粒散落的方式吃饭,犯恶作。
Na sitthāvakārakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sitthāvakārakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:不是故意的、失念的、不知道的、生病的、在扔掉垃圾时把饭粒扔掉、遇到危难时、精神失常者、对初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, kacavaraṃ chaḍḍento sitthaṃ chaḍḍayati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti .
625那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘以伸出舌头的方式吃饭……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū jivhānicchārakaṃ bhuñjanti…pe….
「我不伸吐舌头而食」,应当学。
‘‘Najivhānicchārakaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该以伸出舌头的方式吃饭。凡出于不恭敬,以伸出舌头的方式吃饭,犯恶作。
Na jivhānicchārakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca jivhānicchārakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的……以及,对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
626那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘吃饭时发出“咂咂”的声响……世尊呵责说:“……这不能使未信者生信……”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū capucapukārakaṃ bhuñjanti…pe….
「我不咂咂作声而食」,应当学。
‘‘Na capucapukārakaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
吃饭时不应发出‘咂咂’的声响。凡是出于不恭敬,吃饭时发出‘咂咂’声响,犯恶作罪。
Na capucapukārakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca capucapukārakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的……以及,对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
6. 苏噜苏噜品
6. Surusuruvaggo
627那时,佛陀世尊住在憍赏弥的瞿师罗园。当时,有位婆罗门为僧团准备了乳品饮料。诸比丘喝乳时,发出“苏噜苏噜”的声响。一位曾做过戏子的比丘这样说:“依我看,整个僧团像是被冷却了一样(指无人出声管束,或像喝水声)。”那些少欲的诸比丘……非难、呵责、批评说:“身为比丘,怎么能拿整个僧团来开玩笑呢!”……(世尊问)“比丘,你确实拿僧团来开玩笑了吗?”(该比丘答)“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责说:“……愚人!你怎么能拿僧团来开玩笑呢!这不能使未信者生信…… ”呵责完后……说法后,对诸比丘说:“诸比丘,不应拿佛、法、僧来开玩笑。若开玩笑者,犯恶作罪。”接着,世尊以种种方式呵责了那位比丘,说到难供养……之后,对诸比丘说:“诸比丘,应当这样诵出这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena aññatarena brāhmaṇena saṅghassa payopānaṃ paṭiyattaṃ hoti. Bhikkhū surusurukārakaṃ khīraṃ pivanti. Aññataro naṭapubbako bhikkhu evamāha – ‘‘sabboyaṃ maññe saṅgho sītīkato’’ti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhu saṅghaṃ ārabbha davaṃ karissatī’’ti…pe… saccaṃ kira tvaṃ, bhikkhu, saṅghaṃ ārabbha davaṃ akāsīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, saṅghaṃ ārabbha davaṃ karissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, buddhaṃ vā dhammaṃ vā saṅghaṃ vā ārabbha davo kātabbo. Yo kareyya, āpatti dukkaṭassā’’ti. Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubbharatāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我不呼噜作声(吸食出声)而食」,应当学。
‘‘Nasurusurukārakaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应咂嘴咂舌地吃东西。凡出于不恭敬而咂嘴咂舌地吃东西者,犯恶作。
Na surusurukārakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca surusurukārakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:不是故意的……乃至……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
628那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那时,六群比丘舔着手吃东西……乃至……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū hatthanillehakaṃ bhuñjanti…pe….
「我不舔手而食」,应当学。
‘‘Na hatthanillehakaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应舔手吃东西。凡出于不恭敬而舔手吃东西者,犯恶作。
Na hatthanillehakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthanillehakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:不是故意的……乃至……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
629那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那时,六群比丘舔着钵吃东西……乃至……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pattanillehakaṃ bhuñjanti…pe….
「我不舔钵而食」,应当学。
‘‘Na pattanillehakaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应舔钵而食。凡出于不恭敬而舔钵而食者,犯恶作。
Na pattanillehakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca pattanillehakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情形:不是故意的、失念的、不知道的、生病者、将少量残余收拢到一处舔净而食、遭遇危难时、发疯者、对初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, parittake sese ekato saṅkaḍḍhitvā nillehitvā bhuñjati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
630那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那时,六群比丘又舔着嘴唇吃饭……(省略文)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū oṭṭhanillehakaṃ bhuñjanti…pe….
「我不舔唇而食」,应当学。
‘‘Na oṭṭhanillehakaṃ bhuñjissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应舔着嘴唇吃饭。凡出于不恭敬而舔着嘴唇吃饭者,犯恶作。
Na oṭṭhanillehakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca oṭṭhanillehakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情形:不是故意的……(中略)……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
631那时,佛陀世尊住在跋耆国的苏苏马罗山,贝沙卡拉林中的鹿野苑。就在那时,诸比丘在果嘎那达宫殿,用沾有食物的手去接饮用水罐。在家众对此非难、呵责、四处传播说:“这些释迦族的沙门,怎么能用沾有食物的手去接饮用水罐,就像那些享受欲乐的在家人一样呢!”诸比丘听到了那些在家众的非难、呵责和四处传播的话。那些少欲的诸比丘……(中略)……也对此非难、呵责、四处传播说:“诸比丘怎么能用沾有食物的手去接饮用水罐呢?”……(中略)……“诸比丘,听说你们真的用沾有食物的手去接饮用水罐吗?” “是的,世尊。” 佛陀世尊呵责了他们……(中略)……“你们这些愚痴的人,怎么能用沾有食物的手去接饮用水罐呢!这既不能让未生信者生信……(中略)……诸比丘,你们应当这样诵这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye. Tena kho pana samayena bhikkhū kokanade pāsāde sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggaṇhanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggahessanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhū sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggahessantī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhū sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggaṇhantīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggahessanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我不以沾着食物的手去接饮水器」,应当学。
‘‘Na sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggahessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该用沾有食物的手去接饮用水壶。如果因为不恭敬的心态,而用沾有食物的手去接饮用水壶,犯恶作罪。
Na sāmisena hatthena pānīyathālako paṭiggahetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的、心不在焉时、不知道的情况下、生病的人、为了‘我要洗’或‘我要让人洗’而去接的、遭遇危难时、精神失常者、对最初犯的人。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, ‘‘dhovissāmī’’ti vā ‘‘dhovāpessāmī’’ti vā paṭiggaṇhāti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
632那时,佛陀世尊正住在跋耆国的苏苏马罗山的贝沙卡拉森林里的鹿野苑。那个时候,诸比丘在寇卡那达的大殿里,把带有饭粒的洗钵水倒在俗家人居住的区域内。在家众们对此非难、呵责、到处传播说:‘这些释迦族的沙门,怎么能把带有饭粒的洗钵水倒在俗家人居住的区域内呢,简直就像那些享受感官欲乐的在家人一样!’那些比丘们听到了这些在家众的非难、呵责和到处传播的话。那些少欲的诸比丘……也对此非难、呵责、到处传播说:‘诸比丘怎么能把带有饭粒的洗钵水倒在俗家人居住的区域内呢?’……(佛陀问)‘诸比丘,你们真的把带有饭粒的洗钵水倒在俗家人居住的区域内吗?’他们回答:‘是真的,世尊。’佛陀世尊呵责了这件事……说:‘诸比丘,你们这些愚蠢的人,怎么能把带有饭粒的洗钵水倒在俗家人居住的区域内呢!诸比丘,这不能让那些没有信心的人生起信心……’接着,诸比丘,你们要这样诵出这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye. Tena kho pana samayena bhikkhū kokanade pāsāde sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍessanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhū sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍessantī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhū sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍentīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍessanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我不把带饭粒的洗钵水倒弃于俗家间」,应当学。
‘‘Na sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该把带有饭粒的洗钵水倒在俗家人居住的区域内。如果因为不恭敬的心态,而把带有饭粒的洗钵水倒在俗家人居住的区域内,犯恶作罪。
Na sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍetabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍeti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的、心不在焉时、不知道的情况下、生病的人、先把饭粒挑出来或者弄碎再倒、或者倒在一个容器里再拿出去倒掉、遭遇危难时、精神失常者、对最初犯的人。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, uddharitvā vā bhinditvā vā paṭiggahe vā nīharitvā vā chaḍḍeti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
633那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那个时候,六群比丘对持伞的人说法。那些少欲的诸比丘……对此非难、呵责、到处传播说:‘六群比丘怎么能对持伞的人说法呢?’……(佛陀问)‘诸比丘,你们真的对持伞的人说法吗?’他们回答:‘是真的,世尊。’佛陀世尊呵责了这件事……说:‘你们这些愚蠢的人,怎么能对持伞的人说法呢!愚蠢的人,这不能让那些没有信心的人生起信心……’接着,诸比丘,你们要这样诵出这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū chattapāṇissa dhammaṃ desenti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū chattapāṇissa dhammaṃ desessantī’’ti…pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, chattapāṇissa dhammaṃ desethāti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, chattapāṇissa dhammaṃ desessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我不为手持伞盖者说法」,应当学。
‘‘Na chattapāṇissa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
这就是世尊为诸比丘制定的这条学处。
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
634在那时,诸比丘对于向手持伞盖的病人说法,感到不安而犹疑。在家众非难、呵责、传播着这件事:‘怎么能这样呢,这些释迦族的沙门,竟然不肯为手持伞盖的病人说法!’那些比丘听到了在家众的非难、呵责和传播。于是,这些比丘就把这件事禀告了世尊。那时,世尊便以这个因缘、这个事件,作了开示后,对诸比丘说:‘诸比丘,我允许你们为手持伞盖的病人说法。那么,诸比丘,你们应当这样诵出这条学处——
Tena kho pana samayena bhikkhū chattapāṇissa gilānassa dhammaṃ desetuṃ kukkuccāyanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā chattapāṇissa gilānassa dhammaṃ na desessantī’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, chattapāṇissa gilānassa dhammaṃ desetuṃ. Evañca pana , bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我不为无病而手持伞盖者说法」,应当学。
ti.
名为‘伞’的有三种:白伞、草席伞、树叶伞,有做成圆环状的,有做成辐条状的。
nāma tīṇi chattāni – setacchattaṃ, kilañjacchattaṃ, paṇṇacchattaṃ maṇḍalabaddhaṃ salākabaddhaṃ.
名为‘法’的是:佛陀所说的、声闻弟子所说的、仙人所说的、天神所说的,以及与义理相关的、与法相关的。
nāma buddhabhāsito sāvakabhāsito isibhāsito devatābhāsito atthūpasañhito dhammūpasañhito.
他一句一句地教,每一句都犯恶作。一个一个音节地教,每一个音节都犯恶作。不应对没有生病而手持伞盖的人说法。凡是出于不恭敬,对没有生病而手持伞盖的人说法,犯恶作。
ti padena deseti, pade pade āpatti dukkaṭassa. Akkharāya deseti, akkharakkharāya āpatti dukkaṭassa. Na chattapāṇissa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca chattapāṇissa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的……乃至……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
635那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。在那时,六群比丘对手持棍棒的人说法……乃至……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū daṇḍapāṇissa dhammaṃ desenti…pe….
「我不为无病而手持木杖者说法」,应当学。
‘‘Na daṇḍapāṇissa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
这里提到的'杖',指的是一个中等身材男子所使用的四肘长的杖。比这更长的,就不算是(这里所指的)杖;比这更短的,也不算。
nāma majjhimassa purisassa catuhattho daṇḍo. Tato ukkaṭṭho adaṇḍo, omako adaṇḍo.
不应为手中持杖的无病者说法。若有人出于不恭敬,为手中持杖的无病者说法,犯恶作罪。
Na daṇḍapāṇissa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca daṇḍapāṇissa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的……(中略)……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
636那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘为手中持刀的人说法……(中略)……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū satthapāṇissa dhammaṃ desenti…pe….
「我不为无病而手持刀者说法」,应当学。
‘‘Na satthapāṇissa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
这里的'刀',是指单刃或双刃的武器。
nāma ekatodhāraṃ ubhatodhāraṃ paharaṇaṃ.
不应对手持刀的非病者说法。凡不恭敬而对手持刀的非病者说法者,犯恶作。
Na satthapāṇissa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca satthapāṇissa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:不是故意的……以及,对初犯者而言。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
637那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。而就在那个时候,六群比丘对着手中拿着武器的人说法……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū āvudhapāṇissa dhammaṃ desenti…pe….
「我不为无病而手持兵器者说法」,应当学。
‘‘Na āvudhapāṇissa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
所谓“武器”,指的是弓箭。
nāma cāpo kodaṇḍo.
不应该对着手中拿着武器、且无病的人说法。如果有人出于不恭敬,对着手中拿着武器、且无病的人说法,这就犯了恶作。
Na āvudhapāṇissa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca āvudhapāṇissa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:不是故意的……以及,对初犯者而言。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
7. 穿鞋品
7. Pādukavaggo
638那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。而就在那个时候,六群比丘对着穿鞋的人说法……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pādukāruḷhassa dhammaṃ desenti…pe….
「我不为无病而穿木屐者说法」,应当学。
‘‘Napādukāruḷhassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应为穿鞋者说法,除非对方是病患。如果出于不恭敬,为穿鞋者说法——无论这鞋是穿在脚上的、套在脚跟上的、还是完全脱下的,只要对方无病,则犯恶作。
Na pādukāruḷhassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca akkantassa vā paṭimukkassa vā omukkassa vā agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:出于无意……乃至……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
639那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那时,六群比丘为穿着鞋子的人说法……乃至……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū upāhanāruḷhassa dhammaṃ desenti…pe….
「我不为无病而穿鞋履者说法」,应当学。
‘‘Na upāhanāruḷhassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhākaraṇīyā’’ti.
不应为穿鞋者说法,除非对方是病患。如果出于不恭敬,为穿鞋者说法——无论这鞋是穿在脚上的、套在脚跟上的、还是完全脱下的,只要对方无病,则犯恶作。
Na upāhanāruḷhassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca akkantassa vā paṭimukkassa vā omukkassa vā agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:出于无意……乃至……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
640那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那时,六群比丘为坐在车乘上的人说法……乃至……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū yānagatassa dhammaṃ desenti…pe….
「我不为无病而乘坐车乘者说法」,应当学。
‘‘Na yānagatassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
所谓载具,是指轿子、马车、货车、轻便马车、轿椅、肩舆等。
nāma vayhaṃ ratho sakaṭaṃ sandamānikā sivikā pāṭaṅkī.
不应向无病而坐在载具上的人说法。如果有人出于不恭敬,向无病而坐在载具上的人说法,犯恶作。
Na yānagatassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca yānagatassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:非故意、失念、不知、病者,以及最初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
641那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘向躺卧的人说法……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sayanagatassa dhammaṃ desenti…pe….
「我不为无病而躺卧者说法」,应当学。
‘‘Na sayanagatassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应向无病而躺卧的人说法。如果有人出于不恭敬,向无病而躺卧的人说法,哪怕那人只是躺在地上,也犯恶作。
Na sayanagatassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca antamaso chamāyampi nipannassa sayanagatassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:非故意、失念、不知、病者,以及最初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
642那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘对抱膝坐着的人说法……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pallatthikāya nisinnassa dhammaṃ desenti…pe….
「我不为无病而抱膝坐者说法」,应当学。
‘‘Na pallatthikāya nisinnassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应向无病而抱膝坐着的人说法。如果出于不恭敬,对无病却用双手抱膝坐着、或者用衣服裹膝坐着的人说法,就犯恶作罪。
Na pallatthikāya nisinnassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthapallatthikāya vā dussapallatthikāya vā nisinnassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:不是故意的……(省略)……乃至最初犯此戒的人。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
643那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘对裹着头的人说法……(省略)。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū veṭhitasīsassa dhammaṃ desenti…pe….
「我不为无病而缠头者说法」,应当学。
‘‘Na veṭhitasīsassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
所谓裹着头,是指把头部裹起来,不露出头发的边缘。
nāma kesantaṃ na dassāpetvā veṭhito hoti.
不应向无病而裹着头的人说法。如果出于不恭敬,对无病却裹着头的人说法,就犯恶作罪。
Na veṭhitasīsassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca veṭhitasīsassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:不是故意的、失念的、不知道的、生病时、让对方解开头发露出头顶后再说法、遭遇危难时、精神失常者、最初的犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, kesantaṃ vivarāpetvā deseti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
644那时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘对着裹着头的人说法……(省略)
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū oguṇṭhitasīsassa dhammaṃ desenti…pe….
「我不为无病而覆头(蒙头)者说法」,应当学。
‘‘Na oguṇṭhitasīsassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
把头和身体一起遮盖住的,称为裹头者。
nāma sasīsaṃ pāruto vuccati.
不应该对裹着头而且没有生病的人说法。如果出于不恭敬,对裹着头而且没有生病的人说法,就犯恶作。
Na oguṇṭhitasīsassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca oguṇṭhitasīsassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况:不是故意的、失念的、不知道的、生病时、让对方露出头后说法、遭遇危难时、精神失常者、最初的犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, sīsaṃ vivarāpetvā deseti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
645那时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘坐在地上,向坐在座位上的人说法……(省略)
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū chamāya nisīditvā āsane nisinnassa dhammaṃ desenti…pe….
「我自己坐在地上,不为坐在座位上的无病者说法」,应当学。
‘‘Na chamāyaṃ nisīditvā āsane nisinnassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该坐在地上,对坐在座位上且没有生病的人说法。如果任何人出于不恭敬,坐在地上对坐在座位上且没有生病的人说法,犯恶作。
Na chamāyaṃ nisīditvā āsane nisinnassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca chamāyaṃ nisīditvā āsane nisinnassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯的情况是:不是故意的……对于最初犯的人。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
646那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,六群比丘坐在低矮的座位上,对坐在高座位上的人说法。那些少欲的诸比丘……他们呵责、非难、议论说:“六群比丘怎么能坐在低矮的座位上,对坐在高座位上的人说法呢?”……世尊问:“诸比丘,你们真的坐在低矮的座位上,对坐在高座位上的人说法吗?”他们回答:“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责他们……说道:“你们这些愚痴的人,怎么能坐在低矮的座位上,对坐在高座位上的人说法呢!这不能让未生起信心的人生信……”呵责之后,做了法谈,对诸比丘说:
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṃ desenti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṃ desessantī’’ti…pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṃ desethāti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṃ desessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
647“诸比丘,很久以前,波罗奈城有位篾匠,他的妻子怀孕了。她告诉篾匠:‘郎君,我怀孕了,想吃芒果。’他说:‘没有芒果,现在不是芒果的季节。’她说:‘如果我吃不到,我会死。’那时,国王有一棵常年结果的芒果树。于是,篾匠就去到那棵芒果树,爬上树躲藏起来。那时,国王和国师婆罗门一起,走向那棵芒果树。到了之后,国王坐在高座上学习咒语。篾匠心想:‘这个国王是多么不如法呀,竟然坐在高座上学习咒语。这位婆罗门也不如法,坐在低座上教导坐在高座上的人咒语。我也不如法,为了一个女人偷国王的芒果。这一切全都不如法!’于是,他从树上跳下,说道:
‘‘Bhūtapubbaṃ , bhikkhave, bārāṇasiyaṃ aññatarassa chapakassa pajāpati gabbhinī ahosi. Atha kho, bhikkhave, sā chapakī taṃ chapakaṃ etadavoca – ‘gabbhinīmhi, ayyaputta! Icchāmi ambaṃ khāditu’nti. ‘Natthi ambaṃ , akālo ambassā’ti. ‘Sace na labhissāmi marissāmī’ti. Tena kho pana samayena, rañño ambo dhuvaphalo hoti. Atha kho, bhikkhave, so chapako yena so ambo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ ambaṃ abhiruhitvā nilīno acchi . Atha kho, bhikkhave, rājā purohitena brāhmaṇena saddhiṃ yena so ambo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ucce āsane nisīditvā mantaṃ pariyāpuṇāti . Atha kho, bhikkhave , tassa chapakassa etadahosi – ‘yāva adhammiko ayaṃ rājā, yatra hi nāma ucce āsane nisīditvā mantaṃ pariyāpuṇissati. Ayañca brāhmaṇo adhammiko, yatra hi nāma nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa mantaṃ vācessati. Ahañcamhi adhammiko, yohaṃ itthiyā kāraṇā rañño ambaṃ avaharāmi. Sabbamidaṃ carimaṃ kata’nti tattheva paripati.
“已吃了白米饭,配着清净的肉汤;
因此我不说非法;法为圣者所赞叹。
去他的这种财富,婆罗门啊,还有那种名声,那是靠堕落、靠非法行为谋得的生计。
诸比丘,那时我都不愿意坐在低座位上对坐在高座位上的人诵咒语,更何况是现在,怎么会愿意坐在低座位上对坐在高座位上的人说法呢?诸比丘,这不能让未生信者生信……诸比丘,你们应当这样诵习这条学处——
「我不坐在低座上对坐在高座上的无病者说法」,应当学。
‘‘Ubho atthaṃ na jānanti, ubho dhammaṃ na passare; Yo cāyaṃ mantaṃ vāceti, yo cādhammenadhīyati. ‘‘Sālīnaṃ odano bhutto, sucimaṃsūpasecano; Tasmā dhamme na vattāmi, dhammo ariyebhi vaṇṇito. ‘‘Dhiratthu taṃ dhanalābhaṃ, yasalābhañca brāhmaṇa; Yā vutti vinipātena, adhammacaraṇena vā. ‘‘Paribbaja mahābrahme, pacantaññepi pāṇino; Mā tvaṃ adhammo ācarito, asmā kumbhamivābhidā’’ti.
“诸比丘,那时我也觉得不可意:坐在低座位上,而对坐在高座位上的人说法……”
‘‘Tadāpi me, bhikkhave, amanāpā nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa mantaṃ vācetuṃ, kimaṅga pana etarahi na amanāpā bhavissati nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṃ desetuṃ. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我自己坐低座,不为坐高座的无病者说法」,应当学。
‘‘Na nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
「不应坐在低座上对坐在高座上的无病者说法。若因不恭敬而坐在低座上对坐在高座上的无病者说法,犯恶作。」
Na nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无罪:非故意……乃至……初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
648那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘站着对坐着的人说法……(中略)……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ṭhitā nisinnassa dhammaṃ desenti…pe….
「我自己站着,不为坐着的无病者说法」,应当学。
‘‘Naṭhito nisinnassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该站着对无病而坐著的人说法。如果出于不恭敬,站着对无病而坐著的人说法,犯恶作。
Na ṭhitena nisinnassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca ṭhito nisinnassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的……乃至……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
649那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,六群比丘走在后面,对走在前面的人说法……(中略)……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pacchato gacchantā purato gacchantassa dhammaṃ desenti…pe….
「我走在后面,不为走在前面的无病者说法」,应当学。
‘‘Na pacchato gacchanto purato gacchantassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
不应该走在后面的人对走在前面而无病的人说法。如果出于不恭敬,走在后面的人对走在前面而无病的人说法,犯恶作。
Na pacchato gacchantena purato gacchantassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca pacchato gacchanto purato gacchantassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的……乃至……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
650那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那个时候,六群比丘走在非道路上,向走在正道上的人说法……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uppathena gacchantā pathena gacchantassa dhammaṃ desenti…pe….
「我走在道旁,不为走在道中的无病者说法」,应当学。
‘‘Na uppathena gacchanto pathena gacchantassa agilānassa dhammaṃ desessāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
一个没生病的人,不应该由走在非道上的比丘向走在正道上的人说法。如果出于不恭敬,走在非道上向正在正道上走着、没有生病的人说法,犯恶作。
Na uppathena gacchantena pathena gacchantassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca uppathena gacchanto pathena gacchantassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的……乃至……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
651那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那个时候,六群比丘站着大小便……
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ṭhitā uccārampi passāvampi karonti…pe….
「我不无病而站着大小便」,应当学。
‘‘Na ṭhito agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā karissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
一个没生病的人,不应该站着大小便。如果出于不恭敬,没有生病却站着大小便,犯恶作。
Na ṭhitena agilānena uccāro vā passāvo vā kātabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca ṭhito agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā karoti, āpatti dukkaṭassa.
无犯:不是故意的……乃至……对初犯者。
Anāpatti asañcicca…pe… ādikammikassāti.
652那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那个时候,六群比丘在绿色的植被上大小便,也吐唾液……(中略)……。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū harite uccārampi passāvampi kheḷampi karonti…pe….
「我不无病而在绿色植被上大小便、吐唾」,应当学。
‘‘Na harite agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā karissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
无病的比丘,不应在绿色的植被上大小便或吐唾液。如果哪个比丘,出于不恭敬的心态,在没有生病的情况下,在绿色植被上大小便或吐唾液,这就犯了一个恶作的罪。
Na harite agilānena uccāro vā passāvo vā kheḷo vā kātabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca harite agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā karoti, āpatti dukkaṭassa.
以下情况没有犯戒:不是故意的、不小心忘记了、不知道、生病了、在本来没有绿色植被的地方做的,后来蔓延覆盖到了绿色植被上、遇到生命危险等灾难时、精神失常时、对于最初的违犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, appaharite kato haritaṃ ottharati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
653那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那个时候,六群比丘在水中大小便,也吐唾液。在家众对此感到不满,纷纷批评指责,到处议论说:“这些释迦族的沙门,怎么能像那些在家享乐的人一样,在水中大小便、吐唾液呢!” 一些比丘听到了那些在家众的不满、批评和指责。那些少欲知足的比丘……(中略)……也对此感到不满,批评指责说:“六群比丘怎么能这样做,在水中大小便、吐唾液呢!”……(中略)……世尊问:“诸比丘,听说你们真的在水中大小便,也吐唾液,这是真的吗?” 他们回答:“是真的,世尊。” 佛陀世尊呵斥他们说……(中略)……“你们这些愚痴的人,怎么能做出这样的事,在水中大小便、吐唾液呢!愚痴的人啊,这种行为,不能让那些没有信心的人产生信心……(中略)……因此,诸比丘,你们应该这样来宣读这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū udake uccārampi passāvampi kheḷampi karonti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā udake uccārampi passāvampi kheḷampi karissanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū udake uccārampi passāvampi kheḷampi karissantī’’ti…pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, udake uccārampi passāvampi kheḷampi karothāti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, udake uccārampi passāvampi kheḷampi karissatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我不在水中大小便、吐唾」,应当学。
‘‘Na udake agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā karissāmīti sikkhā karaṇīyā’’ti.
那时,这条学处,就是这样被世尊为诸比丘制定下来的。
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
654就在那个时候,有些生病的比丘,对于在水中大小便、吐唾液这件事,感到犹豫不决,心存顾虑。他们就把这件事情禀告了世尊。于是,世尊以这个事为缘由,借这个机会,为诸比丘作了一场佛法的开示,然后对诸比丘说:“诸比丘,我允许生病的比丘在水中大小便或吐唾液。那么,诸比丘,你们应该这样来宣读这条学处——”
Tena kho pana samayena gilānā bhikkhū udake uccārampi passāvampi kheḷampi kātuṃ kukkuccāyanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, gilānena bhikkhunā udake uccārampi passāvampi kheḷampi kātuṃ. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
「我不无病而在水中大小便、吐唾」,应当学。
ti.
无病的比丘不应该在水里大小便或吐痰。如果哪个比丘不恭敬,无病却在水里大小便或吐痰,那就犯了恶作罪。
Na udake agilānena uccāro vā passāvo vā kheḷo vā kātabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca udake agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā karoti, āpatti dukkaṭassa.
没有犯戒的情况是:不是故意的、不小心忘记了、不知道、生病了、在陆地上排泄后被水冲走了、遇到灾难时、疯了、心念散乱、极度痛苦、对最初犯者(即学处制立前的最初违犯者)。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, gilānassa, thale kato udakaṃ ottharati, āpadāsu, ummattakassa, khittacittassa, vedanāṭṭassa, ādikammikassāti.
尊者們,应学的学处已经诵出了。在此,我问各位尊者:‘你们在这些方面清净吗?’第二次我问:‘你们在这些方面清净吗?’第三次我问:‘你们在这些方面清净吗?’各位尊者在這些方面是清淨的,所以才默然不语,我就这样记住这件事。
Uddiṭṭhā kho, āyasmanto, sekhiyā dhammā. Tatthāyasmante pucchāmi – ‘‘kaccittha parisuddhā’’? Dutiyampi pucchāmi – ‘‘kaccittha parisuddhā’’? Tatiyampi pucchāmi – ‘‘kaccittha parisuddhā’’? Parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
人物名册
| Pali | 中文(经文用名) | 角色 |
|---|
| Bhagavato | 佛陀/世尊 | 制戒者,说法者 |
| Manussā | 在家众 | 对六群比丘的不威仪行为进行非难、呵责、传播 |
| chabbaggiyā bhikkhū | 六群比丘 | 施以种种不恭敬、不威仪之行为,成为制戒的缘起 |
| appicchā bhikkhū | 诸比丘/少欲比丘 | 听闻在家众非难;禀告世尊;复诵学处 |
| Netaṃ | 篾匠(前身故事) | 世尊讲述自己过去生为利益而偷芒果,反观不如法行为的例子 |
地点
整部经的缘起事件,几乎都发生在舍卫城的祇树给孤独园及其周边的俗家村落。
事件
这部经的缘起是,佛陀住在祇树给孤独园时,以六群比丘为代表的一些比丘,在进入俗人家中接受供养或行走坐卧时,表现出了种种不威仪、不恭敬的行为,比如敞开衣服、大声喧哗、东张西望、摇头晃脑等。
这些荒唐的举止被在家居士们看到后,引发了广泛的非难和呵责,认为这些释迦族的沙门行为举止如同在家人一样放逸。少欲的比丘们听闻后,既呵责这些行为,又将此事禀告了佛陀。
佛陀以此因缘集合僧团,逐一询问并呵责了六群比丘,然后为比丘们制定了一系列关于在俗家间应如何行、住、坐、卧、接受及食用食物的“应学法”(规矩),并规定若出于“不恭敬”而违犯,则犯“恶作”罪。
经文摘要
比丘在俗家间的不威仪行为引发非难 → 佛陀制戒,详列行住坐卧、受食等威仪规范 → 明确“出于不恭敬”犯恶作,并开示众多“无犯”的例外情况。
中心思想(白话 + 重点拆解)
这是核心。必须:
这部经的核心,是在谈一个修行人,特别是出家人,在世俗社会中生活时,他的外在行为举止本身就是一种最直接的“说法”和教化。它不是在讲高深的禅定或智慧,而是在讲最基础的身、语威仪,也就是怎么穿衣服、怎么看人、怎么走路、怎么吃饭这些看似鸡毛蒜皮的小事。
佛陀把事情的根本说得很清楚:你“前后垂下着穿下衣”、“露出身体”、“大笑着行走”……佛陀的呵责是“这不能使未信者生信”。这直接点明了核心——戒律的制定,尤其是这些外在规范,第一个重大的目标和作用,就是维护世人对于佛法和僧团的信心。「不能使未信者生信」 → 拆开看:这句话不是说行为本身有本质上的善恶,而是说它产生的社会影响。一个修行者的威仪,是世人接触和理解佛法的第一扇窗口。如果这扇窗口展现的是放逸和轻慢,那么里面即便有再妙的法,别人也不想进来了。
进一步,违犯这些学处的关键判定词是“出于不恭敬”。这不是不小心,而是内心里没有那个认真、庄重、自觉的态度。所以,整个条文的训练,实际上是在通过规范肢体,来驯服内心的骄慢和放逸。同时,佛陀又极其慈悲和圆融,列出了一长串“无犯”的情况——无意的、失念的、病者、危难时、疯狂者。这让戒律不再是冷冰冰的捆绑,而是一套充满弹性和理解的自我训练框架。「凡出于不恭敬,前或后垂下着穿,犯恶作」 → 拆开看:这把罪过从“行为的结果”引向了“行为的动机和态度”。法条锁定的不是动作,而是那个轻慢、无所谓的心。
→ 一句话要旨:行住坐卧皆是修行,穿衣吃饭俱为佛法,外在的规矩是为守护内在的恭敬心和世俗的信心,而非僵化的教条。
关键术语锚
- Anāpatti → 无犯:法规中的“例外条款”,易被误解为“犯了没事”。它精准定义了不构成犯戒的具体情境(如无意识、生病、发疯等),是戒律人性化与灵活性的核心体现。
- Netaṃ → 这不能/并非:常出现在佛陀的呵责语中,引出制定戒律的核心理由——即该行为破坏或不能建立信众对佛法的信心。易错过其作为“制戒理据开关”的重要性。
- ādikammikassāti → 对初犯者:指明这是针对某一类“首次违规者”的专门处理或表述,易被泛泛理解为“初学者”。它在律制中用于界定,比丘在明知有戒条后故意违犯,与在戒条尚未制定时的行为,性质判然不同。
- sakkaccaṃ → 恭敬地/认真地:整部经的关键态度词。易被简化为“礼貌”。它不止是社交礼仪,而是指一种对当下的行为、对法的、对施主供养抱持庄重、自觉、专注的内在心态。与之相反的“不恭敬”即是犯戒的动机要件。
- susaṃvutena → 善摄护/防护:描述对眼、耳、身等根门的守护状态。易被误解为仅仅是“姿势端正”。它的深层义理是“根律仪”,即通过控制外部行为的范围(如眼看一轭之量),来收摄内心,防止心念向外攀缘放逸,是将微细戒律与修行内观直接挂钩的桥梁。