2. 男天宫·6. 弊宿品
天宫事 · 501 段
1. 第一屋主天宫事
1. Paṭhamaagāriyavimānavatthu
1048“犹如质多萝园遍照,为三十三天最胜之园苑;
你的这座天宫也正是如此,于虚空中辉耀而住。
1049“你已证得天神之威德,具大威力。你曾生为人身时,造作了何等福德?
你因何因缘而有如此辉耀的威德,你的容色遍照一切方所?”
1050目犍连尊者一问,那位天子心中欢喜;
当被问及时,他解答了这个问题——这是何种业所感得的果报。
1051“我与妻子在人间,犹如敞开的水井,安住家中;
我们以净信心,恭敬广施,供养食物与饮料。
1052“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Yathā vanaṃ cittalataṃ pabhāsati , uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahañca bhariyā ca manussaloke, opānabhūtā gharamāvasimha; Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adamha. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
2. 第二屋主天宫事
2. Dutiyaagāriyavimānavatthu
1054“正如质多萝园那样闪耀光明,那是三十三天中最胜、无上的园林;
你的这座天宫也正是如此,于虚空中辉耀而住。
1055“你已成就天神通,具大威神力,在你为人时,曾修过何种福德?
你为何具足如此炽盛的光明,容貌照彻一切方向?”
1056那位天子满心欢喜……说道:“这是何等业行所感的果报。”
1057“我与妻子在人间,犹如泉井般居家度日;
我们以净信心,恭敬广施,布施了丰盛的布施。
1058“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Yathā vanaṃ cittalataṃ pabhāsati, uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahañca bhariyā ca manussaloke, opānabhūtā gharamāvasimha; Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adamha. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
3. 施果天宫事
3. Phaladāyakavimānavatthu
1060“此天宫高耸,以宝石为柱,方圆十六由旬。
七百座尖顶楼阁,高大宏伟,琉璃为柱,金箔覆顶,美妙庄严。
1061“你在那里安坐、饮用、进食,天界琵琶奏出和雅之音。
还有八人一组、训练有素、姿容善妙、游于三十三天的庄严天女;
她们曼舞、歌唱,尽情欢娱。
1062“你已证得天神的成就,具大威力;你在为人时,曾造何种福德?
是什么让你拥有这般炽盛的光辉,你的容色遍照十方?”
1063那位天子满心欢喜……了知此是业报之果。
1064“布施果实者,得丰盛果报;以净信心,向正直者行布施;
他由此欢喜,生于天界,在三十三天中,享受这丰盛的福报之果。
1065“大牟尼啊,我正是向您供养了四枚果实。
1066“是故,以人身恒求安乐者,此供养之果诚堪施与;
或希求天界诸乐,或冀望人间美好者;
1067“以此之故,我有如是容色……
我的容色遍照一切方所。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato soḷasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā, dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā; Naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Phaladāyī phalaṃ vipulaṃ labhati, dadamujugatesu pasannamānaso; So hi pamodati saggagato tidive , anubhoti ca puññaphalaṃ vipulaṃ. ‘‘Tavevāhaṃ mahāmuni, adāsiṃ caturo phale. ‘‘Tasmā hi phalaṃ alameva dātuṃ, niccaṃ manussena sukhatthikena; Dibbāni vā patthayatā sukhāni, manussasobhaggatamicchatā vā. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
4. 第一施住所天宫事
4. Paṭhamaupassayadāyakavimānavatthu
1069“犹如皎月行于无云空中,光明遍照;
你的这座天宫也正是如此,于虚空中辉耀而住。
1070“您已获得天神的成就,具大威力。在您尚为人身时,曾行何等善业?
是什么让你拥有如此辉耀的威光,你的容色遍照十方?”
1071那位天子满心欢喜……这果报是由何种业所感得?
1072“我与妻子在人间,将住所供养了阿拉汉。
又以净信心,恭敬地广施了丰盛的布施。
1073“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Cando yathā vigatavalāhake nabhe, obhāsayaṃ gacchati antalikkhe; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvā, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahañca bhariyā ca manussaloke, upassayaṃ arahato adamha; Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adamha. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
5. 第二施住处天宫事
5. Dutiyaupassayadāyakavimānavatthu
1075犹如太阳在万里无云的空中照耀……
Sūriyo yathā vigatavalāhake nabhe…pe….
(应如前一座天宫那般详细展开。)
(Yathā purimavimānaṃ tathā vitthāretabbaṃ).
1079“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
6. 施食天宫事
6. Bhikkhādāyakavimānavatthu
1081“这座以宝石为柱的天宫高耸非凡,四周广达十二由旬;
七百座尖顶楼阁,高大宏伟,琉璃为柱,金箔覆顶,美妙庄严。
1082“你已获得天人的神通与大威德,昔日为人时,你造作了怎样的福德?
你因何而有如此炽盛的威光,你的容貌遍照诸方?”
1083那位天子满心欢喜……说明了此业的果报。
1084“当我在人间为人时,曾见一位又渴又疲惫的比丘;
我便供养他食物,那一次,我以食物令他得满足。
1085“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, disvāna bhikkhuṃ tasitaṃ kilantaṃ; Ekāhaṃ bhikkhaṃ paṭipādayissaṃ, samaṅgi bhattena tadā akāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
7. 麦守护者天宫事
7. Yavapālakavimānavatthu
1087“这座天宫崇高,宝柱庄严……你的容色照耀十方。”
1089“那位天子心中欢喜……(述说了)‘这是何等业行的果报’。”
1090“我往昔在人间,转得人身时,曾是一名守护大麦田的人;
我见到一位离尘垢的比丘,他内心清净,无有浊染。
1091“我以净信,亲手供养了他一份食物;
我供养了酸粥之后,如今在欢喜园中悦乐。”
1092“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, ahosiṃ yavapālako; Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ. ‘‘Tassa adāsahaṃ bhāgaṃ, pasanno sehi pāṇibhi; Kummāsapiṇḍaṃ datvāna, modāmi nandane vane. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
8. 第一耳环天宫事
8. Paṭhamakuṇḍalīvimānavatthu
1094“他庄严华丽,戴着花环,衣着鲜净,耳环精美,发须修剪齐整;
臂钏严饰,享有盛名,在天宫中犹如明月。
1095“天界的琵琶奏出悦耳音声,八组各八(共六十四)位调教有素、端庄娴雅的少女;
天界的少女们游于三十三天,高贵端严,她们曼舞轻歌,令人欢喜悦意。
1096“你已成就天神通,具大威德。你生为人时,曾造作何等福德?
你因何而有如此辉煌的威德,你的容颜照耀一切处?”
1097那位天子满心欢喜……(答言:)“这是缘于何种业的果报。”
1098“我往昔生于人间、在人中身为人时,见到了那些贤善的沙门;
他们明行具足,享有名望,多闻,已证得渴爱的灭尽;
我以清净的信心,恭敬地做了广大的饮食布施。
1099“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Alaṅkato malyadharo suvattho, sukuṇḍalī kappitakesamassu; Āmuttahatthābharaṇo yasassī, dibbe vimānamhi yathāpi candimā. ‘‘Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ, aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā; Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā, naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, disvāna samaṇe sādhurūpe ; Sampannavijjācaraṇe yasassī, bahussute taṇhakkhayūpapanne; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
9. 第二耳环天宫事
9. Dutiyakuṇḍalīvimānavatthu
1101“他佩戴花环,衣着华丽,耳环精美,须发修剪得齐整洁净。
腕佩饰物,光辉具足,于天宫之中,犹如明月。
1102“天界的琵琶奏出和雅之音,这八位一组的乐师们,技艺娴熟,姿容端丽。
天界的少女们游于三十三天,雍容端庄,她们起舞、歌唱,令见闻者心生欢喜。
1103“您已证得天界的神通,具足大威德。您曾在人间时,修了什么样的福业?
你是以何因缘而有这般赫赫威光?你的容色遍照十方。”
1104那位天子心生欢喜……此即其业之所感果报。
1105“我往昔生于人间、在人中身为人时,见到了那些贤善的沙门;
他们明行具足、享有盛誉,博学多闻、持戒严谨、心怀净信。
我以净信之心,恭敬地广施了丰足的食物与饮品。
1106“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Alaṅkato malyadharo suvattho, sukuṇḍalī kappitakesamassu; Āmuttahatthābharaṇo yasassī, dibbe vimānamhi yathāpi candimā. ‘‘Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ, aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā; Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā, naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, disvāna samaṇe sādhurūpe; Sampannavijjācaraṇe yasassī, bahussute sīlavante pasanne ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
10. 优多罗·弊宿天宫事
10. (Uttara) pāyāsivimānavatthu
1108“在天王那名为‘善法’的集会厅中,天众和谐共住;
你的这座天宫也正是如此,于虚空中辉耀而住。
1109“你已证得天神之成就,具足大威神力。往昔你生于人间时,曾行何等福德?
你因何而有这般炽盛的威光,你的容色又遍照一切方所?”
1110那位天子心生欢喜……正受用着自所造业的果报。
1111“我曾生在人中、为人身时,是巴雅西王的一位青年。
我得到财富后,便用以分配和布施;持戒者们是我所敬爱的。
我以净信心,恭敬地广行布施,供养了饮食。
1112“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Yā devarājassa sabhā sudhammā, yatthacchati devasaṅgho samaggo; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, rañño pāyāsissa ahosiṃ māṇavo; Laddhā dhanaṃ saṃvibhāgaṃ akāsiṃ, piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe. …vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
两位居士施果,两位施与住处,一位施与饮食;
耶瓦婆罗科,以及两位——琨达利那与巴雅西;
人品第二,如是宣说。
Dve agārino phaladāyī, dve upassayadāyī bhikkhāya dāyī; Yavapālako ceva dve, kuṇḍalino pāyāsīti ; Purisānaṃ dutiyo vaggo pavuccatīti.
7. 善安置品
7. Sunikkhittavaggo
1. 彩藤天宫事
1. Cittalatāvimānavatthu
1114“犹如质多萝园放射光明,那是三十三天中最胜的园林;
你的这座天宫也正是如此,于虚空中辉耀而住。
1115“你已证得天人之成就,具大威神力;往昔为人时,你曾修过何种福业?
你因何而有如此辉耀的威德,你的容色遍照一切方所?”
1116那位天子满心欢喜……“这是哪一种业所带来的果报?”
1117“我往昔生于人间,身而为人,那时贫穷无依,孤苦困窘,仅为人作工;
我奉养年迈的父母,且喜爱持戒者;
我以净信心,恭敬地广行饮食布施。
1118“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Yathā vanaṃ cittalataṃ pabhāsati, uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, daliddo atāṇo kapaṇo kammakaro ahosiṃ; Jiṇṇe ca mātāpitaro abhāriṃ , piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
2. 欢喜园天宫事
2. Nandanavimānavatthu
1120“正如欢喜园流光溢彩,那是三十三天中最为殊胜的园林;
你的这座天宫也正是如此,于虚空中辉耀而住。
1121“你已证得天界神通,具大威神力;你从前为人之时,曾修过何等福德?
你因何而有如此炽盛的威光,令你的容色遍照十方?”
1122那位天子心生欢喜……便说明这是何业的果报。
1123“往昔我生为人时,是个贫穷、无依、可怜的工人;
我奉养年迈双亲,而持戒之人,亦是我所敬爱;
我以净信心,恭敬广行饮食布施。
1124“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Yathā vanaṃ nandanaṃ pabhāsati, uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ; Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ, obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, daliddo atāṇo kapaṇo kammakaro ahosiṃ; Jiṇṇe ca mātāpitaro abhāriṃ, piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
3. 宝柱天宫事
3. Maṇithūṇavimānavatthu
1126“此天宫高耸,以摩尼宝为柱,方圆十二由旬;
七百座尖顶楼阁,高大宏伟,琉璃为柱,金箔覆顶,美妙庄严。
1127“你在那里安坐、饮食,天界的妙琴奏出和雅之音;
这里有天界的妙味与五种欲乐,又有身覆金缕的天女翩翩起舞。
1128“你由何业而得这些容色?……(中略)……你的容色遍照一切方所。”
1130那位天子满心欢喜……(中略)……此果报是由何业所感?
1131“我生而为人,在人间之时,于荒野中的道路上,修建了通行的小径;
又种植了林园树木,而持戒之人,是我所喜爱者;
我以净信心,恭敬地布施了丰盛的饮食。
1132“以此,我有如此容色……(中略)……我的容色遍照一切方向。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe…yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, vivane pathe saṅkamanaṃ akāsiṃ; Ārāmarukkhāni ca ropayissaṃ, piyā ca me sīlavanto ahesuṃ; Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
4. 金天宫事
4. Suvaṇṇavimānavatthu
1134“在那纯金所成的山峰上,有一座遍体光明的天宫,
它以金网为覆,缀满了叮当作响的小铃。
1135“八棱的善造之柱,悉是琉璃所成,
每一根柱的每一棱面,皆由七宝所成。
1136“有琉璃与黄金,又有水晶与白银,
以及猫眼石、珍珠与红宝石。
1137“地面多彩悦意,无有尘土飞扬;
金黄色的椽子列列成行,撑起那化现的屋顶。
1138“四道阶梯,化现于四方;
种种珍宝所成之内室,如日轮般璀璨照耀。
1139“那里有四座栏杆,按部分划分,已测量;
其光明闪耀,遍照四面八方。
1140“在那座殊胜的天宫中,那位光明赫奕的天子,
你的容色超群照耀,犹如正在升起的太阳。
1141“这是你布施的果报,还是持戒的果报?
又或是合掌恭敬的果报?我问你,请你为我说明。”
1142那位天子满怀欢喜……便说明了这业果是从何种业而生起的。
1143“我曾住在安达卡温达,对于太阳亲族的佛陀——
我满心净信,亲手为大师建造了精舍。
1144“于彼处,奉上香、花鬘、资具与涂香;
我以净信心,将精舍供养大师;
由此我获得了这一切,在欢喜园中自在行住。
1145“在那悦意的欢喜园中,有种种鸟群相聚围绕。
我为天女众所围绕,以歌舞为乐。”
‘‘Sovaṇṇamaye pabbatasmiṃ, vimānaṃ sabbatopabhaṃ; Hemajālapaṭicchannaṃ , kiṅkiṇi jālakappitaṃ. ‘‘Aṭṭhaṃsā sukatā thambhā, sabbe veḷuriyāmayā; Ekamekāya aṃsiyā, ratanā satta nimmitā. ‘‘Veḷuriyasuvaṇṇassa, phalikā rūpiyassa ca; Masāragallamuttāhi, lohitaṅgamaṇīhi ca. ‘‘Citrā manoramā bhūmi, na tatthuddhaṃsatī rajo; Gopāṇasīgaṇā pītā, kūṭaṃ dhārenti nimmitā. ‘‘Sopāṇāni ca cattāri, nimmitā caturo disā; Nānāratanagabbhehi , ādiccova virocati. ‘‘Vediyā catasso tattha, vibhattā bhāgaso mitā; Daddallamānā ābhanti, samantā caturo disā. ‘‘Tasmiṃ vimāne pavare, devaputto mahappabho; Atirocasi vaṇṇena, udayantova bhāṇumā. ‘‘Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana; Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchito’’. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ andhakavindasmiṃ, buddhassādiccabandhuno; Vihāraṃ satthu kāresiṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Tattha gandhañca mālañca, paccayañca vilepanaṃ; Vihāraṃ satthu adāsiṃ, vippasannena cetasā; Tena mayhaṃ idaṃ laddhaṃ, vasaṃ vattemi nandane. ‘‘Nandane ca vane ramme, nānādijagaṇāyute; Ramāmi naccagītehi, accharāhi purakkhato’’ti.
5. 芒果天宫事
5. Ambavimānavatthu
1146“此天宫高耸,宝石为柱,周围十二由旬。
七百座尖顶楼阁,高大宏伟,琉璃为柱,金箔覆顶,美妙庄严。
1147“你于彼处坐、饮、啖食,天界的琴声奏出和雅之美音。
这里有天界的妙味与五种欲乐,又有身覆金缕的天女翩翩起舞。
1148“以何因缘,你有这些容色?……你的容色遍照一切方所。”
1150那位天子满心欢喜……这是他所作之业的果报。
1151“夏季的最后一个月,烈日灼灼,炙烤着大地。
一名受人雇佣的工人,正在浇灌芒果园。
1152“那时,一位比丘来至此地,他便是众人皆知的舍利弗。
他身体虽感疲惫,心却毫无倦意。
1153“望见他正走来,那浇灌芒果的人便说道:
“善哉,尊者!请允许我为您沐浴,这必将为我带来安乐。”
1154“他出于对我的悲悯,放下了衣钵。
他仅着一衣,坐于树荫下的树根旁。
1155“那位心怀净信之人,以清澈之水,
于树下荫凉处,为仅著一衣者沐浴。
1156“芒果树被浇洒,沙门得沐浴,而我则积累了无量福德。
就这样,他以喜悦遍满全身。
1157“在那一生中,我只造了如此微少的业;
舍弃了人身之后,我已经投生到欢喜园。
1158“而于欢喜园的可爱林间,处处遍布种种鸟群;
天女将我簇拥,我以舞蹈与歌声而享乐。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Gimhānaṃ pacchime māse, patapante divaṅkare; Paresaṃ bhatako poso, ambārāmamasiñcati. ‘‘Atha tenāgamā bhikkhu, sāriputtoti vissuto; Kilantarūpo kāyena, akilantova cetasā. ‘‘Tañca disvāna āyantaṃ, avocaṃ ambasiñcako; Sādhu taṃ bhante nhāpeyyaṃ, yaṃ mamassa sukhāvahaṃ. ‘‘Tassa me anukampāya, nikkhipi pattacīvaraṃ; Nisīdi rukkhamūlasmiṃ, chāyāya ekacīvaro. ‘‘Tañca acchena vārinā, pasannamānaso naro; Nhāpayī rukkhamūlasmiṃ, chāyāya ekacīvaraṃ. ‘‘Ambo ca sitto samaṇo ca nhāpito, mayā ca puññaṃ pasutaṃ anappakaṃ; Iti so pītiyā kāyaṃ, sabbaṃ pharati attano. ‘‘Tadeva ettakaṃ kammaṃ, akāsiṃ tāya jātiyā; Pahāya mānusaṃ dehaṃ, upapannomhi nandanaṃ. ‘‘Nandane ca vane ramme, nānādijagaṇāyute; Ramāmi naccagītehi, accharāhi purakkhato’’ti.
6. 牧牛人天宫事
6. Gopālavimānavatthu
1159“比丘望见那位天神,便在高耸的天宫之中,向久住于此的他问道:
他臂戴钏饰,光彩赫赫,犹如天宫中的明月。
1160“他庄严华丽,佩饰花鬘,衣着精美,耳环闪亮,须发修剪齐整。
手臂佩戴璎珞,享有盛誉,犹如天宫中的明月。
1161“天界的琴奏出悦耳的音声,八位一组、训练有素的乐师们,端庄善妙。
殊胜的天女们游于天界,舞蹈、歌唱,令人生起欢喜。
1162“你证得天威神力,具足大威德;往昔为人时,你曾造下何种福业?
正因如此,您的威德如此闪耀,您的容色遍照十方?”
1163那位天子满心欢喜……“这便是此业的果报。”
1164“那时,我生为人身,居于人众之中,与大众一同看护他人的母牛。
正在这时,一位沙门来到我跟前,那些母牛却跑到豆田里吃豆子去了。
1165“‘今日有两件应做之事,两件都须完成。’尊者,我当时这样思惟。
随后,我如理恢复了知觉,便说:‘尊者,我作布施!’随即迅速抛出了布包。
1166“我急速赶往豆田,以免这有主的财富被毁坏。
那时,一条具有剧毒的黑色巨蛇,在我具念急速行走时咬中了脚。
1167“我深陷痛苦、备受逼迫,而那位比丘亲手为我解开了布包;
他出于悲悯,接受了[我的]粥;从此处命终后,我转生为天神。
1168“正是我所做的那个善业,我今亲身受用着这乐业;
尊者啊!您深切地悲悯于我,感念此恩,我今顶礼于您。
1169“在包含天界、魔界的世间中,没有其他牟尼如您这般悲悯;
尊者!因您深切悲悯,我满怀着感恩之心,向您恭敬行礼。
1170“无论在此世间还是他世,再没有其他牟尼如您这般悲悯。
尊者!因您深切悲悯,我满怀着感恩之心,向您恭敬行礼。”
‘‘Disvāna devaṃ paṭipucchi bhikkhu, ucce vimānamhi ciraṭṭhitike; Āmuttahatthābharaṇaṃ yasassiṃ , dibbe vimānamhi yathāpi candimā. ‘‘Alaṅkato malyadharo suvattho, sukuṇḍalī kappitakesamassu; Āmuttahatthābharaṇo yasassī, dibbe vimānamhi yathāpi candimā. ‘‘Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ, aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā; Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā, naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, saṅgamma rakkhissaṃ paresaṃ dhenuyo; Tato ca āgā samaṇo mamantike gāvo ca māse agamaṃsu khādituṃ. ‘‘Dvayajja kiccaṃ ubhayañca kāriyaṃ, iccevahaṃ bhante tadā vicintayiṃ; Tato ca saññaṃ paṭiladdhayoniso, dadāmi bhanteti khipiṃ anantakaṃ. ‘‘So māsakhettaṃ turito avāsariṃ, purā ayaṃ bhañjati yassidaṃ dhanaṃ; Tato ca kaṇho urago mahāviso, aḍaṃsi pāde turitassa me sato. ‘‘Svāhaṃ aṭṭomhi dukkhena pīḷito, bhikkhu ca taṃ sāmaṃ muñcitvānantakaṃ ; Ahāsi kummāsaṃ mamānukampayā , tato cuto kālakatomhi devatā. ‘‘Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā, sukhañca kammaṃ anubhomi attanā; Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ, kataññutāya abhipādayāmi taṃ. ‘‘Sadevake loke samārake ca, añño muni natthi tayānukampako; Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ, kataññutāya abhivādayāmi taṃ. ‘‘Imasmiṃ loke parasmiṃ vā pana, añño munī natthi tayānukampako; Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ, kataññutāya abhivādayāmi ta’’nti.
7. 咖恩达咖天宫事
7. Kaṇḍakavimānavatthu
1171“犹如满月之夜,月亮为群星所环绕,
那众星之王的月轮,巡游天际,遍放光明,
1172“此天城亦复如是,在天城之中,犹如天宫中的天城。
你容色光明赫奕,远胜于初升的太阳,光芒照耀。
1173“由琉璃、黄金、水晶与白银所成,
摩娑罗伽罗石、珍珠,以及红宝石,
1174“大地色彩绚丽,令人心怡,悉以琉璃铺敷;
你的殿宇楼阁精妙,美丽怡人,构筑殊胜。
1175“你那可爱的莲池,为众多鳞族所栖息;
池水清澈明净,遍布金色的沙粒。
1176“各色莲花覆盖水面,白莲遍满其间;
芬芳弥漫,微风轻拂,令人怡悦。
1177“你那池塘的两侧,建造着树丛;
花树与果树,两皆具足。
1178“金足的宝座上,铺展着柔软的牛毛褥垫;
他如同天王般端坐,天女们前来侍立。
1179“她们以种种饰物庄严,佩戴着各色花鬘;
她们取悦这位具大神力者,你便如自在天王般欢悦。
1180“鼓、螺、腰鼓,琵琶与铎鼓齐奏;
你享受喜乐,安享动人的歌舞演奏。
1181“你有种种的天界形色、天界音声,以及天界的味道;
还有你所可意的香,与那悦意的触感。
1182“在那座殊胜的天宫中,具足大光明的天子啊,
你的容色超群照耀,犹如正在升起的太阳。
1183“这是你布施的果报,还是持戒的果报?
又,合掌礼敬得何等果报?我今问您,请您解说。”
1184那位天子满心欢喜……(思惟:这果报是由何种业所感得)。
1185“我住在迦毗罗卫,释迦族最胜之城;
我是犍陟,与净饭王之子一同诞生。
1186“当他在夜半时分,为了觉悟而出家时,
他用那柔软而带着网纹、铜色指甲的手,
1187“他拍了拍胁腹,说道:‘朋友,好好地驮行吧!’
我已证得无上正觉,将度脱世间。
1188“当我听到那话语时,心中生起了极大的欢喜。
我内心欢悦,满心欣喜,就在那时引颈嘶鸣。
1189“我得知大名鼎鼎的释迦之子已经骑上了我,
我便心生欢喜,满怀欣悦,运载这位无上之人。
1190“太阳高悬之际,他走进了他人的领土;
他舍下我与阐那,毫无牵挂地离去了。
1191“我以舌舔舐他那铜色指甲的足;
当那位大雄离去时,我流着泪目送着他。
1192“由于见不到那位祥瑞的释迦之子,
我患上重病,很快就去世了。
1193“凭借他的威神之力,我才得以居此天宫。
它位于天界的天城之中,具足一切欲乐功德。
1194“当我听闻觉悟的音讯时,心中生起了欢喜。
即以此善根,我将证得漏尽。
1195“尊者,若您前往导师佛陀的面前,
也请您转达我的话语,并代我顶礼。
1196“我也会前去拜见那位无与伦比的胜利者。
能见到这样的世间怙主,实为稀有难得。”
1197他知恩报恩,前往拜见导师。
听闻具眼者的话语,他的法眼便得清净。
1198他净除了邪见、疑惑与戒禁取。
他顶礼导师双足之后,便在那里隐没不现。
‘‘Puṇṇamāse yathā cando, nakkhattaparivārito; Samantā anupariyāti, tārakādhipatī sasī. ‘‘Tathūpamaṃ idaṃ byamhaṃ, dibbaṃ devapuramhi ca; Atirocati vaṇṇena, udayantova raṃsimā. ‘‘Veḷuriyasuvaṇṇassa, phalikā rūpiyassa ca; Masāragallamuttāhi, lohitaṅgamaṇīhi ca. ‘‘Citrā manoramā bhūmi, veḷūriyassa santhatā; Kūṭāgārā subhā rammā, pāsādo te sumāpito. ‘‘Rammā ca te pokkharaṇī, puthulomanisevitā; Acchodakā vippasannā, sovaṇṇavālukasanthatā. ‘‘Nānāpadumasañchannā, puṇḍarīkasamotatā ; Surabhiṃ sampavāyanti, manuññā māluteritā. ‘‘Tassā te ubhato passe, vanagumbā sumāpitā; Upetā puppharukkhehi, phalarukkhehi cūbhayaṃ. ‘‘Sovaṇṇapāde pallaṅke, muduke goṇakatthate ; Nisinnaṃ devarājaṃva, upatiṭṭhanti accharā. ‘‘Sabbābharaṇasañchannā, nānāmālāvibhūsitā; Ramenti taṃ mahiddhikaṃ, vasavattīva modasi. ‘‘Bherisaṅkhamudiṅgāhi, vīṇāhi paṇavehi ca; Ramasi ratisampanno, naccagīte suvādite. ‘‘Dibbā te vividhā rūpā, dibbā saddā atho rasā; Gandhā ca te adhippetā, phoṭṭhabbā ca manoramā. ‘‘Tasmiṃ vimāne pavare, devaputta mahappabho; Atirocasi vaṇṇena, udayantova bhāṇumā. ‘‘Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana; Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchito’’. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ kapilavatthusmiṃ, sākiyānaṃ puruttame; Suddhodanassa puttassa, kaṇḍako sahajo ahaṃ. ‘‘Yadā so aḍḍharattāyaṃ, bodhāya mabhinikkhami; So maṃ mudūhi pāṇīhi, jāli tambanakhehi ca. ‘‘Satthiṃ ākoṭayitvāna, vaha sammāti cabravi; Ahaṃ lokaṃ tārayissaṃ, patto sambodhimuttamaṃ. ‘‘Taṃ me giraṃ suṇantassa, hāso me vipulo ahu; Udaggacitto sumano, abhisīsiṃ tadā ahaṃ. ‘‘Abhirūḷhañca maṃ ñatvā, sakyaputtaṃ mahāyasaṃ; Udaggacitto mudito, vahissaṃ purisuttamaṃ. ‘‘Paresaṃ vijitaṃ gantvā, uggatasmiṃ divākare ; Mamaṃ channañca ohāya, anapekkho so apakkami. ‘‘Tassa tambanakhe pāde, jivhāya parilehisaṃ; Gacchantañca mahāvīraṃ, rudamāno udikkhisaṃ. ‘‘Adassanenahaṃ tassa, sakyaputtassa sirīmato; Alatthaṃ garukābādhaṃ, khippaṃ me maraṇaṃ ahu. ‘‘Tasseva ānubhāvena, vimānaṃ āvasāmidaṃ; Sabbakāmaguṇopetaṃ , dibbaṃ devapuramhi ca. ‘‘Yañca me ahuvā hāso, saddaṃ sutvāna bodhiyā; Teneva kusalamūlena, phusissaṃ āsavakkhayaṃ. ‘‘Sace hi bhante gaccheyyāsi, satthu buddhassa santike; Mamāpi naṃ vacanena, sirasā vajjāsi vandanaṃ. ‘‘Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ, jinaṃ appaṭipuggalaṃ; Dullabhaṃ dassanaṃ hoti, lokanāthāna tādina’’nti. So kataññū katavedī, satthāraṃ upasaṅkami; Sutvā giraṃ cakkhumato, dhammacakkhuṃ visodhayi. Visodhetvā diṭṭhigataṃ, vicikicchaṃ vatāni ca; Vanditvā satthuno pāde, tatthevantaradhāyathāti .
8. 阿内咖瓦恩那天宫事
8. Anekavaṇṇavimānavatthu
1199“你登上了那座绚丽多彩、能除忧伤、种种庄严的天宫;
您为天女众所围绕,犹如善化作的鬼神主般喜悦。
1200“既无同等者,何况超胜者——于名声、福德与神通悉皆如此。
所有三十三天的天众聚集一处,悉皆礼敬您,犹如诸天神礼敬月亮一般。
你的这些天女在四周起舞歌唱,令你心生欢喜。
1201“你已成就天界威德,具大神通。当你还是凡人的时候,曾做了什么福德?
你因何如此威光赫奕,容颜遍照十方?”
1202那位天子心中欢喜……(中略)……这即是他所造之业的果报。
1203“尊者,我往昔曾是那名为善慧的胜者的弟子。
那时我尚是凡夫,未曾觉悟,游方七年。
1204“对于那位已般涅槃、已渡暴流、如如不动的导师——善慧佛,
我礼敬那座以宝石堆砌、金网覆盖的塔,心中生起净信。
1205“我既无布施,也无物可施,但我确实劝导了他人去行布施。
你们应当供养那位应受供养者的舍利,据说,如此你们便能从此世去往天界。
1206“那善业确是我所作,我如今正亲身领受天界的快乐;”
“在三十三天众中我欢喜愉悦,也全然不见这福业有穷尽之时。”
‘‘Anekavaṇṇaṃ darasokanāsanaṃ, vimānamāruyha anekacittaṃ; Parivārito accharāsaṅgaṇena, sunimmito bhūtapatīva modasi. ‘‘Samassamo natthi kuto panuttaro , yasena puññena ca iddhiyā ca; Sabbe ca devā tidasagaṇā samecca, taṃ taṃ namassanti sasiṃva devā; Imā ca te accharāyo samantato, naccanti gāyanti pamodayanti. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ bhadante ahuvāsi pubbe, sumedhanāmassa jinassa sāvako; Puthujjano ananubodhohamasmi , so satta vassāni paribbajissahaṃ . ‘‘Sohaṃ sumedhassa jinassa satthuno, parinibbutassoghatiṇṇassa tādino; Ratanuccayaṃ hemajālena channaṃ, vanditvā thūpasmiṃ manaṃ pasādayiṃ. ‘‘Na māsi dānaṃ na ca matthi dātuṃ, pare ca kho tattha samādapesiṃ; Pūjetha naṃ pūjanīyassa dhātuṃ, evaṃ kira saggamito gamissatha. ‘‘Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā, sukhañca dibbaṃ anubhomi attanā; Modāmahaṃ tidasagaṇassa majjhe, na tassa puññassa khayampi ajjhaga’’nti.
9. 玛提昆达利天宫事
9. Maṭṭhakuṇḍalīvimānavatthu
1207“你盛装严饰,佩戴光亮耳环,身系花鬘,涂敷黄檀香粉;”
“在林中你高举双臂哀泣,何事令你如此痛苦?”
1208“我那金色闪耀的车厢已然现前,”
“却寻不见它的一对轮子,因这苦痛,我要舍弃性命了。”
1209“黄金所成、宝石所成、红宝石所成、白银所成;
贤善的年轻人,请告诉我,我来为你做一对车轮。”
1210那位年轻人告诉他:“月亮和太阳,两者都可在此见到。”
“我的车乘由黄金所成,因那对轮子而闪耀。”
1211“年轻人,你实在愚痴,竟渴求那不可求之物;
我想你必会死去,因为你终究得不到月亮和太阳。”
1212“来与去,皆可得见;色身的质素,在道路的两侧显现;
已死的亡者了不可见,在此哭泣的人中,谁更愚痴?”
1213“诚然,青年,你说得真实,我才是哭泣者中最愚痴的那一个。”
犹如孩童哭着求月,我竟祈求那已死之人。
1214“我确然在燃烧,犹如浇上酥油的火焰;
如同以水浇洒,我令一切恐惧止息。
1215“他确已为我拔除了那支深植于心的忧伤之箭,
他为我这被忧伤压倒的人,驱散了丧子之痛。
1216“如今我已拔除箭刺,获得清凉,证入寂灭;
听了你的话,年轻人啊,我不再忧愁,不再哭泣。
1217“你是天神、乾闼婆,还是帝释天神?
你是谁?又是谁的儿子?我们如何才能了知你?”
1218“你在火葬场亲手焚烧自己的孩子,又哭泣又号哭;
我行持了那善业之后,便得生于三十三天。”
1219“我们从未见他在自己家中行布施,无论所施是少是多;
也不曾见你持守布萨那样的戒行。你究竟依何业而得生天界呢?”
1220“那时,我生了病,痛苦羸弱,在家中病得形容憔悴;
我见到了佛陀——远离尘垢、度越疑惑的善逝,具无上智慧。
1221“那时,我心怀喜悦,心中净信,向如来合掌。
我行此善业后,便往生与三十三天众为伴。”
1222“真是殊胜啊,真是稀有啊!合掌之善行,竟感得如此果报。
我心怀喜悦,心生净信,今日便皈依佛。”
1223“就在今日,你应以净信心皈依佛陀,亦皈依法与僧伽。
同样,你应当受持那无缺无穿的五学处。
1224“你应速疾远离杀生,并于世间避开不与取;
不饮酒,不妄语,满足于自己的妻子。”
1225“夜叉啊,你愿我得益;天神啊,你愿我得善。
我遵从你的话语,你即是我的老师。
1226“我皈依佛陀,亦皈依无上之法。
我皈依人天之主的僧团。
1227“我当即远离杀生,于世间舍弃偷盗;
我不饮酒,不妄语,亦满足于自己的妻子。”
‘‘Alaṅkato maṭṭhakuṇḍalī , māladhārī haricandanussado; Bāhā paggayha kandasi, vanamajjhe kiṃ dukkhito tuva’’nti. ‘‘Sovaṇṇamayo pabhassaro, uppanno rathapañjaro mama; Tassa cakkayugaṃ na vindāmi, tena dukkhena jahāmi jīvita’’nti. ‘‘Sovaṇṇamayaṃ maṇimayaṃ, lohitakamayaṃ atha rūpiyamayaṃ; Ācikkha me bhaddamāṇava, cakkayugaṃ paṭipādayāmi te’’ti. So māṇavo tassa pāvadi, ‘‘candimasūriyā ubhayettha dissare; Sovaṇṇamayo ratho mama, tena cakkayugena sobhatī’’ti. ‘‘Bālo kho tvaṃ asi māṇava, yo tvaṃ patthayase apatthiyaṃ; Maññāmi tuvaṃ marissasi, na hi tvaṃ lacchasi candimasūriye’’ti. ‘‘Gamanāgamanampi dissati, vaṇṇadhātu ubhayattha vīthiyā; Peto kālakato na dissati, ko nidha kandataṃ bālyataro’’ti. ‘‘Saccaṃ kho vadesi māṇava, ahameva kandataṃ bālyataro; Candaṃ viya dārako rudaṃ, petaṃ kālakatābhipatthayi’’nti. ‘‘Ādittaṃ vata maṃ santaṃ, ghatasittaṃva pāvakaṃ; Vārinā viya osiñcaṃ, sabbaṃ nibbāpaye daraṃ. ‘‘Abbahī vata me sallaṃ, sokaṃ hadayanissitaṃ; Yo me sokaparetassa, puttasokaṃ apānudi. ‘‘Svāhaṃ abbūḷhasallosmi, sītibhūtosmi nibbuto; Na socāmi na rodāmi, vata sutvāna māṇavāti. ‘‘Devatā nusi gandhabbo, adu sakko purindado; Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ maya’’nti. ‘‘Yañca kandasi yañca rodasi, puttaṃ āḷāhane sayaṃ dahitvā; Svāhaṃ kusalaṃ karitvā kammaṃ, tidasānaṃ sahabyataṃ gato’’ti . ‘‘Appaṃ vā bahuṃ vā nāddasāma, dānaṃ dadantassa sake agāre; Uposathakammaṃ vā tādisaṃ, kena kammena gatosi devaloka’’nti. ‘‘Ābādhikohaṃ dukkhito gilāno, āturarūpomhi sake nivesane; Buddhaṃ vigatarajaṃ vitiṇṇakaṅkhaṃ, addakkhiṃ sugataṃ anomapaññaṃ. ‘‘Svāhaṃ muditamano pasannacitto, añjaliṃ akariṃ tathāgatassa; Tāhaṃ kusalaṃ karitvāna kammaṃ, tidasānaṃ sahabyataṃ gato’’ti. ‘‘Acchariyaṃ vata abbhutaṃ vata, añjalikammassa ayamīdiso vipāko; Ahampi muditamano pasannacitto, ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāmī’’ti. ‘‘Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāhi, dhammañca saṅghañca pasannacitto; Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyassu. ‘‘Pāṇātipātā viramassu khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayassu; Amajjapo mā ca musā bhaṇāhi, sakena dārena ca hohi tuṭṭho’’ti. ‘‘Atthakāmosi me yakkha, hitakāmosi devate; Karomi tuyhaṃ vacanaṃ, tvaṃsi ācariyo mamāti. ‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammañcāpi anuttaraṃ; Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayāmi; Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho’’ti.
10. 谢利沙天宫事
10. Serīsakavimānavatthu
1228请听,那时夜叉与商人们的集会就在那里举行。
也请听他与另一人的对话是如何展开的,你们所有人都来听闻这善说。
1229“那位名叫弊宿的国王,声名显赫,已往生到地居天众之中。
他于自己的天宫中满心欢喜,这位天神对人类说道。
1230“在弯曲的林中、无人居住处,在荒凉的旷野里,缺水又缺食物;
在那极难通行的沙漠道中,道路曲折,人们因恐惧而惊慌失散,心意狂乱。
1231“此处既无果实,也无根茎,无物可执取,何来食物?
除了尘土、沙砾,以及那些灼热而严酷的地方,别无所有。
1232“这片不毛之地如烧红的头盖骨,并非铁制,却与他世间无异。
此处自古以来便是猎人的居所,一片仿佛受了诅咒的土地。
1233“那么,你们是因何因缘,为何而来,来到此处?
贸然进入,聚集在一起,是出于贪欲、恐惧,还是迷乱?”
1234“在摩揭陀和盎葛,商队首领们装好各种货物,
他们为了求财、盼着赚到利润,就往信度和苏维拉那地方去了。
1235“白日里,不堪干渴,又念及驾轭牲口的怜恤,
我们大家就以这个速度赶路,在夜里、在非时踏上了道路。
1236“他们走错了路,误入歧途,在森林中茫然迷乱,彻底迷失了。
在这难行沙漠的中央,我们认不清方向,心意迷乱。
1237“见到这前所未见的最胜天宫,以及您这位夜叉;
我们仍期许着存活下去,见到之后欢喜踊跃、心意昂扬。”
1238“大海的彼岸、这片荒漠,藤条路、尖桩路和道路;
河流与山岳的险阻之处——你们为财富而奔走四方。
1239“你们进入了他人的领土,看到了维兰迦的人们;
你们听到过或者亲眼见过的任何稀奇事,我们都想听一听,亲爱的孩子们。”
1240“王子啊,还有更为奇妙的事,既非你所曾听闻,亦非你所曾亲见;
目睹这一切全然超凡而非人间所有,我们见到那无与伦比的端严,已心满意足。
1241“空中流淌着莲池之水,花鬘缤纷,白莲处处;
这些树木常年结果,散发出极为馥郁的芳香。
1242“百根琉璃柱高高地耸立,石与珊瑚所成的长梁绵延伸展;
这些柱子以猫眼石与红宝石所成,闪耀着光辉;
1243“这是一座由千柱支撑、威德难量的天宫,在那些柱子之上,是如此妙好的宫殿;
宫内镶嵌着宝石,交织着金色栏杆,并以金板善为覆蔽,华丽非凡;
1244“这座宫殿以阎浮金铸成,打磨得极为光洁,阶梯与栏柱头一应具足;
它坚固而优美,构造精良,极其耐看,令人心生欢喜。
1245“在种种宝物之间,饮食丰盛,被成群天女所围绕;
伴随着铜鼓、圆鼓等诸乐器的奏响,你为赞美与礼敬所尊崇。
1246“你由天女众唤醒而生起欢喜,安住在这美妙可意的宫殿楼阁之中。
你如同在那利尼的毗沙门王,不可思议,具足一切功德。
1247“你是天神,还是夜叉,抑或是化作人身的帝释天神?
商人们与商队首领们这样问你:‘请说明吧,夜叉,你叫什么名字?’”
1248“我是名为舍利沙的夜叉,守护着旷野中的那条沙道。
我守护着这片地方,遵从多闻天王的命令。”
1249“你这(天宫)是偶然得来的,还是由业果转化而来的,还是自己造作的,或是诸天神所赐予的呢?
商人们和商队首领问你:你是怎么得到这座天宫的?”
1250“这并非我偶然得来,也非由业果转化而生,不是我自己造作的,也不是诸天神所赐。
乃是以我无恶的业行、以我自己的功德,才得到这可爱之物。”
1251“你持守何戒?修何种梵行?此是你何等善行的果报?
商队首领们这样问你:你是如何得到这可爱之物的?”
1252“当我治理憍萨罗国时,人们称我为“弊宿”。
那时,我是个执无见者,吝啬、心性邪恶,且持断灭论。
1253“然而,当时有一位沙门,名曰童子迦叶,他多闻广博,辩才善巧,殊胜卓越。
那时,他为我宣说了法义,消除了我那些邪见歧途。
1254“我听闻他宣说法义之后,便表明了自己愿为近事男的心志。
我曾远离杀生,在这世间,我远离一切未给予之物。
我不饮酒,不妄语,满足于己妻。
1255“这便是我的誓愿,正是那样的梵行;这善行圆满的果报,即是如此。
正是依凭那些无有过失的业,依凭那些福德,我才得获了这座天宫。”
1256“世间有智之人所说,诚然真实不虚——贤者的言语,确无变异。
造作福德者,随所至之处,于彼处即得欢喜,得享欲乐。
1257“凡有忧愁、悲泣、杀害、束缚与恼害之处,
造恶业者随其所至,永不能从恶道中解脱。”
1258“就在这个瞬间,人们彷佛陷于迷惑,如同陷入泥沼一般。
对于这些人,也对于你——少年啊,究竟是因何缘故而失去了信心?”
1259“这些合欢树林啊,亲爱的孩子,天界的妙香正芬芳地飘散;
那些树木拂动着这座天宫,无论白昼黑夜,皆能驱散黑暗。
1260“而这些树,每过百年,便有一枚枚果荚成熟;
自从我受生此身以来,人间百年已经过去。
1261“父亲啊,我见到之后,便已在这座天宫中安住了五百年。
因寿命与福德尽故,我将从此退没;正为此忧,我迷乱昏迷。”
1262“像他那样的人,既已获得无与伦比的天宫,长久安住,又何须忧愁?
而那些短暂受生、福德微薄者,他们才必定会忧愁。”
1263“而你们对我所说的亲切之语,恰如其分、深具教益;
亲爱的孩子们,你们既蒙我守护,便随心所愿,平安地去吧。”
1264“我们打算前往信度苏维罗地,为求财富而期望获得利益;
我们当各尽己力,行圆满布施,举办隆重的尸利沙大会。”
1265“切莫举行那尸利沙大会,而你们所说的其他一切,都将得以实现。
你们应当远离种种恶行,坚定地致力于法的修习。
1266“在这商队(团体)中,有一位在家居士,他多闻博学,具足戒行;
他有信心,慷慨好施,性情极为良善,智慧明辨,知足且贤明。
1267“他正知而住,不说妄语,亦不心怀伤害他人之念;
他不应说破坏性的离间语,而应说柔和、亲切的话语。
1268“他恭敬尊重,谦逊调顺,远离恶法,于增上戒清净无染;
此人以法奉养母亲与父亲,行圣者之正道。
1269“我想,他为了父母之故而求取财富,并非为自己。
父母去世之后,他心向出离,将修习梵行。
1270“他正直、不曲、不伪、不诈,不以欺诳的方式言语。
像他这样的善业行者,安住于法,怎会遭遇痛苦?
1271“正因为这个缘故,我亲自把自己显现出来;商人们,因此你们应当观见法。
否则,你们在此便会化为灰烬,在荒野中目盲迷乱,彻底迷失。
与善人交往,确实能迅速而容易地带来安乐。”
1272“他名叫什么?又造作何业?
他叫什么名字?族姓又是什么?
我们也渴望见到他,夜叉啊,你正是出于悲悯才来到此地的;
他确实有福,因为你对他心怀羡慕。”
1273“那位名为桑巴瓦的理发师,
是一位以理发工具(梳篦刀剪)为生的在家信徒;
你们应当知道,他是你们的仆人,
不要轻视他,他是一位真正善良的人。”
1274“夜叉,我们知道你所说的那个人,
但我们并不认识那样的人。
我们也当礼敬他,夜叉,
聆听了您崇高的话语。”
1275“凡此商队中的任何人,
无论年轻、年长或中年;
愿他们全都升登此天宫,
令悭吝者得见福德的果报。”
1276他们聚集一处,全都争说:‘我先!’
奉那位理发师为前导;
他们皆得升入天宫,
犹如帝释天神的摩尼宝殿。
1277他们都在那里争说:‘我先!’,以此表明近事男身份。
他们远离杀生,在世间舍离不与取。
他们不饮酒,不说妄语,满足于自己的妻子。
1278在那里,他们全都争相宣称‘我先(受皈依)!’,各自表明近事男身份。
商队满怀随喜而去,依仗夜叉的神通力,一再受到许可。
1279“他们去往信度索毘罗地区,为求财富,期盼获得厚利;
他们依着各自的努力,所获圆满,安然返回了华氏城。
1280“他们平安回到家中后,
他们具足子女与妻子,生活圆满。
他们欢喜、满足、愉悦、欣悦。
他们举办了盛大的丝丽沙节会;
他们建造了那座刺槐木的僧房。
1281如是亲近善士,
亲近法的功德,利益广大。
为了一位近事男的利益,
愿一切众生皆得安乐。
Suṇotha yakkhassa ca vāṇijāna ca, samāgamo yattha tadā ahosi; Yathā kathaṃ itaritarena cāpi, subhāsitaṃ tañca suṇātha sabbe. ‘‘Yo so ahu rājā pāyāsi nāma , bhummānaṃ sahabyagato yasassī; So modamānova sake vimāne, amānuso mānuse ajjhabhāsīti. ‘‘Vaṅke araññe amanussaṭṭhāne, kantāre appodake appabhakkhe; Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, vaṅkaṃ bhayā naṭṭhamanā manussā. ‘‘Nayidha phalā mūlamayā ca santi, upādānaṃ natthi kutodha bhakkho; Aññatra paṃsūhi ca vālukāhi ca, tatāhi uṇhāhi ca dāruṇāhi ca. ‘‘Ujjaṅgalaṃ tattamivaṃ kapālaṃ, anāyasaṃ paralokena tulyaṃ; Luddānamāvāsamidaṃ purāṇaṃ, bhūmippadeso abhisattarūpo. ‘‘Atha tumhe kena vaṇṇena, kimāsamānā imaṃ padesaṃ hi; Anupaviṭṭhā sahasā samecca, lobhā bhayā atha vā sampamūḷhā’’ti. ‘‘Magadhesu aṅgesu ca satthavāhā, āropayitvā paṇiyaṃ puthuttaṃ; Te yāmase sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā. ‘‘Divā pipāsaṃ nadhivāsayantā, yoggānukampañca samekkhamānā, Etena vegena āyāma sabbe , rattiṃ maggaṃ paṭipannā vikāle. ‘‘Te duppayātā aparaddhamaggā, andhākulā vippanaṭṭhā araññe; Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, disaṃ na jānāma pamūḷhacittā. ‘‘Idañca disvāna adiṭṭhapubbaṃ, vimānaseṭṭhañca tavañca yakkha; Tatuttariṃ jīvitamāsamānā, disvā patītā sumanā udaggā’’ti. ‘‘Pāraṃ samuddassa imañca vaṇṇuṃ , vettācaraṃ saṅkupathañca maggaṃ; Nadiyo pana pabbatānañca duggā, puthuddisā gacchatha bhogahetu. ‘‘Pakkhandiyāna vijitaṃ paresaṃ, verajjake mānuse pekkhamānā; Yaṃ vo sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ, accherakaṃ taṃ vo suṇoma tātā’’ti. ‘‘Itopi accherataraṃ kumāra, na to sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ; Atītamānussakameva sabbaṃ, disvāna tappāma anomavaṇṇaṃ. ‘‘Vehāyasaṃ pokkharañño savanti, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā; Dumā cime niccaphalūpapannā, atīva gandhā surabhiṃ pavāyanti. ‘‘Veḷūriyathambhā satamussitāse, silāpavāḷassa ca āyataṃsā; Masāragallā sahalohitaṅgā, thambhā ime jotirasāmayāse. ‘‘Sahassathambhaṃ atulānubhāvaṃ, tesūpari sādhumidaṃ vimānaṃ; Ratanantaraṃ kañcanavedimissaṃ, tapanīyapaṭṭehi ca sādhuchannaṃ. ‘‘Jambonaduttattamidaṃ sumaṭṭho, pāsādasopāṇaphalūpapanno; Daḷho ca vaggu ca susaṅgato ca , atīva nijjhānakhamo manuñño. ‘‘Ratanantarasmiṃ bahuannapānaṃ, parivārito accharāsaṅgaṇena; Murajaālambaratūriyaghuṭṭho, abhivanditosi thutivandanāya. ‘‘So modasi nārigaṇappabodhano, vimānapāsādavare manorame; Acintiyo sabbaguṇūpapanno, rājā yathā vessavaṇo naḷinyā . ‘‘Devo nu āsi udavāsi yakkho, udāhu devindo manussabhūto; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, ācikkha ko nāma tuvaṃsi yakkho’’ti. ‘‘Serīsako nāma ahamhi yakkho, kantāriyo vaṇṇupathamhi gutto; Imaṃ padesaṃ abhipālayāmi, vacanakaro vessavaṇassa rañño’’ti. ‘‘Adhiccaladdhaṃ pariṇāmajaṃ te, sayaṃ kataṃ udāhu devehi dinnaṃ; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, kathaṃ tayā laddhamidaṃ vimāna’’nti. ‘‘Nādhiccaladdhaṃ na pariṇāmajaṃ me, na sayaṃ kataṃ na hi devehi dinnaṃ; Sakehi kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ manuñña’’nti. ‘‘Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyaṃ, kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, kathaṃ tayā laddhamidaṃ manuñña’’nti. ‘‘Mamaṃ pāyāsīti ahu samaññā, rajjaṃ yadā kārayiṃ kosalānaṃ; Natthikadiṭṭhi kadariyo pāpadhammo, ucchedavādī ca tadā ahosiṃ. ‘‘Samaṇo ca kho āsi kumārakassapo, bahussuto cittakathī uḷāro; So me tadā dhammakathaṃ abhāsi , diṭṭhivisūkāni vinodayī me. ‘‘Tāhaṃ tassa dhammakathaṃ suṇitvā, upāsakattaṃ paṭivedayissaṃ; Pāṇātipātā virato ahosiṃ, loke adinnaṃ parivajjayissaṃ; Amajjapo no ca musā abhāṇiṃ, sakena dārena ca ahosi tuṭṭho. ‘‘Taṃ me vataṃ taṃ pana brahmacariyaṃ, tassa suciṇṇassa ayaṃ vipāko; Teheva kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ vimāna’’nti. ‘‘Saccaṃ kirāhaṃsu narā sapaññā, anaññathā vacanaṃ paṇḍitānaṃ; Yahiṃ yahiṃ gacchati puññakammo, tahiṃ tahiṃ modati kāmakāmī. ‘‘Yahiṃ yahiṃ sokapariddavo ca, vadho ca bandho ca parikkileso; Tahiṃ tahiṃ gacchati pāpakammo, na muccati duggatiyā kadācī’’ti. ‘‘Sammūḷharūpova jano ahosi, asmiṃ muhutte kalalīkatova; Janassimassa tuyhañca kumāra, appaccayo kena nu kho ahosī’’ti. ‘‘Ime ca sirīsavanā tātā, dibbā gandhā surabhī sampavanti ; Te sampavāyanti imaṃ vimānaṃ, divā ca ratto ca tamaṃ nihantvā. ‘‘Imesañca kho vassasataccayena, sipāṭikā phalati ekamekā; Mānussakaṃ vassasataṃ atītaṃ, yadagge kāyamhi idhūpapanno. ‘‘Disvānahaṃ vassasatāni pañca, asmiṃ vimāne ṭhatvāna tātā; Āyukkhayā puññakkhayā cavissaṃ, teneva sokena pamucchitosmī’’ti . ‘‘Kathaṃ nu soceyya tathāvidho so, laddhā vimānaṃ atulaṃ cirāya; Ye cāpi kho ittaramupapannā, te nūna soceyyuṃ parittapuññā’’ti. ‘‘Anucchaviṃ ovadiyañca me taṃ, yaṃ maṃ tumhe peyyavācaṃ vadetha; Tumhe ca kho tātā mayānuguttā, yenicchakaṃ tena paletha sotthi’’nti. ‘‘Gantvā mayaṃ sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā; Yathāpayogā paripuṇṇacāgā, kāhāma serīsamahaṃ uḷāra’’nti. ‘‘Mā ceva serīsamahaṃ akattha, sabbañca vo bhavissati yaṃ vadetha; Pāpāni kammāni vivajjayātha, dhammānuyogañca adhiṭṭhahātha. ‘‘Upāsako atthi imamhi saṅghe, bahussuto sīlavatūpapanno; Saddho ca cāgī ca supesalo ca, vicakkhaṇo santusito mutīmā. ‘‘Sañjānamāno na musā bhaṇeyya, parūpaghātāya na cetayeyya; Vebhūtikaṃ pesuṇaṃ no kareyya, saṇhañca vācaṃ sakhilaṃ bhaṇeyya. ‘‘Sagāravo sappaṭisso vinīto, apāpako adhisīle visuddho; So mātaraṃ pitarañcāpi jantu, dhammena poseti ariyavutti. ‘‘Maññe so mātāpitūnaṃ kāraṇā, bhogāni pariyesati na attahetu; Mātāpitūnañca yo accayena, nekkhammapoṇo carissati brahmacariyaṃ. ‘‘Ujū avaṅko asaṭho amāyo, na lesakappena ca vohareyya; So tādiso sukatakammakārī, dhamme ṭhito kinti labhetha dukkhaṃ. ‘‘Taṃ kāraṇā pātukatomhi attanā, tasmā dhammaṃ passatha vāṇijāse; Aññatra teniha bhasmī bhavetha, andhākulā vippanaṭṭhā araññe; Taṃ khippamānena lahuṃ parena, sukho have sappurisena saṅgamo’’ti. ‘‘Kiṃ nāma so kiñca karoti kammaṃ, Kiṃ nāmadheyyaṃ kiṃ pana tassa gottaṃ; Mayampi naṃ daṭṭhukāmamha yakkha, yassānukampāya idhāgatosi; Lābhā hi tassa, yassa tuvaṃ pihesī’’ti. ‘‘Yo kappako sambhavanāmadheyyo, Upāsako kocchaphalūpajīvī; Jānātha naṃ tumhākaṃ pesiyo so, Mā kho naṃ hīḷittha supesalo so’’ti. ‘‘Jānāmase yaṃ tvaṃ pavadesi yakkha, Na kho naṃ jānāma sa edisoti; Mayampi naṃ pūjayissāma yakkha, Sutvāna tuyhaṃ vacanaṃ uḷāra’’nti. ‘‘Ye keci imasmiṃ satthe manussā, Daharā mahantā athavāpi majjhimā; Sabbeva te ālambantu vimānaṃ, Passantu puññānaṃ phalaṃ kadariyā’’ti. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, Taṃ kappakaṃ tattha purakkhatvā ; Sabbeva te ālambiṃsu vimānaṃ, Masakkasāraṃ viya vāsavassa. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, upāsakattaṃ paṭivedayitvā; Pāṇātipātā viratā ahesuṃ, loke adinnaṃ parivajjayiṃsu; Amajjapā no ca musā bhaṇiṃsu, sakena dārena ca ahesuṃ tuṭṭhā. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, upāsakattaṃ paṭivedayiṃsu; Pakkāmi sattho anumodamāno, yakkhiddhiyā anumato punappunaṃ. ‘‘Gantvāna te sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā; Yathāpayogā paripuṇṇalābhā, paccāgamuṃ pāṭaliputtamakkhataṃ. ‘‘Gantvāna te saṅgharaṃ sotthivanto, Puttehi dārehi samaṅgibhūtā; Ānandī vittā sumanā patītā, Akaṃsu serīsamahaṃ uḷāraṃ; Serīsakaṃ te pariveṇaṃ māpayiṃsu. Etādisā sappurisāna sevanā, Mahatthikā dhammaguṇāna sevanā; Ekassa atthāya upāsakassa, Sabbeva sattā sukhitā ahesunti.
11. 善安置天宫事
11. Sunikkhittavimānavatthu
1282“这座天宫高耸,以宝珠为柱,周匝十二由旬;
七百座尖顶楼阁,高大宏伟,琉璃为柱,金箔覆顶,美妙庄严。
1283“你在这里安住,有饮有食,天界的维那琴奏出美妙的音乐;
这里有天界的妙味与五种欲乐,又有身覆金缕的天女翩翩起舞。
1284“你因何而有如此容色?你在此因何成就?
凡是心所喜爱的种种受用,皆会为你生起。
1285“大威力的天神,我请问你:你从前做人的时候,做了什么福德?
“你因何而有如此赫奕威光,容色遍照十方?”
1286那位天子满心欢喜,因目犍连尊者之问,
便对所问解说道:“此是何业的果报。”
1287“将散落的花环整理齐整后,安奉在善逝的塔上;
由此,我具足大神通、大威力,享有诸天界的妙欲之乐。
1288“我今得此微妙容色,
因此,我于此得满足;
财富亦为我生起,
一切心所爱乐。
1289“比丘,大威德者,我为你讲述:
是我尚为人身时所行的业;
由此我获得这般光耀的威神,
我的容色,亦遍照十方。”
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni; Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. ‘‘Tatthacchasi pivasi khādasi ca, dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ; Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi ‘taṃ deva mahānubhāva, manussabhūto kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Dunnikkhittaṃ mālaṃ sunikkhipitvā, patiṭṭhapetvā sugatassa thūpe; Mahiddhiko camhi mahānubhāvo, dibbehi kāmehi samaṅgibhūto. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo, Tena me idha mijjhati; Uppajjanti ca me bhogā, Ye keci manaso piyā. ‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, Manussabhūto yamahaṃ akāsiṃ; Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo, Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
两个穷人、林野住者、雇工、牧牛人羝羊;
种种色泽的磨光耳饰,私利沙,善加佩戴。
男子之第三品,如是宣说。
Dve daliddā vanavihārā, bhatako gopālakaṇḍakā; Anekavaṇṇamaṭṭhakuṇḍalī, serīsako sunikkhittaṃ; Purisānaṃ tatiyo vaggo pavuccatīti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
这部书是什么
《天宫事》是巴利小部中的一部偈颂体叙事集,编集主题清晰:以目犍连尊者与天人的问答,逐一显明“此天宫由何善业所感”的因果关联。全书八十五事,按男女天宫分为两品,结构极为规整——先描述天宫与天人的庄严妙乐,再追溯其前世所做的微小善业(施座、施水、施灯、持戒、护夫等)。在小部中,它位于《饿鬼事》之前,与后者形成鲜明对比,共同展现善趣与恶趣的自作业果报,具有强烈的劝信与激励色彩。
核心法义/内容
这部书以鲜活的“果报展示”来印证“善有善报”的铁律,其逻辑始终如一:你现在享受的金座、华池、妙音、无量光,皆因当年在人间的某一次供养、一次让座、一次持戒。它不是抽象说理,而是用极尽华美的意象去“显相”——让读者先看见天宫的璀璨,再听到那不过源于一盏灯、一把芝麻、一句不恶口。
代表性内容:
→ 拆开看:提问永远先展示“你现在多么辉煌”,再追问“你当年做了什么”。天人的回答永远指回一个具体、微小、当时未必起眼的善行,且往往强调“净信”与“亲手”的恭敬心。
→ 要旨:天宫不是天赐,而是自作自受;微不足道的善业,以净信为田,成熟为不可思议的庄严乐报。
关键术语锚
- vimāna → 天宫 / 宫殿:本书核心词,不是普通居所,而是善业化现的空中楼阁、随心所现的庄严车乘,区别于人间建筑。
- vaṇṇa → 色泽 / 容色 / 色相:在本书中高频出现,侧重于天人身光与美貌的“可见光辉”,非五蕴之“色”,易与 rūpa 混。
- dibbā → 天界的 / 神圣的:形容天宫、天女的超人间属性,注意区分于 deva(天神)。
- puñña → 福德 / 福业:本书“作业”之所依,特指感生天界的善行,不是泛泛的善,而是“布施、持戒”等得果之力。
- pucchāmi / akkhāmi → 我问 / 我宣说:全书的程式化动词,标记着“提问-回答”的固定叙事框架,译时需保持一贯。
阅读提示
本书须注意其高度程式化的问答体:每则天宫事几乎共享同一套提问模板,唯天人所述的“某业”不同,译者需在重复中保持偈颂韵律,同时不丢失每则独一的善业细节。另外,这些偈颂原为朗诵传唱而作,汉译时应顾及可诵性,避免因程式化而流于呆板。