2. 吉答喇答品巴利 2. Cittalatāvaggo
天宫事 · 249 段
1. 女奴天宫事巴利
1. Dāsivimānavatthu
157 “ 你如同帝释天王在悦意的欢喜园中，
由天女众所围绕，遍巡四方，
你遍照一切方向，犹如药星。注疏 3
158 “ 你因何而有如此容色？你在此因何成就？
凡是心所喜爱的种种受用，皆会为你生起。注疏 2
159 “ 大威力天女，我且问你：当你尚在人中时，曾造下何种福德？
你因何而有这般炽盛的威光，你的容色遍照一切方向？”注疏 2
160 天女被目犍连尊者（Moggallāna） 如是问道，心生欢喜，
便解答所问，说明此果报由何业所生。注疏 2
161 “ 我从前在人间受生为人的时候，曾是他人家中的奴婢，依他人而活。注疏 3
162 “ 我是具眼者、享有盛誉的乔达摩（Gotama） 的近事女。
在那位如如不动者的教法中，我有出离。注疏 3
163 “ 纵使此身破碎，于此也了无坚实可得。
五学处之道，安稳而吉祥。注疏 3
164 “ 无荆棘，无险阻，正直，为诸善士所开示。
请看精勤的果报，一如此女所证得。注疏 3
165 “ 我是帝释天神自在天王的传唤侍女，
六万件乐器，奏乐将我唤醒。注疏 3
166 “ 阿蓝波、嘎嘎罗、毗摩，善语者与珊萨优；
波卡萝、素帕莎，以及维那莫卡等天女；注疏 3
167 “ 难陀（Nandā） 、苏难陀（Sunanda） ，索娜丁娜与苏吉蜜塔；
阿兰布萨、密萨凯西，以及名为芬达莉卡的凶恶者；注疏 3
168 “ 伊尼帕莎与素帕莎，苏跋达（Subhaddā） 与柔软语者；
这些以及其它更殊胜的，都是天女们的唤醒者；注疏 3
169 “ 那些天神按时来到我跟前，当面对我说话；
“ 来吧，让我们起舞，让我们歌唱；来吧，让我们令你欢喜。注疏 3
170 “ 这并非未积福德者所能享有，这正是积福德者方能拥有。”
无忧的欢喜园（Nandana） ，令人愉悦，是三十三天众的大林苑。注疏 3
171 “ 未造福业的人，在此世与来世都无有快乐。
“ 已积福德者，今生快乐，来世也快乐。”注疏 3
172 “ 那些乐求成为他们同伴的人，应当广修众多善业；
已修积福德者，在天界具足诸妙乐，欢喜愉悦。”巴利 注疏 3
‘‘Api sakkova devindo, ramme cittalatāvane; Samantā anupariyāsi, nārīgaṇapurakkhatā; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, dāsī ahosiṃ parapessiyā kule. ‘‘Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino; Tassā me nikkamo āsi, sāsane tassa tādino. ‘‘Kāmaṃ bhijjatuyaṃ kāyo, neva atthettha saṇṭhanaṃ ; Sikkhāpadānaṃ pañcannaṃ, maggo sovatthiko sivo. ‘‘Akaṇṭako agahano, uju sabbhi pavedito; Nikkamassa phalaṃ passa, yathidaṃ pāpuṇitthikā. ‘‘Āmantanikā raññomhi, sakkassa vasavattino; Saṭṭhi turiya sahassāni, paṭibodhaṃ karonti me. ‘‘Ālambo gaggaro bhīmo , sādhuvādī ca saṃsayo; Pokkharo ca suphasso ca, viṇāmokkhā ca nāriyo. ‘‘Nandā ceva sunandā ca, soṇadinnā sucimhitā ; Alambusā missakesī ca, puṇḍarīkāti dāruṇī. ‘‘Eṇīphassā suphassā ca, subhaddā muduvādinī; Etā caññā ca seyyāse, accharānaṃ pabodhikā. ‘‘Tā maṃ kālenupāgantvā, abhibhāsanti devatā; Handa naccāma gāyāma, handa taṃ ramayāmase. ‘‘Nayidaṃ akatapuññānaṃ, katapuññānamevidaṃ; Asokaṃ nandanaṃ rammaṃ, tidasānaṃ mahāvanaṃ. ‘‘Sukhaṃ akatapuññānaṃ, idha natthi parattha ca; Sukhañca katapuññānaṃ, idha ceva parattha ca. ‘‘Tesaṃ sahabyakāmānaṃ, kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ; Katapuññā hi modanti, sagge bhogasamaṅgino’’ti.
2. 拉库玛天宫事巴利
2. Lakhumāvimānavatthu
173 “ 天女啊，你以殊胜的容色伫立于此
照耀着四方，犹如药星一般。注疏 2
174 “ 你因何而有如此容色？你在此因何成就？
凡是心所喜爱的种种受用，皆会为你生起。注疏 2
175 “ 我请问您，具大威神的天女，您从前为人时，造作了何等善业？
你因何而有这般炽盛的威光，你的容色遍照一切方向？”注疏 2
176 被目犍连尊者询问时，那位天女满心欢喜，
若有人问，她便解答——此为何等业的果报。注疏 2
177 “ 从渔夫门而出，曾是我的住处；
大圣者的弟子们常往来于其间。注疏 3
178 “ 我曾以米饭、凝乳粥、蔬菜与咸酸粥作供养。
我以清净的信心，布施给正直之人。注疏 3
179 “ 十四日、十五日，以及半月的第八日；
以及具足八支的殊胜半月斋戒。注疏 2
180 “ 我受持伍波萨他，恒常于诸戒中自制守护。
依于自制与分享，我安住此天宫。注疏 2
181 “ 我已远离杀生，亦克制妄语，
远离不与取，远离邪淫，亦远离饮酒。注疏 2
182 “ 乐于五学处，通达诸圣谛；
我是具眼者、声名远播的乔达摩的在家女弟子。注疏 2
183 “ 以此，我有如此容色……（中略）……我的容色遍照一切方向。巴利 注疏 2
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kevaṭṭadvārā nikkhamma, ahu mayhaṃ nivesanaṃ; Tattha sañcaramānānaṃ, sāvakānaṃ mahesinaṃ. ‘‘Odanaṃ kummāsaṃ ḍākaṃ, loṇasovīrakañcahaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
“尊者，请您代我以头面顶礼世尊双足，并转达：‘尊者，近事女拉库玛（Lakhumā） 以头面顶礼世尊双足。’然而，尊者，世尊若于某一沙门果中授记我，本不足为奇；可世尊竟授记我得一来果啊。”巴利
‘‘Mama ca, bhante, vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi – ‘lakhumā nāma,bhante,upāsikā bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. Anacchariyaṃ kho panetaṃ, bhante, yaṃ maṃ bhagavā aññatarasmiṃ sāmaññaphale byākareyya . Taṃ bhagavā sakadāgāmiphale byākāsī’’ti.
3. 施米汤女天宫事巴利
3. Ācāmadāyikāvimānavatthu
185 “ 当您为乞食而行、默然站立时，
一位贫穷困苦的女子，寄人篱下，注疏 3
186 “ 她满心欢喜，亲手供养你米粥，
她舍弃人身之后，如今往生何处？”注疏 3
187 “ 当我托钵乞食、默然站立时，
有位贫穷困苦的女子，寄居在他人檐下。注疏 2
188 “ 她曾满怀净信，亲手将米汤布施与我；
她舍离了人身，从此处逝去而得解脱。注疏 3
189 “ 有名为化乐天（Nimmānaratino） 的天神众，具大神力。
那位女子在那里快乐安住，欢悦度日——她正是那位施与米汤的女施主。”注疏 3
190 “ 啊！这位贫女的布施，于迦叶尊者（Kassapa） 处善巧安立。
以从他处所得的布施，此供养确实成就了！注疏 3
191 “ 纵使她担任转轮王的王后之位，
她容貌端丽，身姿优美，在丈夫看来悦目出众，
若与此次布施米汤相比，其功德亦不及十六分之一。注疏 3
192 “ 一百金币、一百匹马、一百辆骡车，
十万名佩戴着宝珠耳环的少女，
这些布施，比起这次施予米汤的功德，尚不及其十六分之一。注疏 2
193 “ 一百头雪山象，象牙如犁辕，身躯魁梧；
佩有金腰带的大象，身披金制的衣饰；
与此米汤的布施功德相比，不及其十六分之一。注疏 3
194 “ 即使有人能在此成为四大洲的主宰，
与此米汤的布施功德相比，不及其十六分之一。”巴利 注疏 3
‘‘Piṇḍāya te carantassa, tuṇhībhūtassa tiṭṭhato; Daliddā kapaṇā nārī, parāgāraṃ apassitā . ‘‘Yā te adāsi ācāmaṃ, pasannā sehi pāṇibhi; Sā hitvā mānusaṃ dehaṃ, kaṃ nu sā disataṃ gatā’’ti. ‘‘Piṇḍāya me carantassa, tuṇhībhūtassa tiṭṭhato; Daliddā kapaṇā nārī, parāgāraṃ apassitā. ‘‘Yā me adāsi ācāmaṃ, pasannā sehi pāṇibhi; Sā hitvā mānusaṃ dehaṃ, vippamuttā ito cutā. ‘‘Nimmānaratino nāma, santi devā mahiddhikā; Tattha sā sukhitā nārī, modatācāmadāyikā’’ti. ‘‘Aho dānaṃ varākiyā, kassape suppatiṭṭhitaṃ; Parābhatena dānena, ijjhittha vata dakkhiṇā. ‘‘Yā mahesittaṃ kāreyya, cakkavattissa rājino; Nārī sabbaṅgakalyāṇī, bhattu cānomadassikā; Etassācāmadānassa , kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. ‘‘Sataṃ nikkhā sataṃ assā, sataṃ assatarīrathā; Sataṃ kaññāsahassāni, āmuttamaṇikuṇḍalā; Etassācāmadānassa, kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. ‘‘Sataṃ hemavatā nāgā, īsādantā urūḷhavā; Suvaṇṇakacchā mātaṅgā, hemakappanavāsasā ; Etassācāmadānassa, kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. ‘‘Catunnamapi dīpānaṃ, issaraṃ yodha kāraye; Etassācāmadānassa, kalaṃ nāgghati soḷasi’’nti.
4. 旃陀利女天宫事巴利
4. Caṇḍālivimānavatthu
195 “ 低贱的女子，去顶礼名声卓著的乔达摩尊者的双足吧！
那位无上的仙人，正是出于对她的悲悯，才伫立在那里。注疏 3
196 “ 你应当对这样一位阿拉汉，生起澄净的信心，
速速合掌礼敬，你的生命已所剩无几。”注疏 3
197 被这位修证圆满、持最后身者所催促，
旃陀罗女便顶礼了名闻远扬的乔达摩的双足。注疏 2
198 当时，一头母牛杀死了合掌而立的旃陀罗女。
礼敬那位正自觉者——于黑暗中带来光明的人。注疏 3
199 “ 那位漏尽者，远离尘垢，不动不摇，独自在林中静坐；
她得（或：彼已得）天神通，来至近前，礼敬您，大雄、大威力者。”注疏 2
200 “ 你身呈金色，光辉闪耀，有大名声，从天宫降下，种种奇妙庄严，
为天女众所围绕，美丽的女神，你是谁，而向我礼敬？”注疏 3
201 “ 尊者，我是旃陀罗女，受大雄您的差遣；
我顶礼阿拉汉、盛名远扬的乔达摩的双足。注疏 3
202 “ 我顶礼那双足后，便从旃陀罗种姓中命终。
我投生在欢喜园中一座处处殊胜的天宫。注疏 3
203 “ 我为十万天女所围绕，立于其间；
在容貌、名声与寿命上，我是她们当中最殊胜、最上首者。注疏 3
204 “ 我已广作善业，具念、正知；
尊者，我前来礼敬世间悲悯的牟尼。”注疏 3
205 说罢，那知恩感恩的旃陀罗女，
礼敬阿拉汉的双足后，便在那里消失。巴利 注疏 3
‘‘Caṇḍāli vanda pādāni, gotamassa yasassino; Tameva anukampāya, aṭṭhāsi isisattamo . ‘‘Abhippasādehi manaṃ, arahantamhi tādini ; Khippaṃ pañjalikā vanda, parittaṃ tava jīvita’’nti. Coditā bhāvitattena, sarīrantimadhārinā; Caṇḍālī vandi pādāni, gotamassa yasassino. Tamenaṃ avadhī gāvī, caṇḍāliṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ; Namassamānaṃ sambuddhaṃ, andhakāre pabhaṅkaranti. ‘‘Khīṇāsavaṃ vigatarajaṃ anejaṃ, ekaṃ araññamhi raho nisinnaṃ; Deviddhipattā upasaṅkamitvā, vandāmi taṃ vīra mahānubhāva’’nti. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇā jalitā mahāyasā, vimānamoruyha anekacittā; Parivāritā accharāsaṅgaṇena , kā tvaṃ subhe devate vandase mama’’nti. ‘‘Ahaṃ bhaddante caṇḍālī, tayā vīrena pesitā; Vandiṃ arahato pāde, gotamassa yasassino. ‘‘Sāhaṃ vanditvā pādāni, cutā caṇḍālayoniyā; Vimānaṃ sabbato bhaddaṃ, upapannamhi nandane. ‘‘Accharānaṃ satasahassaṃ, purakkhatvāna tiṭṭhati; Tāsāhaṃ pavarā seṭṭhā, vaṇṇena yasasāyunā. ‘‘Pahūtakatakalyāṇā, sampajānā paṭissatā ; Muniṃ kāruṇikaṃ loke, taṃ bhante vanditumāgatā’’ti. Idaṃ vatvāna caṇḍālī, kataññū katavedinī; Vanditvā arahato pāde, tatthevantaradhāyathāti .
5. 跋地提女天宫事巴利
5. Bhadditthivimānavatthu
206 “ 青色、黄色、黑色，以及茜草色与红色；
种种色泽，为花蕊所环绕；注疏 3
207 “ 曼陀罗花所成的花鬘，戴于头顶；
智者啊，这些树木在其他众生的身相中，并不存在。注疏 3
208 “ 你是以何种身，投生到这三十三天，成为光明赫赫的天女？
女神啊，我问你，你就说明：这是由什么业所得的果报？”注疏 3
209 “ 众人知我为跋迪亚提卡，吉米拉（Kimila） 城的近事女；
她具足信心与戒行，常乐于行布施。注疏 3
210 “ 衣服、饮食，坐卧具与灯明。
我以清净明澈之心，向正直者行了布施。注疏 3
211 “ 十四日、十五日，以及半月的第八日；
以及那具足八支的特别半月斋期，注疏 3
212 “ 我受持伍波萨他，恒常于诸戒中自制守护。
我修自制、行布施，以此得居此天宫。注疏 3
213 “ 我远离杀生，亦克制妄语，恒处调伏之中。
远离不与取、邪淫，亦远离饮酒。注疏 3
214 “ 乐于五学处，通达诸圣谛；
是具眼者的近事女，安住于不放逸。
住世已尽，善业已成，从此命终之后，
我自身光明，游历欢喜园。注疏 3
215 “ 我又供养了具足至上利益与大悲的诸比丘，以及一对苦行者——大牟尼；
我住世已毕，善业已造，从彼命终，以自身光明，自在游历于欢喜园。注疏 3
216 “ 我恒常奉持具足八支、无量、带来安乐的伍波萨他戒。
“ 我住世已毕，善业已造，从彼命终，以自身光明，自在游历于欢喜园。”巴利 注疏 3
‘‘Nīlā pītā ca kāḷā ca, mañjiṭṭhā atha lohitā; Uccāvacānaṃ vaṇṇānaṃ, kiñjakkhaparivāritā. ‘‘Mandāravānaṃ pupphānaṃ, mālaṃ dhāresi muddhani; Nayime aññesu kāyesu, rukkhā santi sumedhase. ‘‘Kena kāyaṃ upapannā, tāvatiṃsaṃ yasassinī; Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. ‘‘Bhadditthikāti maṃ aññaṃsu, kimilāyaṃ upāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. ‘‘Acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, appamādavihārinī. Katāvāsā katakusalā tato cutā , Sayaṃ pabhā anuvicarāmi nandanaṃ. ‘‘Bhikkhū cāhaṃ paramahitānukampake, abhojayiṃ tapassiyugaṃ mahāmuniṃ; Katāvāsā katakusalā tato cutā , sayaṃ pabhā anuvicarāmi nandanaṃ. ‘‘Aṭṭhaṅgikaṃ aparimitaṃ sukhāvahaṃ, uposathaṃ satatamupāvasiṃ ahaṃ; Katāvāsā katakusalā tato cutā , sayaṃ pabhā anuvicarāmi nandana’’nti.
6. 索纳丁那天宫事巴利
6. Soṇadinnāvimānavatthu
217 “ 以殊胜的容色，您立于此处，天女啊，
照亮一切方向，犹如晨星。注疏 2
218 “ 你因何而有如此容色？你在此因何成就？
凡是心所喜爱的种种受用，皆会为你生起。注疏 2
219 “ 具大威德的天女，我请问你：你过去生为人时，曾造下怎样的福德？
你因何而有这般炽盛的威光，你的容色遍照一切方向？”注疏 2
220 那位天女被目犍连尊者这样问时，满心欢喜。
她解答说：这是何等业所感的果报。注疏 2
221 “ 众人称我为索纳丁那（Soṇadinnā） ，是那烂陀（Nālandā） 的近事女；
我具足信与戒，常乐行施；注疏 2
222 “ 衣服、饮食、坐卧具及灯烛，
我以清净明澈之心，供养那些行于正道者。注疏 2
223 “ 十四日、十五日，以及半月的第八日；
及殊胜的伍波萨他日，圆满持守八关斋戒。注疏 2
224 “ 我受持伍波萨他，恒常于诸戒中自制守护。
以自制与布施，我住此天宫。注疏 2
225 “ 远离杀生，克制妄语，
远离偷盗与邪淫，亦远离饮酒。注疏 2
226 “ 乐于五学处，通达诸圣谛；
我是具眼者、声名远扬的乔达摩的在家女弟子。注疏 2
227 “ 因此，我拥有这般容色……
我的容色，亦遍照十方。”巴利 注疏 2
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. ‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Soṇadinnāti maṃ aññaṃsu, nāḷandāyaṃ upāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. ‘‘Acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
7. 伍波萨他天宫事巴利
7. Uposathāvimānavatthu
229 “ 天女，你以如此殊胜的容色安住于此，
普照一切方向，犹如晓星一般。注疏 2
230 “ 你这样的容色，是由于什么……
你的容色照耀十方。”注疏 2
232 那位天女满心欢喜……便说明这是哪种业的果报。注疏 2
233 “ 他们称我为‘优波萨他’，我是萨给塔城的一位近事女。
我具足信心与戒行，常乐行分享。注疏 3
234 “ 衣服、食物、坐卧具与灯明，
我以清净心，布施于正直者。注疏 2
235 “ 十四日、十五日，以及半月的第八日；
我于殊胜的半月伍波萨他日，圆满受持八支斋戒。注疏 2
236 “ 我受持伍波萨他，恒常于诸戒中自制守护。
我自制、乐善好施，由此安住此天宫。注疏 2
237 “ 远离杀生，于妄语亦善加自制。
不偷盗、不邪淫，亦远离饮酒。注疏 2
238 “ 乐于五学处，通达诸圣谛；
我是那具眼者、名闻远扬的乔达摩的近事女。注疏 2
239 “ 正因如此，我才有这样的容色……
我的光芒遍照一切方向。”注疏 2
241 “ 屡屡听闻喜悦园，我心便生起了向往；
将心倾注于彼，我便往生喜悦园。注疏 3
242 “ 我未曾遵行导师的教诫──那位佛陀、太阳族人的教诫；
我曾将心倾向低劣处，如今追悔莫及。”注疏 3
243 “ 乌波萨塔，你于此天宫将安住多久？”
“ 天神，你若知晓自己的寿量，被问及时，便请说明。”注疏 3
244 “ 六万年，又三千万年。”
大牟尼，我停于此，从此处命终，将往
“ 与人类共居的世间。”注疏 3
245 “ 伍波萨他，你且莫害怕，你已为正自觉者所授记。”
你已殊胜证入流果，恶趣已为你断除。巴利 注疏 3
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Uposathāti maṃ aññaṃsu, sāketāyaṃ upāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. ‘‘Acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. ‘‘Abhikkhaṇaṃ nandanaṃ sutvā, chando me udapajjatha ; Tattha cittaṃ paṇidhāya, upapannamhi nandanaṃ. ‘‘Nākāsiṃ satthu vacanaṃ, buddhassādiccabandhuno; Hīne cittaṃ paṇidhāya, sāmhi pacchānutāpinī’’ti. ‘‘Kīva ciraṃ vimānamhi, idha vacchasuposathe ; Devate pucchitācikkha, yadi jānāsi āyuno’’ti. ‘‘Saṭṭhivassasahassāni , tisso ca vassakoṭiyo; Idha ṭhatvā mahāmuni, ito cutā gamissāmi; Manussānaṃ sahabyata’’nti. ‘‘Mā tvaṃ uposathe bhāyi, sambuddhenāsi byākatā; Sotāpannā visesayi, pahīnā tava duggatī’’ti.
8. 尼达天宫事巴利
8. Niddāvimānavatthu
246 “ 天女，你以如此殊胜的容色，于此安立；
遍照诸方，犹如晓星。注疏 2
247 “ 你因何而有这些容色？……
你的容色遍照十方。”注疏 2
250 “ 在王舍城（Rājagaha） ，众人称我为尼达近事女。
具足信心与戒行，常乐施舍。
251 “ 衣物、饮食、坐卧处与灯明，
我以净信心，向正直者行布施。
252 “ 十四日、十五日，以及半月的第八日；
及彼殊胜半月斋期，圆满具足八支斋戒。
253 “ 我受持伍波萨他，恒常于诸戒中自制守护。
以自制与分享，我居住在这座天宫。
254 “ 远离杀生，于妄语能自克制；
远离偷盗与邪淫，远离饮酒。
255 “ 乐于五学处，通达诸圣谛；
是那位具眼、声名远播的乔达摩的近事女。
256 “ 以此，我有如此容色……（中略）……我的容色遍照一切方向。”巴利 注疏 2
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Niddāti mamaṃ aññaṃsu, rājagahasmiṃ upāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. ‘‘Acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ; Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. ‘‘Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
9. 苏尼达天宫事巴利
9. Suniddāvimānavatthu
258 “ 以如此殊胜的容貌……犹如奥萨提之星。”注疏 2
259 “ 依何业您得这些容颜？……您的容光遍照十方。”
261 那位天女心中欢喜……（被目犍连尊者问及时……她说明）……这是她所造之业的果报。注疏 2
262 “ 在王舍城，人们称我为苏尼达近事女；
信心具足，戒行圆满，恒常乐行布施分享。注疏 2
267 “ 乐于五学处，通达诸圣谛；
是具眼者、声名远扬的乔达摩的近事女。
268 “ 以此，我有如此容色……（中略）……我的容色遍照一切方向。”巴利 注疏 2
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Suniddāti maṃ aññaṃsu, rājagahasmiṃ upāsikā; Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. (Yathā niddāvimānaṃ tathā vitthāretabbaṃ.) ‘‘Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
10. 初施食女天宫事巴利
10. Paṭhamabhikkhādāyikāvimānavatthu
270 “ 天女啊，你以殊妙的容色安住于此，
光耀一切方所，犹如璀璨的晓星。注疏 2
271 “ 你因何而得如此容色？……你的容色遍照一切方所。”注疏 2
273 “ 那位天女满心欢喜……（说道：）这是此业的果报。”注疏 2
274 “ 我往昔于人世中，生为人类，此前一生，居于人间。”注疏 2
275 “ 我见到了离尘垢的佛陀，其心清净明澈、无有浊染。
我怀着净信，亲手向他布施食物。注疏 2
276 “ 以此，我有这样的容色……（因此我的容色向一切方向照耀。）”
我的容光照耀一切方向。巴利 注疏 2
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; ‘‘Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ; Tassa adāsahaṃ bhikkhaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
11. 第二施食女天宫事巴利
11. Dutiyabhikkhādāyikāvimānavatthu
278 “ 你以殊胜的容色，立于此处，天女啊；
照亮一切方向，犹如那明亮的星宿。注疏 2
279 “ 是什么因缘，你有这般容色……你的容色普照十方。”
281 那位天女满心欢喜……当目犍连尊者问及时……她便说明：此乃她所作业之果报。注疏 2
282 “ 我从前在人界，生为人类，在上一期生命中，住于人间。注疏 2
283 “ 我见到一位离尘垢的比丘，内心清净、明澈无浊。
我怀着净信，亲手向他布施食物。
284 “ 以此，我有如此容色……（中略）……我的容色遍照一切方向。”巴利
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke. ‘‘Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; Tassa adāsahaṃ bhikkhaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe. … vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
女仆天女、拉库玛天女，与施粥天女；
旃陀罗女、跋迪亚女、索纳丁那与伍波萨他女；
尼陀与善尼陀，两位施食女；
因此，这一品便以此得名。巴利
Dāsī ceva lakhumā ca, atha ācāmadāyikā; Caṇḍālī bhadditthī ceva , soṇadinnā uposathā; Niddā ceva suniddā ca , dve ca bhikkhāya dāyikā; Vaggo tena pavuccatīti.
1 2 3 4 5 6 7
