一、女天宫
1. Itthivimānaṃ
1. 第一座天宫事
1. Paṭhamapīṭhavimānavatthu
你有一张纯金所成、殊胜庄严的宝座,如心意般迅捷,随心所欲而行;
你装饰华丽,身佩花鬘,衣着殊妙,犹如闪电照彻云峰,熠熠生辉。
你是以何因缘而得这些容貌?你于此间又是依何而得成就?
具大威德的天女啊,我问你:你曾为人时,行了何等福德?
天女被目犍连尊者如是问道,心生欢喜,
她回答所问:“这是何种业所感的果报。”
我在人间,生于人中的时候,曾对前来的人施与座席;
我行礼致敬,合掌问讯,并尽己所能行布施。
因此我有如此的容貌;因此我在此处诸事如意;
我所拥有的财富,乃至心中所爱乐的一切,皆不断生起。
比丘,大神通者,我来告诉你,我从前做人时所造的福业。
正因如此,我才有这般光耀的威德,我的容光遍照十方。
‘‘Pīṭhaṃ te sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ, manojavaṃ gacchati yenakāmaṃ; Alaṅkate malyadhare suvatthe, obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, abbhāgatānāsanakaṃ adāsiṃ; Abhivādayiṃ añjalikaṃ akāsiṃ, yathānubhāvañca adāsi dānaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第一座天宫 第一
Paṭhamapīṭhavimānaṃ paṭhamaṃ.
2. 第二座天宫事
2. Dutiyapīṭhavimānavatthu
你那琉璃造就的宏伟宝座,随心所欲,疾驰如心念般迅速。
你佩戴花环,身着华服,装饰华丽,闪耀如同云中闪电。
你以何因缘得此殊妙容色?又以何因缘在此处得偿所愿?
大威力天女,我且问你:当你尚在人中时,曾造下何种福德?
那位天女被目犍连尊者如是问已,满心欢喜,
对所问的问题,她解说这是何种业所感的果报。
大神通比丘,我为你宣说,我往昔为人时所造的福德;
因此,我有如此炽盛的威光,我的容色遍照一切处。
‘‘Pīṭhaṃ te veḷuriyamayaṃ uḷāraṃ, manojavaṃ gacchati yenakāmaṃ; Alaṅkate malyadhare suvatthe, obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, abbhāgatānāsanakaṃ adāsiṃ; Abhivādayiṃ añjalikaṃ akāsiṃ, yathānubhāvañca adāsi dānaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第二座天宫·第二
Dutiyapīṭhavimānaṃ dutiyaṃ.
3. 第三座天宫事
3. Tatiyapīṭhavimānavatthu
具大神力的天女,我问你:你从前做人时,曾造过什么善业?
你依何因缘获得这般辉煌威光,你的妙色普照一切方所?
那位天女经目犍连尊者这么一问,满心欢喜,
被问及问题时,他便解说:此果报从何业而来。
因此我有了这样的美貌,因此我在这里享受快乐;
凡我心所爱的种种受用,皆如意现起。
威力广大的比丘,我告诉你:这便是我生而为人时所造的福德。
‘‘Pīṭhaṃ te sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ, manojavaṃ gacchati yenakāmaṃ; Alaṅkate malyadhare suvatthe, obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Appassa kammassa phalaṃ mamedaṃ , yenamhi evaṃ jalitānubhāvā; Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke. ‘‘Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; Tassa adāsahaṃ pīṭhaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第三座天宫·第三
Tatiyapīṭhavimānaṃ tatiyaṃ.
四、第四座天宫事
4. Catutthapīṭhavimānavatthu
“具大威力的天女,我请问您:往昔生为人时,您曾修何种福德?”
那位天女听闻目犍连尊者所问,满心欢喜,
当被问及“此为何等业的果报”时,她解说道:
这正是我微少善业所得之果,由此我才如此光辉耀眼。
我于过去世,生在人间,得为人身时,
我看见一位比丘,远离尘垢,内心澄净无浊。
因此我才有了这样的容颜,也因此我在此诸事圆满;
凡是心中喜爱的事物,种种受用都为我而生。
大威力的比丘,我告诉你,当我还是人身时所造下的福德业;
正因如此,我才有这般闪耀的威光,我的容色也遍照一切方所。
‘‘Pīṭhaṃ te veḷuriyamayaṃ uḷāraṃ, manojavaṃ gacchati yenakāmaṃ; Alaṅkate malyadhare suvatthe, obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Appassa kammassa phalaṃ mamedaṃ, yenamhi evaṃ jalitānubhāvā; Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke. ‘‘Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; Tassa adāsahaṃ pīṭhaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第四座天宫·第四
Catutthapīṭhavimānaṃ catutthaṃ.
5. 象天宫事
5. Kuñjaravimānavatthu
你那殊胜的象乘,为种种宝石所严饰;
光彩有力,具足迅捷,于虚空中自在游行。
莲花天女啊,你莲眸明净,身佩莲花与青莲之光彩;
身上遍洒莲花香粉,戴着金色的莲花鬘。
在那头大象的肩头,她身着净衣,庄严妙饰;
在众多天女之中,您的容色超绝,光耀夺目。
这是您布施所得的果报,又或是持戒所感的果报;
以及合掌礼敬的业,请告诉我,我今问您。
见到一位具足德行、修习禅那、乐于禅那、安住正念者,
我供养了遍撒鲜花、铺设布垫的座位。
我以半串莲花花环,庄严座处的四周;
满怀净信,亲手撒下片片花瓣;
这便是那善行所带来的殊妙果报——
我受到天人们的恭敬、尊重与礼敬。
若有人对正解脱、寂静的梵行者,
以净信布施座位,便如我一般,心生欢悦。
因此,欲求自身利益、希求崇高境界者,
应当对持最后身者布施座位。
‘‘Kuñjaro te varāroho, nānāratanakappano; Ruciro thāmavā javasampanno, ākāsamhi samīhati. ‘‘Padumi padma pattakkhi, padmuppalajutindharo; Padmacuṇṇābhikiṇṇaṅgo, soṇṇapokkharamāladhā . ‘‘Padumānusaṭaṃ maggaṃ, padmapattavibhūsitaṃ. Ṭhitaṃ vaggumanugghātī, mitaṃ gacchati vāraṇo. ‘‘Tassa pakkamamānassa, soṇṇakaṃsā ratissarā; Tesaṃ suyyati nigghoso, turiye pañcaṅgike yathā. ‘‘Tassa nāgassa khandhamhi, sucivatthā alaṅkatā; Mahantaṃ accharāsaṅghaṃ, vaṇṇena atirocasi. ‘‘Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana; Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchitā’’ti; Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Disvāna guṇasampannaṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ sataṃ; Adāsiṃ pupphābhikiṇṇaṃ, āsanaṃ dussasanthataṃ. ‘‘Upaḍḍhaṃ padmamālāhaṃ, āsanassa samantato; Abbhokirissaṃ pattehi, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tassa kammakusalassa , idaṃ me īdisaṃ phalaṃ; Sakkāro garukāro ca, devānaṃ apacitā ahaṃ. ‘‘Yo ve sammāvimuttānaṃ, santānaṃ brahmacārinaṃ; Pasanno āsanaṃ dajjā, evaṃ nande yathā ahaṃ. ‘‘Tasmā hi attakāmena , mahattamabhikaṅkhatā; Āsanaṃ dātabbaṃ hoti, sarīrantimadhārina’’nti.
第五 象天宫
Kuñjaravimānaṃ pañcamaṃ.
第一船天宫事
6. Paṭhamanāvāvimānavatthu
女子,你登上那艘以黄金为盖的船,立于其上;
你步入莲池,以手摘取莲花。
具大威神力的女神,我问您:前世为人时,您曾造下何等福德?
你因何而有这般炽盛的威光?你的容色为何遍照一切处?
天女满心欢喜,被目犍连尊者这样问道:
她便答其所问:“此即是那业所得的果报。”
我曾生而为人,住于人间,那是在前一生的人世中;
见比丘众口渴疲惫,便起身供养饮水。
若有人对疲惫口渴者,起身施予饮水;
他将拥有清凉的河川,那里繁花似锦,白莲遍布。
那些铺满细沙的清凉河流,始终环绕着他;
芒果树、娑罗树、提拉迦树、阎浮树、优哆罗树和波吒厘树,悉皆盛放。
那殊胜的天宫,处处遍布如此景象,显得无比庄严美妙;
这便是那业在此处的果报,行福德者所得如是。
依此福德故,我今威光如是晃耀,容貌周遍诸方,皆放光明。
‘‘Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ, nāri āruyha tiṭṭhasi; Ogāhasi pokkharaṇiṃ, padmaṃ chindasi pāṇinā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; Disvāna bhikkhū tasite kilante, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ. ‘‘Yo ve kilantāna pipāsitānaṃ, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti; Sītodakā tassa bhavanti najjo, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā. ‘‘Taṃ āpagā anupariyanti sabbadā, sītodakā vālukasanthatā nadī; Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, uddālakā pāṭaliyo ca phullā. ‘‘Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ, vimānaseṭṭhaṃ bhusasobhamānaṃ; Tassīdha kammassa ayaṃ vipāko, etādisaṃ puññakatā labhanti. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第一船天宫 第六
Paṭhamanāvāvimānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 第二船天宫事
7. Dutiyanāvāvimānavatthu
你以何为因,得此殊妙容色?你以何为因,于此处成就?
大威德女神,我请问您:您尚为人身时,曾造作何等福德?
“您因何而有如此炽盛的光辉,您的容貌周遍照亮一切方向?”
那位天女满心欢喜,被目犍连尊者这样询问之后,
当被人问及时,她便说明这果报来自何种业:
我前生在人中,生而为人,于人间——
看见那位疲惫口渴的比丘,我起身施水与他。
若有人起而施水于困乏口渴之人,
便有清涼水流的河流,繁花遍布,白蓮盛开。
这條河流终年循流,水清且涼,河床鋪满细沙;
芒果树、娑罗树、丁香树、阎浮树,还有乌达拉迦树与波吒厘树,尽皆盛放。
那座最胜天宫,具足种种大地胜景,辉煌壮丽,极其庄严;
这便是那业行的果报,行福德者能获如此之果。
因那善业,我得如此端严的容色;亦因那善业,我今于此得享丰足。
大神通力的比丘,我今为你宣说:昔得人身时,我所造下的福德。
正因如此,我才有这般光辉灿烂的威德,我的容色遍照一切方向。
‘‘Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ, nāri āruyha tiṭṭhasi; Ogāhasi pokkharaṇiṃ, padmaṃ chindasi pāṇinā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhutā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; Disvāna bhikkhuṃ tasitaṃ kilantaṃ, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ. ‘‘Yo ve kilantassa pipāsitassa, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti; Sītodakā tassa bhavanti najjo, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā. ‘‘Taṃ āpagā anupariyanti sabbadā, sītodakā vālukasanthatā nadī; Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, uddālakā pāṭaliyo ca phullā. ‘‘Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ, vimānaseṭṭhaṃ bhusasobhamānaṃ; Tassīdha kammassa ayaṃ vipāko, etādisaṃ puññakatā labhanti. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第二船天宫 第七
Dutiyanāvāvimānaṃ sattamaṃ.
8. 第三船天宫事
8. Tatiyanāvāvimānavatthu
你登上那艘金顶之船,女子,你立于其上;
你步入莲池,亲手采下莲花。
具有大神力的天女啊,请问于你:你生在人间时,曾修何种福德?
那位天女心生欢喜,亲蒙正自觉者垂问,
当被问起时,她解答道:“这是那业的果报。”
我于过去世,生在人间,为人身时,
见比丘们渴乏疲倦,便起身布施饮水。
确实,若有人为疲惫口渴者,起身施与饮水;
他将拥有清凉的河流,繁花遍布,白莲无数。
芒果树、娑罗树、丁香树与阎浮树,乌达拉迦树及波吒厘树,尽皆盛开。
我的重阁殿堂,划分有序,丈量有度;
熠熠生辉,照耀四方。
大威德的佛陀,容我禀告:我前世为人之时,所造下的那分福德。
以此因缘,我具足如此辉耀的威光,容色亦遍照一切方。
这便是我那业行的果报——那位佛陀曾为了利益我而饮用过水。
‘‘Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ, nāri āruyha tiṭṭhasi; Ogāhasi pokkharaṇiṃ, padmaṃ chindasi pāṇinā. ‘‘Kūṭāgārā nivesā te, vibhattā bhāgaso mitā; Daddallamānā ābhanti, samantā caturo disā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, sambuddheneva pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; Disvāna bhikkhū tasite kilante, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ. ‘‘Yo ve kilantāna pipāsitānaṃ, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti; Sītodakā tassa bhavanti najjo, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā. ‘‘Taṃ āpagā anupariyanti sabbadā, sītodakā vālukasanthatā nadī; Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, uddālakā pāṭaliyo ca phullā. ‘‘Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ, vimānaseṭṭhaṃ bhusasobhamānaṃ; Tassīdha kammassa ayaṃ vipāko, etādisaṃ puññakatā labhanti. ‘‘Kūṭāgārā nivesā me, vibhattā bhāgaso mitā; Daddallamānā ābhanti, samantā caturo disā. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te buddha mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsati; Etassa kammassa phalaṃ mamedaṃ, atthāya buddho udakaṃ apāyī’’ti .
第三船天宫 第八
Tatiyanāvāvimānaṃ aṭṭhamaṃ.
第九 灯天宫事
9. Dīpavimānavatthu
天女,你以殊胜的容色立于此处,
照彻十方,犹如晨星。
大威德天女,我请问你:你过去为人时,造了什么善业?
“你因何有如此辉耀的威光,你的容色遍照一切方所?”
那位天女为目犍连所问,满心欢喜,
她回答了所问,明示此业所感的果报。
若有人在黑暗、深沉的夜里,于需要灯火之时布施了灯,
他便投生到光明遍照的天宫,那里有众多的花鬘与无数的白莲花。
因此善业,我得如此容色,于此享受福乐圆满;
凡是令心欢喜的财富,皆为我而出现。
由此善业,我得无垢光辉,超胜诸天而闪耀;
由此善业,从我全身的每一处,皆放出光明,普照诸方。
我将为你说明,大威神力的比丘啊,当我尚在人间时所造的福德:
正因如此,我的威光如此炽然,容貌遍照一切方所。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Kena tvaṃ vimalobhāsā, atirocasi devatā ; Kena te sabbagattehi, sabbā obhāsate disā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; Tamandhakāramhi timīsikāyaṃ, padīpakālamhi adāsi dīpaṃ . ‘‘Yo andhakāramhi timīsikāyaṃ, padīpakālamhi dadāti dīpaṃ; Uppajjati jotirasaṃ vimānaṃ, pahūtamalyaṃ bahupuṇḍarīkaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Tenāhaṃ vimalobhāsā, atirocāmi devatā; Tena me sabbagattehi, sabbā obhāsate disā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
灯天宫 第九
Dīpavimānaṃ navamaṃ.
10. 胡麻布施天宫事
10. Tiladakkhiṇavimānavatthu
天女啊,你以如此殊胜的容色,站立于此;
照耀一切诸方,恰如晓星辉映群星。
而且,凡是心里喜爱的种种受用,都会在您这里生起吗?
具大威神的天女,我请问您:您前世生为人的时候,曾修过什么福德?
我于过去世,生在人间,为人之时,
我见到了离尘垢的佛陀,其心清净明澈、无有浊染。
我上前近前,作了布施,虽非情愿,以芝麻为供养;
对那应受供养的佛陀,我以净信亲手献上。
具大神通的比丘,我今为你说我往昔在人中时所行的福德。
正因如此,我才有这般辉耀的威神之力,我的容貌遍照十方。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke. ‘‘Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ; Āsajja dānaṃ adāsiṃ, akāmā tiladakkhiṇaṃ; Dakkhiṇeyyassa buddhassa, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
胡麻布施天宫·第十
Tiladakkhiṇavimānaṃ dasamaṃ.
第一献食天宫事
11. Paṭhamapatibbatāvimānavatthu
鹳鹤、孔雀与天界之鹅,以及鸣声婉转的杜鹃,翩然飞舞。
这座遍洒鲜花、令人愉悦的天宫,绚烂多彩,为众多男女所侍奉围绕。
你已证得天界神通,具大威力。你前世为人的时候,曾造过什么福业呢?
天女心悦,目犍连尊者如是问已,
所问已答:'此是彼业之果报。'
我曾生在人间,为人身时,是一位忠贞不二的妻子;
如同母亲守护儿子般,我守护着他;即使生气,也不说粗暴的话。
我住立于真实,舍弃妄语,好乐布施,善于调摄自身;
我以净信心,恭敬广行布施,供养饮食。
以此之故,我得此容貌;以此之故,我于此得如意;
凡我心所悦意的种种财物,皆得生起。
正因那福业,我才具备这般灿耀的威光,我的容色照耀一切方所。
‘‘Koñcā mayūrā diviyā ca haṃsā, vaggussarā kokilā sampatanti; Pupphābhikiṇṇaṃ rammamidaṃ vimānaṃ, anekacittaṃ naranārisevitaṃ . ‘‘Tatthacchasi devi mahānubhāve, iddhī vikubbanti anekarūpā; Imā ca te accharāyo samantato, naccanti gāyanti pamodayanti ca. ‘‘Deviddhipattāsi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, patibbatānaññamanā ahosiṃ; Mātāva puttaṃ anurakkhamānā, kuddhāpihaṃ nappharusaṃ avocaṃ. ‘‘Sacce ṭhitā mosavajjaṃ pahāya, dāne ratā saṅgahitattabhāvā; Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第一献食天宫 第十一
Paṭhamapatibbatāvimānaṃ ekādasamaṃ.
12. 第二献食天宫事
12. Dutiyapatibbatāvimānavatthu
你登上了那座琉璃为柱、悦目光明、种种庄严的天宫;
具大威德的天女啊,你安坐于彼,自在示现种种神变;
这些天女在你四周环绕,舞姿翩翩,歌声悠扬,令你喜悦欢欣。
你已证得天界神通,大威力者,当你尚在人中时,曾造作何种福德?
对于所问,她这样解说:‘这是我所作之业的果报。’
往昔我在人间受生为人,是具眼者的优婆夷。
‘‘Veḷuriyathambhaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ, vimānamāruyha anekacittaṃ; Tatthacchasi devi mahānubhāve, uccāvacā iddhi vikubbamānā; Imā ca te accharāyo samantato, naccanti gāyanti pamodayanti ca. ‘‘Deviddhipattāsi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, upāsikā cakkhumato ahosiṃ; Pāṇātipātā viratā ahosiṃ, loke adinnaṃ parivajjayissaṃ. ‘‘Amajjapā no ca musā abhāṇiṃ , sakena sāminā ahosiṃ tuṭṭhā; Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第十二 第二贤妻天宫
Dutiyapatibbatāvimānaṃ dvādasamaṃ.
第十三 第一儿媳天宫事
13. Paṭhamasuṇisāvimānavatthu
你以殊胜的容色伫立于此,女神啊,
她遍照一切方向,犹如药星。
具大威德的天女,我请问你:你过去生为人时,曾造下怎样的福德?
天女被目犍连尊者如是问道,心生欢喜,
她回答了所问,说明这是哪一项业的果报。
正因如此,我如今拥有这般容貌;正因如此,我得以成就此间的一切。
具大神通的比丘,我告于您:我生而为人时所积的福德。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, suṇisā ahosiṃ sasurassa gehe . ‘‘Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; Tassa adāsahaṃ pūvaṃ, pasannā sehi pāṇibhi; Bhāgaḍḍhabhāgaṃ datvāna, modāmi nandane vane. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第一媳妇天宫 第十三
Paṭhamasuṇisāvimānaṃ terasamaṃ.
14. 第二媳妇天宫事
14. Dutiyasuṇisāvimānavatthu
天女啊,你以殊胜的容色伫立于此
照耀着四方,犹如药星一般。
我请问你,具足大神力的天女,你往昔生为人的时候,曾修过怎样的福德?
有人询问时,她便解答:‘这就是此业的果报。’
我前生为人的时候,在公公家做儿媳。
由此,我得这些美貌;由此,我于此享用福乐;
凡我心所悦意的种种财富,皆为我而现起。
具大威力的比丘,且听我为你说:当我尚在人间时,曾造作过这些福德。
正因如此,我才拥有如此炽然的光辉,我的光彩向十方照耀。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, suṇisā ahosiṃ sasurassa gehe. ‘‘Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; Tassa adāsahaṃ bhāgaṃ, pasannā sehi pāṇibhi; Kummāsapiṇḍaṃ datvāna, modāmi nandane vane. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第二儿媳天宫 第十四
Dutiyasuṇisāvimānaṃ cuddasamaṃ.
15. 优多罗天宫事
15. Uttarāvimānavatthu
天女啊,你以如此殊胜的容颜立于此地,
照亮一切方所,犹如那颗明亮的晨星。
十四日、十五日,与每半月之第八日,
及神变半月,圆满具足八支;
我受持布萨,恒常于诸戒中自制守护。
我远离杀生,亦自制远离妄语;
远离偷盗与邪淫,亦远离饮酒。
乐于五学处,通达诸圣谛;
是具眼者、声名远扬的乔达摩的优婆夷。
正因如此,我得这些容貌;正因如此,我于此成就;
而种种财富生起,凡是内心所喜乐的。
具大威德的比丘,我当告诉你,我曾为人身时所行的事;
由此,我才有如此炽燃的威光,我的容色照耀十方。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Issā ca maccheramatho paḷāso, nāhosi mayhaṃ gharamāvasantiyā; Akkodhanā bhattuvasānuvattinī, uposathe niccahamappamattā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ . ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā . ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Sāhaṃ sakena sīlena, yasasā ca yasassinī; Anubhomi sakaṃ puññaṃ, sukhitā camhināmayā. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
136尊者,请您代我用言语,以头面礼世尊双足,这样说:‘尊者,优多罗优婆夷以头面礼世尊双足。’然而,尊者,世尊若为我授记得某沙门果,这并不足为奇;世尊竟为我授记一来果。
‘‘Mama ca, bhante, vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi – ‘uttarā nāma, bhante, upāsikā bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. Anacchariyaṃ kho panetaṃ, bhante, yaṃ maṃ bhagavā aññatarasmiṃ sāmaññaphale byākareyya , taṃ bhagavā sakadāgāmiphale byākāsī’’ti.
第十五 优多罗天宫
Uttarāvimānaṃ pannarasamaṃ.
第十六 西莉玛天宫事
16. Sirimāvimānavatthu
你的这些骏马,装饰精美绝伦,低头俯首,勇健有力,疾驰于空中,
那由你心念化现的五百辆车,连同车夫驱策的骏马,紧随在后。
你盛装伫立于那辆最胜车乘之上,光芒照耀,犹如炽燃的火焰。
我请问你,身姿殊妙、颜貌无双的女士,你为何来到这无上的圣者面前?
那些达到欲乐顶点的天神,将彼称为无上,化现种种而自在享乐。
我从那些天女中来,具足欲乐美貌,为顶礼无上圣者而来此。
你为诸天所围绕,备受尊崇,
天女啊,你从何处命终,而生于此善趣?
就在这庄严宏伟的都城中,那华美精致的宫殿里,我是吉祥王身边的一名侍女。
我于舞蹈和歌唱极为精通,技艺超群。在王舍城,人们称我为西莉玛。
佛陀,这位圣者之雄、人天导师,为我开示了苦的集起与无常;
他宣说那无造作的、苦的永恒止息,以及这条不弯不曲、安隐吉祥的道路。
听闻了如来——那位无上者的教法,那不死的、无造作的境界后,
我于诸戒极善防护,安住在人中天佛陀所教导的法上。
我已了知那无垢、无为的境界,正是无上如来所宣说的。
如是,我是一位现见甘露的天女,是无上者如来的女弟子。
为礼敬那无上者,我来到比丘们面前;他们清净庄严,常乐于善法;
礼敬那宁静吉祥的沙门集会,心怀敬意,向庄严祥瑞的法王致敬。
亲见牟尼,我心生欢喜,深得满足;那位如来,是人中最胜者,是调御丈夫。
我礼敬那位断除渴爱、乐于善法的引导者,具足最上利益与悲悯者。
‘‘Yuttā ca te paramaalaṅkatā hayā, adhomukhā aghasigamā balī javā; Abhinimmitā pañcarathāsatā ca te, anventi taṃ sārathicoditā hayā. ‘‘Sā tiṭṭhasi rathavare alaṅkatā, obhāsayaṃ jalamiva joti pāvako; Pucchāmi taṃ varatanu anomadassane, kasmā nu kāyā anadhivaraṃ upāgami. ‘‘Kāmaggapattānaṃ yamāhunuttaraṃ , nimmāya nimmāya ramanti devatā; Tasmā kāyā accharā kāmavaṇṇinī, idhāgatā anadhivaraṃ namassituṃ. ‘‘Kiṃ tvaṃ pure sucaritamācarīdha , Kenacchasi tvaṃ amitayasā sukhedhitā; Iddhī ca te anadhivarā vihaṅgamā, Vaṇṇo ca te dasa disā virocati. ‘‘Devehi tvaṃ parivutā sakkatā casi, Kuto cutā sugatigatāsi devate; Kassa vā tvaṃ vacanakarānusāsaniṃ, Ācikkha me tvaṃ yadi buddhasāvikā’’ti. ‘‘Nagantare nagaravare sumāpite, paricārikā rājavarassa sirimato; Nacce gīte paramasusikkhitā ahuṃ, sirimāti maṃ rājagahe avediṃsu . ‘‘Buddho ca me isinisabho vināyako, adesayī samudayadukkhaniccataṃ; Asaṅkhataṃ dukkhanirodhasassataṃ, maggañcimaṃ akuṭilamañjasaṃ sivaṃ. ‘‘Sutvānahaṃ amatapadaṃ asaṅkhataṃ, tathāgatassanadhivarassa sāsanaṃ; Sīlesvahaṃ paramasusaṃvutā ahuṃ, dhamme ṭhitā naravarabuddhadesite . ‘‘Ñatvānahaṃ virajapadaṃ asaṅkhataṃ, tathāgatenanadhivarena desitaṃ; Tatthevahaṃ samathasamādhimāphusiṃ, sāyeva me paramaniyāmatā ahu. ‘‘Laddhānahaṃ amatavaraṃ visesanaṃ, ekaṃsikā abhisamaye visesiya; Asaṃsayā bahujanapūjitā ahaṃ, khiḍḍāratiṃ paccanubhomanappakaṃ. ‘‘Evaṃ ahaṃ amatadasamhi devatā, tathāgatassanadhivarassa sāvikā; Dhammaddasā paṭhamaphale patiṭṭhitā, sotāpannā na ca pana matthi duggati. ‘‘Sā vandituṃ anadhivaraṃ upāgamiṃ, pāsādike kusalarate ca bhikkhavo; Namassituṃ samaṇasamāgamaṃ sivaṃ, sagāravā sirimato dhammarājino. ‘‘Disvā muniṃ muditamanamhi pīṇitā, tathāgataṃ naravaradammasārathiṃ; Taṇhacchidaṃ kusalarataṃ vināyakaṃ, vandāmahaṃ paramahitānukampaka’’nti.
西莉玛天宫 第十六
Sirimāvimānaṃ soḷasamaṃ.
17. 梳发女天宫事
17. Kesakārīvimānavatthu
此天宫光丽明净,琉璃为柱,恒久善构,坚固不动;
金树周匝遍布,覆盖四方——我此住处,正是业报所生。
这些往昔天女投生于此,成百上千,悉依各自之业而来;
你今莅临,荣耀的女士啊,作为往昔的天女,伫立于此,光明照耀。
恰如月亮,摄取光辉而照耀,犹如星宿之王,辉映群星;
同样地,你在这群天女之中,光芒闪耀,以荣光辉映。
犹如三十三天及帝释天瞻仰梵天,我等瞻仰你,全无厌足。
帝释,您问我:‘你从何处身坏命终,来生此界?’
迦尸国东面有城名波罗奈,往昔我即生在于彼,做理发女。
于无缺的戒行上已得果报,于觉悟之法已决定、无有灾患。
‘‘Idaṃ vimānaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ, veḷuriyathambhaṃ satataṃ sunimmitaṃ; Suvaṇṇarukkhehi samantamotthataṃ, ṭhānaṃ mamaṃ kammavipākasambhavaṃ. ‘‘Tatrūpapannā purimaccharā imā, sataṃ sahassāni sakena kammunā; Tuvaṃsi ajjhupagatā yasassinī, obhāsayaṃ tiṭṭhasi pubbadevatā. ‘‘Sasī adhiggayha yathā virocati, nakkhattarājāriva tārakāgaṇaṃ; Tatheva tvaṃ accharāsaṅgaṇaṃ imaṃ, daddallamānā yasasā virocasi. ‘‘Kuto nu āgamma anomadassane, upapannā tvaṃ bhavanaṃ mamaṃ idaṃ; Brahmaṃva devā tidasā sahindakā, sabbe na tappāmase dassanena ta’’nti. ‘‘Yametaṃ sakka anupucchase mamaṃ, ‘kuto cutā tvaṃ idha āgatā’ti ; Bārāṇasī nāma puratthi kāsinaṃ, tattha ahosiṃ pure kesakārikā. ‘‘Buddhe ca dhamme ca pasannamānasā, saṅghe ca ekantagatā asaṃsayā; Akhaṇḍasikkhāpadā āgatapphalā, sambodhidhamme niyatā anāmayā’’ti. ‘‘Tantyābhinandāmase svāgatañca te, dhammena ca tvaṃ yasasā virocasi; Buddhe ca dhamme ca pasannamānase, saṅghe ca ekantagate asaṃsaye; Akhaṇḍasikkhāpade āgatapphale, sambodhidhamme niyate anāmaye’’ti.
理发女天宫 第十七
Kesakārīvimānaṃ sattarasamaṃ.
五座天宫、三舟天宫、灯与芝麻施二则天宫;
夫主天宫、二媳天宫、优多罗天宫、希利摩天宫与梳发女天宫。
Pañca pīṭhā tayo nāvā, dīpatiladakkhiṇā dve; Pati dve suṇisā uttarā, sirimā kesakārikā; Vaggo tena pavuccatīti.
二、吉答喇答品
2. Cittalatāvaggo
一、女奴天宫事
1. Dāsivimānavatthu
你是否如同诸天之王帝释,在悦意的欢喜园中,
由天女众所围绕,遍巡四方,
照亮一切方向,犹如晨星。
是什么让你拥有这般容色?又是什么让你在此处如此成就?
大威德天女,我问您:过去在人世间时,您曾造下怎样的善业?
那位天女被目犍连尊者这般询问后,满心欢喜,
她解答说:这是何等业所感的果报。
我从前在人间受生为人的时候,曾是他人家中的奴婢,依他人而活。
我是帝释自在天王的随唤侍女,
六万件乐器,奏乐将我唤醒。
阿蓝波、伽伽罗、毗摩,善语者与珊萨优;
波卡萝、素帕莎,以及维那莫卡等天女;
难达、善难达,索娜丁娜与苏吉蜜塔;
阿蓝布萨、密萨凯西,以及名为芬达莉卡的达露尼;
伊尼帕莎与素帕莎,素巴达与柔软语者;
这些及其他的天女,皆是诸天女中最殊胜的唤醒者。
那些天女适时前来,对我说道:
“来吧,我们且歌且舞;来吧,我们令你欢喜。”
“这并非未积福德者所能享有,这正是积福德者方能拥有。”
“未积福德者,今生没有快乐,来世也没有快乐;”
“已积福德者,今生快乐,来世也快乐。”
那些乐求成为他们同伴的人,应当广修众多善业;
已修积福德者,在天界具足诸妙乐,欢喜愉悦。
‘‘Api sakkova devindo, ramme cittalatāvane; Samantā anupariyāsi, nārīgaṇapurakkhatā; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, dāsī ahosiṃ parapessiyā kule. ‘‘Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino; Tassā me nikkamo āsi, sāsane tassa tādino. ‘‘Kāmaṃ bhijjatuyaṃ kāyo, neva atthettha saṇṭhanaṃ ; Sikkhāpadānaṃ pañcannaṃ, maggo sovatthiko sivo. ‘‘Akaṇṭako agahano, uju sabbhi pavedito; Nikkamassa phalaṃ passa, yathidaṃ pāpuṇitthikā. ‘‘Āmantanikā raññomhi, sakkassa vasavattino; Saṭṭhi turiya sahassāni, paṭibodhaṃ karonti me. ‘‘Ālambo gaggaro bhīmo , sādhuvādī ca saṃsayo; Pokkharo ca suphasso ca, viṇāmokkhā ca nāriyo. ‘‘Nandā ceva sunandā ca, soṇadinnā sucimhitā ; Alambusā missakesī ca, puṇḍarīkāti dāruṇī. ‘‘Eṇīphassā suphassā ca, subhaddā muduvādinī; Etā caññā ca seyyāse, accharānaṃ pabodhikā. ‘‘Tā maṃ kālenupāgantvā, abhibhāsanti devatā; Handa naccāma gāyāma, handa taṃ ramayāmase. ‘‘Nayidaṃ akatapuññānaṃ, katapuññānamevidaṃ; Asokaṃ nandanaṃ rammaṃ, tidasānaṃ mahāvanaṃ. ‘‘Sukhaṃ akatapuññānaṃ, idha natthi parattha ca; Sukhañca katapuññānaṃ, idha ceva parattha ca. ‘‘Tesaṃ sahabyakāmānaṃ, kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ; Katapuññā hi modanti, sagge bhogasamaṅgino’’ti.
女奴天宫 第一
Dāsivimānaṃ paṭhamaṃ.
拉库玛天宫事
2. Lakhumāvimānavatthu
以殊胜的容色,您立于此处,天女啊,
犹如晓星,普照一切方所。
具大威德的天女,我今问你:你过去在人中,曾作过怎样的福德?
那位天女满心欢喜,为目犍连尊者所问,
便解答所问:“此是她所作之业的果报。”
从渔夫门而出,便是我往昔的住处;
大圣者的弟子们常往来于其间。
于十四日、十五日,及每半月第八日,
及殊胜的布萨日,圆满持守八关斋戒。
我已远离杀生,亦克制妄语,
远离不与取,远离邪淫,亦远离饮酒。
我安住五学处,通达诸圣谛;
我是具眼者、声名远播的乔达摩的在家女弟子。
因此,我才有这样的容色……(中略)……我的容色遍照一切方所。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kevaṭṭadvārā nikkhamma, ahu mayhaṃ nivesanaṃ; Tattha sañcaramānānaṃ, sāvakānaṃ mahesinaṃ. ‘‘Odanaṃ kummāsaṃ ḍākaṃ, loṇasovīrakañcahaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
尊者,请您代我以头面顶礼世尊双足,并转达:‘尊者,优婆夷拉库玛以头面顶礼世尊双足。’然而,尊者,世尊若于某一沙门果中授记我,本不足为奇;可世尊竟授记我得一来果啊。
‘‘Mama ca, bhante, vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi – ‘lakhumā nāma,bhante,upāsikā bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. Anacchariyaṃ kho panetaṃ, bhante, yaṃ maṃ bhagavā aññatarasmiṃ sāmaññaphale byākareyya . Taṃ bhagavā sakadāgāmiphale byākāsī’’ti.
拉库玛天宫 第二
Lakhumāvimānaṃ dutiyaṃ.
3. 施米汤女天宫事
3. Ācāmadāyikāvimānavatthu
当您为乞食而行、默然站立时,
一位贫穷困苦的女子,寄人篱下,
她满心欢喜,亲手供养你米粥,
她舍弃人身之后,如今往生何处?
当我托钵乞食、默然站立时,
有位贫穷困苦的女子,寄居在他人檐下。
她曾满怀净信,亲手将漱口水布施与我;
她舍离了人身,从此处逝去而得解脱。
那位女子在那里快乐安住,欢悦度日——她正是那位施与漱口水的女施主。
纵使她成为转轮圣王的王后,
她容貌端丽,身姿优美,在丈夫看来悦目出众,
若与此次布施漱口水相比,其功德亦不及十六分之一。
一百枚金币、一百匹马、一百辆骡车,
十万名佩戴着宝珠耳环的少女,
这些布施,比起这次施予漱口水的功德,尚不及其十六分之一。
一百头雪山象,象牙如犁辕,身躯魁梧;
佩有金腰带的大象,身披金制的衣饰;
与此漱口水的布施功德相比,不及其十六分之一。
纵使有人于此立他人为四大洲的统御者;
与此漱口水的布施功德相比,不及其十六分之一。
‘‘Piṇḍāya te carantassa, tuṇhībhūtassa tiṭṭhato; Daliddā kapaṇā nārī, parāgāraṃ apassitā . ‘‘Yā te adāsi ācāmaṃ, pasannā sehi pāṇibhi; Sā hitvā mānusaṃ dehaṃ, kaṃ nu sā disataṃ gatā’’ti. ‘‘Piṇḍāya me carantassa, tuṇhībhūtassa tiṭṭhato; Daliddā kapaṇā nārī, parāgāraṃ apassitā. ‘‘Yā me adāsi ācāmaṃ, pasannā sehi pāṇibhi; Sā hitvā mānusaṃ dehaṃ, vippamuttā ito cutā. ‘‘Nimmānaratino nāma, santi devā mahiddhikā; Tattha sā sukhitā nārī, modatācāmadāyikā’’ti. ‘‘Aho dānaṃ varākiyā, kassape suppatiṭṭhitaṃ; Parābhatena dānena, ijjhittha vata dakkhiṇā. ‘‘Yā mahesittaṃ kāreyya, cakkavattissa rājino; Nārī sabbaṅgakalyāṇī, bhattu cānomadassikā; Etassācāmadānassa , kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. ‘‘Sataṃ nikkhā sataṃ assā, sataṃ assatarīrathā; Sataṃ kaññāsahassāni, āmuttamaṇikuṇḍalā; Etassācāmadānassa, kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. ‘‘Sataṃ hemavatā nāgā, īsādantā urūḷhavā; Suvaṇṇakacchā mātaṅgā, hemakappanavāsasā ; Etassācāmadānassa, kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. ‘‘Catunnamapi dīpānaṃ, issaraṃ yodha kāraye; Etassācāmadānassa, kalaṃ nāgghati soḷasi’’nti.
施漱口水女天宫 第三
Ācāmadāyikāvimānaṃ tatiyaṃ.
旃陀利女天宫事 第四
4. Caṇḍālivimānavatthu
那位无上的仙人,正是出于对她的悲悯,才伫立在那里。
你应当对这样一位阿拉汉,生起澄净的信心,
速速合掌礼敬,你的生命已所剩无几。
被这位修证圆满、持最后身者所催促,
旃陀罗女便顶礼了名闻远扬的乔达摩的双足。
那位漏尽者,远离尘垢,不动不摇,独自在林中静坐;
我得天神通,来至近前,礼敬您,大雄、大威力者。
你身呈金色,光辉闪耀,有大名声,从天宫降下,种种奇妙庄严,
为天女众所围绕,美丽的女神,你是谁,而向我礼敬?
尊者,我是旃陀罗女,受大雄您的差遣;
我顶礼阿拉汉、盛名远扬的乔达摩的双足。
我为十万天女所围绕,立于其间;
在容貌、名声与寿命上,我是她们当中最殊胜、最上首者。
我已广作善业,具念、正知;
尊者,我前来礼敬世间悲悯的牟尼。
说罢,那知恩感恩的旃陀罗女,
礼敬阿拉汉的双足后,便在那里隐没。
‘‘Caṇḍāli vanda pādāni, gotamassa yasassino; Tameva anukampāya, aṭṭhāsi isisattamo . ‘‘Abhippasādehi manaṃ, arahantamhi tādini ; Khippaṃ pañjalikā vanda, parittaṃ tava jīvita’’nti. Coditā bhāvitattena, sarīrantimadhārinā; Caṇḍālī vandi pādāni, gotamassa yasassino. Tamenaṃ avadhī gāvī, caṇḍāliṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ; Namassamānaṃ sambuddhaṃ, andhakāre pabhaṅkaranti. ‘‘Khīṇāsavaṃ vigatarajaṃ anejaṃ, ekaṃ araññamhi raho nisinnaṃ; Deviddhipattā upasaṅkamitvā, vandāmi taṃ vīra mahānubhāva’’nti. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇā jalitā mahāyasā, vimānamoruyha anekacittā; Parivāritā accharāsaṅgaṇena , kā tvaṃ subhe devate vandase mama’’nti. ‘‘Ahaṃ bhaddante caṇḍālī, tayā vīrena pesitā; Vandiṃ arahato pāde, gotamassa yasassino. ‘‘Sāhaṃ vanditvā pādāni, cutā caṇḍālayoniyā; Vimānaṃ sabbato bhaddaṃ, upapannamhi nandane. ‘‘Accharānaṃ satasahassaṃ, purakkhatvāna tiṭṭhati; Tāsāhaṃ pavarā seṭṭhā, vaṇṇena yasasāyunā. ‘‘Pahūtakatakalyāṇā, sampajānā paṭissatā ; Muniṃ kāruṇikaṃ loke, taṃ bhante vanditumāgatā’’ti. Idaṃ vatvāna caṇḍālī, kataññū katavedinī; Vanditvā arahato pāde, tatthevantaradhāyathāti .
第四 旃陀利女天宫
Caṇḍālivimānaṃ catutthaṃ.
第五 跋地提女天宫事
5. Bhadditthivimānavatthu
青色、黄色、黑色,以及茜草色与红色;
种种色泽,为花蕊所环绕;
曼陀罗花所成的花鬘,戴于头顶;
智者啊,这些树木在其他众生的身相中,并不存在。
你是以何种身,投生到这三十三天,成为光明赫赫的天女?
天女啊,既被问起,便请说明:这是何种业行所感得的果报?
众人知我为跋提提卡,基弥拉城的优婆夷;
我具足信与戒,常乐行施;
衣服、饮食、坐卧具及灯烛,
我以清净明澈之心,向正直者行了布施。
在十四日、十五日,以及半月的第八日,
以及那具足八支的特别半月斋期,
我持守布萨戒,恒常于戒行中自我调御。
乐持五学处,善通达诸圣谛;
是具眼者的优婆夷,安住于不放逸。
住世已尽,善业已成,从此命终之后,
我自身光明,游历欢喜园。
我又供养了具足至上利益与大悲的诸比丘,以及一对苦行者、大牟尼;
我住世已毕,善业已造,从彼命终,以自身光明,自在游历于欢喜园。
“我住世已毕,善业已造,从彼命终,以自身光明,自在游历于欢喜园。”
‘‘Nīlā pītā ca kāḷā ca, mañjiṭṭhā atha lohitā; Uccāvacānaṃ vaṇṇānaṃ, kiñjakkhaparivāritā. ‘‘Mandāravānaṃ pupphānaṃ, mālaṃ dhāresi muddhani; Nayime aññesu kāyesu, rukkhā santi sumedhase. ‘‘Kena kāyaṃ upapannā, tāvatiṃsaṃ yasassinī; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Bhadditthikāti maṃ aññaṃsu, kimilāyaṃ upāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. ‘‘Acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, appamādavihārinī. Katāvāsā katakusalā tato cutā , Sayaṃ pabhā anuvicarāmi nandanaṃ. ‘‘Bhikkhū cāhaṃ paramahitānukampake, abhojayiṃ tapassiyugaṃ mahāmuniṃ; Katāvāsā katakusalā tato cutā , sayaṃ pabhā anuvicarāmi nandanaṃ. ‘‘Aṭṭhaṅgikaṃ aparimitaṃ sukhāvahaṃ, uposathaṃ satatamupāvasiṃ ahaṃ; Katāvāsā katakusalā tato cutā , sayaṃ pabhā anuvicarāmi nandana’’nti.
第五 跋地提天宫
Bhadditthivimānaṃ pañcamaṃ.
第六 首那定那天宫事
6. Soṇadinnāvimānavatthu
天女,你以如此殊胜的容貌,立于此处;
照亮一切方向,犹如那明亮的星宿。
我请问您,具大威神的天女,您从前为人时,造作了何等善业?
每当被问及此事,她便这样说明:这是何业所引生的果报。
众人称我为首那丁娜,是那烂陀的优婆夷;
信心具足,戒行圆满,恒常乐行布施分享。
衣服、食物、坐卧具与灯明,
我以清净的信心,布施给正直之人。
十四日、十五日,及每半月的第八日,
以及具足八支的殊胜半月斋戒。
正因如此,我才有这样的容色……
我的光芒遍照一切方向。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Soṇadinnāti maṃ aññaṃsu, nāḷandāyaṃ upāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. ‘‘Acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
须那定那天宫第六
Soṇadinnāvimānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 布萨天宫事
7. Uposathāvimānavatthu
你以殊胜的容色,立于此处,天女啊;
普照一切方向,犹如晓星一般。
那位天女心中欢喜……(被目犍连尊者问及时……她说明)……这是她所造之业的果报。
他们称我为‘优波萨他’,我是萨给塔城的一位女居士。
在十四日、十五日,及每半月的第八日,
我于殊胜的半月布萨日,圆满受持八支斋戒。
远离杀生,于妄语能自克制;
远离偷盗与邪淫,远离饮酒。
屡屡听闻喜悦园,我心便生起了向往;
将心倾注于彼,我便往生喜悦园。
我未曾遵行导师的教诫──那位佛陀、太阳族人的教诫;
我曾将心倾向低劣处,如今追悔莫及。
大牟尼,我停于此,从此处命终,将往
“与人类共居的世间。”
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Uposathāti maṃ aññaṃsu, sāketāyaṃ upāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. ‘‘Acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. ‘‘Abhikkhaṇaṃ nandanaṃ sutvā, chando me udapajjatha ; Tattha cittaṃ paṇidhāya, upapannamhi nandanaṃ. ‘‘Nākāsiṃ satthu vacanaṃ, buddhassādiccabandhuno; Hīne cittaṃ paṇidhāya, sāmhi pacchānutāpinī’’ti. ‘‘Kīva ciraṃ vimānamhi, idha vacchasuposathe ; Devate pucchitācikkha, yadi jānāsi āyuno’’ti. ‘‘Saṭṭhivassasahassāni , tisso ca vassakoṭiyo; Idha ṭhatvā mahāmuni, ito cutā gamissāmi; Manussānaṃ sahabyata’’nti. ‘‘Mā tvaṃ uposathe bhāyi, sambuddhenāsi byākatā; Sotāpannā visesayi, pahīnā tava duggatī’’ti.
第七 布萨天宫
Uposathāvimānaṃ sattamaṃ.
8. 尼达天宫事
8. Niddāvimānavatthu
天女,你以如此殊胜的容色安住于此,
照亮一切方向,犹如那药星。
那位天女满心欢喜……当目犍连尊者问及时……她便说明:此乃她所作业之果报。
衣物、饮食、坐卧具与灯明,
我以清净之心,布施于那些正直者。
十四日、十五日,及半月的第八日,
以及那具足八支的殊胜半月斋期,
我恒常于布萨日持守斋戒,始终防护诸戒。
“因此,我有这般容貌……我的容貌于一切处照耀光辉。”
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Niddāti mamaṃ aññaṃsu, rājagahasmiṃ upāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. ‘‘Acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
尼达天宫第八
Niddāvimānaṃ aṭṭhamaṃ.
苏尼达天宫事
9. Suniddāvimānavatthu
在王舍城,人们称我为苏尼达优婆夷;
具足净信与戒行,常乐于分施与共享。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Suniddāti maṃ aññaṃsu, rājagahasmiṃ upāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā.
应如《尼陀天宫》那样详细展开。
(Yathā niddāvimānaṃ tathā vitthāretabbaṃ.)
乐于受持五学处,通达圣谛,
是具眼者、声名远扬的乔达摩的优婆夷。
‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第九 苏尼达天宫
Suniddāvimānaṃ navamaṃ.
10. 初施食女天宫事
10. Paṭhamabhikkhādāyikāvimānavatthu
天女,你以如此殊胜的容色,于此安立;
遍照诸方,犹如晓星。
那位天女满心欢喜……为目犍连尊者所问,便解说她所造之业与其果报。
我从前在人界,生为人类,在上一期生命中,住于人间。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke. ‘‘Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ; Tassa adāsahaṃ bhikkhaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第一施食女天宫,第十。
Paṭhamabhikkhādāyikāvimānaṃ dasamaṃ.
11. 第二施食女天宫事
11. Dutiyabhikkhādāyikāvimānavatthu
天女啊,你以殊妙的容色安住于此,
光耀一切方所,犹如璀璨的晓星。
那位天女满心欢喜……‘这便是彼业之果。’
我于过去世,生在人间,曾为人身。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke. ‘‘Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; Tassa adāsahaṃ bhikkhaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe. … vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第二 施食天女宫 第十一
Dutiyabhikkhādāyikāvimānaṃ ekādasamaṃ.
女仆天女、拉库玛天女,与施粥天女;
旃陀罗女、跋提女、首那丁娜与布萨女;
尼陀与善尼陀,两位施食女;
Dāsī ceva lakhumā ca, atha ācāmadāyikā; Caṇḍālī bhadditthī ceva , soṇadinnā uposathā; Niddā ceva suniddā ca , dve ca bhikkhāya dāyikā;
故此,此品得名。
Vaggo tena pavuccatīti.
第三品 波利质多树品
3. Pāricchattakavaggo
1. 殊胜天宫事
1. Uḷāravimānavatthu
您的名声与容貌广大,普照一切方位;
天女们载歌载舞,天子们盛装严饰。
天女啊,她们令你欢喜,环护在你身旁,为作供养而恭敬你;
善见啊,这些黄金所成的天宫,皆属于你。
你是她们的主宰,圆满具足一切欲乐成就者;
你出身尊贵,德相巍然,于天众中喜悦欢欣。
天女,我既问汝,请为我说——此福报,是由何种业行所感得?
“我往昔于人世中,生为人类,此前一生,居于人间。”
那时,我对婆婆说:‘有位沙门来到了这里。’
我心怀净信,亲手将那饼递给了他。
于是,婆婆便斥责她说:‘你这没教养的媳妇!’
你不曾愿意问我,便将饼给了沙门。
我便在身坏命终之后,从彼处解脱,离世之后,
得生三十三天之天众,融入其中,共享天界共住。
依此善业,我得如此容色……乃至……我的荣光遍照十方。
‘‘Uḷāro te yaso vaṇṇo, sabbā obhāsate disā; Nāriyo naccanti gāyanti, devaputtā alaṅkatā. ‘‘Modenti parivārenti, tava pūjāya devate; Sovaṇṇāni vimānāni, tavimāni sudassane. ‘‘Tuvaṃsi issarā tesaṃ, sabbakāmasamiddhinī; Abhijātā mahantāsi, devakāye pamodasi; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; Dussīlakule suṇisā ahosiṃ, assaddhesu kadariyesu ahaṃ. ‘‘Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā; Piṇḍāya caramānassa, apūvaṃ te adāsahaṃ. ‘‘Tadāhaṃ sassuyācikkhiṃ, samaṇo āgato idha; Tassa adāsahaṃ pūvaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Itissā sassu paribhāsi, avinītāsi tvaṃ vadhu; Na maṃ sampucchituṃ icchi, samaṇassa dadāmahaṃ. ‘‘Tato me sassu kupitā, pahāsi musalena maṃ; Kūṭaṅgacchi avadhi maṃ, nāsakkhiṃ jīvituṃ ciraṃ. ‘‘Sā ahaṃ kāyassa bhedā, vippamuttā tato cutā; Devānaṃ tāvatiṃsānaṃ, upapannā sahabyataṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
殊胜天宫第一
Uḷāravimānaṃ paṭhamaṃ.
施甘蔗天宫事
2. Ucchudāyikāvimānavatthu
你照亮了大地与天界,辉耀超胜于日月,
你以荣光、容色、名声与光辉,在含摄帝释天的三十三天诸天之中,犹如梵天。
我问你,你这位佩戴莲花环、编着发辫、肤如黄金的女郎,
你盛装严饰,身着最上妙衣,美丽的天女,你是谁?你正向我恭敬礼拜。
是依布施的善行,还是依持戒与自制,令你投生善趣,成为具足声望的天女?
天女啊,我问你,请你宣说,这究竟是何业所感的果报?”
尊者,那一日,您就在这村中,为乞食而来到我们家中。
那时,我以净信心、生起无上喜悦,供养了您一节甘蔗。
后来,婆婆便来追问我说:‘媳妇,你把甘蔗放哪里去了?你就这样扔弃了吗?’
我既没有丢弃,也没有自己吃掉,亲手把它交给了那位安详的比丘。
“这个家是你做主,还是我做主?”我的婆婆这样责骂我。
那正是我所作的善业,我亲身感受此乐果;
我与诸天共相娱乐,于五妙欲中欢喜受用。
那正是我所作的善业,我亲身感受此乐果;
受天主护持,为三十三天所守护,我圆满具足五种妙欲。
如是福果广大无量,我以甘蔗布施,感得大果报;
我与诸天一同游乐,于五种妙欲中欢娱享乐。
如此广大福报,我的甘蔗布施具大光辉;
我为帝释与三十三天所守护,犹如千眼帝释在欢喜园中。
尊者,我知您心怀悲悯,特来敬礼,请问善法;
于是,我以净信心,满怀无与伦比的喜悦,将这节甘蔗布施与您。
‘‘Obhāsayitvā pathaviṃ sadevakaṃ, atirocasi candimasūriyā viya; Siriyā ca vaṇṇena yasena tejasā, brahmāva deve tidase sahindake . ‘‘Pucchāmi taṃ uppalamāladhārinī, āveḷinī kañcanasannibhattace; Alaṅkate uttamavatthadhārinī, kā tvaṃ subhe devate vandase mamaṃ. ‘‘Kiṃ tvaṃ pure kammamakāsi attanā, manussabhūtā purimāya jātiyā; Dānaṃ suciṇṇaṃ atha sīlasaṃyamaṃ , kenūpapannā sugatiṃ yasassinī; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Idāni bhante imameva gāmaṃ , piṇḍāya amhākaṃ gharaṃ upāgami; Tato te ucchussa adāsi khaṇḍikaṃ, pasannacittā atulāya pītiyā. ‘‘Sassu ca pacchā anuyuñjate mamaṃ, kahaṃ nu ucchuṃ vadhuke avākiri ; Na chaḍḍitaṃ no pana khāditaṃ mayā, santassa bhikkhussa sayaṃ adāsahaṃ. ‘‘Tuyhaṃnvidaṃ issariyaṃ atho mama, itissā sassu paribhāsate mamaṃ; Pīṭhaṃ gahetvā pahāraṃ adāsi me, tato cutā kālakatāmhi devatā. ‘‘Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā, sukhañca kammaṃ anubhomi attanā; Devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ, modāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi. ‘‘Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā, sukhañca kammaṃ anubhomi attanā; Devindaguttā tidasehi rakkhitā, samappitā kāmaguṇehi pañcahi. ‘‘Etādisaṃ puññaphalaṃ anappakaṃ, mahāvipākā mama ucchudakkhiṇā; Devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ, modāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi. ‘‘Etādisaṃ puññaphalaṃ anappakaṃ, mahājutikā mama ucchudakkhiṇā; Devindaguttā tidasehi rakkhitā, sahassanettoriva nandane vane. ‘‘Tuvañca bhante anukampakaṃ viduṃ, upecca vandiṃ kusalañca pucchisaṃ; Tato te ucchussa adāsi khaṇḍikaṃ, pasannacitā atulāya pītiyā’’ti.
施甘蔗天宫 第二
Ucchudāyikāvimānaṃ dutiyaṃ.
卧榻天宫事
3. Pallaṅkavimānavatthu
在那最殊胜、以摩尼宝与黄金所严饰、遍撒鲜花的华丽床座上;
大威力的天女啊,你安坐于此,显现种种神通变化。
你的这些天女周遍围绕,起舞歌唱,令你心生欢喜;
你已证得天界神通,具大威德。当你为人时,曾行何等善业?
往昔不分昼夜,我的举止令人喜爱,恒常住于戒德之中。
我离杀生、离不与取,身业清净,修持净梵行;
我不饮酒,不说妄语,于诸学处圆满修习。
十四日、十五日,与每半个月的第八日,
于神变月的半月斋期,我一心怀持净信,
具足八支,随法而行,我心怀喜悦,持守布萨戒。
我受持了这具足八胜支的圣戒,这是能带来安乐的善法。
身光赫奕的诸天众令我心生欢悦,长寿的我已抵达天宫。
‘‘Pallaṅkaseṭṭhe maṇisoṇṇacitte, pupphābhikiṇṇe sayane uḷāre; Tatthacchasi devi mahānubhāve, uccāvacā iddhi vikubbamānā. ‘‘Imā ca te accharāyo samantato, naccanti gāyanti pamodayanti; Deviddhipattāsi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, aḍḍhe kule suṇisā ahosiṃ; Akkodhanā bhattuvasānuvattinī, uposathe appamattā ahosiṃ . ‘‘Manussabhūtā daharā apāpikā , pasannacittā patimābhirādhayiṃ; Divā ca ratto ca manāpacārinī, ahaṃ pure sīlavatī ahosiṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā acorikā, saṃsuddhakāyā sucibrahmacārinī; Amajjapā no ca musā abhāṇiṃ, sikkhāpadesu paripūrakārinī. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, pasannamānasā ahaṃ . ‘‘Aṭṭhaṅgupetaṃ anudhammacārinī, uposathaṃ pītimanā upāvasiṃ; Imañca ariyaṃ aṭṭhaṅgavarehupetaṃ, samādiyitvā kusalaṃ sukhudrayaṃ; Patimhi kalyāṇī vasānuvattinī, ahosiṃ pubbe sugatassa sāvikā. ‘‘Etādisaṃ kusalaṃ jīvaloke, kammaṃ karitvāna visesabhāginī; Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ, deviddhipattā sugatimhi āgatā. ‘‘Vimānapāsādavare manorame, parivāritā accharāsaṅgaṇena; Sayaṃpabhā devagaṇā ramenti maṃ, dīghāyukiṃ devavimānamāgata’’nti;
卧榻天宫,第三
Pallaṅkavimānaṃ tatiyaṃ.
四、藤蔓天宫事
4. Latāvimānavatthu
拉塔、萨佳、殊胜天女,以及阿奇玛蒂,皆属于那位尊贵的吉祥王;
苏塔是多闻天王的女儿,罗阇摩提因法德之美而璀璨生辉。
这时,五位天女来到那清凉、青莲花盛开的吉祥河中沐浴;
那些天女在河中沐浴、嬉戏之后,又跳舞、唱歌,然后苏塔对拉塔说:
戴着青莲花环、秀发卷曲、肤色如纯金的天女,我来问你:
你双眸如黑蜂,容貌如天空般光彩照人。长寿的女子啊,你这样的好名声,是依什么善业而成就的呢?
善良的女子啊,你是凭着什么,能如此得丈夫的格外喜爱,容貌更比殊胜的美丽还要胜出一筹?
“你于舞蹈、歌唱与音乐皆善巧,既为这些男女所问,就请告诉我们吧。”
“我令小叔、公婆及仆人们都心生欢喜,我的名声便在那里成就。”
“我得享长寿、妙容、快乐与力量,并感受无量的嬉戏欢娱。”
我们听闻了这位蔓藤天女所说,她向我们宣说了我们所问之事:
“确实,我们这些殊胜女人的丈夫,以及她们的归宿,皆是殊胜的天神。”
“我们所有人在丈夫那里修习法,在那里,女子们成为忠贞的贤妻。”
“我们众人若在丈夫跟前修习了法,便将获得蔓藤天女所宣说的果报。”
譬如狮子,行于山麓,安住在大山之中;
它以强力杀死其他四足动物,吞食獐鹿等小兽,唯以肉为食。
同样地,在这里,具信的圣声闻女,依止丈夫,随顺夫主;
她断除了忿怒,调伏了悭吝,这位行法之女在天界享受安乐。
Latā ca sajjā pavarā ca devatā, accimatī rājavarassa sirīmato; Sutā ca rañño vessavaṇassa dhītā, rājīmatī dhammaguṇehi sobhatha. Pañcettha nāriyo āgamaṃsu nhāyituṃ, sītodakaṃ uppaliniṃ sivaṃ nadiṃ; Tā tattha nhāyitvā rametvā devatā, naccitvā gāyitvā sutā lataṃ bravi . ‘‘Pucchāmi taṃ uppalamāladhārini, āveḷini kañcanasannibhattace; Timiratambakkhi nabheva sobhane, dīghāyukī kena kato yaso tava. ‘‘Kenāsi bhadde patino piyatarā, visiṭṭhakalyāṇitarassu rūpato; Padakkhiṇā naccagītavādite, ācikkha no tvaṃ naranāripucchitā’’ti. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, uḷārabhoge kule suṇisā ahosiṃ; Akkodhanā bhattuvasānuvattinī, uposathe appamattā ahosiṃ. ‘‘Manussabhūtā daharā apāpikā , pasannacittā patimābhirādhayiṃ; Sadevaraṃ sassasuraṃ sadāsakaṃ, abhirādhayiṃ tamhi kato yaso mama. ‘‘Sāhaṃ tena kusalena kammunā, catubbhi ṭhānehi visesamajjhagā; Āyuñca vaṇṇañca sukhaṃ balañca, khiḍḍāratiṃ paccanubhomanappakaṃ. ‘‘Sutaṃ nu taṃ bhāsati yaṃ ayaṃ latā, yaṃ no apucchimha akittayī no; Patino kiramhākaṃ visiṭṭha nārīnaṃ, gatī ca tāsaṃ pavarā ca devatā. ‘‘Patīsu dhammaṃ pacarāma sabbā, patibbatā yattha bhavanti itthiyo; Patīsu dhammaṃ pacaritva sabbā, lacchāmase bhāsati yaṃ ayaṃ latā. ‘‘Sīho yathā pabbatasānugocaro, mahindharaṃ pabbatamāvasitvā; Pasayha hantvā itare catuppade, khudde mige khādati maṃsabhojano. ‘‘Tatheva saddhā idha ariyasāvikā, bhattāraṃ nissāya patiṃ anubbatā; Kodhaṃ vadhitvā abhibhuyya maccharaṃ, saggamhi sā modati dhammacārinī’’ti.
藤蔓天宫第四
Latāvimānaṃ catutthaṃ.
5. 古提喇天宫
5. Guttilavimānaṃ
1. 施最上衣天宫事
1. Vatthuttamadāyikāvimānavatthu
我弹奏七弦琴,音声甘美,悦意怡人;
他在戏场中对我高呼:‘请你做我的依怙吧,憍尸迦!’
“我便是你的依怙,我是敬奉师长之人;”
“弟子无法胜过你,师长啊,你必能胜过弟子。”
“天女,你以如此殊胜的容貌,站在这里,”
“你照耀着一切方向,犹如启明星。”
被目犍连尊者询问时,那位天女满心欢喜,
若有人问,她便解答——此为何等业的果报。
布施最上衣服的女子,在男子与女子之中,皆是最胜;
同样,布施可爱之物的女子,死后即获悦意的天界。
在千位天女之中,我最为殊胜。请看,这便是福德的果报。
‘‘Sattatantiṃ sumadhuraṃ, rāmaṇeyyaṃ avācayiṃ; So maṃ raṅgamhi avheti, ‘saraṇaṃ me hohi kosiyā’ti. ‘‘Ahaṃ te saraṇaṃ homi, ahamācariyapūjako; Na taṃ jayissati sisso, sissamācariya jessasī’’ti. ‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Vatthuttamadāyikā nārī, pavarā hoti naresu nārīsu; Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ, dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
接下来的四座天宫,应依照《布施宅地者天宫》的方式详细展开。
(Anantaraṃ caturavimānaṃ yathā vatthudāyikāvimānaṃ tathā vitthāretabbaṃ )
二、施最上花天宫事(一)
2. Pupphuttamadāyikāvimānavatthu (1)
“你因何而得此容色?……一切合意悦心之物,皆为你而现前?”
我请问你,具大威神力的天女啊……
你的容色遍照十方。
那位布施最胜鲜花的女子,在人间女子中成为最殊胜者。
以此因缘,我获得如此容貌……
我的容光遍照一切方所。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Pupphuttamadāyikā nārī, pavarā hoti naresu nārīsu; Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ, dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
3. 施最上香者天宫事(2)
3. Gandhuttamadāyikāvimānavatthu (2)
你以何缘得此殊妙色泽?……凡心意之所悦者,皆悉成就。
那位天女满心欢喜……当被目犍连尊者问及时,便说明这是何种业行的果报。
施与最胜香的女子,在男女之中最为殊胜;
如是,布施可爱之物的她,命终之后便获得了这可爱的天界住处。
请看我的天宫,我是容色美丽的天女;
我是上千天女中最殊胜的一位,请看,这就是福业的果报。
“以此,我有这样的容色……(因此我的容色向一切方向照耀。)”
我的光芒遍照一切方所。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. ‘‘Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Gandhuttamadāyikā nārī, pavarā hoti naresu nārīsu; Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ, dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
四、施最上果天宫事(三)
4. Phaluttamadāyikāvimānavatthu (3)
“我请问您,具大神力的天女……”
“你的容色,普照一切方所。”
那位天女心生欢喜……(中略)……这是何等业行所感的果报啊。
施予最上果实的女子,在诸男女中,是最殊胜的女子;
如此,布施可爱之物的女子,得往生并安住于天界的可意之处。
请看我这天宫,我是能随心化现种种妙色的天女;
我是千位天女中最殊胜者,请看,这便是福德之果报。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Phaluttamadāyikā nārī, pavarā hoti naresu nārīsu; Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ, dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
5. 施最上味天宫事(4)
5. Rasuttamadāyikāvimānavatthu (4)
我请问您,大威德的天女……
您的容色也遍照一切方向。
“那位天女满心欢喜……(说道:)这是此业的果报。”
布施最上美味的女子,于人间诸女中最为殊胜;
如是,施与可爱之物的她,往生后获得了这美妙的天界住处。
请看我这天宫,我是能随心化现种种妙色的天女;
我是千位天女中的最胜者,请看这福德的果报。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Rasuttamadāyikā nārī, pavarā hoti naresu nārīsu; Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ, dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
6. 施香五指女天宫事
6. Gandhapañcaṅgulikadāyikāvimānavatthu
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Gandhapañcaṅgulikaṃ ahamadāsiṃ, kassapassa bhagavato thūpamhi; Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ, dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ , pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
其后的四座天宫,应如“五指香施者天宫”那样详细陈述。
(Anantaraṃ caturavimānaṃ yathā gandhapañcaṅgulikadāyikāvimānaṃ tathā vitthāretabbaṃ )
七 一布萨天宫事
7. Ekūposathavimānavatthu (1)
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe…yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Bhikkhū ca ahaṃ bhikkhuniyo ca, addasāsiṃ panthapaṭipanne; Tesāhaṃ dhammaṃ sutvāna, ekūposathaṃ upavasissaṃ. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
8. 施水天女天宫事(二)
8. Udakadāyikāvimānavatthu (2)
那位天女满心欢喜……这一切,正是她所造之业的果报。
“如此布施可爱之物者,往生后将得享可爱的天界住处。”
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Udake ṭhitā udakamadāsiṃ, bhikkhuno cittena vippasannena; Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ, dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第九 侍奉天宫事(三)
9. Upaṭṭhānavimānavatthu (3)
我面对暴躁、易怒且言语粗鲁的婆婆与公公,
以无嫉妒的心侍奉,依我所持的戒行,精勤不放逸。
请看,我因她而得此天宫,我乃是具足欲乐端严的天女。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Sassuñcāhaṃ sasurañca, caṇḍike kodhane ca pharuse ca; Anusūyikā upaṭṭhāsiṃ , appamattā sakena sīlena. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
10. 作余业天女之天宫事(四)
10. Aparakammakārinīvimānavatthu (4)
我曾是别人家的仆女,为谋生而勤勉不懈的婢女;
我不瞋、不慢,乐于分享自己所得的份额。
请看我的这座天宫,我正是那美丽动人的天女;
我是千名天女中最胜者,请目睹这福业的果报吧!
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Parakammakarī āsiṃ, atthenātanditā dāsī; Akkodhanānatimāninī , saṃvibhāginī sakassa bhāgassa. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
11. 施乳粥天宫事
11. Khīrodanadāyikāvimānavatthu
“你因何而得如此容色?……你的容色遍照一切方所。”
那位天女满心欢喜……(中略)……“这是何种业行的果报?”
你且看我的天宫,我是姿色美妙的天女;
在千位天女中,我最为殊胜。请看这福德的果报!
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Khīrodanaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa; Evaṃ karitvā kammaṃ, sugatiṃ upapajja modāmi. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
其后的二十五座天宫,应如“奶粥施者天宫”那样详尽展开。
(Anantaraṃ pañcavīsativimānaṃ yathā khīrodanadāyikāvimānaṃ tathā vitthāretabbaṃ)
12. 施糖浆者天宫事(1)
12. Phāṇitadāyikāvimānavatthu (1)
“我以糖蜜供养一位托钵乞食的比丘……(中略)……。”
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Phāṇitaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe…’’.
13. 施甘蔗块天宫事(二)
13. Ucchukhaṇḍikadāyikāvatthu (2)
“我以甘蔗块供养一位托钵乞食的比丘……(中略)……。”
Ucchukhaṇḍikaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
14. 施丁巴儒果天宫事(三)
14. Timbarusakadāyikāvimānavatthu (3)
我将丁巴儒果供养了一位托钵乞食的比丘……(中略)……
Timbarusakaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
15. 施咖咖利咖果天宫事(四)
15. Kakkārikadāyikāvimānavatthu (4)
Kakkārikaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
16. 施伊拉卢咖天宫事(5)
16. Eḷālukadāyikāvimānavatthu (5)
Eḷālukaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
17. 施藤果天宫事(六)
17. Valliphaladāyikāvimānavatthu(6)
Valliphalaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
18. 施帕露萨迦果天宫事(七)
18. Phārusakadāyikāvimānavatthu (7)
Phārusakaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
19. 施手暖器天宫事(8)
19. Hatthappatāpakadāyikāvimānavatthu (8)
Hatthappatāpakaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
施一把青菜天宫事(9)
20. Sākamuṭṭhidāyikāvimānavatthu (9)
Sākamuṭṭhiṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno panthapaṭipannassa…pe….
施一把花天宫事(10)
21. Pupphakamuṭṭhidāyikāvimānavatthu (10)
Pupphakamuṭṭhiṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
22. 施萝卜天宫事 (11)
22. Mūlakadāyikāvimānavatthu (11)
Mūlakaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
施一把苦楝天宫事
23. Nimbamuṭṭhidāyikāvimānavatthu (12)
Nimbamuṭṭhiṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
施芒果酸粥天宫事
24. Ambakañjikadāyikāvimānavatthu (13)
Ambakañjikaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
25. 施槽刷天宫事(14)
25. Doṇinimmajjanidāyikāvimānavatthu (14)
我曾布施洗槽用的刷帚,供养一位正托钵乞食的比丘……(中略)……
Doṇinimmajjaniṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
26. 施腰带者天宫事 (15)
26. Kāyabandhanadāyikāvimānavatthu (15)
Kāyabandhanaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
27. 施肩带者天宫事 (16)
27. Aṃsabaddhakadāyikāvimānavatthu (16)
Aṃsabaddhakaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
施腰带天宫事
28. Āyogapaṭṭadāyikāvimānavatthu (17)
Āyogapaṭṭaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
29. 施扇天宫事(18)
29. Vidhūpanadāyikāvimānavatthu (18)
Vidhūpanaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
30. 施棕榈扇天宫事(19)
30. Tālavaṇṭadāyikāvimānavatthu (19)
Tālavaṇṭaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
31. 施孔雀羽天宫事(20)
31. Morahatthadāyikāvimānavatthu (20)
Morahatthaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
32. 施伞天宫事(二十一)
32. Chattadāyikāvimānavatthu (21)
Chattaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
33. 施鞋天宫事(二十二)
33. Upāhanadāyikāvimānavatthu (22)
Upāhanaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
34. 施饼天宫事(23)
34. Pūvadāyikāvimānavatthu (23)
Pūvaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
35. 施摩德咖天宫事(24)
35. Modakadāyikāvimānavatthu (24)
Modakaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe….
36. 施萨卡利咖天宫事(25)
36. Sakkhalikadāyikāvimānavatthu (25)
我以脆饼供养了一位正在托钵的比丘……(中略)……。
请看我这天宫,我是具足妙色的天女;
在千位天女之中,我为最胜,请看这福德的果报。
以布施、正行、自制与调伏,
我将前往那里,去了便不再忧愁。
‘‘Sakkhalikaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa…pe…. ‘‘Tassā me passa vimānaṃ, accharā kāmavaṇṇinīhamasmi; Accharāsahassassāhaṃ, pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. ‘‘Svāgataṃ vata me ajja, suppabhātaṃ suhuṭṭhitaṃ ; Yaṃ addasāmi devatāyo, accharā kāmavaṇṇiniyo . ‘‘Imāsāhaṃ dhammaṃ sutvā , kāhāmi kusalaṃ bahuṃ. Dānena samacariyāya, saññamena damena ca; Svāhaṃ tattha gamissāmi , yattha gantvā na socare’’ti.
第五 古提喇天宫
Guttilavimānaṃ pañcamaṃ.
第六 达德喇天宫事
6. Daddallavimānavatthu
你以色貌与荣光闪耀,具足荣光者;
在三十三天的诸天神中,您的容色最为超胜。
我未曾记得见过您,这是初次相见;
您究竟从何众而来,竟直呼我的名字?
善女子,我往昔在人间时,名为须跋陀;
我曾与你同为妻室,又是你的幼妹;
我于身坏命终之后,即从彼处解脱而逝;
投生于化乐天,成为诸天神的伴侣。
那些广造善行的众生,命终之后,便得赴天界;
善贤女啊,你当向那些人讲述自己的身世。
那么,你是以怎样的容色,又承谁的教导;
依怎样的布施,怎样的净行,成为如此具足声誉的女子?
获得这般声誉,又证得殊胜广大;
女神啊,我问你,你就说明:这是由什么业所得的果报?
我布施比你还多,却转生于较低的天界;
你布施较少,为何反而获得如此殊胜、广大的果报?
“天女,我问你,请告诉我:你这果报,究竟是从何业而来的呢?”
往昔,我曾亲见一位比丘,他令人心生敬爱,
我以饮食邀请了他——离婆多尊者,连同他自己,一共八位比丘。”
离婆多尊者出于慈悯,以我的利益为先,对我说道:”
“向僧团布施吧!”他这样告诉我,我便依言而行。
这供养僧团的布施,安立于不可计量的福田中;
而你施予个人的,那样的布施于你并无大果报。
如今我确切了知,供养僧团有大果报;
我若往生人间,当成为慷慨、远离悭吝者;
我将不放逸地,一再向僧团行布施。
帝释天,她曾生而为人,于往昔的人间之时;
她曾是我同夫的妻子,亦是我年幼的妹妹。
对于那些行祭祀的人,那些希求福德的众生,
“他们所做的有依福德,于中布施得大果报。”
“分享所得的果报:在应施之处行布施,即得大果报。”
四种行道者,四种住果者;
这就是僧团,正直安住,慧、戒、定具足。
那些行供养的人,那些渴求福德、期冀善报的有情,
凡所造作的有依福德,若献予僧团,便得广大果报。
这僧团的确广大、崇高,不可测量,犹如汪洋大海;
这些人中雄者的弟子们,确实最为殊胜;他们光明辉耀,宣说正法。
那些以僧团为对象而行布施的人,他们的所施,实是善施、善供、善祭。
这份归入僧团、安住稳固的供养,能感大果,为知世间者们所赞叹。
那些忆念如此布施、喜悦游行于世间者,
他们根除悭吝之垢及其根本,成为无可指责者,生于天界。
‘‘Daddallamānā vaṇṇena, yasasā ca yasassinī; Sabbe deve tāvatiṃse, vaṇṇena atirocasi. ‘‘Dassanaṃ nābhijānāmi, idaṃ paṭhamadassanaṃ; Kasmā kāyā nu āgamma, nāmena bhāsase mama’’nti. ‘‘Ahaṃ bhadde subhaddāsiṃ, pubbe mānusake bhave; Sahabhariyā ca te āsiṃ, bhaginī ca kaniṭṭhikā. ‘‘Sā ahaṃ kāyassa bhedā, vippamuttā tato cutā; Nimmānaratīnaṃ devānaṃ, upapannā sahabyata’’nti. ‘‘Pahūtakatakalyāṇā, te deve yanti pāṇino; Yesaṃ tvaṃ kittayissasi, subhadde jātimattano. ‘‘Atha tvaṃ kena vaṇṇena, kena vā anusāsitā; Kīdiseneva dānena, subbatena yasassinī. ‘‘Yasaṃ etādisaṃ pattā, visesaṃ vipulamajjhagā; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Aṭṭheva piṇḍapātāni, yaṃ dānaṃ adadaṃ pure; Dakkhiṇeyyassa saṅghassa, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. ‘‘Ahaṃ tayā bahutare bhikkhū, saññate brahmacārayo ; Tappesiṃ annapānena, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tayā bahutaraṃ datvā, hīnakāyūpagā ahaṃ ; Kathaṃ tvaṃ appataraṃ datvā, visesaṃ vipulamajjhagā; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Manobhāvanīyo bhikkhu, sandiṭṭho me pure ahu; Tāhaṃ bhattena nimantesiṃ, revataṃ attanaṭṭhamaṃ. ‘‘So me atthapurekkhāro, anukampāya revato; Saṅghe dehīti maṃvoca, tassāhaṃ vacanaṃ kariṃ. ‘‘Sā dakkhiṇā saṅghagatā, appameyye patiṭṭhitā; Puggalesu tayā dinnaṃ, na taṃ tava mahapphala’’nti. ‘‘Idānevāhaṃ jānāmi, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ; Sāhaṃ gantvā manussattaṃ, vadaññū vītamaccharā; Saṅghe dānāni dassāmi , appamattā punappuna’’nti. ‘‘Kā esā devatā bhadde, tayā mantayate saha; Sabbe deve tāvatiṃse, vaṇṇena atirocatī’’ti. ‘‘Manussabhūtā devinda, pubbe mānusake bhave; Sahabhariyā ca me āsi, bhaginī ca kaniṭṭhikā; Saṅghe dānāni datvāna, katapuññā virocatī’’ti. ‘‘Dhammena pubbe bhaginī, tayā bhadde virocati; Yaṃ saṅghamhi appameyye, patiṭṭhāpesi dakkhiṇaṃ. ‘‘Pucchito hi mayā buddho, gijjhakūṭamhi pabbate; Vipākaṃ saṃvibhāgassa, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ. ‘‘Yajamānānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ; Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ. ‘‘Taṃ me buddho viyākāsi, jānaṃ kammaphalaṃ sakaṃ; Vipākaṃ saṃvibhāgassa, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ. ‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā; Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito. ‘‘Yajamānānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ; Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ. ‘‘Eso hi saṅgho vipulo mahaggato, esappameyyo udadhīva sāgaro; Ete hi seṭṭhā naravīrasāvakā, pabhaṅkarā dhammamudīrayanti . ‘‘Tesaṃ sudinnaṃ suhutaṃ suyiṭṭhaṃ, ye saṅghamuddissa dadanti dānaṃ; Sā dakkhiṇā saṅghagatā patiṭṭhitā, mahapphalā lokavidūna vaṇṇitā. ‘‘Etādisaṃ yaññamanussarantā , ye vedajātā vicaranti loke; Vineyya maccheramalaṃ samūlaṃ, aninditā saggamupenti ṭhāna’’nti.
达德喇天宫第六
Daddallavimānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 贝沙瓦帝天宫事
7. Pesavatīvimānavatthu
这座天宫以水晶、银、金交织的网覆盖,我见到了种种奇妙的地面,极为可爱;
其中殿堂精妙构造,拱门庄严,缀满种种宝玉,这座天宫实在美丽。
它照耀十方,如同秋日驱散黑暗、放射千道光芒的太阳;
同样地,你的这座天宫闪耀,如夜间天顶带烟的火焰,明亮夺目。
它夺人眼目,如同空中闪电,安立高处,赏心悦目;
这里琵琶、鼓、铙钹之声回荡,你的天宫辉煌灿烂,犹如帝释天的都城。
此处有红莲花、白莲花、青莲花与拘婆离花,还有悦意花、般度迦花、诺迦迦花。
娑罗树繁花盛开,无忧树也正绽放,这里弥漫着种种树木的芬芳。
娑拉拉树、面包果树与菩迦树交缠错落,香茅藤蔓盛放悬垂。
那些生于水中的花卉,与那些生于陆地的林木,
人间、非人间与天界的,这一切皆在你的住处中生长。
你是由何种自制与调伏的果报,依何种业果而生到此处?
我所证得的这座天宫,具足白鹤、孔雀与鹧鸪之群聚游处,
为神圣天鹅王之所游履,群鸟翔集,回荡着鹬、凫、杜鹃的鸣唱。
种种蔓藤奇花与林木各呈其美,有紫葳树、阎浮树及无忧树相与环绕。
我所证得的这座天宫,是如何得来的,我将向您宣说。尊者,请谛听。
那时,我朝向那位受人敬奉、通达法义、为天人所尊崇的伟大者——
我以欢喜心,将花撒向已入涅槃、不可称量的优波提舍。
恭敬顶礼这位已证最上果位、持最后身的伟大仙人后,
我已舍离人身,今来到三十三天,安住于此。
‘‘Phalikarajatahemajālachannaṃ , vividhacitratalamaddasaṃ surammaṃ; Byamhaṃ sunimmitaṃ toraṇūpapannaṃ, rucakupakiṇṇamidaṃ subhaṃ vimānaṃ. ‘‘Bhāti ca dasa disā nabheva suriyo, sarade tamonudo sahassaraṃsī; Tathā tapatimidaṃ tava vimānaṃ, jalamiva dhūmasikho nise nabhagge. ‘‘Musatīva nayanaṃ sateratāva , ākāse ṭhapitamidaṃ manuññaṃ; Vīṇāmurajasammatāḷaghuṭṭhaṃ, iddhaṃ indapuraṃ yathā tavedaṃ. ‘‘Padumakumuduppalakuvalayaṃ, yodhika bandhukanojakā ca santi; Sālakusumitapupphitā asokā, vividhadumaggasugandhasevitamidaṃ. ‘‘Saḷalalabujabhujaka saṃyuttā , kusakasuphullitalatāvalambinīhi ; Maṇijālasadisā yasassinī, rammā pokkharaṇī upaṭṭhitā te. ‘‘Udakaruhā ca yetthi pupphajātā, thalajā ye ca santi rukkhajātā; Mānusakāmānussakā ca dibbā, sabbe tuyhaṃ nivesanamhi jātā. ‘‘Kissa saṃyamadamassayaṃ vipāko, kenāsi kammaphalenidhūpapannā; Yathā ca te adhigatamidaṃ vimānaṃ, tadanupadaṃ avacāsiḷārapamhe’’ti . ‘‘Yathā ca me adhigatamidaṃ vimānaṃ, koñcamayūracakora saṅghacaritaṃ; Dibya pilavahaṃsarājaciṇṇaṃ, dijakāraṇḍavakokilābhinaditaṃ. ‘‘Nānāsantānakapuppharukkhavividhā, pāṭalijambuasokarukkhavantaṃ; Yathā ca me adhigatamidaṃ vimānaṃ, taṃ te pavedayāmi suṇohi bhante. ‘‘Magadhavarapuratthimena , nāḷakagāmo nāma atthi bhante; Tattha ahosiṃ pure suṇisā, pesavatīti tattha jāniṃsu mamaṃ. ‘‘Sāhamapacitatthadhammakusalaṃ , devamanussapūjitaṃ mahantaṃ; Upatissaṃ nibbutamappameyyaṃ, muditamanā kusumehi abbhukiriṃ . ‘‘Paramagatigatañca pūjayitvā, antimadehadharaṃ isiṃ uḷāraṃ; Pahāya mānusakaṃ samussayaṃ, tidasagatā idha māvasāmi ṭhāna’’nti.
贝沙瓦帝天宫·第七
Pesavatīvimānaṃ sattamaṃ.
8. 末利天宫事
8. Mallikāvimānavatthu
身着黄衣,擎持黄幢,佩戴黄色庄严,光彩照人;
在曼妙的黄色之间,你宛如盛装而出,熠熠生辉。
你是何人?臂戴贝镯,身饰金带;
身覆金网,佩戴种种宝鬘。
这些饰物有的是金的,有的是珊瑚的,有的是珍珠的,有的是琉璃的;
嵌着猫眼石、红珊瑚,以及如鸽眼般的宝石,光彩绚烂。
其中有的发出孔雀般的美声,有的发出天鹅王般的美声,有的发出迦陵频伽般的美声;
“它们的鸣声悦耳动听,犹如五种乐器合奏出的妙音。”
“您的车乘华美悦目,种种珍宝严饰,灿然生辉;”
“种种颜色的宝石,错落有致,璀璨生辉。”
在那辆如金色雕像般庄严的车上,你伫立于其间,照亮了我所在的这片区域;
天女啊,既被问及,便请宣说:这是何种业行所得的果报。
它以金网编织而成,镶嵌宝石与黄金,缀满珍珠,再覆以金网。
当不可衡量的乔达摩佛般涅槃时,我以净信心行了供养。
我作了那为佛陀所称叹的善业之后,
远离忧愁,快乐安稳,喜悦自在。
‘‘Pītavatthe pītadhaje, pītālaṅkārabhūsite; Pītantarāhi vaggūhi, apiḷandhāva sobhasi. ‘‘Kā kambukāyūradhare , kañcanāveḷabhūsite; Hemajālakasañchanne , nānāratanamālinī. ‘‘Sovaṇṇamayā lohitaṅgamayā ca, muttāmayā veḷuriyamayā ca; Masāragallā sahalohitaṅgā , pārevatakkhīhi maṇīhi cittatā. ‘‘Koci koci ettha mayūrasussaro, haṃsassa rañño karavīkasussaro; Tesaṃ saro suyyati vaggurūpo, pañcaṅgikaṃ tūriyamivappavāditaṃ. ‘‘Ratho ca te subho vaggu , nānāratanacittito ; Nānāvaṇṇāhi dhātūhi, suvibhattova sobhati. ‘‘Tasmiṃ rathe kañcanabimbavaṇṇe, yā tvaṃ ṭhitā bhāsasi maṃ padesaṃ; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Sovaṇṇajālaṃ maṇisoṇṇacittitaṃ , muttācitaṃ hemajālena channaṃ ; Parinibbute gotame appameyye, pasannacittā ahamābhiropayiṃ. ‘‘Tāhaṃ kammaṃ karitvāna, kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ; Apetasokā sukhitā, sampamodāmanāmayā’’ti.
第八 末利天宫
Mallikāvimānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 维萨喇奇天宫事
9. Visālakkhivimānavatthu
明眸的少女,你名叫什么?在这怡人的质多拉达园中,
你为众天女所簇拥,遍行周游。
每当三十三天的天人们进入这座园林时,
他们都有随从与车驾,来到此处时缤纷绚丽。
而您来到此处,在园林中漫步时……
身上不见杂色,你的这身容貌因何而有?
“天帝,依于何业,我今得此色身与趣处;
其神通与威力,恳请谛听,补邻陀啊。”
我曾住在祥和的王舍城,名为苏难陀的优婆夷,
具足信心与戒行,常乐施舍。
衣物、饮食、坐卧处与灯明,
我以净信心,向正直者行布施。
于十四日、十五日,以及半月之第八日,
及彼殊胜半月斋期,圆满具足八支斋戒。
我守持布萨,恒常防护于戒,
以自制与布施,我居于此天宫。
乐于五学处,通达圣谛;
我是具眼者、声名远播的乔达摩的优婆夷。
我亲族家中的婢女,常时送来花鬘;
我便将这些花鬘,悉数供奉于世尊塔上。
于布萨日,我又持花鬘、香与涂香前去,
我以净信心,亲手供于塔上。
天王,以此业故,我获得如此容貌与去处;
神通与威德,皆由我所供奉的华鬘所生。
我曾持戒,此果报尚未成熟;
然而,天主,我期望成为一来者。
‘‘Kā nāma tvaṃ visālakkhi , ramme cittalatāvane; Samantā anupariyāsi, nārīgaṇapurakkhatā . ‘‘Yadā devā tāvatiṃsā, pavisanti imaṃ vanaṃ; Sayoggā sarathā sabbe, citrā honti idhāgatā. ‘‘Tuyhañca idha pattāya, uyyāne vicarantiyā; Kāye na dissatī cittaṃ, kena rūpaṃ tavedisaṃ; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Yena kammena devinda, rūpaṃ mayhaṃ gatī ca me; Iddhi ca ānubhāvo ca, taṃ suṇohi purindada. ‘‘Ahaṃ rājagahe ramme, sunandā nāmupāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. ‘‘Acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tassā me ñātikulā dāsī , sadā mālābhihārati; Tāhaṃ bhagavato thūpe, sabbamevābhiropayiṃ. ‘‘Uposathe cahaṃ gantvā, mālāgandhavilepanaṃ; Thūpasmiṃ abhiropesiṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tena kammena devinda, rūpaṃ mayhaṃ gatī ca me; Iddhī ca ānubhāvo ca, yaṃ mālaṃ abhiropayiṃ. ‘‘Yañca sīlavatī āsiṃ, na taṃ tāva vipaccati; Āsā ca pana me devinda, sakadāgāminī siya’’nti.
维萨喇奇天宫第九。
Visālakkhivimānaṃ navamaṃ.
10. 波利质多天宫事
10. Pāricchattakavimānavatthu
在波利质多树与拘毗陀罗树之间,那愉悦可意、令人心醉之处;
你编织着天界的花环,一边歌唱,满心欢喜。
当你起舞时,从你全身的各处肢体,
传出天界的声音,悦耳动听,令心欢喜。
当她起舞时,那些景象从她全身各处,周遍地——
天界的妙香飘散,芬芳纯净,令人赏心悦目。
她转动身体时,发辫上的饰物
他们的音声被听闻,宛如五部乐器的合奏。
头上的花冠被风拂动,随风摇曳;
其声可闻,犹如五部乐器合奏。
你头上的那些花鬘,清净芬芳,令人心悦;
那芬芳飘遍四方,犹如曼殊沙迦树。
你嗅闻到那清净的妙香,看见那非凡的容貌;
天女,你既被问,就请说明:这是何等业行所得的果报?
光明闪耀,焰光炽盛,兼具色泽与香气;
我持无忧花环,奉献于佛陀。
我行佛陀所称扬的善业后,
我无忧愁,快乐满足,喜悦而无病恼。
‘‘Pāricchattake koviḷāre, ramaṇīye manorame; Dibbamālaṃ ganthamānā, gāyantī sampamodasi. ‘‘Tassā te naccamānāya, aṅgamaṅgehi sabbaso; Dibbā saddā niccharanti, savanīyā manoramā. ‘‘Tassā te naccamānāya, aṅgamaṅgehi sabbaso; Dibbā gandhā pavāyanti, sucigandhā manoramā. ‘‘Vivattamānā kāyena, yā veṇīsu piḷandhanā. Tesaṃ suyyati nigghoso, tūriye pañcaṅgike yathā. ‘‘Vaṭaṃsakā vātadhutā , vātena sampakampitā; Tesaṃ suyyati nigghoso, tūriye pañcaṅgike yathā. ‘‘Yāpi te sirasmiṃ mālā, sucigandhā manoramā; Vāti gandho disā sabbā, rukkho mañjūsako yathā. ‘‘Ghāyase taṃ sucigandhaṃ , rūpaṃ passasi amānusaṃ ; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Pabhassaraṃ accimantaṃ, vaṇṇagandhena saṃyutaṃ; Asokapupphamālāhaṃ, buddhassa upanāmayiṃ. ‘‘Tāhaṃ kammaṃ karitvāna, kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ; Apetasokā sukhitā, sampamodāmanāmayā’’ti.
巴利差德咖天宫第十
Pāricchattakavimānaṃ dasamaṃ.
其中摄颂曰:
Tassuddānaṃ –
广大蔗座与藤蔓,古提罗篇次第连;
闪耀佩莎茉莉花,广目珊瑚树庄严。
Uḷāro ucchu pallaṅko, latā ca guttilena ca; Daddallapesamallikā, visālakkhi pāricchattako;
此品由此得名。
Vaggo tena pavuccatīti.
第四品 曼吉他咖品
4. Mañjiṭṭhakavaggo
一、曼吉他咖天宫事
1. Mañjiṭṭhakavimānavatthu
从那化现的、珍宝所成的天宫降下之后,
你步入这四时常开的娑罗树林。
天神啊,无论你立于哪棵娑罗树下,
那最胜的树便弯下身躯,撒下花朵。
风吹婆罗林,婆罗林摇荡,众鸟栖止其中;
其香遍诸方,如曼殊沙迦树。
你嗅此净香,见彼非凡之容,
"天女,你既被问到,便请说明:这是何种业所感的果报?"
我又以娑罗花,精心制成花鬘;
怀净信心,亲手将它敬奉于佛陀。
如此,我造作了佛陀所称赞的善业之后,
我们远离忧愁,快乐欢喜,心意悦乐。
‘‘Mañjiṭṭhake vimānasmiṃ, soṇṇavālukasanthate ; Pañcaṅgike turiyena , ramasi suppavādite. ‘‘Tamhā vimānā oruyha, nimmitā ratanāmayā; Ogāhasi sālavanaṃ, pupphitaṃ sabbakālikaṃ. ‘‘Yassa yasseva sālassa, mūle tiṭṭhasi devate; So so muñcati pupphāni, onamitvā dumuttamo. ‘‘Vāteritaṃ sālavanaṃ, ādhutaṃ dijasevitaṃ; Vāti gandho disā sabbā, rukkho mañjūsako yathā. ‘‘Ghāyase taṃ sucigandhaṃ, rūpaṃ passasi amānusaṃ; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, dāsī ayirakule ahuṃ; Buddhaṃ nisinnaṃ disvāna, sālapupphehi okiriṃ. ‘‘Vaṭaṃsakañca sukataṃ, sālapupphamayaṃ ahaṃ; Buddhassa upanāmesiṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tāhaṃ kammaṃ karitvāna, kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ; Apetasokā sukhitā, sampamodāmanāmayā’’ti.
曼吉德咖天宫 第一
Mañjiṭṭhakavimānaṃ paṭhamaṃ.
巴巴萨喇天宫事 第二
2. Pabhassaravimānavatthu
你遍身放出极净妙的色身光辉,穿着深红色的天衣;
具大神通、身如檀香般悦目的美丽天女,你是谁?你礼拜我。
你的这张卧榻极为珍贵,以种种宝石装饰,灿烂悦目;
你端坐其上,光明照耀,辉光显赫,犹如诸天之王的帝释在欢喜园中。
你正在天界受用此果报,天女啊,既我问你,便请为我明示。
“尊者,您为乞食而行时,我供养了花环与糖浆;”
“如今我正于天界中,感受着那个业的果报。”
“尊者,我心中懊悔,我犯了过错,感到痛苦;”
“我未曾听闻法王所善说的法。”
尊者,我这样对您说:‘我所怜悯的某个人……’
你们当以法王所善说的法来教导他。
那些对佛陀、法与僧宝有信心的人,
他们以寿命、名声与荣光胜过我。
于威德与容貌上,犹胜于我,
尚有其他天神,比我更具大威神力。
‘‘Pabhassaravaravaṇṇanibhe , surattavatthavasane ; Mahiddhike candanaruciragatte, kā tvaṃ subhe devate vandase mamaṃ. ‘‘Pallaṅko ca te mahaggho, nānāratanacittito ruciro; Yattha tvaṃ nisinnā virocasi, devarājāriva nandane vane. ‘‘Kiṃ tvaṃ pure sucaritamācarī bhadde, kissa kammassa vipākaṃ; Anubhosi devalokasmiṃ, devate pucchitācikkha; Kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Piṇḍāya te carantassa, mālaṃ phāṇitañca adadaṃ bhante; Tassa kammassidaṃ vipākaṃ, anubhomi devalokasmiṃ. ‘‘Hoti ca me anutāpo, aparaddhaṃ dukkhitañca me bhante; Sāhaṃ dhammaṃ nāssosiṃ, sudesitaṃ dhammarājena. ‘‘Taṃ taṃ vadāmi bhaddante, ‘yassa me anukampiyo koci; Dhammesu taṃ samādapetha’, sudesitaṃ dhammarājena. ‘‘Yesaṃ atthi saddhā buddhe, dhamme ca saṅgharatane; Te maṃ ativirocanti, āyunā yasasā siriyā. ‘‘Patāpena vaṇṇena uttaritarā, Aññe mahiddhikatarā mayā devā’’ti;
遍净天宫第二。
Pabhassaravimānaṃ dutiyaṃ.
3. 那嘎天宫事
3. Nāgavimānavatthu
你已证得天界神通,具足大威德。你从前做人的时候,曾造作什么福业?
佛陀——金色之身——为我开示了集、苦与无常;
开示了无为法、苦灭的永恒,以及道,我由此得以了知。
我寿命短促,命终之后,从那里逝去,投生于三十三天众中,享有盛名;
我是帝释天的一位妻子,名为‘荣胜’,名闻诸方。
‘‘Alaṅkatā maṇikañcanācitaṃ, sovaṇṇajālacitaṃ mahantaṃ; Abhiruyha gajavaraṃ sukappitaṃ, idhāgamā vehāyasaṃ antalikkhe. ‘‘Nāgassa dantesu duvesu nimmitā, acchodakā paduminiyo suphullā; Padumesu ca turiyagaṇā pabhijjare, imā ca naccanti manoharāyo. ‘‘Deviddhipattāsi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. ‘‘Bārāṇasiyaṃ upasaṅkamitvā, buddhassahaṃ vatthayugaṃ adāsiṃ; Pādāni vanditvā chamā nisīdiṃ, vittā cahaṃ añjalikaṃ akāsiṃ. ‘‘Buddho ca me kañcanasannibhattaco, adesayi samudayadukkhaniccataṃ; Asaṅkhataṃ dukkhanirodhasassataṃ, maggaṃ adesayi yato vijānisaṃ; ‘‘Appāyukī kālakatā tato cutā, upapannā tidasagaṇaṃ yasassinī; Sakkassahaṃ aññatarā pajāpati, yasuttarā nāma disāsu vissutā’’ti.
那嘎天宫·第三
Nāgavimānaṃ tatiyaṃ.
4. 阿罗玛天宫事
4. Alomavimānavatthu
天女,你以如此殊妙的容色立于此处——
她普照一切方向,犹如药草星(太白金星)一般。
你是依何因缘,而有这样的容色……
你的容色,照耀十方。
那位天女满心欢喜……目犍连尊者问起时,她便说明这是何等业行所感的果报。
我曾在波罗奈城,向太阳族的佛陀,
以净信心,亲手供养了干麦饼。
请看这无盐干麦饼团的果报;
见到了快乐的阿罗玛,谁还会不愿行福德呢?
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahañca bārāṇasiyaṃ, buddhassādiccabandhuno; Adāsiṃ sukkhakummāsaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Sukkhāya aloṇikāya ca, passa phalaṃ kummāsapiṇḍiyā; Alomaṃ sukhitaṃ disvā, ko puññaṃ na karissati. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
阿罗玛天宫 第四
Alomavimānaṃ catutthaṃ.
第五 甘吉咖施者天宫事
5. Kañjikadāyikāvimānavatthu
在安达卡文达,我向佛陀——日种者——
我供养了枣子所煮的食物、酸粥,及油熏的饮食。
纵使得为转轮王的王后,
那样一位诸相具足、随顺夫君的女子;
尚不及一碗酸粥布施功德的十六分之一。
一百金币、一百骏马、一百骡车,
十万佩戴宝石耳环的少女,
即便是一份粥的布施,也不及其十六分之一。
百头雪山之象,牙如车辕,高大雄健,
系着金色肚带的巨象,身披金饰之衣;
也尚不及一碗粥食之施的十六分之一。
即使有人能在此成为四大洲的主宰,
也不及一碗粥食之施的十六分之一。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ andhakavindamhi, buddhassādiccabandhuno; Adāsiṃ kolasampākaṃ, kañjikaṃ teladhūpitaṃ. ‘‘Pipphalyā lasuṇena ca, missaṃ lāmañjakena ca; Adāsiṃ ujubhūtasmiṃ , vippasannena cetasā. ‘‘Yā mahesittaṃ kāreyya, cakkavattissa rājino; Nārī sabbaṅgakalyāṇī, bhattu cānomadassikā; Ekassa kañjikadānassa, kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. ‘‘Sataṃ nikkhā sataṃ assā, sataṃ assatarīrathā; Sataṃ kaññāsahassāni, āmuttamaṇikuṇḍalā; Ekassa kañjikadānassa, kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. ‘‘Sataṃ hemavatā nāgā, īsādantā urūḷhavā; Suvaṇṇakacchā mātaṅgā, hemakappanavāsasā; Ekassa kañjikadānassa, kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. ‘‘Catunnamapi dīpānaṃ, issaraṃ yodha kāraye; Ekassa kañjikadānassa, kalaṃ nāgghati soḷasi’’nti.
甘吉咖施女天宫第五
Kañjikadāyikāvimānaṃ pañcamaṃ.
维哈喇天宫事
6. Vihāravimānavatthu
当你起舞之时,你身体的每一处,
便流溢出天界的音声,悦耳动听,令心欢喜。
当你舞动之时,你全身的一切部位,
天界的香气四散飘溢,纯净芬芳,令人怡悦。
当她转动身体时,辫子间那些饰物——
它们发出的音声,犹如五部乐器的合奏。
花冠被风吹拂,随风摇曳,
它们发出的声响,犹如五种乐器合奏般悦耳。
你顶上的花鬘,洁净芬芳,令人悦意,
你闻到这纯净的香气,看见这超乎人间的容貌;
女神,既然被问起,请说明:这是何种业的果报?
尊者,在舍卫城,我的一位善友为僧团建造了大寺;
我于此生起净信,随喜在心;也见到那住所,以及我所爱的她。
正是凭着这份纯净的随喜,我获得了这座奇妙非凡、令人叹为观止的天宫。
我的宫殿楼阁耸立,座座尖顶高阁,皆经精心划分,比例匀称。
种种莲花遍覆,白莲交织其间;
芬芳随风飘散,微风轻柔怡人。
阎浮树、菠萝蜜树、棕榈树,以及成片的椰子林;
种种树木生于天宫之内,并非人工栽种。
种种乐器齐鸣,天女们的歌声相应和鸣;
即便有人在梦中见到我,那人也当满心欢喜。
正是因为您那清净的随喜,您才获得这座殊胜可观的天宫。
尊者,她曾是我的同伴,为僧团建造了大精舍;
她已了知法,行于布施,生于化乐天众之中。
因此,你们要劝勉他人:富有的人啊,向僧团行布施吧!
你们当以净信之心听闻正法;这已得的人身,极为难得。
那条道路,由道之主——具梵天音声、金色皮肤者——所教导。
那些为善士所称叹的八种补特伽罗,即是此四双;
他们是善逝的弟子,堪受供养。布施于他们,得大果报。
四种向道者,以及四种住果者,
这样的僧团,正直而行,安住于智慧与戒律。
“对于那些行祭祀的人,对于那些渴求功德的众生,”
造作依止的福德时,布施僧团,得大果报。
这僧团确实广大无量、崇高殊胜,如大海一般不可称量。
这些最胜者——人雄的弟子们,如同光明的传扬者,宣流着正法。
凡以僧团为对象而行布施者,其所施便是善施、善供、善献。
此供养若归于僧团而得安立,果报极大,为世间解所称扬。
那些生起喜悦、游行于世的人,忆念这样的供养,
他们从根拔除了悭吝的垢秽,清白无讥,终至天界。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā. ‘‘Tassā te naccamānāya, aṅgamaṅgehi sabbaso; Dibbā saddā niccharanti, savanīyā manoramā. ‘‘Tassā te naccamānāya, aṅgamaṅgehi sabbaso; Dibbā gandhā pavāyanti, sucigandhā manoramā. ‘‘Vivattamānā kāyena, yā veṇīsu piḷandhanā; Tesaṃ suyyati nigghoso, turiye pañcaṅgike yathā. ‘‘Vaṭaṃsakā vātadhutā, vātena sampakampitā; Tesaṃ suyyati nigghoso, turiye pañcaṅgike yathā. ‘‘Yāpi te sirasmiṃ mālā, sucigandhā manoramā; ‘‘Ghāyase taṃ sucigandhaṃ, rūpaṃ passasi amānusaṃ; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Sāvatthiyaṃ mayhaṃ sakhī bhadante, saṅghassa kāresi mahāvihāraṃ; Tatthappasannā ahamānumodiṃ, disvā agārañca piyañca metaṃ. ‘‘Tāyeva me suddhanumodanāya, laddhaṃ vimānabbhutadassaneyyaṃ; Samantato soḷasayojanāni, vehāyasaṃ gacchati iddhiyā mama. ‘‘Kūṭāgārā nivesā me, vibhattā bhāgaso mitā; Daddallamānā ābhanti, samantā satayojanaṃ. ‘‘Pokkharañño ca me ettha, puthulomanisevitā; Acchodakā vippasannā, soṇṇavālukasanthatā. ‘‘Nānāpadumasañchannā, puṇḍarīkasamotatā ; Surabhī sampavāyanti, manuññā māluteritā. ‘‘Jambuyo panasā tālā, nāḷikeravanāni ca; Antonivesane jātā, nānārukkhā aropimā. ‘‘Nānātūriyasaṅghuṭṭhaṃ , accharāgaṇaghositaṃ; Yopi maṃ supine passe, sopi vitto siyā naro. ‘‘Etādisaṃ abbhutadassaneyyaṃ, vimānaṃ sabbasopabhaṃ; Mama kammehi nibbattaṃ, alaṃ puññāni kātave’’ti. ‘‘Tāyeva te suddhanumodanāya, laddhaṃ vimānabbhutadassaneyyaṃ; Yā ceva sā dānamadāsi nārī, tassā gatiṃ brūhi kuhiṃ uppannā sā’’ti. ‘‘Yā sā ahu mayhaṃ sakhī bhadante, saṅghassa kāresi mahāvihāraṃ; Viññātadhammā sā adāsi dānaṃ, uppannā nimmānaratīsu devesu. ‘‘Pajāpatī tassa sunimmitassa, acintiyā kammavipākā tassa; Yametaṃ pucchasi kuhiṃ uppannā sāti, taṃ te viyākāsiṃ anaññathā ahaṃ. ‘‘Tenahaññepi samādapetha, saṅghassa dānāni dadātha vittā; Dhammañca suṇātha pasannamānasā, sudullabho laddho manussalābho. ‘‘Yaṃ maggaṃ maggādhipatī adesayi , brahmassaro kañcanasannibhattaco; Saṅghassa dānāni dadātha vittā, mahapphalā yattha bhavanti dakkhiṇā. ‘‘Ye puggalā aṭṭha sataṃ pasatthā, cattāri etāni yugāni honti; Te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā, etesu dinnāni mahapphalāni. ‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā; Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito. ‘‘Yajamānānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ; Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ. ‘‘Eso hi saṅgho vipulo mahaggato, esappameyyo udadhīva sāgaro; Etehi seṭṭhā naravīrasāvakā, pabhaṅkarā dhammamudīrayanti . ‘‘Tesaṃ sudinnaṃ suhutaṃ suyiṭṭhaṃ, ye saṅghamuddissa dadanti dānaṃ; Sā dakkhiṇā saṅghagatā patiṭṭhitā, mahapphalā lokavidūna vaṇṇitā. ‘‘Etādisaṃ yaññamanussarantā, ye vedajātā vicaranti loke; Vineyya maccheramalaṃ samūlaṃ, aninditā saggamupenti ṭhāna’’nti.
第六 维哈喇天宫
Vihāravimānaṃ chaṭṭhaṃ.
第七 四女天宫事
7. Caturitthivimānavatthu
我曾以一小束青莲花,供养一位正在托钵乞食的比丘;
就在那高耸的祭柱旁,在那座殊妙、布局齐整而可爱的城中,
正因如此,我才拥有这般色泽……我的光芒遍照一切方向。」
在Esikā的高地,在那座殊胜可爱的Paṇṇakata城中。
因此,我有这些容色……(中略)……我的光明遍照一切方所。
我布施了那白根绿叶、生于湖水中的莲花;
比丘为乞食而行,于高柱所在之处。
以此业故,我得如是端严容貌……我的容貌,遍照十方。
依此善业,我得如是容色……我的容色遍照十方,光芒照耀。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Indīvarānaṃ hatthakaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa; Esikānaṃ uṇṇatasmiṃ, nagaravare paṇṇakate ramme. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadissā pabhāsatī’’ti. ‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Nīluppalahatthakaṃ ahamadāsiṃ, bhikkhuno piṇḍāya carantassa; Esikānaṃ uṇṇatasmiṃ, nagaravare paṇṇakate ramme. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. ‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Odātamūlakaṃ haritapattaṃ, udakasmiṃ sare jātaṃ ahamadāsiṃ; Bhikkhuno piṇḍāya carantassa, esikānaṃ uṇṇatasmiṃ; Nagaravare paṇṇakate ramme. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. ‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ sumanā sumanassa sumanamakuḷāni, dantavaṇṇāni ahamadāsiṃ; Bhikkhuno piṇḍāya carantassa, esikānaṃ uṇṇatasmiṃ; Nagaravare paṇṇakate ramme. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第七 四女天宫
Caturitthivimānaṃ sattamaṃ.
第八 安巴天宫事
8. Ambavimānavatthu
你的天界芒果园,悦意怡人,其间矗立着一座宏大的宫殿。
一盏金色大灯在此长燃不熄,
四周为结满布果的树木所环绕。
我前世在人中,于人间界做人时,见有染污的沙门,所行秽恶,曾目睹他以食物与饮料为障碍,并亲手损毁他人布施之福。
‘‘Dibbaṃ te ambavanaṃ rammaṃ, pāsādettha mahallako; Nānāturiyasaṅghuṭṭho, accharāgaṇaghosito. ‘‘Padīpo cettha jalati, niccaṃ sovaṇṇayo mahā; Dussaphalehi rukkhehi, samantā parivārito. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti; Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; Vihāraṃ saṅghassa kāresiṃ, ambehi parivāritaṃ. ‘‘Pariyosite vihāre, kārente niṭṭhite mahe; Ambehi chādayitvāna , katvā dussamaye phale. ‘‘Padīpaṃ tattha jāletvā, bhojayitvā gaṇuttamaṃ; Niyyādesiṃ taṃ saṅghassa, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tena me ambavanaṃ rammaṃ, pāsādettha mahallako; Nānāturiyasaṅghuṭṭho, accharāgaṇaghosito. ‘‘Padīpo cettha jalati, niccaṃ sovaṇṇayo mahā; Dussaphalehi rukkhehi, samantā parivārito. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第八 安巴天宫
Ambavimānaṃ aṭṭhamaṃ.
九 毕德天宫事
9. Pītavimānavatthu
身着黄衣,高举黄旗,以黄色饰物盛装打扮;
周身涂以黄檀香,佩戴着黄莲花环。
居于黄色楼阁,卧于黄色床榻,坐于黄色座具,使用黄色器皿;
黄色的华盖、黄色的车乘、黄色的骏马、黄色的拂尘。
“天女,既被问及,请你说明:这是何等业所得的果报?”
“尊者,有一种蔓藤名叫苦瓜,其味苦涩,不为人所乐。”
那时,一头牛把我抵死了,当时我的心正向着佛塔,还没走到。
凭依此业,诸天之主,摩伽婆,天界之象,
我舍离人身之后,便得与你为伴。
听闻此语,三十三天之主,摩伽婆,天界之象,
为使三十三天欢喜,便这样对摩多利说道:
请看,摩多利,这奇妙而缤纷的业果;
即便只是微小的布施,福德亦得广大果报。
于净信心中,没有所谓微不足道的供养;
无论是对如来、正自觉者,还是对他的声闻弟子。
无论他住世,还是入般涅槃,若以平等心,所获的果报便无差别。
诸如来出现于世,确是为了利益众多众生;
施主们在那里做了供养,便往生天界。
‘‘Pītavatthe pītadhaje, pītālaṅkārabhūsite; Pītacandanalittaṅge, pītauppalamālinī . ‘‘Pītapāsādasayane, pītāsane pītabhājane; Pītachatte pītarathe, pītasse pītabījane. ‘‘Kiṃ kammamakarī bhadde, pubbe mānusake bhave; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Kosātakī nāma latatthi bhante, tittikā anabhicchitā; Tassā cattāri pupphāni, thūpaṃ abhihariṃ ahaṃ. ‘‘Satthu sarīramuddissa, vippasannena cetasā; Nāssa maggaṃ avekkhissaṃ, na taggamanasā satī. ‘‘Tato maṃ avadhī gāvī, thūpaṃ apattamānasaṃ; Tañcāhaṃ abhisañceyyaṃ, bhiyyo nūna ito siyā. ‘‘Tena kammena devinda, maghavā devakuñjaro; Pahāya mānusaṃ dehaṃ, tava sahabya māgatā’’ti. Idaṃ sutvā tidasādhipati, maghavā devakuñjaro; Tāvatiṃse pasādento, mātaliṃ etadabravi . ‘‘Passa mātali accheraṃ, cittaṃ kammaphalaṃ idaṃ; Appakampi kataṃ deyyaṃ, puññaṃ hoti mahapphalaṃ. ‘‘Natthi citte pasannamhi, appakā nāma dakkhiṇā; Tathāgate vā sambuddhe, atha vā tassa sāvake. ‘‘Ehi mātali amhepi, bhiyyo bhiyyo mahemase; Tathāgatassa dhātuyo, sukho puññāna muccayo. ‘‘Tiṭṭhante nibbute cāpi, same citte samaṃ phalaṃ; Cetopaṇidhihetu hi, sattā gacchanti suggatiṃ. ‘‘Bahūnaṃ vata atthāya, uppajjanti tathāgatā; Yattha kāraṃ karitvāna, saggaṃ gacchanti dāyakā’’ti.
毕德天宫 第九
Pītavimānaṃ navamaṃ.
10. 伍差天宫事
10. Ucchuvimānavatthu
以荣光、容貌、名声与威德,你犹如梵天,在三十三天诸神与帝释天之中。
佩戴青莲花鬘,发髻编束,肤色如金的女神,我请问你:
盛装严饰,身着最胜妙衣,你是谁,吉祥的女神?你向我恭敬合掌。
您是因善行布施,还是持戒与自制,而得生善趣,成为名闻远播的女神?
那时,尊者,就在这个村子里,您为乞食来到了我们家中;
那时,我满怀净信,以无量的喜悦,供养了您一段甘蔗。
过后,婆婆来追问我说:‘媳妇,你将甘蔗扔到何处去了?’
我既未丢弃,也不曾自己食用,是我亲手供养了那位寂静的比丘。
‘这儿是由你作主,还是由我作主?’婆婆就这样呵责我;
她拾起土块向我掷来,我因此命终,死后转生为天女。
那正是我往昔所行的善业,如今我自身享用此快乐的果报;
我与诸天人共相游乐,欢享五种妙欲功德。
那正是我所造的善业,我如今亲自领受这快乐的果报;
我为天主所护,得三十三天守护,圆满具足五种妙欲;
如此福德之果广大无量,我那甘蔗的供养有大果报。
我蒙天王护持,为三十三天所守护,犹如千眼释在欢喜园中一般。
‘‘Obhāsayitvā pathaviṃ sadevakaṃ, atirocasi candimasūriyā viya; Siriyā ca vaṇṇena yasena tejasā, brahmāva deve tidase sahindake. ‘‘Pucchāmi taṃ uppalamāladhārinī, āveḷinī kañcanasannibhattace; Alaṅkate uttamavatthadhārinī, kā tvaṃ subhe devate vandase mamaṃ. ‘‘Kiṃ tvaṃ pure kammamakāsi attanā, manussabhūtā purimāya jātiyā; Dānaṃ suciṇṇaṃ atha sīlasaññamaṃ, kenupapannā sugatiṃ yasassinī; ‘‘Idāni bhante imameva gāmaṃ, piṇḍāya amhāka gharaṃ upāgami; Tato te ucchussa adāsi khaṇḍikaṃ, pasannacittā atulāya pītiyā; ‘‘Sassu ca pacchā anuyuñjate mamaṃ, kahaṃ nu ucchuṃ vadhuke avākirī; Na chaḍḍitaṃ no pana khāditaṃ mayā, santassa bhikkhussa sayaṃ adāsahaṃ. ‘‘Tuyhaṃnvidaṃ issariyaṃ atho mama, itissā sassu paribhāsate mamaṃ; Leḍḍuṃ gahetvā pahāraṃ adāsi me, tato cutā kālakatāmhi devatā. ‘‘Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā, sukhañca kammaṃ anubhomi attanā; Devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ, modāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi. ‘‘Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā, sukhañca kammaṃ anubhomi attanā; Devindaguttā tidasehi rakkhitā, samappitā kāmaguṇehi pañcahi. ‘‘Etādisaṃ puññaphalaṃ anappakaṃ, mahāvipākā mama ucchudakkhiṇā; Devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ, modāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi. ‘‘Etādisaṃ puññaphalaṃ anappakaṃ, mahājutikā mama ucchudakkhiṇā; Devindaguttā tidasehi rakkhitā, sahassanettoriva nandane vane. ‘‘Tuvañca bhante anukampakaṃ viduṃ, upecca vandiṃ kusalañca pucchisaṃ; Tato te ucchussa adāsiṃ khaṇḍikaṃ, pasannacittā atulāya pītiyā’’ti.
伍差天宫第十。
Ucchuvimānaṃ dasamaṃ.
11. 万达那天宫
11. Vandanavimānavatthu
天女啊,你以殊妙之色身,伫立于此,
照亮一切方向,犹如那颗辉耀的晨星。
那位天女满心欢喜……说道:“这是何种业所感的果报?”
我于人间为人时,见到持戒的沙门;
我礼敬其双足,令心净信,欢喜合掌致敬。
依此我获得如是容色……乃至……我的容色遍照一切方所。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe. … Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, disvāna samaṇe sīlavante; Pādāni vanditvā manaṃ pasādayiṃ, vittā cahaṃ añjalikaṃ akāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
礼敬天宫第十一
Vandanavimānaṃ ekādasamaṃ.
拉朱玛喇天宫事
12. Rajjumālāvimānavatthu
天女,你容色胜妙,伫立于此,
你舒展手足,在悦耳的乐声中翩然起舞。
当你翩然舞动时,全身的每一肢节、每一部分,
天界般的声音流溢而出,悦耳动听,怡悦心神。
当您起舞之时,您全身上下的所有肢节,
天界的芳香飘散而出,纯净芬芳,令人怡悦。
当您转动身躯之时,那些系于发辫上的饰物,
它们所发出的声响,犹如五支乐器合奏,悦耳动听。
您顶上的花鬘,清净芬芳、悦意怡人,
其香遍诸方,犹如曼殊萨咖树。
我往昔曾在迦耶城为婆罗门作婢女,
福德微薄,不吉不祥,人们称我为‘拉朱玛拉’(绳鬘)。
责骂、打杀与威吓,我时常遭受;
我提着水罐,走出家门,前去取水。
我打好一个结实的套索,系在树枝上;
于是我向四方眺望:到底是谁依林而住?
在那里,我见到了正自觉者——利益一切世间的牟尼;
他坐于树下,正入禅那,安住于无所畏之中。
那时我心生惊畏,甚为奇崛,汗毛尽竖;
此栖身林间者,究竟是谁?是人,还是天神?
他庄严可敬,令人净信,从林中来,趋入寂静无恼之境;
一见之下,我心即生净信与欢喜,此人绝非等闲之辈。
他守护根门,乐于禅那,心意从无外驰;
他利益一切世间,此位决定是佛陀。
令人生畏、不可轻近,犹如居于洞穴中的狮子;
稀有难遇,犹如优昙钵花般。
那位如来以柔和的话语与我慰问交谈之后,
他对我说:‘拉朱玛拉,去皈依如来吧。’
那时,我听闻了那无瑕、有益、清净的话语,
那话语柔和、细腻、悦耳,能消除一切忧伤。
他知我心已调柔,具足净信,内心清净,
那饶益一切世间的如来,便教导我:
“此是苦,此是苦的生起,
这是苦的息灭,是直达不死之境的坦途。
我安住于那悲悯善者的教诫中,
证得了不死、寂静、无退灭的涅槃境界。
莲华与善触,还有那些手持琵琶、音声悠扬的女子;
欢喜、极喜、金施,以及那位绽放净妙微笑的女子。
阿蓝菩、杂发女、白莲女,还有那位极具威严的女子;
鹿触女、善触女、善贤女,及音声柔和、言辞婉转之女。
这些与其他更殊胜的、能唤醒天女的女子,
她们都会按时来到我这里,那些天女便与我亲切交谈。
来吧,我们起舞歌唱;来吧,我们令你欢欣喜乐;
这并非未积福德者能得,唯有已积福德者方能享有。
无忧的欢喜园,悦意迷人,是三十三天的广大林苑;
未造福业的人,在此世与来世都无有快乐。
已造福业的人,在此世与来世皆得快乐;
凡渴望与他们同伴的人,应当广造众多善业。
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Hatthapāde ca viggayha, naccasi suppavādite. ‘‘Tassā te naccamānāya, aṅgamaṅgehi sabbaso; Dibbā saddā niccharanti, savanīyā manoramā. ‘‘Tassā te naccamānāya, aṅgamaṅgehi sabbaso; Dibbā gandhā pavāyanti, sucigandhā manoramā. ‘‘Vivattamānā kāyena, yā veṇīsu piḷandhanā; Tesaṃ suyyati nigghoso, turiye pañcaṅgike yathā. ‘‘Vaṭaṃsakā vātadhutā, vātena sampakampitā; Tesaṃ suyyati nigghoso, turiye pañcaṅgike yathā. ‘‘Yāpi te sirasmiṃ mālā, sucigandhā manoramā; Vāti gandho disā sabbā, rukkho mañjūsako yathā. ‘‘Dāsī ahaṃ pure āsiṃ, gayāyaṃ brāhmaṇassahaṃ; Appapuññā alakkhikā, rajjumālāti maṃ viduṃ . ‘‘Akkosānaṃ vadhānañca, tajjanāya ca uggatā ; Kuṭaṃ gahetvā nikkhamma, agañchiṃ udahāriyā . ‘‘Vipathe kuṭaṃ nikkhipitvā, vanasaṇḍaṃ upāgamiṃ; Idhevāhaṃ marissāmi, ko attho jīvitena me. ‘‘Daḷhaṃ pāsaṃ karitvāna, āsumbhitvāna pādape; Tato disā vilokesiṃ,ko nu kho vanamassito. ‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, sabbalokahitaṃ muniṃ; Nisinnaṃ rukkhamūlasmiṃ, jhāyantaṃ akutobhayaṃ. ‘‘Tassā me ahu saṃvego, abbhuto lomahaṃsano; Ko nu kho vanamassito, manusso udāhu devatā. ‘‘Pāsādikaṃ pasādanīyaṃ, vanā nibbanamāgataṃ; Disvā mano me pasīdi, nāyaṃ yādisakīdiso. ‘‘Guttindriyo jhānarato, abahiggatamānaso; Hito sabbassa lokassa, buddho ayaṃ bhavissati. ‘‘Bhayabheravo durāsado, sīhova guhamassito; Dullabhāyaṃ dassanāya, pupphaṃ odumbaraṃ yathā. ‘‘So maṃ mudūhi vācāhi, ālapitvā tathāgato; Rajjumāleti maṃvoca, saraṇaṃ gaccha tathāgataṃ. ‘‘Tāhaṃ giraṃ suṇitvāna, nelaṃ atthavatiṃ suciṃ; Saṇhaṃ muduñca vagguñca, sabbasokāpanūdanaṃ. ‘‘Kallacittañca maṃ ñatvā, pasannaṃ suddhamānasaṃ; Hito sabbassa lokassa, anusāsi tathāgato. ‘‘Idaṃ dukkhanti maṃvoca, ayaṃ dukkhassa sambhavo; Dukkha nirodho maggo ca , añjaso amatogadho. ‘‘Anukampakassa kusalassa, ovādamhi ahaṃ ṭhitā; Ajjhagā amataṃ santiṃ, nibbānaṃ padamaccutaṃ. ‘‘Sāhaṃ avaṭṭhitāpemā, dassane avikampinī; Mūlajātāya saddhāya, dhītā buddhassa orasā. ‘‘Sāhaṃ ramāmi kīḷāmi, modāmi akutobhayā; Dibbamālaṃ dhārayāmi, pivāmi madhumaddavaṃ. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, paṭibodhaṃ karonti me; Āḷambo gaggaro bhīmo, sādhuvādī ca saṃsayo. ‘‘Pokkharo ca suphasso ca, vīṇāmokkhā ca nāriyo; Nandā ceva sunandā ca, soṇadinnā sucimhitā. ‘‘Alambusā missakesī ca, puṇḍarīkātidāruṇī ; Eṇīphassā suphassā ca, subhaddā muduvādinī. ‘‘Etā caññā ca seyyāse, accharānaṃ pabodhikā; Tā maṃ kālenupāgantvā, abhibhāsanti devatā. ‘‘Handa naccāma gāyāma, handa taṃ ramayāmase; Nayidaṃ akatapuññānaṃ, katapuññānamevidaṃ. ‘‘Asokaṃ nandanaṃ rammaṃ, tidasānaṃ mahāvanaṃ; Sukhaṃ akatapuññānaṃ, idha natthi parattha ca. ‘‘Sukhañca katapuññānaṃ, idha ceva parattha ca; Tesaṃ sahabyakāmānaṃ, kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ; Katapuññā hi modanti, sagge bhogasamaṅgino. ‘‘Bahūnaṃ vata atthāya, uppajjanti tathāgatā; Dakkhiṇeyyā manussānaṃ, puññakhettānamākarā; Yattha kāraṃ karitvāna, sagge modanti dāyakā’’ti.
拉朱玛喇天宫第十二
Rajjumālāvimānaṃ dvādasamaṃ.
深红者、辉耀者、龙象者,无毛者与酸粥布施女;
精舍天宫、四柱天宫、黄天宫、甘蔗天宫、礼敬天宫、绳鬘天宫。
Mañjiṭṭhā pabhassarā nāgā, alomākañjikadāyikā; Vihāracaturitthambā, pītā ucchuvandanarajjumālā ca; Vaggo tena pavuccatīti.
第二 男天宫品
2. Purisavimānaṃ
第五 大车品
5. Mahārathavaggo
第一 曼杜咖天子天宫事
1. Maṇḍūkadevaputtavimānavatthu
试看:仅是片刻的净信,我便得到了如此的神通与声望;
且看我的威神力,看我这光彩的容貌与光明。
那些长久以来听闻乔达摩正法的人,
他们已抵达那不动的境地,到了那里便不再忧愁。
‘‘Ko me vandati pādāni, iddhiyā yasasā jalaṃ; Abhikkantena vaṇṇena, sabbā obhāsayaṃ disā’’ti. ‘‘Maṇḍūkohaṃ pure āsiṃ, udake vārigocaro; Tava dhammaṃ suṇantassa, avadhī vacchapālako. ‘‘Muhuttaṃ cittapasādassa, iddhiṃ passa yasañca me; Ānubhāvañca me passa, vaṇṇaṃ passa jutiñca me. ‘‘Ye ca te dīghamaddhānaṃ, dhammaṃ assosuṃ gotama; Pattā te acalaṭṭhānaṃ, yattha gantvā na socare’’ti.
曼杜咖天子天宫·第一
Maṇḍūkadevaputtavimānaṃ paṭhamaṃ.
2. 雷瓦帝天宫事
2. Revatīvimānavatthu
犹如久别故乡之人,从远方安稳归来;
亲族、朋友与同伴,都为他的归来欢喜踊跃;
同样地,那曾造作福德之人,从此世间迁往他世之时,
福德迎接他,犹如亲人迎接归来的至爱。
起来,离婆多!你这充满恶法、门户敞开、不修布施的人!
我们将带你到那堕恶道者悲叹之处,到那地狱众生痛苦遍满之处。
阎摩的使者们这样说完,那两个红眼巨身的夜叉
便抓住离瓦达的双臂,将他带到了天众面前;
那座宫殿辉煌如日轮,美妙闪耀,庄严而遍覆金色网缦;
这熙攘的天宫属于谁?它如太阳的光芒一般照耀。
众女子以旃檀心香涂身,从两侧辉映着天宫;
它显现如太阳般的色泽,是哪位生天者在这天宫中喜悦?
波罗奈城有一位名叫难迪耶的优婆塞,他不悭吝,是布施之主,乐善好施。
成群的以纯檀香膏涂身的天女,从两侧庄严着这座天宫,令它倍添辉焕。
那座天宫呈现出日轮般的光辉,他得生天界,在天宫中欢喜愉悦。
我是难提的妻子,是总持家务、统理全家的女主人;
我今在丈夫的天宫中安享喜乐,绝不愿见到地狱。
这就是你的地狱,你这恶业深重者!你在世间之时,未曾造作任何福德。
于沙门、婆罗门,及余乞食者,
你以妄语欺诳,你已造下那恶业。
因此,你得到了那深及百人身量的粪尿坑;
在那里,你将被烹煮千年之久,雷瓦提啊。
他们砍断你的手,砍断你的脚,割去你的耳朵,割去你的鼻子。
以布施、正行、自制与调伏,
行此诸事,他们便得安乐,日后亦无悔恨。
谁会从天界来到人间,经我询问,而这样告诉我:
对于放下棍棒的人,你们应当行布施,施与衣服、卧具、饮食;
吝啬、暴躁、行恶法者,无法与生天者共处。
我当从此处逝去,获得人身之后,
乐善好施,戒行具足,我将广行众善,
以布施与正行,以调御与自制。
我将种植园苑,于险难处造桥铺路,
以清净明净之心,施设饮水处与水井。
十四日、十五日,以及每半月之第八日,
乃至殊胜半月斋期,我皆圆满具足八关斋戒。
她就这样哀号着,浑身颤栗,四处奔撞;
便被头下脚上地扔进了可怖的地狱。
她说:“我昔日是个悭吝之人,又辱骂沙门与婆罗门;
又以虚妄之言欺骗丈夫,如今正在这极恐怖的地狱中煎熬。”
‘‘Cirappavāsiṃ purisaṃ, dūrato sotthimāgataṃ; Ñātimittā suhajjā ca, abhinandanti āgataṃ; ‘‘Tatheva katapuññampi, asmā lokā paraṃ gataṃ; Puññāni paṭigaṇhanti, piyaṃ ñātīva āgataṃ. ‘‘Uṭṭhehi revate supāpadhamme, apārutadvāre adānasīle; Nessāma taṃ yattha thunanti duggatā, samappitā nerayikā dukkhenā’’ti. Icceva vatvāna yamassa dūtā, te dve yakkhā lohitakkhā brahantā; Paccekabāhāsu gahetvā revataṃ, pakkāmayuṃ devagaṇassa santike. ‘‘Ādiccavaṇṇaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ, byamhaṃ subhaṃ kañcanajālachannaṃ; Kassetamākiṇṇajanaṃ vimānaṃ, sūriyassa raṃsīriva jotamānaṃ. ‘‘Nārīgaṇā candanasāralittā , ubhato vimānaṃ upasobhayanti; Taṃ dissati sūriyasamānavaṇṇaṃ, ko modati saggapatto vimāne’’ti. ‘‘Bārāṇasiyaṃ nandiyo nāmāsi, upāsako amaccharī dānapati vadaññū; Tassetamākiṇṇajanaṃ vimānaṃ, sūriyassa raṃsīriva jotamānaṃ. ‘‘Nārīgaṇā candanasāralittā, ubhato vimānaṃ upasobhayanti; Taṃ dissati sūriyasamānavaṇṇaṃ, so modati saggapatto vimāne’’ti. ‘‘Nandiyassāhaṃ bhariyā, agārinī sabbakulassa issarā; Bhattu vimāne ramissāmi dānahaṃ, na patthaye nirayaṃ dassanāyā’’ti. ‘‘Eso te nirayo supāpadhamme, puññaṃ tayā akataṃ jīvaloke; Na hi maccharī rosako pāpadhammo, saggūpagānaṃ labhati sahabyata’’nti. ‘‘Kiṃ nu gūthañca muttañca, asucī paṭidissati; Duggandhaṃ kimidaṃ mīḷhaṃ, kimetaṃ upavāyatī’’ti. ‘‘Esa saṃsavako nāma, gambhīro sataporiso; Yattha vassasahassāni, tuvaṃ paccasi revate’’ti. ‘‘Kiṃ nu kāyena vācāya, manasā dukkaṭaṃ kataṃ; Kena saṃsavako laddho, gambhīro sataporiso’’ti. ‘‘Samaṇe brāhmaṇe cāpi, aññe vāpi vanibbake ; Musāvādena vañcesi, taṃ pāpaṃ pakataṃ tayā. ‘‘Tena saṃsavako laddho, gambhīro sataporiso; Tattha vassasahassāni, tuvaṃ paccasi revate. ‘‘Hatthepi chindanti athopi pāde, kaṇṇepi chindanti athopi nāsaṃ; Athopi kākoḷagaṇā samecca, saṅgamma khādanti viphandamāna’’nti. ‘‘Sādhu kho maṃ paṭinetha, kāhāmi kusalaṃ bahuṃ; Dānena samacariyāya, saṃyamena damena ca; Yaṃ katvā sukhitā honti, na ca pacchānutappare’’ti. ‘‘Pure tuvaṃ pamajjitvā, idāni paridevasi; Sayaṃ katānaṃ kammānaṃ, vipākaṃ anubhossasī’’ti. ‘‘Ko devalokato manussalokaṃ, gantvāna puṭṭho me evaṃ vadeyya; ‘Nikkhittadaṇḍesu dadātha dānaṃ, acchādanaṃ seyya mathannapānaṃ; Nahi maccharī rosako pāpadhammo, saggūpagānaṃ labhati sahabyataṃ’. ‘‘Sāhaṃ nūna ito gantvā, yoniṃ laddhāna mānusiṃ; Vadaññū sīlasampannā, kāhāmi kusalaṃ bahuṃ; Dānena samacariyāya, saṃyamena damena ca. ‘‘Ārāmāni ca ropissaṃ, dugge saṅkamanāni ca; Papañca udapānañca, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Na ca dāne pamajjissaṃ, sāmaṃ diṭṭhamidaṃ mayā’’ti; Iccevaṃ vippalapantiṃ, phandamānaṃ tato tato; Khipiṃsu niraye ghore, uddhapādaṃ avaṃsiraṃ. ‘‘Ahaṃ pure maccharinī ahosiṃ, paribhāsikā samaṇabrāhmaṇānaṃ; Vitathena ca sāmikaṃ vañcayitvā, paccāmahaṃ niraye ghorarūpe’’ti.
雷瓦帝天宫第二
Revatīvimānaṃ dutiyaṃ.
3. 恰德玛那瓦咖天宫事
3. Chattamāṇavakavimānavatthu
在人间一切言说者中,最殊胜的——释迦牟尼世尊,已完成了所应作;
‘‘Ye vadataṃ pavaro manujesu, sakyamunī bhagavā katakicco;
这甜美、善巧而善分别的法,为求依怙,你应皈依此无上法。
「太阳在天空不如是照耀,月亮也不放光,星宿也不闪耀,
你具此无比的大光辉,你是谁,从忉利天来到大地?」
它令太阳的光芒黯然失色,其光明远照逾二十由旬;
它将夜晚化为白昼,这座清净、无垢、吉祥的天宫。
遍布众多莲花与绚烂白莲,缀满种种繁花,色彩斑斓;
无尘无垢的金色罗网,覆于虚空,恰如太阳照耀。
她们身穿赤黄宝衣,遍抹沉水香、苇子香与旃檀香粉;
身如金像,肤色辉耀,遍满虚空,犹如群星布满苍穹。
众多男女天人,种种色彩缤纷,以花朵庄严、佩戴璎珞,在此处满心欢喜。
这是由何等自制所得的果报?你是以何等业果而生于此?
你是如何获得此天宫的?请依次为我道来——我问你,你说吧。
导师亲自于路上与那青年相遇,满怀悲悯地教导他;
听闻您那无上宝法之后,恰达说:‘我定当依教奉行。’
你当皈依最胜的胜利者,同样皈依正法与比丘僧团。
你不可行种种不净的杀生,
因为具足智慧者从不对众生放纵不羁这事加以称叹,
尊者,最初我对您说:‘不’。
对于他人所守护之物,莫把它当作未经给与、便可拿取的东西。
对于他人守护的女子、他人之妻,莫去亲近,那是不圣洁的事。
不,尊者,我先前那样说了,随后便依您的教导如实而行。
我行至岔路,陷于群贼中,他们为夺财物,将我杀死在那里。
我因那善行所造之业,投生于三十三天,得享种种欲乐。
请看那须臾刹那的自制、随法修行的果报;
见我荣耀炽盛,犹如火焰,许多业行低劣者对我钦羡不已。
且看,仅由这简略的教说,我便投生善趣,获得安乐;
而那些恒常听闻正法的人,我推想,他们将触证不死,达至安稳。
在如来的法中,纵是微小的所作,也会有广大的果报,变得极为丰盛。
“导师多所饶益,心怀悲悯。”这样的念头日复一日地来到我心中;
如今我已来到名为‘真实者’的面前,请您悲悯,让我们再次得闻正法。
那些在此世间断除欲贪、舍离有贪随眠与愚痴的人,
他们不再入胎,因为他们已入般涅槃,成为清凉者。
Pāragato balavīriyasamaṅgī , taṃ sugataṃ saraṇatthamupehi. ‘‘Rāgavirāgamanejamasokaṃ, dhammamasaṅkhatamappaṭikūlaṃ; Madhuramimaṃ paguṇaṃ suvibhattaṃ, dhammamimaṃ saraṇatthamupehi. ‘‘Yattha ca dinna mahapphalamāhu, catūsu sucīsu purisayugesu; Aṭṭha ca puggaladhammadasā te, saṅghamimaṃ saraṇatthamupehi. ‘‘Na tathā tapati nabhe sūriyo, cando ca na bhāsati na phusso; Yathā atulamidaṃ mahappabhāsaṃ, ko nu tvaṃ tidivā mahiṃ upāgā. ‘‘Chindati raṃsī pabhaṅkarassa, sādhikavīsatiyojanāni ābhā; Rattimapi yathā divaṃ karoti, parisuddhaṃ vimalaṃ subhaṃ vimānaṃ. ‘‘Bahupadumavicitrapuṇḍarīkaṃ, vokiṇṇaṃ kusumehi nekacittaṃ; Arajavirajahemajālachannaṃ, ākāse tapati yathāpi sūriyo. ‘‘Rattambarapītavasasāhi, agarupiyaṅgucandanussadāhi; Kañcanatanusannibhattacāhi, paripūraṃ gaganaṃva tārakāhi. ‘‘Naranāriyo bahuketthanekavaṇṇā, kusumavibhūsitābharaṇettha sumanā; Anilapamuñcitā pavanti surabhiṃ, tapaniyavitatā suvaṇṇachannā . ‘‘Kissa saṃyamassa ayaṃ vipāko, kenāsi kammaphalenidhūpapanno; Yathā ca te adhigatamidaṃ vimānaṃ, tadanupadaṃ avacāsi iṅgha puṭṭho’’ti. ‘‘Sayamidha pathe samecca māṇavena, satthānusāsi anukampamāno; Tava ratanavarassa dhammaṃ sutvā, karissāmīti ca bravittha chatto. ‘‘Jinavarapavaraṃ upehi saraṇaṃ, dhammañcāpi tatheva bhikkhusaṅghaṃ; Noti paṭhamaṃ avocahaṃ bhante, pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ. ‘‘Mā ca pāṇavadhaṃ vividhaṃ carassu asuciṃ, Na hi pāṇesu asaññataṃ avaṇṇayiṃsu sappaññā; Noti paṭhamaṃ avocahaṃ bhante, Pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ. ‘‘Mā ca parajanassa rakkhitampi, ādātabbamamaññitho adinnaṃ; Noti paṭhamaṃ avocahaṃ bhante, pacchā vacanaṃ tathevakāsiṃ. ‘‘Mā ca parajanassa rakkhitāyo, parabhariyā agamā anariyametaṃ; Noti paṭhamaṃ avocahaṃ bhante, pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ; ‘‘Mā ca vitathaṃ aññathā abhāṇi, Na hi musāvādaṃ avaṇṇayiṃsu sappaññā; Noti paṭhamaṃ avocahaṃ bhante, pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ. ‘‘Yena ca purisassa apeti saññā, taṃ majjaṃ parivajjayassu sabbaṃ; Noti paṭhamaṃ avocahaṃ bhante, pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ. ‘‘Svāhaṃ idha pañca sikkhā karitvā, paṭipajjitvā tathāgatassa dhamme; Dvepathamagamāsiṃ coramajjhe, te maṃ tattha vadhiṃsu bhogahetu. ‘‘Ettakamidaṃ anussarāmi kusalaṃ, tato paraṃ na me vijjati aññaṃ; Tena sucaritena kammunāhaṃ , uppanno tidivesu kāmakāmī. ‘‘Passa khaṇamuhuttasaññamassa, anudhammappaṭipattiyā vipākaṃ; Jalamiva yasasā samekkhamānā, bahukā maṃ pihayanti hīnakammā. ‘‘Passa katipayāya desanāya, sugatiñcamhi gato sukhañca patto; Ye ca te satataṃ suṇanti dhammaṃ, maññe te amataṃ phusanti khemaṃ. ‘‘Appampi kataṃ mahāvipākaṃ, vipulaṃ hoti tathāgatassa dhamme; Passa katapuññatāya chatto, obhāseti pathaviṃ yathāpi sūriyo. ‘‘Kimidaṃ kusalaṃ kimācarema, icceke hi samecca mantayanti; Te mayaṃ punareva laddha mānusattaṃ, paṭipannā viharemu sīlavanto. ‘‘Bahukāro anukampako ca satthā, iti me sati agamā divā divassa; Svāhaṃ upagatomhi saccanāmaṃ, anukampassu punapi suṇemu dhammaṃ. ‘‘Ye cidha pajahanti kāmarāgaṃ, bhavarāgānusayañca pahāya mohaṃ; Na ca te punamupenti gabbhaseyyaṃ, parinibbānagatā hi sītibhūtā’’ti.
差德玛那瓦咖天宫第三
Chattamāṇavakavimānaṃ tatiyaṃ.
4. 咖咖德咖喇萨施者天宫事
4. Kakkaṭakarasadāyakavimānavatthu
这座天宫高耸,宝柱林立,方圆十二由旬;
有七百座庄严的尖顶阁楼,琉璃为柱,金饰严覆,端丽殊妙。
你在此安坐、饮食,天界的琵琶奏出悦耳妙音;
此处有天界的妙味、五种欲乐,还有遍体黄金璎珞的天女在起舞。
具大威力的天神,我且问你:当你尚在人中时,造作了何等福业?
那位天子心生欢喜,受目犍连尊者如此问已,
对所问的疑问,他便给予解答,阐明这是何种业所带来的果报。
令正念生起的螃蟹,矗立于门边;
此物由纯金铸成,十足之座闪耀光辉。
正因如此,我得此容色;正因如此,我于此地光耀辉焕。
具大神力的比丘,我今告知你:当我尚在人中时,曾造作的种种福业;
以此之故,我有这般炽盛的威神力,容颜光明遍照一切方所。
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Satisamuppādakaro , dvāre kakkaṭako ṭhito; Niṭṭhito jātarūpassa, sobhati dasapādako. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūto yamakāsi puññaṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
施蟹汁者天宫 第四
Kakkaṭakarasadāyakavimānaṃ catutthaṃ.
(接下来的五座天宫,应如同施蟹汁者天宫那样详细展开。)
(Anantaraṃ pañcavimānaṃ yathā kakkaṭakarasadāyakavimānaṃ tathā vitthāretabbaṃ)
守门人天宫事
5. Dvārapālavimānavatthu
这座天宫宝石柱高耸,周广十二由旬;
有七百座宏伟的尖顶楼阁,琉璃为柱,黄金铺饰,殊美庄严。
你在那里安住、饮啖、嚼食,天界的琵琶奏出婉转悠扬的乐音;
天界的美味、五种欲乐,悉皆现前于此;众女子身披金色璎珞,轻歌曼舞。
那位天子被目犍连尊者这样一问,心生欢喜,
便对他所问的问题解答道:‘这是何种业所得的果报。’
这是我的天界,寿命千年,由言语称颂所成,由心意所化现,
造作福德的人,将如此长久安住,圆满受用天界的欲乐。
“以此业故,我得如此端严之容色……我的容色遍照十方。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Dibbaṃ mamaṃ vassasahassamāyu, vācābhigītaṃ manasā pavattitaṃ; Ettāvatā ṭhassati puññakammo, dibbehi kāmehi samaṅgibhūto. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
门卫天宫第五篇。
Dvārapālavimānaṃ pañcamaṃ.
第一咖喇尼亚天宫事
6. Paṭhamakaraṇīyavimānavatthu
此天宫高耸,以珠宝为柱,方圆十二由旬;
七百座宏丽的尖顶楼阁,琉璃为柱,敷设金饰,光彩辉耀。
你在那里安住、啜饮、享用天食,曼妙的天琴处处弹奏出悦耳的音声;
那里有神圣的滋味,五种妙欲之乐圆满具足,还有遍体覆金的女子翩翩起舞。
佛陀确是为饶益我,从森林来到了村落;
于彼处,我于佛陀心生净信,遂得投生三十三天。
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe…yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Karaṇīyāni puññāni, paṇḍitena vijānatā; Sammaggatesu buddhesu, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ. ‘‘Atthāya vata me buddho, araññā gāmamāgato; Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsūpago ahaṃ . ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第一应作天宫 第六
Paṭhamakaraṇīyavimānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 第二应作天宫事
7. Dutiyakaraṇīyavimānavatthu
此天宫高耸,宝石为柱,四周广十二由旬;
有七百座宏伟的尖顶殿堂,以琉璃为柱,敷设金色,殊妙无比。
你于其间安住、受食饮乐,美妙的天琴声悠扬奏起;
这里有天界的妙味与五种欲乐,又有身覆金缕的天女翩翩起舞。
因此,我拥有这般容色……(经文重复处省略)
我的容色,遍照十方。
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Karaṇīyāni puññāni, paṇḍitena vijānatā; Sammaggatesu bhikkhūsu, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ. ‘‘Atthāya vata me bhikkhu, araññā gāmamāgato; Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsūpago ahaṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第七 第二应作天宫
Dutiyakaraṇīyavimānaṃ sattamaṃ.
第一针天宫事
8. Paṭhamasūcivimānavatthu
这座以宝石为柱的天宫高大辉煌,方圆十二由旬;
七百座楼阁宏伟壮观,琉璃为柱,纯金所铸,光彩夺目。
你在那里安住、饮食,天琴奏出悦耳和雅之音;
天界的美味、五种欲乐皆在此,黄金严饰的女子们翩翩起舞。
你所施与的,并不会就此消失;
凡你所施,那本身便更殊胜。
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Yaṃ dadāti na taṃ hoti, Yañceva dajjā tañceva seyyo; Sūci dinnā sūcimeva seyyo. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第一 针天宫 第八
Paṭhamasūcivimānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 第二针天宫事
9. Dutiyasūcivimānavatthu
此天宫高耸,以摩尼宝为柱,方圆十二由旬;
七百座宏伟的重阁,琉璃为柱,金碧辉煌,美妙庄严。
您在那里安坐、饮啜、享用,天界的琵琶奏出悦耳的旋律。
天界的妙味、五种欲乐在这里具足,女子们身着金色盛装,翩翩起舞。
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto,purimajātiyā manussaloke. ‘‘Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; Tassa adāsahaṃ sūciṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第二针天宫 第九
Dutiyasūcivimānaṃ navamaṃ.
10. 第一龙天宫事
10. Paṭhamanāgavimānavatthu
你登上那头洁白耀眼的大象,它无拘无束,象牙修长,强壮而迅疾;
你登上这头庄严妙好的象王,从虚空来到此处。
它的双牙之上,化现出清澈的莲池,莲华盛放;
莲花之间,乐队奏起乐曲,那些曼妙的天女正翩翩起舞。
你已证得天神的成就,具大威力;你在为人时,曾造何种福德?
那位天子满心欢喜,被目犍连尊者这样询问后,
便对所问解答道:“这是何等业的果报。”
正是八朵茉莉花,献予大仙迦叶;
我怀着清净信心,亲手供奉于塔上。
‘‘Susukkakhandhaṃ abhiruyha nāgaṃ, akācinaṃ dantiṃ baliṃ mahājavaṃ; Abhiruyha gajavaraṃ sukappitaṃ, idhāgamā vehāyasaṃ antalikkhe. ‘‘Nāgassa dantesu duvesu nimmitā, acchodakā paduminiyo suphullā; Padumesu ca turiyagaṇā pavajjare, imā ca naccanti manoharāyo. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Aṭṭheva muttapupphāni, kassapassa mahesino ; Thūpasmiṃ abhiropesiṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第一龙天宫 第十
Paṭhamanāgavimānaṃ dasamaṃ.
11. 第二龙天宫事
11. Dutiyanāgavimānavatthu
“你骑乘巨大的龙象,通体纯白,于众象中最为殊胜……”
你穿行于座座林园之间,为天女众前呼后拥,
照亮一切方向,犹如启明星般璀璨。
“你因何而得这些容貌……你的容色何以遍照一切方向?”
那位天子被鹏耆舍这么一问,满心欢喜,
当被问及时,他解答了这个问题——这是何种业所感得的果报。
我过去生在人间,投生为人的时候,曾是一位有眼者的近事男。
‘‘Mahantaṃ nāgaṃ abhiruyha, sabbasetaṃ gajuttamaṃ; Vanā vanaṃ anupariyāsi, nārīgaṇapurakkhato; Obhāsento disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano, vaṅgīseneva pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, upāsako cakkhumato ahosiṃ; Pāṇātipātā virato ahosiṃ, loke adinnaṃ parivajjayissaṃ. ‘‘Amajjapo no ca musā abhāṇiṃ , sakena dārena ca tuṭṭho ahosiṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第二龙天宫 第十一
Dutiyanāgavimānaṃ ekādasamaṃ.
12. 第三龙天宫事
12. Tatiyanāgavimānavatthu
“我们不认识您,所以这样问:又从何得知您是谁呢?”
我非天神,非乾闼婆,亦非帝释天;
我是名为善法天的天众之一。”
我们恭敬合掌,向善法天请问:
在人间造了何等业,方能往生善法天?
“高楼、草棚或衣舍,若有人施与,”
“施此三种中任何一种,即往生善法天。”
‘‘Ko nu dibbena yānena, sabbasetena hatthinā; Turiyatāḷitanigghoso, antalikkhe mahīyati. ‘‘Devatā nusi gandhabbo, adu sakko purindado; Ajānantā taṃ pucchāma, kathaṃ jānemu taṃ maya’’nti. ‘‘Namhi devo na gandhabbo, nāpi sakko purindado; Sudhammā nāma ye devā, tesaṃ aññataro aha’’nti. ‘‘Pucchāma devaṃ sudhammaṃ , puthuṃ katvāna añjaliṃ; Kiṃ katvā mānuse kammaṃ, sudhammaṃ upapajjatī’’ti. ‘‘Ucchāgāraṃ tiṇāgāraṃ, vatthāgārañca yo dade; Tiṇṇaṃ aññataraṃ datvā, sudhammaṃ upapajjatī’’ti.
第十二 第三龙天宫
Tatiyanāgavimānaṃ dvādasamaṃ.
第十三 小车天宫事
13. Cūḷarathavimānavatthu
“你是坚定正法者的依怙,倚弓而立;”
你是刹帝利王族,还是猎人或游林者?
尊者,我是阿萨咖地巴帝之子,一名游林者;
比丘,我将名字告诉你,众人称我为善生。
这清凉的饮水,也自山窟取来;
“王子,饮过之后,请在已铺好的座具上就坐。”
牟尼圣者,你所说的言辞确实善妙,值得谛听;
无过失,有义利,且柔和——你审思而后,说出有意义的话。
林中而住,您有何乐?圣者之雄,我今问您,请为我说明;
聆听您的言教之后,我们将行持这既饶益又具足法义的教导。
“不伤害一切众生,这是我们所喜爱的,童子;
我们远离偷盗、邪淫与饮酒。”
你的死亡已近在眼前,不会超过五个月了;
王子,当知此理,当自度脱。
我应往何方的国土,行何等事业,付出何种努力,
又依何种明,方能得证无老无死?
那样的地方并不存在——在那里,人凭借业与智慧,
便可在到达后成为不老不死者,如同王子一般。
那些拥有巨大财富、广大受用,乃至统御国土的刹帝利,
他们拥有丰足的财宝与粮食,却也并非不老不死。
如果你听闻过安达卡文荼的儿子们,他们是英雄、勇士,是勇猛出击的战士,
他们最终耗尽寿命,如同一切号称永恒者一般,终归破灭。
刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗,乃至旃陀罗、补库萨,
这些及余种种姓之人,也终究不能免于衰老与死亡。
那些诵持咒语、通达六支梵典的人,
这些以学问闻名的人,以及其他诸如此类者,也终不免老死。
那些寂静的仙人,克己自制、精修苦行,
这些苦行者,时限到来时,同样要舍弃身体。
即使是那些已修习的阿拉汉,所作已办,无有烦恼;
他们放下这身体,因为福德与恶业皆已灭尽。
大牟尼,您所说的这些偈颂,言辞善妙,义理充实;
我因善说已然信服,请您做我的皈依处。
不要以我为皈依,你当去皈依他——
那位释迦子、大雄,我已皈依了彼。
在那东方的国土,出生于甘蔗族,
那里曾有一位人中良骏,但他已般涅槃。
倘若佛陀尚住世间,仁者,他便是你们的导师,
纵使远隔数千由旬,我也愿前往亲近承事。
尊者,你们的导师已入般涅槃,
大雄虽已寂灭,我仍皈依于他。
我当即远离杀生,于世间舍弃偷盗;
我不饮酒,不妄语,亦满足于自己的妻子。
如同太阳放射千道光芒,以盛大光明渐次照亮天空诸方,
你的这辆大车也是如此,周遍四方,宽广达七由旬。
它以金片遍覆,车前部饰以珍珠与宝石,
金与银的纹饰,以及琉璃所成、精工巧制的庄严,令其熠熠生辉。
车首由琉璃制成,车轭以红宝石严饰,
拉车的骏马套着金银所制的鞍具,这些马神采非凡,迅疾如意。
你安住于金色宝车之上,犹如拥有千乘的帝释天;
我请问你,具足荣光的智者,你是如何获得这殊胜之果的?
“尊者,过去我曾是一位名叫善生的王子;
您出于悲悯,令我安住于自制之中。
了知我寿命已尽,我便将此身供养导师;
善生,你当供养这遗体,那将为你带来利益。
我以香、花供养之后,诸事圆满;
舍离人身之后,我便投生于欢喜园。
‘‘Daḷhadhammā nisārassa, dhanuṃ olubbha tiṭṭhasi; Khattiyo nusi rājañño, adu luddo vanecaro’’ti . ‘‘Assakādhipatissāhaṃ , bhante putto vanecaro; Nāmaṃ me bhikkhu te brūmi, sujāto iti maṃ vidū . ‘‘Mige gavesamānohaṃ, ogāhanto brahāvanaṃ; Migaṃ tañceva nāddakkhiṃ, tañca disvā ṭhito aha’’nti. ‘‘Svāgataṃ te mahāpuñña, atho te adurāgataṃ; Etto udakamādāya, pāde pakkhālayassu te. ‘‘Idampi pānīyaṃ sītaṃ, ābhataṃ girigabbharā; Rājaputta tato pitvā , santhatasmiṃ upāvisā’’ti. ‘‘Kalyāṇī vata te vācā, savanīyā mahāmuni; Nelā atthavatī vaggu, mantvā atthañca bhāsasi . ‘‘Kā te rati vane viharato, isinisabha vadehi puṭṭho; Tava vacanapathaṃ nisāmayitvā, atthadhammapadaṃ samācaremase’’ti. ‘‘Ahiṃsā sabbapāṇīnaṃ, kumāramhāka ruccati; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārati. ‘‘Ārati samacariyā ca, bāhusaccaṃ kataññutā; Diṭṭheva dhamme pāsaṃsā, dhammā ete pasaṃsiyāti. ‘‘Santike maraṇaṃ tuyhaṃ, oraṃ māsehi pañcahi; Rājaputta vijānāhi, attānaṃ parimocayā’’ti. ‘‘Katamaṃ svāhaṃ janapadaṃ gantvā, kiṃ kammaṃ kiñca porisaṃ; Kāya vā pana vijjāya, bhaveyyaṃ ajarāmaro’’ti. ‘‘Na vijjate so padeso, kammaṃ vijjā ca porisaṃ; Yattha gantvā bhave macco, rājaputtājarāmaro. ‘‘Mahaddhanā mahābhogā, raṭṭhavantopi khattiyā; Pahūtadhanadhaññāse, tepi no ajarāmarā. ‘‘Yadi te sutā andhakaveṇḍuputtā , sūrā vīrā vikkantappahārino; Tepi āyukkhayaṃ pattā, viddhastā sassatīsamā. ‘‘Khattiyā brāhmaṇā vessā, suddā caṇḍālapukkusā; Ete caññe ca jātiyā, tepi no ajarāmarā. ‘‘Ye mantaṃ parivattenti, chaḷaṅgaṃ brahmacintitaṃ; Ete caññe ca vijjāya, tepi no ajarāmarā. ‘‘Isayo cāpi ye santā, saññatattā tapassino; Sarīraṃ tepi kālena, vijahanti tapassino. ‘‘Bhāvitattāpi arahanto, katakiccā anāsavā; Nikkhipanti imaṃ dehaṃ, puññapāpaparikkhayā’’ti. ‘‘Subhāsitā atthavatī, gāthāyo te mahāmuni; Nijjhattomhi subhaṭṭhena, tvañca me saraṇaṃ bhavā’’ti. ‘‘Mā maṃ tvaṃ saraṇaṃ gaccha, tameva saraṇaṃ vaja ; Sakyaputtaṃ mahāvīraṃ, yamahaṃ saraṇaṃ gato’’ti. ‘‘Katarasmiṃ so janapade, satthā tumhāka mārisa; Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ, jinaṃ appaṭipuggala’’nti. ‘‘Puratthimasmiṃ janapade, okkākakulasambhavo; Tatthāsi purisājañño, so ca kho parinibbuto’’ti. ‘‘Sace hi buddho tiṭṭheyya, satthā tumhāka mārisa; Yojanāni sahassāni, gaccheyyaṃ payirupāsituṃ. ‘‘Yato ca kho parinibbuto, satthā tumhāka mārisa; Nibbutampi mahāvīraṃ, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ. ‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammañcāpi anuttaraṃ; Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayāmi; Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho’’ti. ‘‘Sahassaraṃsīva yathā mahappabho, disaṃ yathā bhāti nabhe anukkamaṃ; Tathāpakāro tavāyaṃ mahāratho, samantato yojanasattamāyato. ‘‘Suvaṇṇapaṭṭehi samantamotthaṭo, urassa muttāhi maṇīhi cittito; Lekhā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca, sobhenti veḷuriyamayā sunimmitā. ‘‘Sīsañcidaṃ veḷuriyassa nimmitaṃ, yugañcidaṃ lohitakāya cittitaṃ; Yuttā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca, sobhanti assā ca ime manojavā. ‘‘So tiṭṭhasi hemarathe adhiṭṭhito, devānamindova sahassavāhano; Pucchāmi tāhaṃ yasavanta kovidaṃ , kathaṃ tayā laddho ayaṃ uḷāro’’ti. ‘‘Sujāto nāmahaṃ bhante, rājaputto pure ahuṃ; Tvañca maṃ anukampāya, saññamasmiṃ nivesayi. ‘‘Khīṇāyukañca maṃ ñatvā, sarīraṃ pādāsi satthuno; Imaṃ sujāta pūjehi, taṃ te atthāya hehiti. ‘‘Tāhaṃ gandhehi mālehi, pūjayitvā samuyyuto; Pahāya mānusaṃ dehaṃ, upapannomhi nandanaṃ. ‘‘Nandane ca vane ramme, nānādijagaṇāyute; Ramāmi naccagītehi, accharāhi purakkhato’’ti.
小车天宫 第十三。
Cūḷarathavimānaṃ terasamaṃ.
14. 大车天宫事
14. Mahārathavimānavatthu
我登上了这辆由千匹骏马拉动的华美车乘,此车饰有种种庄严。
我巡绕各处园林胜地,犹如帝释天——众生之主、瓦沙瓦那样。
这辆车披覆着金网,镶嵌种种珠宝,绚丽多彩,
音声悦耳,光彩照人,持拂尘的手臂闪耀生辉。
这些轮毂由心意化作,饰于车座的支柱之间、中央之处,
这些轮毂描绘着百道纹彩,具足百辐,宛如闪电般闪耀。
这辆车乘饰种种图案,轮圈宽广,具千道辐芒;
其音声美妙悦耳,恰如五种乐器合奏的乐章。
头顶戴着宝石与月轮宝所成的头冠,恒常清净、光彩璀璨而明亮;
与金色条纹紧密交织,如同琉璃嵌饰一般,格外辉耀。
所有这些四马一组的骏马,也都随你的心意,如实而行。
它们平稳地拉车,温和而不骄躁,欢悦喜悦,堪称马中极品。
它们摇动、腾跃,驰骋于空中,精美的饰品也随之振颤不已。
车乘的声响、饰品的碰击,以及骏马疾驰时的蹄音;
那调顺之马发出的悦耳音声,听来宛如乾闼婆的种种乐器在绚烂林间奏响。
她们立于车上,生着鹿眼般的明眸,修睫含笑,出言亲切;
身覆琉璃网,肤触微细,为天、乾闼婆、阿修罗众中之最上者所礼敬。
她们身着深红、大红色的黄色衣袍,眼目广大,眸含慈柔;
出身善妙之家,身形端丽,含清净微笑,立于车上,合掌恭敬侍立。
她们佩戴着贝镯,衣饰华美,腰肢纤细,大腿与胸部匀称美好;
手指圆润,容貌姣好,仪态端庄,立于车上,合掌恭敬侍立。
另一些天女,将发辫编得精巧匀称,光辉闪耀;
她们紧随于你,合你心意,立于车上,合掌恭侍。
那些花鬘女,以莲花、青莲为饰,严饰其身,又以栴檀心香熏染;
那些女子随顺于你,乐着你的心意,立于车上,合掌侍立。
那些佩带花鬘的女子,身披莲花与青莲,严饰其身,栴檀心香熏体,
那些女子随顺于你,乐着你的心意,立于车上,合掌侍立。
你项间所佩的首饰,以及手、足乃至头顶的饰物亦然,
遍照十方,恰如秋日升起的太阳。
被疾风吹动,臂上的花鬘与饰物摇曳,
他们发出美妙、清净、殊胜的音声,堪为一切智者所听闻。
她们耸立于园地之上两倍半的高处,有战车、象、乐器以及湖泊;
帝释天啊,她们以宛如莲叶的手臂弹起琵琶,令你欢喜。
在众多美妙悦耳的琴声中,心中涌现出喜悦;
当乐曲奏起时,那些天女舞姿妙曼,在莲花间轻盈旋转。
当歌声、乐音与此诸般舞蹈和合交融时,
于是,诸天女在此地起舞,周身明耀,殊丽无双。
你被乐队的奏鸣唤醒,欢欣享乐,犹如备受尊崇的执金刚杵者。
这并非微少之业所感得的果报,也非往昔善持布萨所致;
你的神通威力如此广大,在天众中这般辉耀超胜。
目犍连尊者一问,那位天子心中欢喜;
有人问时,他便解答:‘这是此业的果报。’
已调御诸根的佛陀,心意殊胜精进,人中最上者,迦叶,最上人;
他敞开了不死之门,是诸天中的天,具足百福之相。
我见到了那位龙象般渡越暴流者,如金色山影映现于清流之中;
一见他,我即刻心净无染——那正是见到了以善说为幢幡的尊者。
那些饮食,或是衣物,皆洁净、殊妙、具足美味,
在自己的住处,遍撒鲜花,我将那些饮食衣物恭敬陈设,心无执著。
以这些饮食、衣物,以及硬食、软食与饮品,
令两足尊满足已,我今于天城享乐。
我以此方便,行此无遮、三种清净的供养已,
我已舍离人身之聚,如月于天城享乐。
牟尼啊,渴望长寿、容貌、快乐、力量与殊胜形色之人,
众多精心备办的食物与饮料,应施予心无执着者。
于此世间或他方世间,无人较佛陀更殊胜,也无人与他等同。
在应受供养者中,他堪受最上之供养,是渴求福德、希冀广大果报者的福田。
‘‘Sahassayuttaṃ hayavāhanaṃ subhaṃ, āruyhimaṃ sandanaṃ nekacittaṃ; Uyyānabhūmiṃ abhito anukkamaṃ, purindado bhūtapatīva vāsavo. ‘‘Sovaṇṇamayā te rathakubbarā ubho, phalehi aṃsehi atīva saṅgatā; Sujātagumbā naravīraniṭṭhitā, virocatī pannaraseva cando. ‘‘Suvaṇṇajālāvatato ratho ayaṃ, bahūhi nānāratanehi cittito; Sunandighoso ca subhassaro ca, virocatī cāmarahatthabāhubhi. ‘‘Imā ca nābhyo manasābhinimmitā, rathassa pādantaramajjhabhūsitā; Imā ca nābhyo satarājicittitā, sateratā vijjurivappabhāsare. ‘‘Anekacittāvatato ratho ayaṃ, puthū ca nemī ca sahassaraṃsiko; Tesaṃ saro suyyati vaggurūpo, pañcaṅgikaṃ turiyamivappavāditaṃ. ‘‘Sirasmiṃ cittaṃ maṇicandakappitaṃ, sadā visuddhaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ; Suvaṇṇarājīhi atīva saṅgataṃ, veḷuriyarājīva atīva sobhati. ‘‘Ime ca vāḷī maṇicandakappitā, ārohakambū sujavā brahūpamā. Brahā mahantā balino mahājavā, mano tavaññāya tatheva siṃsare . ‘‘Ime ca sabbe sahitā catukkamā, mano tavaññāya tatheva siṃsare; Samaṃ vahantā mudukā anuddhatā, āmodamānā turagāna muttamā. ‘‘Dhunanti vagganti patanti cambare, abbhuddhunantā sukate piḷandhane; Tesaṃ saro suyyati vaggurūpo, pañcaṅgikaṃ turiyamivappavāditaṃ. ‘‘Rathassa ghoso apiḷandhanāna ca, khurassa nādo abhihiṃsanāya ca; Ghoso suvaggū samitassa suyyati, gandhabbatūriyāni vicitrasaṃvane. ‘‘Rathe ṭhitā tā migamandalocanā, āḷārapamhā hasitā piyaṃvadā; Veḷuriyajālāvatatā tanucchavā, sadeva gandhabbasūraggapūjitā. ‘‘Tā rattarattambarapītavāsasā, visālanettā abhirattalocanā; Kule sujātā sutanū sucimhitā, rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā. ‘‘Tā kambukeyūradharā suvāsasā, sumajjhimā ūruthanūpapannā; Vaṭṭaṅguliyo sumukhā sudassanā, rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā. ‘‘Aññā suveṇī susu missakesiyo, samaṃ vibhattāhi pabhassarāhi ca; Anubbatā tā tava mānase ratā, rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā. ‘‘Āveḷiniyo padumuppalacchadā, alaṅkatā candanasāravāsitā ; Anubbatā tā tava mānase ratā, rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā. ‘‘Tā māliniyo padumuppalacchadā, alaṅkatā candanasāravāsitā; Anubbatā tā tava mānase ratā, rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā. ‘‘Kaṇṭhesu te yāni piḷandhanāni, hatthesu pādesu tatheva sīse; Obhāsayantī dasa sabbaso disā, abbhuddayaṃ sāradikova bhāṇumā. ‘‘Vātassa vegena ca sampakampitā, bhujesu mālā apiḷandhanāni ca; Muñcanti ghosaṃ rūciraṃ suciṃ subhaṃ, sabbehi viññūhi sutabbarūpaṃ. ‘‘Uyyānabhūmyā ca duvaddhato ṭhitā, rathā ca nāgā tūriyāni ca saro; Tameva devinda pamodayanti, vīṇā yathā pokkharapattabāhubhi. ‘‘Imāsu vīṇāsu bahūsu vaggūsu, manuññarūpāsu hadayeritaṃ pītiṃ ; Pavajjamānāsu atīva accharā, bhamanti kaññā padumesu sikkhitā. ‘‘Yadā ca gītāni ca vāditāni ca, naccāni cimāni samenti ekato; Athettha naccanti athettha accharā, obhāsayantī ubhato varitthiyo. ‘‘So modasi turiyagaṇappabodhano, mahīyamāno vajirāvudhoriva; Imāsu vīṇāsu bahūsu vaggūsu, manuññarūpāsu hadayeritaṃ pītiṃ. ‘‘Kiṃ tvaṃ pure kammamakāsi attanā, manussabhūto purimāya jātiyā; Uposathaṃ kaṃ vā tuvaṃ upāvasi, kaṃ dhammacariyaṃ vatamābhirocayi. ‘‘Nayīdamappassa katassa kammuno, pubbe suciṇṇassa uposathassa vā; Iddhānubhāvo vipulo ayaṃ tava, yaṃ devasaṅghaṃ abhirocase bhusaṃ. ‘‘Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana; Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchito’’ti. So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalanti. ‘‘Jitindriyaṃ buddhamanomanikkamaṃ, naruttamaṃ kassapamaggapuggalaṃ; Avāpurantaṃ amatassa dvāraṃ, devātidevaṃ satapuññalakkhaṇaṃ. ‘‘Tamaddasaṃ kuñjaramoghatiṇṇaṃ, suvaṇṇasiṅgīnadabimbasādisaṃ; Disvāna taṃ khippamahuṃ sucīmano, tameva disvāna subhāsitaddhajaṃ. ‘‘Tamannapānaṃ athavāpi cīvaraṃ, suciṃ paṇītaṃ rasasā upetaṃ; Pupphābhikkiṇamhi sake nivesane, patiṭṭhapesiṃ sa asaṅgamānaso. ‘‘Tamannapānena ca cīvarena ca, khajjena bhojjena ca sāyanena ca; Santappayitvā dvipadānamuttamaṃ, so saggaso devapure ramāmahaṃ. ‘‘Etenupāyena imaṃ niraggaḷaṃ, yaññaṃ yajitvā tividhaṃ visuddhaṃ. Pahāyahaṃ mānusakaṃ samussayaṃ, indūpamo devapure ramāmahaṃ. ‘‘Āyuñca vaṇṇañca sukhaṃ balañca, paṇītarūpaṃ abhikaṅkhatā muni; Annañca pānañca bahuṃ susaṅkhataṃ, patiṭṭhapetabbamasaṅgamānase. ‘‘Nayimasmiṃ loke parasmiṃ vā pana, buddhena seṭṭho va samo va vijjati; Āhuneyyānaṃ paramāhutiṃ gato, puññatthikānaṃ vipulapphalesina’’nti.
大车天宫 第十四
Mahārathavimānaṃ cuddasamaṃ.
蛙、蕾瓦蒂、伞、蟹、守门人;
二应作、二针、三龙象与二车,
此乃所说之人品初分。
Maṇḍūko revatī chatto, kakkaṭo dvārapālako; Dve karaṇīyā dve sūci, tayo nāgā ca dve rathā; Purisānaṃ paṭhamo vaggo pavuccatīti.
第六 弊宿品
6. Pāyāsivaggo
第一 屋主天宫之事
1. Paṭhamaagāriyavimānavatthu
犹如杂色藤林遍照,为三十三天最胜之园苑;
你的这座天宫亦是如此,于虚空中屹立辉耀。
你已证得天界神通,具大威神力;往昔在人间时,你曾行过怎样的福德?
有人提问,他便解答:‘这果报来自那样的业。’
我与妻子在人间,犹如敞开的水井,安住家中;
我们以净信心,恭敬广施,供养饮食。
‘‘Yathā vanaṃ cittalataṃ pabhāsati , uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahañca bhariyā ca manussaloke, opānabhūtā gharamāvasimha; Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adamha. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第一 屋主天宫 第一则
Paṭhamaagāriyavimānaṃ paṭhamaṃ.
第二 屋主天宫之事
2. Dutiyaagāriyavimānavatthu
正如赤塔拉塔林那样闪耀光明,那是三十三天中最胜、无上的园林;
你的这座天宫亦复如是,在虚空中光耀矗立。
你已成就天神通,具大威神力,在你为人时,曾修过何种福德?
那位天子满心欢喜……说道:“这是何等业行所感的果报。”
我与妻子在人间,住在如泉源般的家中;
又以净信心,恭敬供养了丰盛的饮食。
‘‘Yathā vanaṃ cittalataṃ pabhāsati, uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahañca bhariyā ca manussaloke, opānabhūtā gharamāvasimha; Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adamha. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第二 屋主天宫 第二
Dutiyaagāriyavimānaṃ dutiyaṃ.
3. 施果天宫事
3. Phaladāyakavimānavatthu
有七百座宏伟的尖顶楼阁,琉璃为柱,金光闪耀,端严殊妙。
你在那里安坐、饮食,天界的妙琴奏出和雅之音;
还有八人一组、训练有素、姿容善妙、游于三十三天的庄严天女;
她们曼舞、歌唱,尽情欢娱。
你已证得天神之威德,具大威力。你曾生为人身时,造作了何等福德?
你因何而有这般炽盛的威光,你的容色又遍照一切方所?
布施果实者,得丰盛果报;以净信心,向正直者行布施;
他由此欢喜,生于天界,在三十三天中,享受这丰盛的福报之果。
是故,以人身恒求安乐者,此供养之果诚堪获得;
或希求天界诸乐,或冀望人间美好者;
以此之故,我有如是容色……
我的容色遍照一切方所。
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato soḷasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā, dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā; Naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Phaladāyī phalaṃ vipulaṃ labhati, dadamujugatesu pasannamānaso; So hi pamodati saggagato tidive , anubhoti ca puññaphalaṃ vipulaṃ. ‘‘Tavevāhaṃ mahāmuni, adāsiṃ caturo phale. ‘‘Tasmā hi phalaṃ alameva dātuṃ, niccaṃ manussena sukhatthikena; Dibbāni vā patthayatā sukhāni, manussasobhaggatamicchatā vā. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
施果天宫 第三
Phaladāyakavimānaṃ tatiyaṃ.
第一施住所天宫事
4. Paṭhamaupassayadāyakavimānavatthu
犹如皎月行于无云空中,光明遍照;
你的这座天宫,正如这般,矗立虚空,熠熠生辉。
您已获得天神的成就,具大威力。在您尚为人身时,曾行何等善业?
你因何因缘而有如此辉耀的威德,你的容色遍照一切方所?
那位天子满怀欢喜……便说明了这业果是从何种业而生起的。
‘‘Cando yathā vigatavalāhake nabhe, obhāsayaṃ gacchati antalikkhe; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvā, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahañca bhariyā ca manussaloke, upassayaṃ arahato adamha; Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adamha. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第一施住处天宫 第四
Paṭhamaupassayadāyakavimānaṃ catutthaṃ.
5. 第二施住处天宫事
5. Dutiyaupassayadāyakavimānavatthu
犹如太阳在万里无云的空中照耀……
Sūriyo yathā vigatavalāhake nabhe…pe….
(应如前一座天宫那般详细展开。)
(Yathā purimavimānaṃ tathā vitthāretabbaṃ).
‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第二施住所天宫第五
Dutiyaupassayadāyakavimānaṃ pañcamaṃ.
6. 施食天宫事
6. Bhikkhādāyakavimānavatthu
这座以宝石为柱的天宫高耸非凡,四周广达十二由旬;
有七百座宏伟的尖顶楼阁,以琉璃为柱,金宝为饰,美妙庄严。
你已证得天神之成就,具足大威神力。往昔你生于人间时,曾行何等福德?
当我在人间为人时,曾见一位又渴又疲惫的比丘;
我便供养他食物,那一次,我以食物令他得满足。
“由此善业,我得如是容色……(中略)我的容色照耀一切方所。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, disvāna bhikkhuṃ tasitaṃ kilantaṃ; Ekāhaṃ bhikkhaṃ paṭipādayissaṃ, samaṅgi bhattena tadā akāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
施食者天宫 第六
Bhikkhādāyakavimānaṃ chaṭṭhaṃ.
麦守护者天宫事 第七
7. Yavapālakavimānavatthu
我往昔在人间,转得人身时,曾是一名守护大麦田的人;
我见到一位离尘垢的比丘,他内心清净,无有浊染。
我以净信,亲手供养了他一份食物;
我供养了酸粥之后,如今在欢喜园中悦乐。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, ahosiṃ yavapālako; Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ. ‘‘Tassa adāsahaṃ bhāgaṃ, pasanno sehi pāṇibhi; Kummāsapiṇḍaṃ datvāna, modāmi nandane vane. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第七 麦守护者天宫
Yavapālakavimānaṃ sattamaṃ.
第八 第一耳环天宫事
8. Paṭhamakuṇḍalīvimānavatthu
他庄严华丽,戴着花环,衣着鲜净,耳环精美,发须修剪齐整;
臂钏严饰,享有盛名,在天宫中犹如明月。
天界的琵琶奏出悦耳音声,八位调教有素、端庄娴雅的少女;
天界的少女们游于三十三天,高贵端严,她们曼舞轻歌,令人欢喜悦意。
你已证得天人之成就,具大威神力;往昔为人时,你曾修过何种福业?
我从前在人中,为人的时候,看见了那些具足戒行的沙门——
他们明行具足,享有名望,多闻,已证得渴爱的灭尽;
我以净信心,恭敬广行饮食布施。
‘‘Alaṅkato malyadharo suvattho, sukuṇḍalī kappitakesamassu; Āmuttahatthābharaṇo yasassī, dibbe vimānamhi yathāpi candimā. ‘‘Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ, aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā; Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā, naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, disvāna samaṇe sīlavante; Sampannavijjācaraṇe yasassī, bahussute taṇhakkhayūpapanne; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第八·第一耳环天宫
Paṭhamakuṇḍalīvimānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 第二耳环天宫事
9. Dutiyakuṇḍalīvimānavatthu
他佩戴花环,衣着华丽,耳环精美,须发修剪得齐整洁净。
天界的琵琶奏出和雅之音,这八重奏的乐师们,技艺娴熟,姿容端丽。
天界的少女们游于三十三天,雍容端庄,她们起舞、歌唱,令见闻者心生欢喜。
你已证得天界神通,具大威神力;你从前为人之时,曾修过何等福德?
那位天子心中欢喜……(中略)……这即是他所造之业的果报。
我往昔生于人间、在人中身为人时,见到了那些贤善的沙门;
他们明行具足、享有盛誉,博学多闻、持戒严谨、心怀净信。
因此,我获得这般容色……我的容色遍照一切方所,灼灼辉耀。
‘‘Alaṅkato malyadharo suvattho, sukuṇḍalī kappitakesamassu; Āmuttahatthābharaṇo yasassī, dibbe vimānamhi yathāpi candimā. ‘‘Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ, aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā; Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā, naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, disvāna samaṇe sādhurūpe ; Sampannavijjācaraṇe yasassī, bahussute sīlavante pasanne ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第二耳环天宫 第九
Dutiyakuṇḍalīvimānaṃ navamaṃ.
第十 优多罗·弊宿天宫事
10. (Uttara) pāyāsivimānavatthu
在天王那名为‘善法’的集会厅中,天众和谐共住;
正如那样,你的这座天宫照耀着,悬立虚空。
你已成就天界威德,具大神通。当你还是凡人的时候,曾做了什么福德?
我曾生在人中、为人身时,是巴雅西王的一位青年随从。
我得到财富后,便用以分配和布施;持戒者们是我所敬爱的。
因此,我获得这般容色……我的容色在一切处,普放光明。
‘‘Yā devarājassa sabhā sudhammā, yatthacchati devasaṅgho samaggo; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, rañño pāyāsissa ahosiṃ māṇavo; Laddhā dhanaṃ saṃvibhāgaṃ akāsiṃ, piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe. …vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
优多罗弊宿天宫 第十
(Uttara) pāyāsivimānaṃ dasamaṃ.
两位居士施果,两位施与住处,一位施与饮食;
耶瓦婆罗科,以及两位——琨达利那与巴雅西;
Dve agārino phaladāyī, dve upassayadāyī bhikkhāya dāyī; Yavapālako ceva dve, kuṇḍalino pāyāsīti ;
比丘品第二,如是宣说。
Purisānaṃ dutiyo vaggo pavuccatīti.
7. 善安置品
7. Sunikkhittavaggo
1. 彩藤天宫事
1. Cittalatāvimānavatthu
犹如彩林园放射光明,那是三十三天中最胜的园林;
你的这座天宫也正是如此,于虚空中辉耀而住。
你已成就天神通,具大威德。你生为人时,曾造作何等福德?
往昔我生为人时,是个贫穷、无依、可怜的工人;
我奉养年迈的父母,且喜爱持戒者;
我以净信心,恭敬地布施了丰盛的饮食。
以此之故,我得如此端严的容貌……我之容貌照耀十方。
‘‘Yathā vanaṃ cittalataṃ pabhāsati, uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, daliddo atāṇo kapaṇo kammakaro ahosiṃ; Jiṇṇe ca mātāpitaro abhāriṃ , piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
杂色藤天宫 第一
Cittalatāvimānaṃ paṭhamaṃ.
2. 欢喜园天宫事
2. Nandanavimānavatthu
正如欢喜园流光溢彩,那是三十三天中最为殊胜的园林;
与此相同,你的这座天宫,遍照光芒,安住于虚空之中。
您已证得天界的神通,具足大威德。您曾在人间时,修了什么样的福业?
那位天子满心欢喜……(思惟:这果报是由何种业所感得)。
我往昔生于人间,身而为人,那时贫穷无依,孤苦困窘,仅为人作工;
我奉养年迈双亲,而持戒之人,亦是我所敬爱;
我以净信心,恭敬地广行饮食布施。
因为那业,我获得了这般容貌……我的容貌光明遍照十方。
‘‘Yathā vanaṃ nandanaṃ pabhāsati, uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, daliddo atāṇo kapaṇo kammakaro ahosiṃ; Jiṇṇe ca mātāpitaro abhāriṃ, piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
欢喜园天宫 第二
Nandanavimānaṃ dutiyaṃ.
3. 宝柱天宫事
3. Maṇithūṇavimānavatthu
有七百座宏伟的楼阁,琉璃为柱,金饰庄严,光彩明丽。
那里有天界的美味、五妙欲乐,有身披金饰的天女翩翩起舞。
“你由何业而得这些容色?……(中略)……你的容色遍照一切方所。”
那位天子满心欢喜……(中略)……此果报是由何业所感?
我生而为人,在人间之时,于荒野中的道路上,修建了通行的小径;
又种植了林园树木,而持戒之人,是我所喜爱者;
我以净信心,恭敬地广施饮食。
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe…yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, vivane pathe saṅkamanaṃ akāsiṃ; Ārāmarukkhāni ca ropayissaṃ, piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
第三 宝柱天宫
Maṇithūṇavimānaṃ tatiyaṃ.
金天宫事第四
4. Suvaṇṇavimānavatthu
在那纯金所成的山峰上,有一座遍体光明的天宫,
它以金网为覆,缀满了叮当作响的小铃。
八棱的善造之柱,悉是琉璃所成,
每一根柱的每一棱面,皆由七宝所成。
有琉璃与黄金,又有水晶与白银,
以及猫眼石、珍珠与红宝石。
地面多彩悦意,无有尘土飞扬;
金黄色的椽子列列成行,撑起那化现的屋顶。
四道阶梯,化现于四方;
种种珍宝所成之内室,如日轮般璀璨照耀。
那里设有四座栏杆,比例匀称,建造得恰到好处;
其光明闪耀,遍照四面八方。
在那座殊胜的天宫中,那位光明赫奕的天子,
你以色相辉耀,犹如初升的太阳。
“那位天子心中欢喜……(述说了)‘这是何等业行的果报’。”
我曾住在安达卡温达,对于太阳亲族的佛陀——
我满心净信,亲手为大师建造了精舍。
于彼处,奉上香、花鬘、资具与涂香;
我以净信心,将精舍供养大师;
由此我获得了这一切,在欢喜园中自在行住。
在欢喜园那怡人的林间,种种鸟儿成群;
天女将我簇拥,我以舞蹈与歌声而享乐。
‘‘Sovaṇṇamaye pabbatasmiṃ, vimānaṃ sabbatopabhaṃ; Hemajālapaṭicchannaṃ , kiṅkiṇi jālakappitaṃ. ‘‘Aṭṭhaṃsā sukatā thambhā, sabbe veḷuriyāmayā; Ekamekāya aṃsiyā, ratanā satta nimmitā. ‘‘Veḷuriyasuvaṇṇassa, phalikā rūpiyassa ca; Masāragallamuttāhi, lohitaṅgamaṇīhi ca. ‘‘Citrā manoramā bhūmi, na tatthuddhaṃsatī rajo; Gopāṇasīgaṇā pītā, kūṭaṃ dhārenti nimmitā. ‘‘Sopāṇāni ca cattāri, nimmitā caturo disā; Nānāratanagabbhehi , ādiccova virocati. ‘‘Vediyā catasso tattha, vibhattā bhāgaso mitā; Daddallamānā ābhanti, samantā caturo disā. ‘‘Tasmiṃ vimāne pavare, devaputto mahappabho; Atirocasi vaṇṇena, udayantova bhāṇumā. ‘‘Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana; Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchito’’. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ andhakavindasmiṃ, buddhassādiccabandhuno; Vihāraṃ satthu kāresiṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Tattha gandhañca mālañca, paccayañca vilepanaṃ; Vihāraṃ satthu adāsiṃ, vippasannena cetasā; Tena mayhaṃ idaṃ laddhaṃ, vasaṃ vattemi nandane. ‘‘Nandane ca vane ramme, nānādijagaṇāyute; Ramāmi naccagītehi, accharāhi purakkhato’’ti.
金天宫 第四
Suvaṇṇavimānaṃ catutthaṃ.
芒果天宫事
5. Ambavimānavatthu
楼阁有七百座,宏伟壮丽,琉璃为柱,敷设黄宝,美妙庄严。
天界妙味与五种欲乐功德俱现于此,身披金饰的天女婆娑起舞。
以何因缘,你有这些容色?……你的容色遍照一切方所。
那位天子满心欢喜……‘这是哪一种业所带来的果报?’
夏季的最后一个月,烈日灼灼,炙烤着大地。
望见他正走来,那浇灌芒果的人便说道:
“善哉,尊者!请允许我为您沐浴,这必将为我带来安乐。”
那位心怀净信之人,以清澈之水,
于树下荫凉处,为仅著一衣的沙门沐浴。
在那一生中,我只造了如此微少的业;
舍离人身之后,我便往生到欢喜园。
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Gimhānaṃ pacchime māse, patapante divaṅkare; Paresaṃ bhatako poso, ambārāmamasiñcati. ‘‘Atha tenāgamā bhikkhu, sāriputtoti vissuto; Kilantarūpo kāyena, akilantova cetasā. ‘‘Tañca disvāna āyantaṃ, avocaṃ ambasiñcako; Sādhu taṃ bhante nhāpeyyaṃ, yaṃ mamassa sukhāvahaṃ. ‘‘Tassa me anukampāya, nikkhipi pattacīvaraṃ; Nisīdi rukkhamūlasmiṃ, chāyāya ekacīvaro. ‘‘Tañca acchena vārinā, pasannamānaso naro; Nhāpayī rukkhamūlasmiṃ, chāyāya ekacīvaraṃ. ‘‘Ambo ca sitto samaṇo ca nhāpito, mayā ca puññaṃ pasutaṃ anappakaṃ; Iti so pītiyā kāyaṃ, sabbaṃ pharati attano. ‘‘Tadeva ettakaṃ kammaṃ, akāsiṃ tāya jātiyā; Pahāya mānusaṃ dehaṃ, upapannomhi nandanaṃ. ‘‘Nandane ca vane ramme, nānādijagaṇāyute;
第五 芒果天宫
Ambavimānaṃ pañcamaṃ.
第六 牧牛人天宫事
6. Gopālavimānavatthu
比丘望见那位天神,便在高耸的天宫之中,向久住于此的他问道:
他臂戴钏饰,光彩赫赫,犹如天宫中的明月。
你庄严华丽,佩饰花鬘,衣着精美,耳环闪亮,须发修剪齐整。
你证得天威神力,具足大威德;往昔为人时,你曾造下何种福业?
那位天子满心欢喜……(答言:)‘这是缘于何种业的果报。’
那时,我生为人身,居于人众之中,与大众一同看护他人的母牛。
正在这时,一位沙门来到我跟前,那些母牛却跑到豆田里吃豆子去了。
‘今日有两件应做之事,两件都须完成。’尊者,我当时这样思惟。
随后,我如理恢复了知觉,便说:‘尊者,我作布施!’随即迅速作了无量的布施。
那时,一条具有剧毒的黑色巨蛇,在我匆忙间咬中了脚。
我深陷痛苦、备受逼迫,而那位比丘亲手释放了那条无尽的蛇;
他出于悲悯,施我以粥;从此处命终后,我转生为天神。
正是我所做的那个善业,我今亲身受用着这乐业;
尊者啊!您深切地悲悯于我,感念此恩,我今顶礼于您。
在包含天界、魔界的世间中,没有其他牟尼如您这般悲悯;
尊者!因您深切悲悯,我满怀着感恩之心,向您恭敬行礼。
无论在此世间还是他世,再没有其他牟尼如您这般悲悯。
尊者!因您深切悲悯,我满怀着感恩之心,向您恭敬行礼。
‘‘Disvāna devaṃ paṭipucchi bhikkhu, ucce vimānamhi ciraṭṭhitike; Āmuttahatthābharaṇaṃ yasassiṃ , dibbe vimānamhi yathāpi candimā. ‘‘Alaṅkato malyadharo suvattho, sukuṇḍalī kappitakesamassu; Āmuttahatthābharaṇo yasassī, dibbe vimānamhi yathāpi candimā. ‘‘Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ, aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā; Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā, naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, saṅgamma rakkhissaṃ paresaṃ dhenuyo; Tato ca āgā samaṇo mamantike gāvo ca māse agamaṃsu khādituṃ. ‘‘Dvayajja kiccaṃ ubhayañca kāriyaṃ, iccevahaṃ bhante tadā vicintayiṃ; Tato ca saññaṃ paṭiladdhayoniso, dadāmi bhanteti khipiṃ anantakaṃ. ‘‘So māsakhettaṃ turito avāsariṃ, purā ayaṃ bhañjati yassidaṃ dhanaṃ; Tato ca kaṇho urago mahāviso, aḍaṃsi pāde turitassa me sato. ‘‘Svāhaṃ aṭṭomhi dukkhena pīḷito, bhikkhu ca taṃ sāmaṃ muñcitvānantakaṃ ; Ahāsi kummāsaṃ mamānukampayā , tato cuto kālakatomhi devatā. ‘‘Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā, sukhañca kammaṃ anubhomi attanā; Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ, kataññutāya abhipādayāmi taṃ. ‘‘Sadevake loke samārake ca, añño muni natthi tayānukampako; Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ, kataññutāya abhivādayāmi taṃ. ‘‘Imasmiṃ loke parasmiṃ vā pana, añño munī natthi tayānukampako; Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ, kataññutāya abhivādayāmi ta’’nti.
牧牛者天宫·第六
Gopālavimānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 咖恩达咖天宫事
7. Kaṇḍakavimānavatthu
犹如满月之夜,月亮为群星所环绕,
那众星之王的月轮,巡游天际,遍放光明,
此天宫亦复如是,在天城之中,犹如那神圣的月轮,光辉璀璨。
由琉璃、黄金、水晶与白银所成,
摩娑罗伽罗石、珍珠,以及红宝石,
大地色彩绚丽,令人心怡,悉以琉璃铺敷;
你的殿宇楼阁精妙,美丽怡人,构筑殊胜。
你那可爱的莲池,水域宽广,为众多天女所喜欢;
池水清澈明净,遍布金色的沙粒。
各色莲花覆盖水面,白莲遍满其间;
芬芳弥漫,微风轻拂,令人怡悦。
你那池塘的两侧,栽着优美的树丛;
花树与果树,两皆具足。
金足宝座上,铺展着柔软的毛毯;
他如同天王般端坐,天女们前来侍立。
她们以种种饰物庄严,佩戴着各色花鬘;
她们取悦这位具大神力者,你便如自在天王般欢悦。
鼓、螺、杖鼓,琵琶与铎鼓齐奏;
你富足于乐,安享动人的歌舞演奏。
你有种种的天界形色、天界音声,以及天界的味道;
还有你所可意的香,与那悦意的触感。
在那座殊胜的天宫中,具足大光明的天子啊,
你的容色照耀,犹如初升的太阳。
我住在迦毗罗卫,释迦族最胜之城;
我是犍陟,与净饭王之子一同诞生。
当他在夜半时分,为了觉悟而出家时,
他用那柔软而带着网纹、铜色指甲的手,
他拍了拍我的胁腹,对我说道:‘朋友,好好地驮行吧!’
我已证得无上正觉,当度脱世间。
我得知大名鼎鼎的释迦之子已经登上了车,
我便心生欢喜,满怀欣悦,运载这位无上之人。
太阳高悬之际,他走进了他人的领土;
他舍下我与车匿,毫无牵挂地离去了。
我伸出舌头,舔舐他那铜色指甲的双足;
当那位大雄离去时,我流着泪目送着他。
由于见不到那位祥瑞的释迦之子,
我患上重病,很快就去世了。
尊者,若您前往导师佛陀的面前,
也请您转达我的话语,并代我顶礼。
‘‘Puṇṇamāse yathā cando, nakkhattaparivārito; Samantā anupariyāti, tārakādhipatī sasī. ‘‘Tathūpamaṃ idaṃ byamhaṃ, dibbaṃ devapuramhi ca; Atirocati vaṇṇena, udayantova raṃsimā. ‘‘Veḷuriyasuvaṇṇassa, phalikā rūpiyassa ca; Masāragallamuttāhi, lohitaṅgamaṇīhi ca. ‘‘Citrā manoramā bhūmi, veḷūriyassa santhatā; Kūṭāgārā subhā rammā, pāsādo te sumāpito. ‘‘Rammā ca te pokkharaṇī, puthulomanisevitā; Acchodakā vippasannā, sovaṇṇavālukasanthatā. ‘‘Nānāpadumasañchannā, puṇḍarīkasamotatā ; Surabhiṃ sampavāyanti, manuññā māluteritā. ‘‘Tassā te ubhato passe, vanagumbā sumāpitā; Upetā puppharukkhehi, phalarukkhehi cūbhayaṃ. ‘‘Sovaṇṇapāde pallaṅke, muduke goṇakatthate ; Nisinnaṃ devarājaṃva, upatiṭṭhanti accharā. ‘‘Sabbābharaṇasañchannā, nānāmālāvibhūsitā; Ramenti taṃ mahiddhikaṃ, vasavattīva modasi. ‘‘Bherisaṅkhamudiṅgāhi, vīṇāhi paṇavehi ca; Ramasi ratisampanno, naccagīte suvādite. ‘‘Dibbā te vividhā rūpā, dibbā saddā atho rasā; Gandhā ca te adhippetā, phoṭṭhabbā ca manoramā. ‘‘Tasmiṃ vimāne pavare, devaputta mahappabho; Atirocasi vaṇṇena, udayantova bhāṇumā. ‘‘Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana; Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchito’’. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ kapilavatthusmiṃ, sākiyānaṃ puruttame; Suddhodanassa puttassa, kaṇḍako sahajo ahaṃ. ‘‘Yadā so aḍḍharattāyaṃ, bodhāya mabhinikkhami; So maṃ mudūhi pāṇīhi, jāli tambanakhehi ca. ‘‘Satthiṃ ākoṭayitvāna, vaha sammāti cabravi; Ahaṃ lokaṃ tārayissaṃ, patto sambodhimuttamaṃ. ‘‘Taṃ me giraṃ suṇantassa, hāso me vipulo ahu; Udaggacitto sumano, abhisīsiṃ tadā ahaṃ. ‘‘Abhirūḷhañca maṃ ñatvā, sakyaputtaṃ mahāyasaṃ; Udaggacitto mudito, vahissaṃ purisuttamaṃ. ‘‘Paresaṃ vijitaṃ gantvā, uggatasmiṃ divākare ; Mamaṃ channañca ohāya, anapekkho so apakkami. ‘‘Tassa tambanakhe pāde, jivhāya parilehisaṃ; Gacchantañca mahāvīraṃ, rudamāno udikkhisaṃ. ‘‘Adassanenahaṃ tassa, sakyaputtassa sirīmato; Alatthaṃ garukābādhaṃ, khippaṃ me maraṇaṃ ahu. ‘‘Tasseva ānubhāvena, vimānaṃ āvasāmidaṃ; Sabbakāmaguṇopetaṃ , dibbaṃ devapuramhi ca. ‘‘Yañca me ahuvā hāso, saddaṃ sutvāna bodhiyā; Teneva kusalamūlena, phusissaṃ āsavakkhayaṃ. ‘‘Sace hi bhante gaccheyyāsi, satthu buddhassa santike; Mamāpi naṃ vacanena, sirasā vajjāsi vandanaṃ. ‘‘Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ, jinaṃ appaṭipuggalaṃ; Dullabhaṃ dassanaṃ hoti, lokanāthāna tādina’’nti. So kataññū katavedī, satthāraṃ upasaṅkami; Sutvā giraṃ cakkhumato, dhammacakkhuṃ visodhayi. Visodhetvā diṭṭhigataṃ, vicikicchaṃ vatāni ca; Vanditvā satthuno pāde, tatthevantaradhāyathāti .
第七 咖恩达咖天宫
Kaṇḍakavimānaṃ sattamaṃ.
8. 阿内咖瓦恩那天宫事
8. Anekavaṇṇavimānavatthu
你登上了那座绚丽多彩、能除忧伤、种种庄严的天宫;
您为天女众所围绕,犹如善化作的鬼神主般喜悦。
既无同等者,何况超胜者——于名声、福德与神通悉皆如此。
所有三十三天的天众聚集一处,悉皆礼敬您,犹如诸天礼敬月亮一般。
你已获得天人的神通与大威德,昔日为人时,你造作了怎样的福德?
对于那位已般涅槃、已渡暴流、如如不动的导师——善慧佛,
我礼敬那座以宝石堆砌、金网覆盖的塔,心中生起净信。
你们应当供养那位应受供养者的舍利,据说,如此你们便能从此世去往天界。
“那善业确是我所作,我如今正亲身领受天界的快乐;”
“在三十三天众中我欢喜愉悦,也全然不见这福业有穷尽之时。”
‘‘Anekavaṇṇaṃ darasokanāsanaṃ, vimānamāruyha anekacittaṃ; Parivārito accharāsaṅgaṇena, sunimmito bhūtapatīva modasi. ‘‘Samassamo natthi kuto panuttaro , yasena puññena ca iddhiyā ca; Sabbe ca devā tidasagaṇā samecca, taṃ taṃ namassanti sasiṃva devā; Imā ca te accharāyo samantato, naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. ‘‘Ahaṃ bhadante ahuvāsi pubbe, sumedhanāmassa jinassa sāvako; Puthujjano ananubodhohamasmi , so satta vassāni paribbajissahaṃ . ‘‘Sohaṃ sumedhassa jinassa satthuno, parinibbutassoghatiṇṇassa tādino; Ratanuccayaṃ hemajālena channaṃ, vanditvā thūpasmiṃ manaṃ pasādayiṃ. ‘‘Na māsi dānaṃ na ca matthi dātuṃ, pare ca kho tattha samādapesiṃ; Pūjetha naṃ pūjanīyassa dhātuṃ, evaṃ kira saggamito gamissatha. ‘‘Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā, sukhañca dibbaṃ anubhomi attanā; Modāmahaṃ tidasagaṇassa majjhe, na tassa puññassa khayampi ajjhaga’’nti.
阿内咖瓦恩那天宫 第八
Anekavaṇṇavimānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 马塔昆达利天宫事
9. Maṭṭhakuṇḍalīvimānavatthu
“你盛装严饰,佩戴光亮耳环,身系花鬘,涂敷黄檀香粉;”
“在林中你高举双臂哀泣,何事令你如此痛苦?”
“我那金色闪耀的车乘已然现前,”
“却寻不见它的一对轮子,因这苦痛,我要舍弃性命了。”
黄金所成、宝石所成、红宝石所成、白银所成;
善良的年轻人,请告诉我,我便给你这一双轮子。
那位年轻人告诉他:“月亮和太阳,两者都可在此见到。”
年轻人,你实在愚痴,竟渴求那不可求之物;
我想你必会死去,因为你终究得不到月亮和太阳。”
来与去,皆可得见;色身的质素,在道路的两侧显现;
已逝的亡者了不可见,在此哭泣的人中,谁更愚痴?
“诚然,青年,你说得真实,我才是哭泣者中最愚痴的那一个。”
我确然在燃烧,犹如浇上酥油的火焰;
如同以水浇洒,我令一切恐惧止息。
如今我已拔除箭刺,获得清凉,证入寂灭;
听了你的话,年轻人啊,我不再忧愁,不再哭泣。
你在火葬场亲手焚烧自己的孩子,又哭泣又号哭;
我行持了那善业之后,便得生于三十三天。
我们从未见你在自己家中行布施,无论所施是少是多;
也不曾见你持守布萨那样的戒行。你究竟依何业而得生天界呢?
那时,我生了病,痛苦羸弱,在家中病得形容憔悴;
“我见到了佛陀——他已远离尘垢,超越疑惑,是善逝,具足无上智慧。”
真是殊胜啊,真是稀有啊!合掌之善行,竟感得如此果报。
我即时远离杀生,于世舍离不与取;
我不饮酒,不妄语,自足于己妻。
‘‘Alaṅkato maṭṭhakuṇḍalī , māladhārī haricandanussado; Bāhā paggayha kandasi, vanamajjhe kiṃ dukkhito tuva’’nti. ‘‘Sovaṇṇamayo pabhassaro, uppanno rathapañjaro mama; Tassa cakkayugaṃ na vindāmi, tena dukkhena jahāmi jīvita’’nti. ‘‘Sovaṇṇamayaṃ maṇimayaṃ, lohitakamayaṃ atha rūpiyamayaṃ; Ācikkha me bhaddamāṇava, cakkayugaṃ paṭipādayāmi te’’ti. So māṇavo tassa pāvadi, ‘‘candimasūriyā ubhayettha dissare; Sovaṇṇamayo ratho mama, tena cakkayugena sobhatī’’ti. ‘‘Bālo kho tvaṃ asi māṇava, yo tvaṃ patthayase apatthiyaṃ; Maññāmi tuvaṃ marissasi, na hi tvaṃ lacchasi candimasūriye’’ti. ‘‘Gamanāgamanampi dissati, vaṇṇadhātu ubhayattha vīthiyā; Peto kālakato na dissati, ko nidha kandataṃ bālyataro’’ti. ‘‘Saccaṃ kho vadesi māṇava, ahameva kandataṃ bālyataro; Candaṃ viya dārako rudaṃ, petaṃ kālakatābhipatthayi’’nti. ‘‘Ādittaṃ vata maṃ santaṃ, ghatasittaṃva pāvakaṃ; Vārinā viya osiñcaṃ, sabbaṃ nibbāpaye daraṃ. ‘‘Abbahī vata me sallaṃ, sokaṃ hadayanissitaṃ; Yo me sokaparetassa, puttasokaṃ apānudi. ‘‘Svāhaṃ abbūḷhasallosmi, sītibhūtosmi nibbuto; Na socāmi na rodāmi, vata sutvāna māṇavāti. ‘‘Devatā nusi gandhabbo, adu sakko purindado; Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ maya’’nti. ‘‘Yañca kandasi yañca rodasi, puttaṃ āḷāhane sayaṃ dahitvā; Svāhaṃ kusalaṃ karitvā kammaṃ, tidasānaṃ sahabyataṃ gato’’ti . ‘‘Appaṃ vā bahuṃ vā nāddasāma, dānaṃ dadantassa sake agāre; Uposathakammaṃ vā tādisaṃ, kena kammena gatosi devaloka’’nti. ‘‘Ābādhikohaṃ dukkhito gilāno, āturarūpomhi sake nivesane; Buddhaṃ vigatarajaṃ vitiṇṇakaṅkhaṃ, addakkhiṃ sugataṃ anomapaññaṃ. ‘‘Svāhaṃ muditamano pasannacitto, añjaliṃ akariṃ tathāgatassa; Tāhaṃ kusalaṃ karitvāna kammaṃ, tidasānaṃ sahabyataṃ gato’’ti. ‘‘Acchariyaṃ vata abbhutaṃ vata, añjalikammassa ayamīdiso vipāko; Ahampi muditamano pasannacitto, ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāmī’’ti. ‘‘Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāhi, dhammañca saṅghañca pasannacitto; Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyassu. ‘‘Pāṇātipātā viramassu khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayassu; Amajjapo mā ca musā bhaṇāhi, sakena dārena ca hohi tuṭṭho’’ti. ‘‘Atthakāmosi me yakkha, hitakāmosi devate; Karomi tuyhaṃ vacanaṃ, tvaṃsi ācariyo mamāti. ‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammañcāpi anuttaraṃ; Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayāmi; Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho’’ti.
马踏昆达利天宫 第九
Maṭṭhakuṇḍalīvimānaṃ navamaṃ.
10. 谢利沙天宫事
10. Serīsakavimānavatthu
也请听他与另一人的对话是如何展开的,你们所有人都来听闻这善说。
那位名叫弊宿的国王,声名显赫,已往生到地居天众之中。
在崎岖难行的林中,非人之所,荒野之中,既乏水,又少食。
在那极难通行的沙漠道中,道路曲折,人们因恐惧而惊慌失散,心意狂乱。
除了尘土、沙砾,以及那灼热而坚硬的斜坡,别无所有。
这片不毛之地如烧红的陶盘,全无乐趣,与他世间无异。
此处自古以来便是猎人的居所,一片仿佛受了诅咒的土地。
我们是摩揭陀与鸯伽的商队首领,装载了众多货物,
我们前往信度-索维拉之地,渴望财富,期盼收益。
白天无法忍受口渴,又顾念驾车的牲口,
于是,我们全都加快速度,在夜晚、非时的时候踏上了路。
他们走错了路,误入歧途,在森林中茫然迷乱,彻底迷失了。
见到这前所未见的最胜天宫,以及您这位夜叉;
我们对余生燃起一线希望,见此情景,便欢喜、欣悦、振奋不已。”
大海的彼岸、这片荒漠,芦苇丛中的沼泽、布满尖桩的小径与种种道路,
河流与山岳的险阻之处——你们为财富而奔走四方。
那些飞越而行、征服他人领土的天众,正俯视着维兰迦的人们;
你们所听闻,或亲眼所见的奇妙之事,我们愿聆听,诸位。
王子啊,还有更为奇妙的事,既非你所曾听闻,亦非你所曾亲见;
目睹这一切全然超凡而非人间所有,我们因那无与伦比的端严而心满意足。”
空中流淌着莲池之水,花鬘缤纷,白莲处处;
这些树木常年硕果累累,散逸着极为浓郁的芬芳。
琉璃柱一百根巍然耸立,石与珊瑚的长梁舒展延伸;
这些柱子以猫眼石与红宝石所成,闪耀着光辉;
这是一座由千柱支撑、威德难量的天宫,在那些柱子之上,是如此妙好的宫殿;
宫内镶嵌着宝石,交织着金色栏杆,并以金板善为覆蔽,华丽非凡;
这座宫殿以阎浮金铸成,打磨得极为光洁,阶梯与栏柱头一应具足;
它坚固而优美,构造精良,极其耐看,令人心生欢喜。
在种种宝物之间,饮食丰盛,被成群天女所围绕;
伴随着铜鼓、圆鼓等诸乐器的奏响,你为赞美与礼敬所尊崇。
在这座令人愉悦的殊胜天宫楼阁之中,你为天女众所唤醒,安享欢愉;
你如同在那利尼的毗沙门王,不可思议,具足一切功德。
商队的首领与商人们这样问你:‘请说明吧,你究竟是谁?你是夜叉吗?’”
我是名为舍利沙的夜叉,守护着旷野中的那条沙道。
Suṇotha yakkhassa ca vāṇijāna ca, samāgamo yattha tadā ahosi; Yathā kathaṃ itaritarena cāpi, subhāsitaṃ tañca suṇātha sabbe. ‘‘Yo so ahu rājā pāyāsi nāma , bhummānaṃ sahabyagato yasassī; So modamānova sake vimāne, amānuso mānuse ajjhabhāsīti. ‘‘Vaṅke araññe amanussaṭṭhāne, kantāre appodake appabhakkhe; Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, vaṅkaṃ bhayā naṭṭhamanā manussā. ‘‘Nayidha phalā mūlamayā ca santi, upādānaṃ natthi kutodha bhakkho; Aññatra paṃsūhi ca vālukāhi ca, tatāhi uṇhāhi ca dāruṇāhi ca. ‘‘Ujjaṅgalaṃ tattamivaṃ kapālaṃ, anāyasaṃ paralokena tulyaṃ; Luddānamāvāsamidaṃ purāṇaṃ, bhūmippadeso abhisattarūpo. ‘‘Atha tumhe kena vaṇṇena, kimāsamānā imaṃ padesaṃ hi; Anupaviṭṭhā sahasā samecca, lobhā bhayā atha vā sampamūḷhā’’ti. ‘‘Magadhesu aṅgesu ca satthavāhā, āropayitvā paṇiyaṃ puthuttaṃ; Te yāmase sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā. ‘‘Divā pipāsaṃ nadhivāsayantā, yoggānukampañca samekkhamānā, Etena vegena āyāma sabbe , rattiṃ maggaṃ paṭipannā vikāle. ‘‘Te duppayātā aparaddhamaggā, andhākulā vippanaṭṭhā araññe; Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, disaṃ na jānāma pamūḷhacittā. ‘‘Idañca disvāna adiṭṭhapubbaṃ, vimānaseṭṭhañca tavañca yakkha; Tatuttariṃ jīvitamāsamānā, disvā patītā sumanā udaggā’’ti. ‘‘Pāraṃ samuddassa imañca vaṇṇuṃ , vettācaraṃ saṅkupathañca maggaṃ; Nadiyo pana pabbatānañca duggā, puthuddisā gacchatha bhogahetu. ‘‘Pakkhandiyāna vijitaṃ paresaṃ, verajjake mānuse pekkhamānā; Yaṃ vo sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ, accherakaṃ taṃ vo suṇoma tātā’’ti. ‘‘Itopi accherataraṃ kumāra, na to sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ; Atītamānussakameva sabbaṃ, disvāna tappāma anomavaṇṇaṃ. ‘‘Vehāyasaṃ pokkharañño savanti, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā; Dumā cime niccaphalūpapannā, atīva gandhā surabhiṃ pavāyanti. ‘‘Veḷūriyathambhā satamussitāse, silāpavāḷassa ca āyataṃsā; Masāragallā sahalohitaṅgā, thambhā ime jotirasāmayāse. ‘‘Sahassathambhaṃ atulānubhāvaṃ, tesūpari sādhumidaṃ vimānaṃ; Ratanantaraṃ kañcanavedimissaṃ, tapanīyapaṭṭehi ca sādhuchannaṃ. ‘‘Jambonaduttattamidaṃ sumaṭṭho, pāsādasopāṇaphalūpapanno; Daḷho ca vaggu ca susaṅgato ca , atīva nijjhānakhamo manuñño. ‘‘Ratanantarasmiṃ bahuannapānaṃ, parivārito accharāsaṅgaṇena; Murajaālambaratūriyaghuṭṭho, abhivanditosi thutivandanāya. ‘‘So modasi nārigaṇappabodhano, vimānapāsādavare manorame; Acintiyo sabbaguṇūpapanno, rājā yathā vessavaṇo naḷinyā . ‘‘Devo nu āsi udavāsi yakkho, udāhu devindo manussabhūto; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, ācikkha ko nāma tuvaṃsi yakkho’’ti. ‘‘Serīsako nāma ahamhi yakkho, kantāriyo vaṇṇupathamhi gutto; Imaṃ padesaṃ abhipālayāmi, vacanakaro vessavaṇassa rañño’’ti.
你这(天宫)是偶然得来的,还是由业果转化而来的,还是自己造作的,或是诸天所赐予的呢?
‘‘Adhiccaladdhaṃ pariṇāmajaṃ te, sayaṃ kataṃ udāhu devehi dinnaṃ;
那些商队的首领们这样问你:‘你是如何得到这座悦意的宫殿的呢?’
Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, kathaṃ tayā laddhamidaṃ manuñña’’nti.
这并非我偶然得来,也非由业果转化而生,不是我自己造作的,也不是诸天所赐。
‘‘Nādhiccaladdhaṃ na pariṇāmajaṃ me, na sayaṃ kataṃ na hi devehi dinnaṃ;
是我过去所修的清净善业与福德,令我得到这悦意之物。
商队的商主与商人们这样问你:“你是如何得到这座天宫的?”
我名叫弊宿,那时我治理憍萨罗国,
那时,我是个执无见者,吝啬、心性邪恶,且持断灭论。
而那里有一位沙门,名叫鸠摩罗迦叶,他博学多闻、善于说法、德相崇高。
我听闻他宣说法义之后,便表明了自己愿为近事男的心志。
我远离了杀生,于世间,那未给予之物,我全然不予取;
我不饮酒,不妄语,满足于己妻。
这便是我的誓愿,正是那样的梵行;这善行圆满的果报,即是如此。
正是依凭那些无有过失的业,依凭那些福德,我才得获了这座天宫。
世间有智之人所说,诚然真实不虚——贤者的言语,确无变异。
造作福德者,随所至之处,于彼处即得欢喜,得享欲乐。
凡有忧愁、悲泣、杀害、束缚与恼害之处,
造作恶业者,便走向彼处,永不能从恶趣中解脱。
众人仿佛一时间迷了神,在这片刻间如陷泥淖;
对于这些人,也对于你——少年啊,究竟是因何缘故而失去了信心?
父亲啊,再看这些尸利沙林,天界的妙香,遍满而散逸芬芳;
那些树木拂动着这座天宫,无论白昼黑夜,皆能驱散黑暗。
父亲啊,我见到之后,便已在这座天宫中安住了五百年。
因寿命与福德尽故,我将从此退没;正为此忧,我迷乱昏迷。
像他那样的人,既已获得无与伦比的天宫,长久安住,又何须忧愁?
而你们对我所说的亲切之语,恰如其分、深具教益;
亲爱的孩子们,你们既蒙我守护,便随心所愿,平安地去吧。
我们打算前往信度苏维罗地,为求财富而期望获得利益;
我们当以如理精勤、圆满布施,举行那盛大的尸利沙大会。
切莫举行那尸利沙大会,而你们所说的其他一切,都将得以实现。
在这僧团中,有一位在家居士,他多闻博学,具足戒行;
他有信心,慷慨好施,性情极为良善,智慧明辨,知足且贤明。
他正知而住,不说妄语,亦不心怀伤害他人之念;
不事离间,不兴是非,唯说温和柔善之语。
他恭敬尊重,谦逊调顺,远离恶法,于增上戒清净无染;
他依法奉养父母,过着圣者的生活。
正因此因缘,我亲自显现;所以,商人们啊,你们应当了知法。
否则,你便会在此化为灰烬,在林中陷入迷蒙与黑暗;
应以迅捷轻快之法超越于此,与善士交往实为乐事。
我们也渴望见到他,夜叉啊,你正是出于悲悯才来到此地的;
他确实获得了利益,因为你对他怀有善意。
那位名为桑巴瓦的理发师,
是一位以制作扫帚为生的在家信徒;
你们应当知道,他是你们的仆人,
不要轻视他,他是一位真正善良的人。
夜叉,我们知道你所说的那个人,
但我们并不认识那样的人。
凡此商队中的任何人,
无论年轻、年长或中年;
愿他们全都升登此天宫,
令悭吝者得见福德的果报。
他们聚集一处,全都说道:‘我往昔……’
奉那位理发师为前导;
他们皆得升入天宫,
犹如帝释天的摩尼宝殿。
在那里,他们全都表明自己‘先前即是优婆塞’,自称优婆塞身份。
他们都在那里宣告:‘我从前是优婆塞。’
商主满怀随喜而去,依仗夜叉的神通力,一再受到赞叹。
这些求财的人,怀着得利的渴望,前往辛度-苏维罗地区。
他们平安回到家中后,
他们具足子女与妻子,生活圆满。
他们举办了盛大的丝丽沙节会;
他们建成了那座丝丽沙精舍。
Sakehi kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ manuñña’’nti. ‘‘Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyaṃ, kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, kathaṃ tayā laddhamidaṃ vimāna’’nti. ‘‘Mamaṃ pāyāsīti ahu samaññā, rajjaṃ yadā kārayiṃ kosalānaṃ; Natthikadiṭṭhi kadariyo pāpadhammo, ucchedavādī ca tadā ahosiṃ. ‘‘Samaṇo ca kho āsi kumārakassapo, bahussuto cittakathī uḷāro; So me tadā dhammakathaṃ abhāsi , diṭṭhivisūkāni vinodayī me. ‘‘Tāhaṃ tassa dhammakathaṃ suṇitvā, upāsakattaṃ paṭivedayissaṃ; Pāṇātipātā virato ahosiṃ, loke adinnaṃ parivajjayissaṃ; Amajjapo no ca musā abhāṇiṃ, sakena dārena ca ahosi tuṭṭho. ‘‘Taṃ me vataṃ taṃ pana brahmacariyaṃ, tassa suciṇṇassa ayaṃ vipāko; Teheva kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ vimāna’’nti. ‘‘Saccaṃ kirāhaṃsu narā sapaññā, anaññathā vacanaṃ paṇḍitānaṃ; Yahiṃ yahiṃ gacchati puññakammo, tahiṃ tahiṃ modati kāmakāmī. ‘‘Yahiṃ yahiṃ sokapariddavo ca, vadho ca bandho ca parikkileso; Tahiṃ tahiṃ gacchati pāpakammo, na muccati duggatiyā kadācī’’ti. ‘‘Sammūḷharūpova jano ahosi, asmiṃ muhutte kalalīkatova; Janassimassa tuyhañca kumāra, appaccayo kena nu kho ahosī’’ti. ‘‘Ime ca sirīsavanā tātā, dibbā gandhā surabhī sampavanti ; Te sampavāyanti imaṃ vimānaṃ, divā ca ratto ca tamaṃ nihantvā. ‘‘Imesañca kho vassasataccayena, sipāṭikā phalati ekamekā; Mānussakaṃ vassasataṃ atītaṃ, yadagge kāyamhi idhūpapanno. ‘‘Disvānahaṃ vassasatāni pañca, asmiṃ vimāne ṭhatvāna tātā; Āyukkhayā puññakkhayā cavissaṃ, teneva sokena pamucchitosmī’’ti . ‘‘Kathaṃ nu soceyya tathāvidho so, laddhā vimānaṃ atulaṃ cirāya; Ye cāpi kho ittaramupapannā, te nūna soceyyuṃ parittapuññā’’ti. ‘‘Anucchaviṃ ovadiyañca me taṃ, yaṃ maṃ tumhe peyyavācaṃ vadetha; Tumhe ca kho tātā mayānuguttā, yenicchakaṃ tena paletha sotthi’’nti. ‘‘Gantvā mayaṃ sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā; Yathāpayogā paripuṇṇacāgā, kāhāma serīsamahaṃ uḷāra’’nti. ‘‘Mā ceva serīsamahaṃ akattha, sabbañca vo bhavissati yaṃ vadetha; Pāpāni kammāni vivajjayātha, dhammānuyogañca adhiṭṭhahātha. ‘‘Upāsako atthi imamhi saṅghe, bahussuto sīlavatūpapanno; Saddho ca cāgī ca supesalo ca, vicakkhaṇo santusito mutīmā. ‘‘Sañjānamāno na musā bhaṇeyya, parūpaghātāya na cetayeyya; Vebhūtikaṃ pesuṇaṃ no kareyya, saṇhañca vācaṃ sakhilaṃ bhaṇeyya. ‘‘Sagāravo sappaṭisso vinīto, apāpako adhisīle visuddho; So mātaraṃ pitarañcāpi jantu, dhammena poseti ariyavutti. ‘‘Maññe so mātāpitūnaṃ kāraṇā, bhogāni pariyesati na attahetu; Mātāpitūnañca yo accayena, nekkhammapoṇo carissati brahmacariyaṃ. ‘‘Ujū avaṅko asaṭho amāyo, na lesakappena ca vohareyya; So tādiso sukatakammakārī, dhamme ṭhito kinti labhetha dukkhaṃ. ‘‘Taṃ kāraṇā pātukatomhi attanā, tasmā dhammaṃ passatha vāṇijāse; Aññatra teniha bhasmī bhavetha, andhākulā vippanaṭṭhā araññe; Taṃ khippamānena lahuṃ parena, sukho have sappurisena saṅgamo’’ti. ‘‘Kiṃ nāma so kiñca karoti kammaṃ, Kiṃ nāmadheyyaṃ kiṃ pana tassa gottaṃ; Mayampi naṃ daṭṭhukāmamha yakkha, yassānukampāya idhāgatosi; Lābhā hi tassa, yassa tuvaṃ pihesī’’ti. ‘‘Yo kappako sambhavanāmadheyyo, Upāsako kocchaphalūpajīvī; Jānātha naṃ tumhākaṃ pesiyo so, Mā kho naṃ hīḷittha supesalo so’’ti. ‘‘Jānāmase yaṃ tvaṃ pavadesi yakkha, Na kho naṃ jānāma sa edisoti; Mayampi naṃ pūjayissāma yakkha, Sutvāna tuyhaṃ vacanaṃ uḷāra’’nti. ‘‘Ye keci imasmiṃ satthe manussā, Daharā mahantā athavāpi majjhimā; Sabbeva te ālambantu vimānaṃ, Passantu puññānaṃ phalaṃ kadariyā’’ti. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, Taṃ kappakaṃ tattha purakkhatvā ; Sabbeva te ālambiṃsu vimānaṃ, Masakkasāraṃ viya vāsavassa. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, upāsakattaṃ paṭivedayiṃsu; Pāṇātipātā viratā ahesuṃ, loke adinnaṃ parivajjayiṃsu; Amajjapā no ca musā bhaṇiṃsu, sakena dārena ca ahesuṃ tuṭṭhā. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, upāsakattaṃ paṭivedayitvā; Pakkāmi sattho anumodamāno, yakkhiddhiyā anumato punappunaṃ. ‘‘Gantvāna te sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā; Yathāpayogā paripuṇṇalābhā, paccāgamuṃ pāṭaliputtamakkhataṃ. ‘‘Gantvāna te saṅgharaṃ sotthivanto, Puttehi dārehi samaṅgibhūtā; Ānandī vittā sumanā patītā, Akaṃsu serīsamahaṃ uḷāraṃ; Serīsakaṃ te pariveṇaṃ māpayiṃsu. Etādisā sappurisāna sevanā, Mahatthikā dhammaguṇāna sevanā; Ekassa atthāya upāsakassa, Sabbeva sattā sukhitā ahesunti.
谢利色咖天宫品第十。
Serīsakavimānaṃ dasamaṃ.
11. 善安置天宫事
11. Sunikkhittavimānavatthu
这座天宫高耸,以宝珠为柱,周匝十二由旬;
有七百座宏伟重阁,琉璃为柱,遍覆金色,殊妙庄严。
你在这里安住,有饮有食,天界的维那琴奏出美妙的音乐;
这里有天界的妙味、五种欲乐功德,还有女子们起舞,身披金色衣饰。
大威力的天神,我请问你:你从前做人的时候,做了什么福德?
那位天子满心欢喜,因目犍连尊者之问,
便对所问解说道:“此是何业的果报。”
将散落的花环整理齐整后,安奉在善逝的塔上;
由此,我具足大神通、大威力,享有诸天界的妙欲之乐。
我今得此微妙容色,
因此,我于此得满足;
财富亦为我生起,
一切心所爱乐。
比丘,我为你讲述这大威神力之事:
是我尚为人身时所行的业;
由此我获得这般光耀的威神,
我的容色,亦遍照十方。
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Pucchāmi ‘taṃ deva mahānubhāva, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Dunnikkhittaṃ mālaṃ sunikkhipitvā, patiṭṭhapetvā sugatassa thūpe; Mahiddhiko camhi mahānubhāvo, dibbehi kāmehi samaṅgibhūto. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, Tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, Ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, Manussabhūto yamahaṃ akāsiṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo, Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
苏尼克提德天宫 第十一
Sunikkhittavimānaṃ ekādasamaṃ.
两个穷人、林野住者、雇工、牧牛人羝羊;
种种色泽的磨光耳饰,为私利沙天神所善加佩戴。
Dve daliddā vanavihārā, bhatako gopālakaṇḍakā; Anekavaṇṇamaṭṭhakuṇḍalī, serīsako sunikkhittaṃ; Purisānaṃ tatiyo vaggo pavuccatīti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
这部书是什么
《天宫事》是巴利小部中的一部偈颂体叙事集,编集主题清晰:以目犍连尊者与天人的问答,逐一显明“此天宫由何善业所感”的因果关联。全书八十五事,按男女天宫分为两品,结构极为规整——先描述天宫与天人的庄严妙乐,再追溯其前世所做的微小善业(施座、施水、施灯、持戒、护夫等)。在小部中,它位于《饿鬼事》之前,与后者形成鲜明对比,共同展现善趣与恶趣的自作业果报,具有强烈的劝信与激励色彩。
出场人物
| Pali | 中文(经文用名) | 角色 |
|---|
| Mahāmoggallāna | 大目犍连 | 提问者,以神通游历天界,询问天人因何得生天宫 |
| Vimānapeta / Devatā | 天女 / 天子 | 说法者,各自讲述前世所造善业 |
| Buddha | 佛陀 | 少数偈颂中出现,被提及为供养对象或说法者 |
核心法义/内容
这部书以鲜活的“果报展示”来印证“善有善报”的铁律,其逻辑始终如一:你现在享受的金座、华池、妙音、无量光,皆因当年在人间的某一次供养、一次让座、一次持戒。它不是抽象说理,而是用极尽华美的意象去“显相”——让读者先看见天宫的璀璨,再听到那不过源于一盏灯、一把芝麻、一句不恶口。
代表性内容:
→ 拆开看:提问永远先展示“你现在多么辉煌”,再追问“你当年做了什么”。天人的回答永远指回一个具体、微小、当时未必起眼的善行,且往往强调“净信”与“亲手”的恭敬心。
→ 要旨:天宫不是天赐,而是自作自受;微不足道的善业,以净信为田,成熟为不可思议的庄严乐报。
关键术语锚
- vimāna → 天宫 / 宫殿:本书核心词,不是普通居所,而是善业化现的空中楼阁、随心所现的庄严车乘,区别于人间建筑。
- vaṇṇa → 色泽 / 容色 / 色相:在本书中高频出现,侧重于天人身光与美貌的“可见光辉”,非五蕴之“色”,易与 rūpa 混。
- dibbā → 天界的 / 神圣的:形容天宫、天女的超人间属性,注意区分于 deva(天神)。
- puñña → 福德 / 福业:本书“作业”之所依,特指感生天界的善行,不是泛泛的善,而是“布施、持戒”等得果之力。
- pucchāmi / akkhāmi → 我问 / 我宣说:全书的程式化动词,标记着“提问-回答”的固定叙事框架,译时需保持一贯。
阅读提示
本书须注意其高度程式化的问答体:每则天宫事几乎共享同一套提问模板,唯天人所述的“某业”不同,译者需在重复中保持偈颂韵律,同时不丢失每则独一的善业细节。另外,这些偈颂原为朗诵传唱而作,汉译时应顾及可诵性,避免因程式化而流于呆板。