7. 善置天宫品·11. 善掷天宫注释
2. 男天宫义注 · 63 段
11. 善掷天宫注释
11. Sunikkhittavimānavaṇṇanā
这座天宫有高耸的宝石柱,是善掷天宫。它的来历是什么呢?世尊住在舍卫城的祇园。那时,具寿大目犍连像前面所说的那样在天界游历,来到了三十三天。就在那时,有一位天子站在自己天宫的门口,看见具寿大目犍连,生起了深切的恭敬与尊重,走上前去,五体投地顶礼,然后合掌站在一旁。
Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānanti sunikkhittavimānaṃ. Tassa kā uppatti? Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane. Tena samayena āyasmā mahāmoggallāno heṭṭhā vuttanayeneva devacārikaṃ caranto tāvatiṃsabhavanaṃ upagato. Tasmiñca khaṇe aññataro devaputto attano vimānadvāre ṭhito āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ disvā sañjātagāravabahumāno upasaṅkamitvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi.
据说,在过去迦叶正自觉者般涅槃之后,人们把他的舍利安放进塔里,建起一座高一由旬的金塔。四众弟子时常前来,用香、花、熏香等供养这座塔。其中有位近事男,在别人供完花离开后,看见那些供过花的地方花朵摆得乱七八糟,就把那些花在原地重新整整齐齐地摆好,凭着他的布置,做成了一处好看、庄严、又富有变化的供花。做完之后,他取这个景象作为所缘,随念佛陀的功德,心里生起清净的信心,把这份福德放在了心上。
So kira atīte kassapasammāsambuddhe parinibbute tassa sarīradhātuyo pakkhipitvā yojanike kanakathūpe ca kate catasso parisā kālena kālaṃ upasaṅkamitvā gandhapupphadhūpādīhi cetiye pūjaṃ karonti, tattha aññataro upāsako aññesu pupphapūjaṃ katvā gatesu tehi pūjitaṭṭhāne dunnikkhittāni pupphāni disvā tattheva tāni sammadeva ṭhapento sannivesavasena dassanīyaṃ pāsādikaṃ vibhattivisesayuttaṃ pupphapūjaṃ akāsi. Katvā ca pana etaṃ ārammaṇaṃ gaṇhanto satthu guṇe anussaritvā pasannacitto taṃ puññaṃ hadaye ṭhapesi.
他后来命终,凭着那股业力的威力,投生到三十三天界一座十二由旬大的金色宫殿里。他拥有大神通,随从眷属也很多。经文正是针对他而说:“就在那时,有一位天子……站立在一旁。”于是,具寿大目犍连尊者以称扬他所获得的福报为引子,用这些偈颂问他曾做的善业:
So aparabhāge kālaṃ katvā tasseva kammassa ānubhāvena tāvatiṃsabhavane dvādasayojanike kanakavimāne nibbatti, mahānubhāvo mahā cassa parivāro ahosi. Taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘tasmiñca khaṇe aññataro devaputto…pe… aṭṭhāsī’’ti. Atha naṃ āyasmā mahāmoggallāno yathāladdhasampattikittanamukhena katasucaritakammaṃ imāhi gāthāhi pucchi –
这座天宫高耸,以摩尼宝柱为庄严,四周方圆十二由旬。
七百座尖顶楼阁,高大宏伟,琉璃为柱,金箔覆顶,美妙庄严。
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasayojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā.
你待在那里,又喝又吃,天界的琵琶奏出悦耳的声音;
这里有天界的妙味与五种欲乐,又有身覆金缕的天女翩翩起舞。
‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā.
“你因何而有如此容色?你在此因何成就?
凡是心所喜爱的种种受用,皆会为你生起。
‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā.
“我问您,具大神力的天人:您生为人时,造了什么福业?
你为什么会这样闪闪发光,你的色身也照亮了所有方向?”
‘‘Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.
那位天神也用这些偈颂讲述了自己所造的业。结集者们为了说明这件事,说道:
Sopi tassa attano katakammaṃ imāhi gāthāhi kathesi. Taṃ dassentā saṅgītikārā āhaṃsu –
那位天子被目犍连一问,心里很欢喜,
被问到问题后,他回答说:“这是哪种业的果报。”
‘‘So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
把没摆好的花环重新摆好,安放在善逝的塔庙上;
我拥有大神力,具足大威德,圆满享有天界的种种欲乐。
‘‘Dunnikkhittaṃ mālaṃ sunikkhipitvā, patiṭṭhapetvā sugatassa thūpe; Mahiddhiko camhi mahānubhāvo, dibbehi kāmehi samaṅgibhūto.
因为这样,我才有这样的相貌;因为这样,我在这里才受到阻碍。
我心中所喜爱的种种财富,也都会生起。
‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā.
“大威德的比丘啊,我来告诉你,我生为人时做过什么。
因此我有这样炽盛的威神力,我的容色也遍照一切方所。”
‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūto yamahaṃ akāsiṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
1287在这里,“不善放置的花鬘”是指:在塔庙供养的地方,没有以紧密相续等种种庄严排列来安置,因随意放置而未妥善安置,或者被风吹打,那就是不善放置的花。“善放置后”是指妥善放置,以种种庄严的排列,让它好看、令人欢喜地摆好。“令安立后”是指以特殊分别等方式把花安立好。或者,在放置这花时,以大师的塔庙为所缘,在自己的心相续中安立善法——应当这样理解这里的含义。其余内容如前所说。
1287. Tattha dunnikkhittaṃ mālanti cetiye pūjākaraṇaṭṭhāne nirantaraṭṭhapanādinā racanāvisesena aṭṭhapetvā yathānikkhittatāya na suṭṭhu nikkhittaṃ, vātena vā paharitvā dunnikkhittaṃ pupphaṃ. Sunikkhipitvāti suṭṭhu nikkhipitvā racanāvisesena dassanīyaṃ pāsādikaṃ katvā nikkhipiya. Patiṭṭhapetvāti vibhattivisesādivasena pupphaṃ patiṭṭhāpetvā. Taṃ vā pupphaṃ nikkhipanto satthu cetiyaṃ uddissa mama santāne kusaladhammaṃ patiṭṭhāpetvāti evaṃ ettha attho daṭṭhabbo. Sesaṃ vuttanayameva.
天子这样说明了自己所作的善行之后,长老为他说法,然后回来把这件事禀告世尊。世尊以这件事为因缘,为聚集而来的大众开示法义。那次开示让大众获得了利益。
Evaṃ devaputtena attano sucaritakamme pakāsite thero tassa dhammaṃ desetvā āgantvā bhagavato tamatthaṃ nivedesi. Bhagavā taṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattamahājanassa dhammaṃ desesi. Desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.
天神们的天宫等种种福报,以及它们背后的原因;
使众生显明,带来一切世间的利益。
开示能阐明:即使微少的善行,
也因与心田成就相应,而具广大果报。
诸大仙精通论事、彻底了知事理,
结集了此《天宫事》。
为了说明它的含义,我依据古代注疏的传统方法;
我依靠它,着手撰写这部义注。
凡是其中诸究竟义,都随其各处所宜。
名为《阐明胜义之灯》。
已经达到圆满,判断清晰而不混乱;
它以十七分的巴利诵分计量。
就这样,当我造作这些(功德)时,凡是我所证得的——
愿以这份功德的威力,深入世间之主的教法。
深入清净的戒等修行之后,
愿一切有身体的众生,都能成为解脱味的分享者。
愿正觉者之教法,长久住立于世间;
愿一切有情众生,恒常恭敬于彼法。
愿天神亦即大地之主也能适时妥善降下雨水;
乐于正法的人,应当以法来治理世间。
Devatānaṃ vimānādi-sampattiṃ tassa kāraṇaṃ; Pakāsayantī sattānaṃ, sabbalokahitāvahā. Appakānampi kārānaṃ, yā vibhāveti desanā; Uḷāraphalataṃ citta-khettasampattiyogato. Yaṃ kathāvatthukusalā, supariññātavatthukā; Vimānavatthuicceva, saṅgāyiṃsu mahesayo. Tassa atthaṃ pakāsetuṃ, porāṇaṭṭhakathānayaṃ; Sannissāya samāraddhā, atthasaṃvaṇṇanā mayā. Yā tattha paramatthānaṃ, tattha tattha yathārahaṃ; Pakāsanā paramattha-dīpanī nāma nāmato. Sampattā pariniṭṭhānaṃ, anākulavinicchayā; Sā sattarasamattāya, pāḷiyā bhāṇavārato. Iti taṃ saṅkharontena, yaṃ taṃ adhigataṃ mayā; Puññaṃ tassānubhāvena, lokanāthassa sāsanaṃ. Ogāhetvā visuddhāya, sīlādipaṭipattiyā; Sabbepi dehino hontu, vimuttirasabhāgino. Ciraṃ tiṭṭhatu lokasmiṃ, sammāsambuddhasāsanaṃ; Tasmiṃ sagāravā niccaṃ, hontu sabbepi pāṇino. Sammā vassatu kālena, devopi jagatīpati; Saddhammanirato lokaṃ, dhammeneva pasāsatūti.