3-4. 《随烦恼经》等的注释
3-4. Upakkilesasuttādivaṇṇanā
214-215214-215. 在第四品的第三经中,“不光辉”是指并非光辉的。“易坏的”是指具有破裂的性质。“铁”是指黑铁。除了这里所说的四种之外,其余的都叫金属。“银”是指白银。“心的”是指四地之心。世间心的垢染姑且不说,出世间心的垢染又怎么说呢?就以不让它们生起而言。因为就它们不让生起的程度而言,正以那个程度,它们就被称为世间心和出世间心的垢染。“易坏的”是指在所缘上粉碎、坏灭,因此具有破裂的性质。“无障非盖”:不障碍善法的叫无障,不遮盖、不隐藏的叫非盖。“心的非垢染”是指四地心的非垢染。
214-215. Catutthavaggassa tatiye na ca pabhassaranti na ca pabhāvantaṃ. Pabhaṅgu cāti pabhijjanasabhāvaṃ. Ayoti kāḷalohaṃ. Ṭhapetvā idha vuttāni cattāri avasesaṃ lohaṃ nāma. Sajjhūti rajataṃ. Cittassāti catubhūmakacittassa. Lokiyassa tāva upakkileso hotu , lokuttarassa kathaṃ hotīti? Uppajjituṃ appadānena. Yadaggena hi uppajjituṃ na denti, tadaggeneva te lokiyassāpi lokuttarassāpi upakkilesā nāma honti. Pabhaṅgu cāti ārammaṇe cuṇṇavicuṇṇabhāvūpagamanena bhijjanasabhāvaṃ. Anāvaraṇā anīvaraṇāti kusaladhamme na āvarantīti anāvaraṇā, na nīvaranti na paṭicchādentīti anīvaraṇā. Cetaso anupakkilesāti catubhūmakacittassa anupakkilesā.
第8经 障碍与盖经的注释
8. Āvaraṇanīvaraṇasuttavaṇṇanā
219第八经中,“令慧虚弱”的意思是使慧变得迟钝。因为当诸盖频繁生起时,在间隔中偶尔生起的慧就会变得虚弱、迟钝、不清明。
219. Aṭṭhame paññāya dubbalīkaraṇāti paññāya mandabhāvakarā. Nīvaraṇānañhi abhiṇhuppāde sati antarantarā uppajjamānā paññā dubbalā hoti mandā avisadā.
那时,五盖不存在,七觉支在那时达到修习圆满。因为圣弟子在听闻随顺之法时,五盖就远离了。如果他能在那个地方就生起殊胜的证悟,他的七觉支就这样达到修习圆满。如果不能,他就从那里起来,前往夜间住处或白天住处,不舍弃那份喜悦,镇伏五盖,然后生起殊胜的证悟。即使在那里不能立刻做到,只要在七天之内不舍弃那份喜悦、镇伏五盖,就能生起殊胜的证悟——这段话就是针对这个情况说的。因为靠闻法而一次性获得的、属于喜与悦那一类的觉支,会因为热衷于事务等原因而消失;但如果遇到适宜的气候等条件而再次生起,那时也可以说它们达到了修习圆满。
Pañca nīvaraṇā tasmiṃ samaye na honti. Sattabojjhaṅgā tasmiṃ samaye bhāvanāpāripūriṃ gacchantīti ariyasāvakassa hi sappāyadhammassavanaṃ suṇantassa pañca nīvaraṇā dūre honti. So sace tasmiṃyeva ṭhāne visesaṃ nibbattetuṃ sakkoti, evamassa satta bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. No ce sakkoti, tato vuṭṭhāya rattiṭṭhānadivāṭṭhānaṃ gato tameva pītiṃ avijahanto pañca nīvaraṇe vikkhambhetvā visesaṃ nibbattessati. Tattha asakkontopi yāva sattadivasabbhantarā tameva pītiṃ avijahanto nīvaraṇe vikkhambhetvā visesaṃ nibbattessatīti idaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Dhammassavanavasena sakiṃ pītipāmojjapakkhiyā paṭiladdhabojjhaṅgā hi kammārāmatādīni āgamma nassanti, tathārūpaṃ pana utusappāyādiṃ labhitvā puna uppajjantāpi tasmiṃ samaye bhāvanāpāripūriṃ gacchanti icceva vuccati.
第9经 树经的注释
9. Rukkhasuttavaṇṇanā
220第九经的注释里说,“能攀爬”就是会往上爬的东西。“沼泽树”是指多骨的沼泽植物。“象橘树”是一种果实像猴乳房一样的异种榕树。
220. Navame ajjhāruhāti abhiruhanakā. Kacchakoti aṭṭhikacchako. Kapitthanoti makkaṭathanasadisaphalo vijātapilakkho.
第10经 盖经的注释
10. Nīvaraṇasuttavaṇṇanā
221221. 第十经中,“令黑暗”是指造成黑暗。“令无眼”是指不让慧眼生起。“令慧灭”是指使慧灭尽。“属恼害的”是指属于苦的。“不导向涅槃”是指不引向涅槃。其余各处文义自明。整个这一品中,说的都只是杂合觉支。
221. Dasame andhakaraṇāti andhabhāvakaraṇā. Acakkhukaraṇāti paññācakkhussa akaraṇā. Paññānirodhikāti paññāya nirodhanā. Vighātapakkhiyāti dukkhapakkhikā. Anibbānasaṃvattanikāti nibbānatthāya asaṃvattanikā. Sesaṃ sabbattha uttānatthameva. Sakalepi imasmiṃ vagge missakabojjhaṅgāva kathitāti.