不变词类的“达希达”(附缀词缀)。
Abyayataddhita
4. 派生品解释 · 9 段
266“表分别义时,用‘dhā’,并以‘ca’字兼摄‘so’后缀”:以一种方式分别,即“ekadhā”(一一地),因属不变化词,故省略“si”格尾。依词语分别,则为“padaso”(逐词地)。
266. ‘‘Vibhāge dhā ce’’ti dhā, cakārena soppaccayo ca. Ekena vibhāgena ekadhā, nipātattā silopo. Padavibhāgena padaso.
267“从一切代词,表达方式之义时,用 thā”——由此得词尾 thā;又因 tu 字,亦得词尾 thattā。一切方式,或以一切方式,即 sabbathā。同理,而有 aññathattā。
267. ‘‘Sabbanāmehi pakāravacane tu thā’’ti thā. Tukārena thattā ca. Sabbo pakāro, sabbena pakārena vā sabbathā. Evaṃ aññathattā.
268“从 kim、ima 等词,用 tha”——由此得词尾 thaṃ;语基替换为 ka 时,得 kathaṃ;替换为 i 时,得 itthaṃ;通过规则拆分运用,亦得 thaṃ 与 bahutthaṃ。
268. ‘‘Kimimehi tha’’nti thaṃ, kādese-kathaṃ. Iādese-itthaṃ, thanti yogavibhāgena thaṃ-bahutthaṃ.
269当表达“将非污者变为污者”等义,即理解“非本有性状之转化”,且与“作”或“成”结合时,从名词依 yā 等规则加上后缀 ī:如 malinīkaroti setaṃ(令白布变污)。“将非灰者变为灰”的行为,即 bhasmīkaraṇaṃ kaṭṭhassa(薪柴之灰化)。“非污者变为污者”的状态,即 malinībhavati seto(白布变污)。加 ī 后缀者亦用作不变词。何以要说“非本有性状之转化”呢?若说“作瓶”(ghaṭaṃ karoti)、“成为瓶”(ghaṭo bhavati),则不适用,因为此处并非将非瓶者转变为瓶。
269. Amalinaṃ malinaṃ karotītyādyatthe-abhūtatabbhāve gamyamāne karabhūyoge sati nāmato yadādinā īppaccayo, malinīkaroti setaṃ. Abhasmano bhasmano karaṇanti bhasmīkaraṇaṃ kaṭṭhassa. Amalino malino bhavatīti malinībhavati seto. Īppaccayantopi nipāto. Abhūtatabbhāveti kiṃ, ghaṭaṃ karoti, ghaṭo bhavati.
“与作或成结合”是何意?若说“无染者生起为染污”(amalino malino jāyate),则于此不适用——因这里用的是“生起”,并非“作”或“成”。
Karabhūyogeti kiṃ, amalino malino jāyate.
“Avatthāvatovatthayā”一词,是以存在的事物为所缘,执取事物的相;亦即对存在事物的想,依于事物而断定其有。
Avatthāvatovatthayā, bhūtassaññāya vatthuno.
依此事物之相而存在,智者了知此为“非本有性状的转化”。
Tāyāvatthāya bhavanaṃ, abhūtatabbhavaṃ viduṃ.
此为派生词(taddhita)。
Taddhito.