7. 善安置品
7. Sunikkhittavaggo
天宫事 · 386 段
1. 彩藤天宫事
1. Cittalatāvimānavatthu
1114“犹如质多萝园放射光明,那是三十三天中最胜的园林;
你的这座天宫也正是如此,于虚空中辉耀而住。
1115“你已证得天人之成就,具大威神力;往昔为人时,你曾修过何种福业?
你因何而有如此辉耀的威德,你的容色遍照一切方所?”
1116那位天子满心欢喜……“这是哪一种业所带来的果报?”
1117“我往昔生于人间,身而为人,那时贫穷无依,孤苦困窘,仅为人作工;
我奉养年迈的父母,且喜爱持戒者;
我以净信心,恭敬地广行饮食布施。
1118“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Yathā vanaṃ cittalataṃ pabhāsati, uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, daliddo atāṇo kapaṇo kammakaro ahosiṃ; Jiṇṇe ca mātāpitaro abhāriṃ , piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
2. 欢喜园天宫事
2. Nandanavimānavatthu
1120“正如欢喜园(Nandana)流光溢彩,那是三十三天中最为殊胜的园林;
你的这座天宫也正是如此,于虚空中辉耀而住。
1121“你已证得天界神通,具大威神力;你从前为人之时,曾修过何等福德?
你因何而有如此炽盛的威光,令你的容色遍照十方?”
1122那位天子心生欢喜……便说明这是何业的果报。
1123“往昔我生为人时,是个贫穷、无依、可怜的工人;
我奉养年迈双亲,而持戒之人,亦是我所敬爱;
我以净信心,恭敬广行饮食布施。
1124“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Yathā vanaṃ nandanaṃ pabhāsati, uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, daliddo atāṇo kapaṇo kammakaro ahosiṃ; Jiṇṇe ca mātāpitaro abhāriṃ, piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
3. 宝柱天宫事
3. Maṇithūṇavimānavatthu
1126“此天宫高耸,以摩尼宝为柱,方圆十二由旬;
七百座尖顶楼阁,高大宏伟,琉璃为柱,金箔覆顶,美妙庄严。
1127“你在那里安坐、饮食,天界的妙琴奏出和雅之音;
这里有天界的妙味与五种欲乐,又有身覆金缕的天女翩翩起舞。
1128“你由何业而得这些容色?……(中略)……你的容色遍照一切方所。”
1130那位天子满心欢喜……(中略)……此果报是由何业所感?
1131“我生而为人,在人间之时,于荒野中的道路上,修建了通行的小径;
又种植了林园树木,而持戒之人,是我所喜爱者;
我以净信心,恭敬地布施了丰盛的饮食。
1132“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe…yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, vivane pathe saṅkamanaṃ akāsiṃ; Ārāmarukkhāni ca ropayissaṃ, piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
4. 金天宫事
4. Suvaṇṇavimānavatthu
1134“在那纯金所成的山峰上,有一座遍体光明的天宫,
它以金网为覆,缀满了叮当作响的小铃。
1135“八棱的善造之柱,悉是琉璃所成,
每一根柱的每一棱面,皆由七宝所成。
1136“有琉璃与黄金,又有水晶与白银,
以及猫眼石、珍珠与红宝石。
1137“地面多彩悦意,无有尘土飞扬;
金黄色的椽子列列成行,撑起那化现的屋顶。
1138“四道阶梯,化现于四方;
种种珍宝所成之内室,如日轮般璀璨照耀。
1139“那里有四座栏杆,按部分划分,已测量;
其光明闪耀,遍照四面八方。
1140“在那座殊胜的天宫中,那位光明赫奕的天子,
你的容色超群照耀,犹如正在升起的太阳。
1141“这是你布施的果报,还是持戒的果报?
又或是合掌恭敬的果报?我问你,请你为我说明。”
1142那位天子满怀欢喜……便说明了这业果是从何种业而生起的。
1143“我曾住在安达卡温达,对于太阳亲族的佛陀——
我满心净信,亲手为大师建造了精舍。
1144“于彼处,奉上香、花鬘、资具与涂香;
我以净信心,将精舍供养大师;
由此我获得了这一切,在欢喜园中自在行住。
1145“在那悦意的欢喜园中,有种种鸟群相聚围绕。
我为天女众所围绕,以歌舞为乐。”
‘‘Sovaṇṇamaye pabbatasmiṃ, vimānaṃ sabbatopabhaṃ; Hemajālapaṭicchannaṃ , kiṅkiṇi jālakappitaṃ. ‘‘Aṭṭhaṃsā sukatā thambhā, sabbe veḷuriyāmayā; Ekamekāya aṃsiyā, ratanā satta nimmitā. ‘‘Veḷuriyasuvaṇṇassa, phalikā rūpiyassa ca; Masāragallamuttāhi, lohitaṅgamaṇīhi ca. ‘‘Citrā manoramā bhūmi, na tatthuddhaṃsatī rajo; Gopāṇasīgaṇā pītā, kūṭaṃ dhārenti nimmitā. ‘‘Sopāṇāni ca cattāri, nimmitā caturo disā; Nānāratanagabbhehi , ādiccova virocati. ‘‘Vediyā catasso tattha, vibhattā bhāgaso mitā; Daddallamānā ābhanti, samantā caturo disā. ‘‘Tasmiṃ vimāne pavare, devaputto mahappabho; Atirocasi vaṇṇena, udayantova bhāṇumā. ‘‘Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana; Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchito’’. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ andhakavindasmiṃ, buddhassādiccabandhuno; Vihāraṃ satthu kāresiṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Tattha gandhañca mālañca, paccayañca vilepanaṃ; Vihāraṃ satthu adāsiṃ, vippasannena cetasā; Tena mayhaṃ idaṃ laddhaṃ, vasaṃ vattemi nandane. ‘‘Nandane ca vane ramme, nānādijagaṇāyute; Ramāmi naccagītehi, accharāhi purakkhato’’ti.
5. 芒果天宫事
5. Ambavimānavatthu
1146“此天宫高耸,宝石为柱,周围十二由旬。
七百座尖顶楼阁,高大宏伟,琉璃为柱,金箔覆顶,美妙庄严。
1147“你于彼处坐、饮、啖食,天界的琴声奏出和雅之美音。
这里有天界的妙味与五种欲乐,又有身覆金缕的天女翩翩起舞。
1148“以何因缘,你有这些容色?……你的容色遍照一切方所。”
1150那位天子满心欢喜……这是他所作之业的果报。
1151“夏季的最后一个月,烈日灼灼,炙烤着大地。
一名受人雇佣的工人,正在浇灌芒果园。
1152“那时,一位比丘来至此地,他便是众人皆知的舍利弗(Sāriputta)。
他身体虽感疲惫,心却毫无倦意。
1153“望见他正走来,那浇灌芒果的人便说道:
“萨度(sādhu,古译:善哉),尊者!请允许我为您沐浴,这必将为我带来安乐。”
1154“他出于对我的悲悯,放下了衣钵。
他仅着一衣,坐于树荫下的树根旁。
1155“那位心怀净信之人,以清澈之水,
于树下荫凉处,为仅著一衣者沐浴。
1156“芒果树被浇洒,沙门得沐浴,而我则积累了无量福德。
就这样,他以喜悦遍满全身。
1157“在那一生中,我只造了如此微少的业;
舍弃了人身之后,我已经投生到欢喜园。
1158“而于欢喜园的可爱林间,处处遍布种种鸟群;
天女将我簇拥,我以舞蹈与歌声而享乐。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Gimhānaṃ pacchime māse, patapante divaṅkare; Paresaṃ bhatako poso, ambārāmamasiñcati. ‘‘Atha tenāgamā bhikkhu, sāriputtoti vissuto; Kilantarūpo kāyena, akilantova cetasā. ‘‘Tañca disvāna āyantaṃ, avocaṃ ambasiñcako; Sādhu taṃ bhante nhāpeyyaṃ, yaṃ mamassa sukhāvahaṃ. ‘‘Tassa me anukampāya, nikkhipi pattacīvaraṃ; Nisīdi rukkhamūlasmiṃ, chāyāya ekacīvaro. ‘‘Tañca acchena vārinā, pasannamānaso naro; Nhāpayī rukkhamūlasmiṃ, chāyāya ekacīvaraṃ. ‘‘Ambo ca sitto samaṇo ca nhāpito, mayā ca puññaṃ pasutaṃ anappakaṃ; Iti so pītiyā kāyaṃ, sabbaṃ pharati attano. ‘‘Tadeva ettakaṃ kammaṃ, akāsiṃ tāya jātiyā; Pahāya mānusaṃ dehaṃ, upapannomhi nandanaṃ. ‘‘Nandane ca vane ramme, nānādijagaṇāyute; Ramāmi naccagītehi, accharāhi purakkhato’’ti.
6. 牧牛人天宫事
6. Gopālavimānavatthu
1159“比丘望见那位天神,便在高耸的天宫之中,向久住于此的他问道:
他臂戴钏饰,光彩赫赫,犹如天宫中的明月。
1160“他庄严华丽,佩饰花鬘,衣着精美,耳环闪亮,须发修剪齐整。
手臂佩戴璎珞,享有盛誉,犹如天宫中的明月。
1161“天界的琴奏出悦耳的音声,八位一组、训练有素的乐师们,端庄善妙。
殊胜的天女们游于天界,舞蹈、歌唱,令人生起欢喜。
1162“你证得天威神力,具足大威德;往昔为人时,你曾造下何种福业?
正因如此,您的威德如此闪耀,您的容色遍照十方?”
1163那位天子满心欢喜……“这便是此业的果报。”
1164“那时,我生为人身,居于人众之中,与大众一同看护他人的母牛。
正在这时,一位沙门来到我跟前,那些母牛却跑到豆田里吃豆子去了。
1165“‘今日有两件应做之事,两件都须完成。’尊者,我当时这样思惟。
随后,我如理恢复了知觉,便说:‘尊者,我作布施!’随即迅速抛出了布包。
1166“我急速赶往豆田,以免这有主的财富被毁坏。
那时,一条具有剧毒的黑色巨蛇,在我具念急速行走时咬中了脚。
1167“我深陷痛苦、备受逼迫,而那位比丘亲手为我解开了布包;
他出于悲悯,接受了[我的]粥;从此处命终后,我转生为天神。
1168“正是我所做的那个善业,我今亲身受用着这乐业;
尊者啊!您深切地悲悯于我,感念此恩,我今顶礼于您。
1169“在包含天界、魔界的世间中,没有其他牟尼如您这般悲悯;
尊者!因您深切悲悯,我满怀着感恩之心,向您恭敬行礼。
1170“无论在此世间还是他世,再没有其他牟尼如您这般悲悯。
尊者!因您深切悲悯,我满怀着感恩之心,向您恭敬行礼。”
‘‘Disvāna devaṃ paṭipucchi bhikkhu, ucce vimānamhi ciraṭṭhitike; Āmuttahatthābharaṇaṃ yasassiṃ , dibbe vimānamhi yathāpi candimā. ‘‘Alaṅkato malyadharo suvattho, sukuṇḍalī kappitakesamassu; Āmuttahatthābharaṇo yasassī, dibbe vimānamhi yathāpi candimā. ‘‘Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ, aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā; Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā, naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, saṅgamma rakkhissaṃ paresaṃ dhenuyo; Tato ca āgā samaṇo mamantike gāvo ca māse agamaṃsu khādituṃ. ‘‘Dvayajja kiccaṃ ubhayañca kāriyaṃ, iccevahaṃ bhante tadā vicintayiṃ; Tato ca saññaṃ paṭiladdhayoniso, dadāmi bhanteti khipiṃ anantakaṃ. ‘‘So māsakhettaṃ turito avāsariṃ, purā ayaṃ bhañjati yassidaṃ dhanaṃ; Tato ca kaṇho urago mahāviso, aḍaṃsi pāde turitassa me sato. ‘‘Svāhaṃ aṭṭomhi dukkhena pīḷito, bhikkhu ca taṃ sāmaṃ muñcitvānantakaṃ ; Ahāsi kummāsaṃ mamānukampayā , tato cuto kālakatomhi devatā. ‘‘Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā, sukhañca kammaṃ anubhomi attanā; Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ, kataññutāya abhipādayāmi taṃ. ‘‘Sadevake loke samārake ca, añño muni natthi tayānukampako; Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ, kataññutāya abhivādayāmi taṃ. ‘‘Imasmiṃ loke parasmiṃ vā pana, añño munī natthi tayānukampako; Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ, kataññutāya abhivādayāmi ta’’nti.
7. 咖恩达咖天宫事
7. Kaṇḍakavimānavatthu
1171“犹如满月之夜,月亮为群星所环绕,
那众星之王的月轮,巡游天际,遍放光明,
1172“此天城亦复如是,在天城之中,犹如天宫中的天城。
其光色光明赫奕,宛如初升的太阳,光芒照耀。
1173“由琉璃、黄金、水晶与白银所成,
摩娑罗伽罗石、珍珠,以及红宝石,
1174“大地色彩绚丽,令人心怡,悉以琉璃铺敷;
你的殿宇楼阁精妙,美丽怡人,构筑殊胜。
1175“你那可爱的莲池,为众多鳞族所栖息;
池水清澈明净,遍布金色的沙粒。
1176“各色莲花覆盖水面,白莲遍满其间;
芬芳弥漫,微风轻拂,令人怡悦。
1177“你那池塘的两侧,建造着树丛;
花树与果树,两皆具足。
1178“金足的宝座上,铺展着柔软的牛毛褥垫;
他如同天王般端坐,天女们前来侍立。
1179“她们以种种饰物庄严,佩戴着各色花鬘;
她们取悦这位具大神力者,你便如自在天王般欢悦。
1180“鼓、螺、腰鼓,琵琶与铎鼓齐奏;
你享受喜乐,安享动人的歌舞演奏。
1181“你有种种的天界形色、天界音声,以及天界的味道;
还有你所可意的香,与那悦意的触感。
1182“在那座殊胜的天宫中,具足大光明的天子啊,
你的容色超群照耀,犹如正在升起的太阳。
1183“这是你布施的果报,还是持戒的果报?
又,合掌礼敬得何等果报?我今问您,请您解说。”
1184那位天子满心欢喜……(思惟:这果报是由何种业所感得)。
1185“我住在迦毗罗卫(Kapilavatthu),释迦族最胜之城;
我是犍陟,与苏托达那王之子一同诞生。
1186“当他在夜半时分,为了觉悟而出家时,
他用那柔软而带着网纹、铜色指甲的手,
1187“他拍了拍胁腹,说道:‘朋友,好好地驮行吧!’
我已证得无上正觉,将度脱世间。
1188“当我听到那话语时,心中生起了极大的欢喜。
我内心欢悦,满心欣喜,就在那时引颈嘶鸣。
1189“我得知大名鼎鼎的释迦之子已经骑上了我,
我便心生欢喜,满怀欣悦,运载这位无上之人。
1190“太阳高悬之际,他走进了他人的领土;
他舍下我与恰那,毫无牵挂地离去了。
1191“我以舌舔舐他那铜色指甲的足;
当那位大雄离去时,我流着泪目送着他。
1192“由于见不到那位祥瑞的释迦之子,
我患上重病,很快就去世了。
1193“凭借他的威神之力,我才得以居此天宫。
它位于天界的天城之中,具足一切欲乐功德。
1194“当我听闻觉悟的音讯时,心中生起了欢喜。
即以此善根,我将证得漏尽。
1195“尊者,若您前往导师佛陀的面前,
也请您转达我的话语,并代我顶礼。
1196“我也会前去拜见那位无与伦比的胜利者。
能见到这样的世间怙主,实为稀有难得。”
1197他知恩报恩,前往拜见导师。
听闻具眼者的话语,他的法眼便得清净。
1198他净除了邪见、疑惑与戒禁取。
他顶礼导师双足之后,便在那里消失不现。
‘‘Puṇṇamāse yathā cando, nakkhattaparivārito; Samantā anupariyāti, tārakādhipatī sasī. ‘‘Tathūpamaṃ idaṃ byamhaṃ, dibbaṃ devapuramhi ca; Atirocati vaṇṇena, udayantova raṃsimā. ‘‘Veḷuriyasuvaṇṇassa, phalikā rūpiyassa ca; Masāragallamuttāhi, lohitaṅgamaṇīhi ca. ‘‘Citrā manoramā bhūmi, veḷūriyassa santhatā; Kūṭāgārā subhā rammā, pāsādo te sumāpito. ‘‘Rammā ca te pokkharaṇī, puthulomanisevitā; Acchodakā vippasannā, sovaṇṇavālukasanthatā. ‘‘Nānāpadumasañchannā, puṇḍarīkasamotatā ; Surabhiṃ sampavāyanti, manuññā māluteritā. ‘‘Tassā te ubhato passe, vanagumbā sumāpitā; Upetā puppharukkhehi, phalarukkhehi cūbhayaṃ. ‘‘Sovaṇṇapāde pallaṅke, muduke goṇakatthate ; Nisinnaṃ devarājaṃva, upatiṭṭhanti accharā. ‘‘Sabbābharaṇasañchannā, nānāmālāvibhūsitā; Ramenti taṃ mahiddhikaṃ, vasavattīva modasi. ‘‘Bherisaṅkhamudiṅgāhi, vīṇāhi paṇavehi ca; Ramasi ratisampanno, naccagīte suvādite. ‘‘Dibbā te vividhā rūpā, dibbā saddā atho rasā; Gandhā ca te adhippetā, phoṭṭhabbā ca manoramā. ‘‘Tasmiṃ vimāne pavare, devaputta mahappabho; Atirocasi vaṇṇena, udayantova bhāṇumā. ‘‘Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana; Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchito’’. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ kapilavatthusmiṃ, sākiyānaṃ puruttame; Suddhodanassa puttassa, kaṇḍako sahajo ahaṃ. ‘‘Yadā so aḍḍharattāyaṃ, bodhāya mabhinikkhami; So maṃ mudūhi pāṇīhi, jāli tambanakhehi ca. ‘‘Satthiṃ ākoṭayitvāna, vaha sammāti cabravi; Ahaṃ lokaṃ tārayissaṃ, patto sambodhimuttamaṃ. ‘‘Taṃ me giraṃ suṇantassa, hāso me vipulo ahu; Udaggacitto sumano, abhisīsiṃ tadā ahaṃ. ‘‘Abhirūḷhañca maṃ ñatvā, sakyaputtaṃ mahāyasaṃ; Udaggacitto mudito, vahissaṃ purisuttamaṃ. ‘‘Paresaṃ vijitaṃ gantvā, uggatasmiṃ divākare ; Mamaṃ channañca ohāya, anapekkho so apakkami. ‘‘Tassa tambanakhe pāde, jivhāya parilehisaṃ; Gacchantañca mahāvīraṃ, rudamāno udikkhisaṃ. ‘‘Adassanenahaṃ tassa, sakyaputtassa sirīmato; Alatthaṃ garukābādhaṃ, khippaṃ me maraṇaṃ ahu. ‘‘Tasseva ānubhāvena, vimānaṃ āvasāmidaṃ; Sabbakāmaguṇopetaṃ , dibbaṃ devapuramhi ca. ‘‘Yañca me ahuvā hāso, saddaṃ sutvāna bodhiyā; Teneva kusalamūlena, phusissaṃ āsavakkhayaṃ. ‘‘Sace hi bhante gaccheyyāsi, satthu buddhassa santike; Mamāpi naṃ vacanena, sirasā vajjāsi vandanaṃ. ‘‘Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ, jinaṃ appaṭipuggalaṃ; Dullabhaṃ dassanaṃ hoti, lokanāthāna tādina’’nti. So kataññū katavedī, satthāraṃ upasaṅkami; Sutvā giraṃ cakkhumato, dhammacakkhuṃ visodhayi. Visodhetvā diṭṭhigataṃ, vicikicchaṃ vatāni ca; Vanditvā satthuno pāde, tatthevantaradhāyathāti .
8. 阿内咖瓦恩那天宫事
8. Anekavaṇṇavimānavatthu
1199“你登上了那座绚丽多彩、能除忧伤、种种庄严的天宫;
您为天女众所围绕,犹如善化作的鬼神主般喜悦。
1200“既无同等者,何况超胜者——于名声、福德与神通悉皆如此。
所有三十三天的天众聚集一处,悉皆礼敬您,犹如诸天神礼敬月亮一般。
你的这些天女在四周起舞歌唱,令你心生欢喜。
1201“你已成就天界威德,具大神通。当你还是凡人的时候,曾做了什么福德?
你因何如此威光赫奕,容颜遍照十方?”
1202那位天子心中欢喜……(中略)……这即是他所造之业的果报。
1203“尊者,我往昔曾是那名为善慧的胜者的弟子。
那时我尚是凡夫,未曾觉悟,游方七年。
1204“对于那位已般涅槃、已渡暴流、如如不动的导师——善慧佛,
我礼敬那座以宝石堆砌、金网覆盖的塔,心中生起净信。
1205“我既无布施,也无物可施,但我确实劝导了他人去行布施。
你们应当供养那位应受供养者的舍利,据说,如此你们便能从此世去往天界。
1206“那善业确是我所作,我如今正亲身领受天界的快乐;”
“在三十三天众中我欢喜愉悦,也全然不见这福业有穷尽之时。”
‘‘Anekavaṇṇaṃ darasokanāsanaṃ, vimānamāruyha anekacittaṃ; Parivārito accharāsaṅgaṇena, sunimmito bhūtapatīva modasi. ‘‘Samassamo natthi kuto panuttaro , yasena puññena ca iddhiyā ca; Sabbe ca devā tidasagaṇā samecca, taṃ taṃ namassanti sasiṃva devā; Imā ca te accharāyo samantato, naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ bhadante ahuvāsi pubbe, sumedhanāmassa jinassa sāvako; Puthujjano ananubodhohamasmi , so satta vassāni paribbajissahaṃ . ‘‘Sohaṃ sumedhassa jinassa satthuno, parinibbutassoghatiṇṇassa tādino; Ratanuccayaṃ hemajālena channaṃ, vanditvā thūpasmiṃ manaṃ pasādayiṃ. ‘‘Na māsi dānaṃ na ca matthi dātuṃ, pare ca kho tattha samādapesiṃ; Pūjetha naṃ pūjanīyassa dhātuṃ, evaṃ kira saggamito gamissatha. ‘‘Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā, sukhañca dibbaṃ anubhomi attanā; Modāmahaṃ tidasagaṇassa majjhe, na tassa puññassa khayampi ajjhaga’’nti.
9. 玛塔昆达利天宫事
9. Maṭṭhakuṇḍalīvimānavatthu
1207“你盛装严饰,佩戴光亮耳环,身系花鬘,涂敷黄檀香粉;”
“在林中你高举双臂哀泣,何事令你如此痛苦?”
1208“我那金色闪耀的车厢已然现前,”
“却寻不见它的一对轮子,因这苦痛,我要舍弃性命了。”
1209“黄金所成、宝石所成、红宝石所成、白银所成;
贤善的年轻人,请告诉我,我来为你做一对车轮。”
1210那位年轻人告诉他:“月亮和太阳,两者都可在此见到。”
“我的车乘由黄金所成,因那对轮子而闪耀。”
1211“年轻人,你实在愚痴,竟渴求那不可求之物;
我想你必会死去,因为你终究得不到月亮和太阳。”
1212“来与去,皆可得见;色身的质素,在道路的两侧显现;
已死的亡者了不可见,在此哭泣的人中,谁更愚痴?”
1213“诚然,青年,你说得真实,我才是哭泣者中最愚痴的那一个。”
犹如孩童哭着求月,我竟祈求那已死之人。
1214“我确然在燃烧,犹如浇上酥油的火焰;
如同以水浇洒,我令一切恐惧止息。
1215“他确已为我拔除了那支深植于心的忧伤之箭,
他为我这被忧伤压倒的人,驱散了丧子之痛。
1216“如今我已拔除箭刺,获得清凉,证入寂灭;
听了你的话,年轻人啊,我不再忧愁,不再哭泣。
1217“你是天神、乾闼婆,还是帝释天神?
你是谁?又是谁的儿子?我们如何才能了知你?”
1218“你在火葬场亲手焚烧自己的孩子,又哭泣又号哭;
我行持了那善业之后,便得生于三十三天。”
1219“我们从未见他在自己家中行布施,无论所施是少是多;
也不曾见你持守伍波萨他那样的戒行。你究竟依何业而得生天界呢?”
1220“那时,我生了病,痛苦羸弱,在家中病得形容憔悴;
我见到了佛陀——远离尘垢、度越疑惑的善逝,具无上智慧。
1221“那时,我心怀喜悦,心中净信,向如来合掌。
我行此善业后,便往生与三十三天众为伴。”
1222“真是殊胜啊,真是稀有啊!合掌之善行,竟感得如此果报。
我心怀喜悦,心生净信,今日便皈依佛。”
1223“就在今日,你应以净信心皈依佛陀,亦皈依法与僧伽。
同样,你应当受持那无缺无穿的五学处。
1224“你应速疾远离杀生,并于世间避开不与取;
不饮酒,不妄语,满足于自己的妻子。”
1225“夜叉啊,你愿我得益;天神啊,你愿我得善。
我遵从你的话语,你即是我的老师。
1226“我皈依佛陀,亦皈依无上之法。
我皈依人天之主的僧团。
1227“我当即远离杀生,于世间舍弃偷盗;
我不饮酒,不妄语,亦满足于自己的妻子。”
‘‘Alaṅkato maṭṭhakuṇḍalī , māladhārī haricandanussado; Bāhā paggayha kandasi, vanamajjhe kiṃ dukkhito tuva’’nti. ‘‘Sovaṇṇamayo pabhassaro, uppanno rathapañjaro mama; Tassa cakkayugaṃ na vindāmi, tena dukkhena jahāmi jīvita’’nti. ‘‘Sovaṇṇamayaṃ maṇimayaṃ, lohitakamayaṃ atha rūpiyamayaṃ; Ācikkha me bhaddamāṇava, cakkayugaṃ paṭipādayāmi te’’ti. So māṇavo tassa pāvadi, ‘‘candimasūriyā ubhayettha dissare; Sovaṇṇamayo ratho mama, tena cakkayugena sobhatī’’ti. ‘‘Bālo kho tvaṃ asi māṇava, yo tvaṃ patthayase apatthiyaṃ; Maññāmi tuvaṃ marissasi, na hi tvaṃ lacchasi candimasūriye’’ti. ‘‘Gamanāgamanampi dissati, vaṇṇadhātu ubhayattha vīthiyā; Peto kālakato na dissati, ko nidha kandataṃ bālyataro’’ti. ‘‘Saccaṃ kho vadesi māṇava, ahameva kandataṃ bālyataro; Candaṃ viya dārako rudaṃ, petaṃ kālakatābhipatthayi’’nti. ‘‘Ādittaṃ vata maṃ santaṃ, ghatasittaṃva pāvakaṃ; Vārinā viya osiñcaṃ, sabbaṃ nibbāpaye daraṃ. ‘‘Abbahī vata me sallaṃ, sokaṃ hadayanissitaṃ; Yo me sokaparetassa, puttasokaṃ apānudi. ‘‘Svāhaṃ abbūḷhasallosmi, sītibhūtosmi nibbuto; Na socāmi na rodāmi, vata sutvāna māṇavāti. ‘‘Devatā nusi gandhabbo, adu sakko purindado; Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ maya’’nti. ‘‘Yañca kandasi yañca rodasi, puttaṃ āḷāhane sayaṃ dahitvā; Svāhaṃ kusalaṃ karitvā kammaṃ, tidasānaṃ sahabyataṃ gato’’ti . ‘‘Appaṃ vā bahuṃ vā nāddasāma, dānaṃ dadantassa sake agāre; Uposathakammaṃ vā tādisaṃ, kena kammena gatosi devaloka’’nti. ‘‘Ābādhikohaṃ dukkhito gilāno, āturarūpomhi sake nivesane; Buddhaṃ vigatarajaṃ vitiṇṇakaṅkhaṃ, addakkhiṃ sugataṃ anomapaññaṃ. ‘‘Svāhaṃ muditamano pasannacitto, añjaliṃ akariṃ tathāgatassa; Tāhaṃ kusalaṃ karitvāna kammaṃ, tidasānaṃ sahabyataṃ gato’’ti. ‘‘Acchariyaṃ vata abbhutaṃ vata, añjalikammassa ayamīdiso vipāko; Ahampi muditamano pasannacitto, ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāmī’’ti. ‘‘Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāhi, dhammañca saṅghañca pasannacitto; Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyassu. ‘‘Pāṇātipātā viramassu khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayassu; Amajjapo mā ca musā bhaṇāhi, sakena dārena ca hohi tuṭṭho’’ti. ‘‘Atthakāmosi me yakkha, hitakāmosi devate; Karomi tuyhaṃ vacanaṃ, tvaṃsi ācariyo mamāti. ‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammañcāpi anuttaraṃ; Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayāmi; Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho’’ti.
10. 谢利沙天宫事
10. Serīsakavimānavatthu
1228请听,那时夜叉与商人们的集会就在那里举行。
也请听他与另一人的对话是如何展开的,你们所有人都来听闻这善说。
1229“那位名叫巴亚西(Pāyāsi)的国王,声名显赫,已往生到地居天众之中。
他于自己的天宫中满心欢喜,这位天神对人类说道。
1230“在弯曲的林中、无人居住处,在荒凉的旷野里,缺水又缺食物;
在那极难通行的沙漠道中,道路曲折,人们因恐惧而惊慌失散,心意狂乱。
1231“此处既无果实,也无根茎,无物可执取,何来食物?
除了尘土、沙砾,以及那些灼热而严酷的地方,别无所有。
1232“这片不毛之地如烧红的头盖骨,并非铁制,却与他世间无异。
此处自古以来便是猎人的居所,一片仿佛受了诅咒的土地。
1233“那么,你们是因何因缘,为何而来,来到此处?
贸然进入,聚集在一起,是出于贪欲、恐惧,还是迷乱?”
1234“在摩揭陀(Magadha)和盎葛,商队首领们装好各种货物,
他们为了求财、盼着赚到利润,就往信度和苏维拉那地方去了。
1235“白日里,不堪干渴,又念及驾轭牲口的怜恤,
我们大家就以这个速度赶路,在夜里、在非时踏上了道路。
1236“他们走错了路,误入歧途,在森林中茫然迷乱,彻底迷失了。
在这难行沙漠的中央,我们认不清方向,心意迷乱。
1237“见到这前所未见的最胜天宫,以及您这位夜叉;
我们仍期许着存活下去,见到之后欢喜踊跃、心意昂扬。”
1238“大海的彼岸、这片荒漠,藤条路、尖桩路和道路;
河流与山岳的险阻之处——你们为财富而奔走四方。
1239“你们进入了他人的领土,看到了维兰迦的人们;
你们听到过或者亲眼见过的任何稀奇事,我们都想听一听,亲爱的孩子们。”
1240“王子啊,还有更为奇妙的事,既非你所曾听闻,亦非你所曾亲见;
目睹这一切全然超凡而非人间所有,我们见到那无与伦比的端严,已心满意足。
1241“空中流淌着莲池之水,花鬘缤纷,白莲处处;
这些树木常年结果,散发出极为馥郁的芳香。
1242“百根琉璃柱高高地耸立,石与珊瑚所成的长梁绵延伸展;
这些柱子以猫眼石与红宝石所成,闪耀着光辉;
1243“这是一座由千柱支撑、威德难量的天宫,在那些柱子之上,是如此妙好的宫殿;
宫内镶嵌着宝石,交织着金色栏杆,并以金板善为覆蔽,华丽非凡;
1244“这座宫殿以阎浮金铸成,打磨得极为光洁,阶梯与栏柱头一应具足;
它坚固而优美,构造精良,极其耐看,令人心生欢喜。
1245“在种种宝物之间,饮食丰盛,被成群天女所围绕;
伴随着铜鼓、圆鼓等诸乐器的奏响,你为赞美与礼敬所尊崇。
1246“你由天女众唤醒而生起欢喜,安住在这美妙可意的宫殿楼阁之中。
你如同在那利尼的毗沙门王,不可思议,具足一切功德。
1247“你是天神,还是夜叉,抑或是化作人身的帝释天神?
商人们与商队首领们这样问你:‘请说明吧,夜叉,你叫什么名字?’”
1248“我是名为塞利萨咖的夜叉,守护着旷野中的那条沙道。
我守护着这片地方,遵从多闻天王的命令。”
1249“你这(天宫)是偶然得来的,还是由业果转化而来的,还是自己造作的,或是诸天神所赐予的呢?
商人们和商队首领问你:你是怎么得到这座天宫的?”
1250“这并非我偶然得来,也非由业果转化而生,不是我自己造作的,也不是诸天神所赐。
乃是以我无恶的业行、以我自己的功德,才得到这可爱之物。”
1251“你持守何戒?修何种梵行?此是你何等善行的果报?
商队首领们这样问你:你是如何得到这可爱之物的?”
1252“当我治理憍萨罗国(Kosala)时,人们称我为“巴亚西”。
那时,我是个执无见者,吝啬、心性邪恶,且持断灭论。
1253“然而,当时有一位沙门,名曰童子·咖沙巴(Kumārakassapa),他多闻广博,辩才善巧,殊胜卓越。
那时,他为我宣说了法义,消除了我那些邪见歧途。
1254“我听闻他宣说法义之后,便表明了自己愿为近事男的心志。
我曾远离杀生,在这世间,我远离一切未给予之物。
我不饮酒,不妄语,满足于己妻。
1255“这便是我的誓愿,正是那样的梵行;这善行圆满的果报,即是如此。
正是依凭那些无有过失的业,依凭那些福德,我才得获了这座天宫。”
1256“世间有智之人所说,诚然真实不虚——贤者的言语,确无变异。
造作福德者,随所至之处,于彼处即得欢喜,得享欲乐。
1257“凡有忧愁、悲泣、杀害、束缚与恼害之处,
造恶业者随其所至,永不能从恶道中解脱。”
1258“就在这个瞬间,人们彷佛陷于迷惑,如同陷入泥沼一般。
对于这些人,也对于你——少年啊,究竟是因何缘故而失去了信心?”
1259“这些合欢树林啊,亲爱的孩子,天界的妙香正芬芳地飘散;
那些树木拂动着这座天宫,无论白昼黑夜,皆能驱散黑暗。
1260“而这些树,每过百年,便有一枚枚果荚成熟;
自从我受生此身以来,人间百年已经过去。
1261“父亲啊,我见到之后,便已在这座天宫中安住了五百年。
因寿命与福德尽故,我将从此退没;正为此忧,我迷乱昏迷。”
1262“像他那样的人,既已获得无与伦比的天宫,长久安住,又何须忧愁?
而那些短暂受生、福德微薄者,他们才必定会忧愁。”
1263“而你们对我所说的亲切之语,恰如其分、深具教益;
亲爱的孩子们,你们既蒙我守护,便随心所愿,平安地去吧。”
1264“我们打算前往信度苏维罗地,为求财富而期望获得利益;
我们当各尽己力,行圆满布施,举办隆重的西利沙大会。”
1265“切莫举行那西利沙大会,而你们所说的其他一切,都将得以实现。
你们应当远离种种恶行,坚定地致力于法的修习。
1266“在这商队(团体)中,有一位在家居士,他多闻博学,具足戒行;
他有信心,慷慨好施,性情极为良善,智慧明辨,知足且贤明。
1267“他正知而住,不说妄语,亦不心怀伤害他人之念;
他不应说破坏性的离间语,而应说柔和、亲切的话语。
1268“他恭敬尊重,谦逊调顺,远离恶法,于增上戒清净无染;
此人以法奉养母亲与父亲,行圣者之正道。
1269“我想,他为了父母之故而求取财富,并非为自己。
父母去世之后,他心向出离,将修习梵行。
1270“他正直、不曲、不伪、不诈,不以欺诳的方式言语。
像他这样的善业行者,安住于法,怎会遭遇痛苦?
1271“正因为这个缘故,我亲自把自己显现出来;商人们,因此你们应当观见法。
否则,你们在此便会化为灰烬,在荒野中目盲迷乱,彻底迷失。
与善人交往,确实能迅速而容易地带来安乐。”
1272“他名叫什么?又造作何业?
他叫什么名字?族姓又是什么?
我们也渴望见到他,夜叉啊,你正是出于悲悯才来到此地的;
他确实有福,因为你对他心怀羡慕。”
1273“那位名为桑跋瓦(Sambhava)的理发师,
是一位以理发工具(梳篦刀剪)为生的在家信徒;
你们应当知道,他是你们的仆人,
不要轻视他,他是一位真正善良的人。”
1274“夜叉,我们知道你所说的那个人,
但我们并不认识那样的人。
我们也当礼敬他,夜叉,
聆听了您崇高的话语。”
1275“凡此商队中的任何人,
无论年轻、年长或中年;
愿他们全都升登此天宫,
令悭吝者得见福德的果报。”
1276他们聚集一处,全都争说:‘我先!’
奉那位理发师为前导;
他们皆得升入天宫,
犹如帝释天神的摩尼宝殿。
1277他们都在那里争说:‘我先!’,以此表明近事男身份。
他们远离杀生,在世间舍离不与取。
他们不饮酒,不说妄语,满足于自己的妻子。
1278在那里,他们全都争相宣称‘我先(受皈依)!’,各自表明近事男身份。
商队满怀随喜而去,依仗夜叉的神通力,一再受到许可。
1279“他们去往信度索毘罗地区,为求财富,期盼获得厚利;
他们依着各自的努力,所获圆满,安然返回了华氏城(Pāṭaliputta)。
1280“他们平安回到家中后,
他们具足子女与妻子,生活圆满。
他们欢喜、满足、愉悦、欣悦。
他们举办了盛大的丝丽沙节会;
他们建造了那座刺槐木的僧房。
1281如是亲近善士,
亲近法的功德,利益广大。
为了一位近事男的利益,
愿一切众生皆得安乐。
Suṇotha yakkhassa ca vāṇijāna ca, samāgamo yattha tadā ahosi; Yathā kathaṃ itaritarena cāpi, subhāsitaṃ tañca suṇātha sabbe. ‘‘Yo so ahu rājā pāyāsi nāma , bhummānaṃ sahabyagato yasassī; So modamānova sake vimāne, amānuso mānuse ajjhabhāsīti. ‘‘Vaṅke araññe amanussaṭṭhāne, kantāre appodake appabhakkhe; Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, vaṅkaṃ bhayā naṭṭhamanā manussā. ‘‘Nayidha phalā mūlamayā ca santi, upādānaṃ natthi kutodha bhakkho; Aññatra paṃsūhi ca vālukāhi ca, tatāhi uṇhāhi ca dāruṇāhi ca. ‘‘Ujjaṅgalaṃ tattamivaṃ kapālaṃ, anāyasaṃ paralokena tulyaṃ; Luddānamāvāsamidaṃ purāṇaṃ, bhūmippadeso abhisattarūpo. ‘‘Atha tumhe kena vaṇṇena, kimāsamānā imaṃ padesaṃ hi; Anupaviṭṭhā sahasā samecca, lobhā bhayā atha vā sampamūḷhā’’ti. ‘‘Magadhesu aṅgesu ca satthavāhā, āropayitvā paṇiyaṃ puthuttaṃ; Te yāmase sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā. ‘‘Divā pipāsaṃ nadhivāsayantā, yoggānukampañca samekkhamānā, Etena vegena āyāma sabbe , rattiṃ maggaṃ paṭipannā vikāle. ‘‘Te duppayātā aparaddhamaggā, andhākulā vippanaṭṭhā araññe; Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, disaṃ na jānāma pamūḷhacittā. ‘‘Idañca disvāna adiṭṭhapubbaṃ, vimānaseṭṭhañca tavañca yakkha; Tatuttariṃ jīvitamāsamānā, disvā patītā sumanā udaggā’’ti. ‘‘Pāraṃ samuddassa imañca vaṇṇuṃ , vettācaraṃ saṅkupathañca maggaṃ; Nadiyo pana pabbatānañca duggā, puthuddisā gacchatha bhogahetu. ‘‘Pakkhandiyāna vijitaṃ paresaṃ, verajjake mānuse pekkhamānā; Yaṃ vo sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ, accherakaṃ taṃ vo suṇoma tātā’’ti. ‘‘Itopi accherataraṃ kumāra, na to sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ; Atītamānussakameva sabbaṃ, disvāna tappāma anomavaṇṇaṃ. ‘‘Vehāyasaṃ pokkharañño savanti, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā; Dumā cime niccaphalūpapannā, atīva gandhā surabhiṃ pavāyanti. ‘‘Veḷūriyathambhā satamussitāse, silāpavāḷassa ca āyataṃsā; Masāragallā sahalohitaṅgā, thambhā ime jotirasāmayāse. ‘‘Sahassathambhaṃ atulānubhāvaṃ, tesūpari sādhumidaṃ vimānaṃ; Ratanantaraṃ kañcanavedimissaṃ, tapanīyapaṭṭehi ca sādhuchannaṃ. ‘‘Jambonaduttattamidaṃ sumaṭṭho, pāsādasopāṇaphalūpapanno; Daḷho ca vaggu ca susaṅgato ca , atīva nijjhānakhamo manuñño. ‘‘Ratanantarasmiṃ bahuannapānaṃ, parivārito accharāsaṅgaṇena; Murajaālambaratūriyaghuṭṭho, abhivanditosi thutivandanāya. ‘‘So modasi nārigaṇappabodhano, vimānapāsādavare manorame; Acintiyo sabbaguṇūpapanno, rājā yathā vessavaṇo naḷinyā . ‘‘Devo nu āsi udavāsi yakkho, udāhu devindo manussabhūto; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, ācikkha ko nāma tuvaṃsi yakkho’’ti. ‘‘Serīsako nāma ahamhi yakkho, kantāriyo vaṇṇupathamhi gutto; Imaṃ padesaṃ abhipālayāmi, vacanakaro vessavaṇassa rañño’’ti. ‘‘Adhiccaladdhaṃ pariṇāmajaṃ te, sayaṃ kataṃ udāhu devehi dinnaṃ; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, kathaṃ tayā laddhamidaṃ vimāna’’nti. ‘‘Nādhiccaladdhaṃ na pariṇāmajaṃ me, na sayaṃ kataṃ na hi devehi dinnaṃ; Sakehi kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ manuñña’’nti. ‘‘Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyaṃ, kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, kathaṃ tayā laddhamidaṃ manuñña’’nti. ‘‘Mamaṃ pāyāsīti ahu samaññā, rajjaṃ yadā kārayiṃ kosalānaṃ; Natthikadiṭṭhi kadariyo pāpadhammo, ucchedavādī ca tadā ahosiṃ. ‘‘Samaṇo ca kho āsi kumārakassapo, bahussuto cittakathī uḷāro; So me tadā dhammakathaṃ abhāsi , diṭṭhivisūkāni vinodayī me. ‘‘Tāhaṃ tassa dhammakathaṃ suṇitvā, upāsakattaṃ paṭivedayissaṃ; Pāṇātipātā virato ahosiṃ, loke adinnaṃ parivajjayissaṃ; Amajjapo no ca musā abhāṇiṃ, sakena dārena ca ahosi tuṭṭho. ‘‘Taṃ me vataṃ taṃ pana brahmacariyaṃ, tassa suciṇṇassa ayaṃ vipāko; Teheva kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ vimāna’’nti. ‘‘Saccaṃ kirāhaṃsu narā sapaññā, anaññathā vacanaṃ paṇḍitānaṃ; Yahiṃ yahiṃ gacchati puññakammo, tahiṃ tahiṃ modati kāmakāmī. ‘‘Yahiṃ yahiṃ sokapariddavo ca, vadho ca bandho ca parikkileso; Tahiṃ tahiṃ gacchati pāpakammo, na muccati duggatiyā kadācī’’ti. ‘‘Sammūḷharūpova jano ahosi, asmiṃ muhutte kalalīkatova; Janassimassa tuyhañca kumāra, appaccayo kena nu kho ahosī’’ti. ‘‘Ime ca sirīsavanā tātā, dibbā gandhā surabhī sampavanti ; Te sampavāyanti imaṃ vimānaṃ, divā ca ratto ca tamaṃ nihantvā. ‘‘Imesañca kho vassasataccayena, sipāṭikā phalati ekamekā; Mānussakaṃ vassasataṃ atītaṃ, yadagge kāyamhi idhūpapanno. ‘‘Disvānahaṃ vassasatāni pañca, asmiṃ vimāne ṭhatvāna tātā; Āyukkhayā puññakkhayā cavissaṃ, teneva sokena pamucchitosmī’’ti . ‘‘Kathaṃ nu soceyya tathāvidho so, laddhā vimānaṃ atulaṃ cirāya; Ye cāpi kho ittaramupapannā, te nūna soceyyuṃ parittapuññā’’ti. ‘‘Anucchaviṃ ovadiyañca me taṃ, yaṃ maṃ tumhe peyyavācaṃ vadetha; Tumhe ca kho tātā mayānuguttā, yenicchakaṃ tena paletha sotthi’’nti. ‘‘Gantvā mayaṃ sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā; Yathāpayogā paripuṇṇacāgā, kāhāma serīsamahaṃ uḷāra’’nti. ‘‘Mā ceva serīsamahaṃ akattha, sabbañca vo bhavissati yaṃ vadetha; Pāpāni kammāni vivajjayātha, dhammānuyogañca adhiṭṭhahātha. ‘‘Upāsako atthi imamhi saṅghe, bahussuto sīlavatūpapanno; Saddho ca cāgī ca supesalo ca, vicakkhaṇo santusito mutīmā. ‘‘Sañjānamāno na musā bhaṇeyya, parūpaghātāya na cetayeyya; Vebhūtikaṃ pesuṇaṃ no kareyya, saṇhañca vācaṃ sakhilaṃ bhaṇeyya. ‘‘Sagāravo sappaṭisso vinīto, apāpako adhisīle visuddho; So mātaraṃ pitarañcāpi jantu, dhammena poseti ariyavutti. ‘‘Maññe so mātāpitūnaṃ kāraṇā, bhogāni pariyesati na attahetu; Mātāpitūnañca yo accayena, nekkhammapoṇo carissati brahmacariyaṃ. ‘‘Ujū avaṅko asaṭho amāyo, na lesakappena ca vohareyya; So tādiso sukatakammakārī, dhamme ṭhito kinti labhetha dukkhaṃ. ‘‘Taṃ kāraṇā pātukatomhi attanā, tasmā dhammaṃ passatha vāṇijāse; Aññatra teniha bhasmī bhavetha, andhākulā vippanaṭṭhā araññe; Taṃ khippamānena lahuṃ parena, sukho have sappurisena saṅgamo’’ti. ‘‘Kiṃ nāma so kiñca karoti kammaṃ, Kiṃ nāmadheyyaṃ kiṃ pana tassa gottaṃ; Mayampi naṃ daṭṭhukāmamha yakkha, yassānukampāya idhāgatosi; Lābhā hi tassa, yassa tuvaṃ pihesī’’ti. ‘‘Yo kappako sambhavanāmadheyyo, Upāsako kocchaphalūpajīvī; Jānātha naṃ tumhākaṃ pesiyo so, Mā kho naṃ hīḷittha supesalo so’’ti. ‘‘Jānāmase yaṃ tvaṃ pavadesi yakkha, Na kho naṃ jānāma sa edisoti; Mayampi naṃ pūjayissāma yakkha, Sutvāna tuyhaṃ vacanaṃ uḷāra’’nti. ‘‘Ye keci imasmiṃ satthe manussā, Daharā mahantā athavāpi majjhimā; Sabbeva te ālambantu vimānaṃ, Passantu puññānaṃ phalaṃ kadariyā’’ti. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, Taṃ kappakaṃ tattha purakkhatvā ; Sabbeva te ālambiṃsu vimānaṃ, Masakkasāraṃ viya vāsavassa. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, upāsakattaṃ paṭivedayitvā; Pāṇātipātā viratā ahesuṃ, loke adinnaṃ parivajjayiṃsu; Amajjapā no ca musā bhaṇiṃsu, sakena dārena ca ahesuṃ tuṭṭhā. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, upāsakattaṃ paṭivedayiṃsu; Pakkāmi sattho anumodamāno, yakkhiddhiyā anumato punappunaṃ. ‘‘Gantvāna te sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā; Yathāpayogā paripuṇṇalābhā, paccāgamuṃ pāṭaliputtamakkhataṃ. ‘‘Gantvāna te saṅgharaṃ sotthivanto, Puttehi dārehi samaṅgibhūtā; Ānandī vittā sumanā patītā, Akaṃsu serīsamahaṃ uḷāraṃ; Serīsakaṃ te pariveṇaṃ māpayiṃsu. Etādisā sappurisāna sevanā, Mahatthikā dhammaguṇāna sevanā; Ekassa atthāya upāsakassa, Sabbeva sattā sukhitā ahesunti.
11. 善安置天宫事
11. Sunikkhittavimānavatthu
1282“这座天宫高耸,以宝珠为柱,周匝十二由旬;
七百座尖顶楼阁,高大宏伟,琉璃为柱,金箔覆顶,美妙庄严。
1283“你在这里安住,有饮有食,天界的维那琴奏出美妙的音乐;
这里有天界的妙味与五种欲乐,又有身覆金缕的天女翩翩起舞。
1284“你因何而有如此容色?你在此因何成就?
凡是心所喜爱的种种受用,皆会为你生起。
1285“大威力的天神,我请问你:你从前做人的时候,做了什么福德?
“你因何而有如此赫奕威光,容色遍照十方?”
1286那位天子满心欢喜,因目犍连尊者(Moggallāna)之问,
便对所问解说道:“此是何业的果报。”
1287“将散落的花环整理齐整后,安奉在善逝的塔上;
由此,我具足大神通、大威力,享有诸天界的妙欲之乐。
1288“我今得此微妙容色,
因此,我于此得满足;
财富亦为我生起,
一切心所爱乐。
1289“比丘,大威德者,我为你讲述:
是我尚为人身时所行的业;
由此我获得这般光耀的威神,
我的容色,亦遍照十方。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi ‘taṃ deva mahānubhāva, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Dunnikkhittaṃ mālaṃ sunikkhipitvā, patiṭṭhapetvā sugatassa thūpe; Mahiddhiko camhi mahānubhāvo, dibbehi kāmehi samaṅgibhūto. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, Tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, Ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, Manussabhūto yamahaṃ akāsiṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo, Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
两个穷人、林野住者、雇工、牧牛人羝羊;
种种色泽的磨光耳饰,私利沙,善加佩戴。
男子之第三品,如是宣说。
Dve daliddā vanavihārā, bhatako gopālakaṇḍakā; Anekavaṇṇamaṭṭhakuṇḍalī, serīsako sunikkhittaṃ; Purisānaṃ tatiyo vaggo pavuccatīti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
这部书是什么
《天宫事》是巴利小部中的一部偈颂体叙事集,编集主题清晰:以目犍连尊者与天人的问答,逐一显明“此天宫由何善业所感”的因果关联。全书八十五事,按男女天宫分为两品,结构极为规整——先描述天宫与天人的庄严妙乐,再追溯其前世所做的微小善业(施座、施水、施灯、持戒、护夫等)。在小部中,它位于《饿鬼事》之前,与后者形成鲜明对比,共同展现善趣与恶趣的自作业果报,具有强烈的劝信与激励色彩。
核心法义/内容
这部书以鲜活的“果报展示”来印证“善有善报”的铁律,其逻辑始终如一:你现在享受的金座、华池、妙音、无量光,皆因当年在人间的某一次供养、一次让座、一次持戒。它不是抽象说理,而是用极尽华美的意象去“显相”——让读者先看见天宫的璀璨,再听到那不过源于一盏灯、一把芝麻、一句不恶口。
代表性内容:
→ 拆开看:提问永远先展示“你现在多么辉煌”,再追问“你当年做了什么”。天人的回答永远指回一个具体、微小、当时未必起眼的善行,且往往强调“净信”与“亲手”的恭敬心。
→ 要旨:天宫不是天赐,而是自作自受;微不足道的善业,以净信为田,成熟为不可思议的庄严乐报。
关键术语锚
- vimāna → 天宫 / 宫殿:本书核心词,不是普通居所,而是善业化现的空中楼阁、随心所现的庄严车乘,区别于人间建筑。
- vaṇṇa → 色泽 / 容色 / 色相:在本书中高频出现,侧重于天人身光与美貌的“可见光辉”,非五蕴之“色”,易与 rūpa 混。
- dibbā → 天界的 / 神圣的:形容天宫、天女的超人间属性,注意区分于 deva(天神)。
- puñña → 福德 / 福业:本书“作业”之所依,特指感生天界的善行,不是泛泛的善,而是“布施、持戒”等得果之力。
- pucchāmi / akkhāmi → 我问 / 我宣说:全书的程式化动词,标记着“提问-回答”的固定叙事框架,译时需保持一贯。
阅读提示
本书须注意其高度程式化的问答体:每则天宫事几乎共享同一套提问模板,唯天人所述的“某业”不同,译者需在重复中保持偈颂韵律,同时不丢失每则独一的善业细节。另外,这些偈颂原为朗诵传唱而作,汉译时应顾及可诵性,避免因程式化而流于呆板。