比丘尼分别·特征论
律抉择·比丘尼分别解释(二) · 435 段
Ito paraṃ pavakkhāmi, lakkhaṇaṃ pana sabbagaṃ; Savane sādaraṃ katvā, vadato me nibodhatha.
因缘、人、事,以及施设的分类;
败、罪、无罪,并教令、支分、所作。
Nidānaṃ puggalo vatthu, paññattividhimeva ca; Vipattāpattanāpatti, āṇattaṅgakiriyāpi ca.
由想与心生起,辨明罪业种种差别;
此三法与二法,于一切处皆应配用。
Saññācittasamuṭṭhānaṃ, vajjakammapabhedakaṃ; Tikadvayanti sabbattha, yojetabbamidaṃ pana.
先前所说的方式,以及这里已经清楚说明的。
不过,抛开这一切,我们来做义理阐明。
Pubbe vuttanayaṃ yañca, yañca uttānamevidha; Taṃ sabbaṃ pana vajjetvā, karissāmatthajotanaṃ.
所谓补特伽罗,是指缘某比丘或某比丘尼
而制立的学处,此即名为补特伽罗。
Puggalo nāma yaṃ yaṃ tu, bhikkhumārabbha bhikkhuniṃ; Sikkhāpadaṃ tu paññattaṃ, ayaṃ vuccati puggalo.
这二十三种,就是苏定那、檀尼迦等人。
在比丘们的巴帝摩卡中,属于最初犯戒的人。
Tevīsatividhā te ca, sudinnadhaniyādayo; Bhikkhūnaṃ pātimokkhasmiṃ, ādikammikapuggalā.
比丘尼的巴帝摩卡中同样,是最初犯戒者;
偷兰难陀等七人,一共是三十人。
Bhikkhunīnaṃ tathā pāti-mokkhasmiṃ ādikammikā; Thullanandādayo satta, sabbe tiṃsa bhavanti hi.
所谓“事”,就是指补特伽罗本身,以及那每一个的一切方面。
对那个个事处的逾越行为,就叫做违犯。
Vatthūti puggalasseva, tassa tassa ca sabbaso; Vatthuno tassa tasseva, ajjhācāro pavuccati.
然而,纯粹的施设本身就是根本,正是如此;
它随顺未生起的一切处、一切句而为先导。
Kevalā pana paññatti, mūlabhūtā tatheva sā; Anvanuppannasabbattha-padesapadapubbikā.
共通的施设,也有不共通的施设;
单边前行和双边前行,这样就有九种。
Sādhāraṇā ca paññatti, tathāsādhāraṇāpi ca; Ekatoubhatopubbā, evaṃ navavidhā siyā.
“未给予而取用”这样的说法,就是制戒条文等的开头。
Tattha ‘‘yo methunaṃ dhammaṃ, paṭiseveyya bhikkhu’’ti; ‘‘Adinnaṃ ādiyeyyā’’ti, paññatticcevamādikā.
甚至有“最低限度,比丘,乃至对畜生”这样的说法;
像这样开头的所有随制,都已经说明了。
Hoti ‘‘antamaso bhikkhu, tiracchānagatāyapi’’; Iccevamādikā sabbā, anupaññatti dīpitā.
如是,未生起之制戒,乃于未生之罪过;
此戒实依八种敬重法而来。
Tathānuppannapaññatti, anuppanne tu vajjake; Aṭṭhannaṃ garudhammānaṃ, vasenevāgatā hi sā.
皮革坐褥,及有层底、无层底之鞋履;
同样亦有常时沐浴,与五众受具足戒。
Cammattharaṇakañceva, saguṇaṅguṇupāhanaṃ; Tatheva ca dhuvanhānaṃ, pañcavaggūpasampadā.
这是局部施设,因为称为四种。
它被说为只在中部地区存在,不是从别处来的。
Esā padesapaññatti, nāmāti hi catubbidhā; Vuttā majjhimadesasmiṃ-yeva hoti, na aññato.
从这里往后的其余内容,已经说明为“一切处的施设”。
从含义上说,这里其实只有一种,就是共通二法之类。
Ito sesā hi sabbattha-paññattīti pakāsitā; Atthato ekamevettha, sādhāraṇadukādikaṃ.
罪有二种:有教令罪,亦无教令罪。
此中所谓教令者,当知即是使令吩咐。
Sāṇattikā panāpatti, hoti nāṇattikāpi ca; Āṇattīti ca nāmesā, ñeyyā āṇāpanā pana.
而关于一切罪,以及一切学处;
一切支分的差别,智者都应当清楚了知。
Āpattīnaṃ tu sabbāsaṃ, sabbasikkhāpadesupi; Sabbo panaṅgabhedo hi, viññātabbo vibhāvinā.
无论是以身体,还是以言语,凡是造作者所产生的;
这是由行为所产生的,就像波罗夷一样。
Kāyenapi ca vācāya, yā karontassa jāyate; Ayaṃ kriyasamuṭṭhānā, nāma pārājikā viya.
应当通过身和语去做的事,如果不去做,就会有;
它是由非造作产生的,如同在第一咖提那时一样。
Kāyavācāhi kattabbaṃ, akarontassa hoti yā; Sā cākriyasamuṭṭhānā, paṭhame kathine viya.
比丘无论是做了还是没做,都有那一种。
那件事是依作与不作而成立的,就像拿衣的事一样。
Karontassākarontassa, bhikkhuno hoti yā pana; Sā kriyākriyato hoti, cīvaraggahaṇe viya.
若作者有,若作者无而有;
彼由作与不作而有,如取色法。
Siyā pana karontassa, akarontassa yā siyā; Sā kriyākriyato hoti, rūpiyuggahaṇe viya.
同样地,对于正在造作的人,也可能如此。
无论是正在做的人,还是没做的人。
或由作而生;
彼亦由作与非作而生。
Tathā siyā karontassa; Yā karoto akubbato; Siyā kiriyato ceva; Sā kriyākriyatopi ca.
一切犯戒依于想,
由想之别而成二种。
宣说为想解脱,
而非非想解脱。
Sabbā cāpattiyo saññā-; Vasena duvidhā siyuṃ; Saññāvimokkhā nosaññā-; Vimokkhāti pakāsitā.
由于缺乏超越心的表象的存在,
此已解脱,被称为想解脱。
Vītikkamanasaññāya, abhāvena yato pana; Vimuccati ayaṃ saññā-vimokkhāti pakāsitā.
其余的那些则被称为非想解脱。
再者,完全依心之力,则可分为两种。
Itarā pana nosaññā-vimokkhāti pakāsitā; Puna sabbāva cittassa, vasena duvidhā siyuṃ.
有心与无心,由善心而宣说;
然若依有心等起者,彼即是。
Sacittakā acittāti, sucittena pakāsitā; Sacittakasamuṭṭhāna-vasena pana yā siyā.
此名有心之罪,已为宣说;
或依与有心罪相杂,此即无心之罪。
Ayaṃ sacittakā nāma, āpatti paridīpitā; Sacittakehi vā missa-vasenāyamacittakā.
一切罪过,按过失的性质来说,可分为两种。
善知而远离过失,因为远离世间过失与施设过失。
Sabbā cāpattiyo vajja-vasena duvidhā rutā; Suvijjenānavajjena, lokapaṇṇattivajjato.
凡有心犯戒之中,其心不善者,
此名世间罪;其余诸犯,则属制罪。
Yassā sacittake pakkhe, cittaṃ akusalaṃ siyā; Lokavajjāti nāmāyaṃ, sesā paṇṇattivajjakā.
一切犯戒都可以按业分成三种。
身业、语业,以及这两者兼具的业。
Sabbā cāpattiyo kamma-vasena tividhā siyuṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, tathā tadubhayampi ca.
所谓“三二法”,就是指善等三法和二法;
或者与善心、不善心相应,同样,或者与无记心相应。
Tikadvayanti nāmetaṃ, kusalāditikadvayaṃ; Kusalākusalacitto vā, tathābyākatamānaso.
已经犯了戒,正在犯的时候并非以其他方式;
或者具有乐受,或者与苦等相应。
Hutvā āpajjatāpattiṃ, āpajjanto na aññathā; Sukhavedanāsamaṅgī vā, tathā dukkhādisaṃyuto.
这个特相已经说过,在一切学处里也都是这样。
不过,精通律的人应当先组织好内容,再加以开示。
Idaṃ tu lakkhaṇaṃ vuttaṃ, sabbasikkhāpadesupi; Yojetvā pana dasseyya, vinayasmiṃ visārado.
这棵树有三条根和九片叶子;
有四个顶、七个果、六朵花;
能了知那有二生、二枝的人;
他无余地了知施设。
Taruṃ timūlaṃ navapattamenaṃ; Catussikhaṃ sattaphalaṃ chapupphaṃ; Jānāti yo dvippabhavaṃ dvisākhaṃ; Jānāti paññattimasesato so.
凡研习此已达无上之无上法者,
并请问者,
亲近更高者,从更高处。
他于身语之调伏中调伏。
Imamuttaraṃ gatamanuttarataṃ; Pariyāpuṇāti paripucchati yo; Upayātanuttaratamuttarato; Sa ca kāyavācavinaye vinaye.
十六眷属之眷属,一切眷属;
从此之后,我当宣说总集一切之方法。
Soḷasaparivārassa, parivārassa sabbaso; Ito paraṃ pavakkhāmi, sabbasaṅkalanaṃ nayaṃ.
说了多少种罪?
身的、语的有多少?
覆藏者所犯之罪,有几多?
由结交缘所犯者,有几多?
Kati āpattiyo vuttā; Kāyikā, vācasikā kati? Chādentassa katāpattī; Kati saṃsaggapaccayā?
身体所犯的罪有六种,语所犯的罪同样也有。
于隐藏者有三种,结交为缘者有五种。
Kāyikā chabbidhāpatti, tathā vācasikāpi ca; Chādentassa ca tissova, pañca saṃsaggapaccayā.
大仙制定了多少种罪根?
覆藏粗恶罪方面,又说了多少种罪?
Kati āpattimūlāni, paññattāni mahesinā? Kati āpattiyo vuttā, duṭṭhullacchādane pana?
有两种罪的根本,也就是身和语。
波罗夷和波逸提,都可能出现在覆藏粗恶罪的情况里。
Dve panāpattimūlāni, kāyo vācā bhavanti hi; Pārājikā ca pācitti, duṭṭhullacchādane siyuṃ.
村与村之间说了多少种?河对岸同样有多少种?
肉里有多少种重罪?在各类肉中又有多少种轻罪?
Kati gāmantare vuttā, nadīpāre tathā kati? Kati thullaccayaṃ maṃse, kati maṃsesu dukkaṭaṃ?
在村与村之间,有四种;在河对岸,也同样有那么多。
对人肉,是土喇咤亚;对九种情况,是恶作。
Gāmantare catassova, nadīpārepi tattakā; Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃse, navasu dukkaṭaṃ.
比丘与比丘尼相约,犯恶作;
越入他村近行处,则成波逸提。
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāti ca dukkaṭaṃ; Pācittaññassa gāmassa, upacārokkame siyā.
在围墙围起的村落里,迈出第一步,犯粗恶罪;
她走向另一个村子时,第二步就犯重罪。
Thullaccayaṃ parikkhitte, gāmasmiṃ paṭhame pade; Garukaṃ dutiye tassā, gāmantaraṃ vajantiyā.
同样地,与比丘尼一起约定,就犯恶作。
如果比丘登上船,就犯波逸提。
Tathā bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāne tu dukkaṭaṃ; Abhirūhati nāvaṃ ce, hoti pācitti bhikkhuno.
渡河之时,以足犯土喇咤亚罪;
于彼比丘尼,第一步、第二步即成重罪。
Nadiyuttaraṇe kāle, pāde thullaccayaṃ phuse; Paṭhame, dutiye tassā, hoti bhikkhuniyā garuṃ.
夜间有几种语罪?白天有几种语罪?
夜间有两种语所生的罪,白天也有两种语所生的罪。
Kati vācasikā rattiṃ, kati vācasikā divā? Duve vācasikā rattiṃ, duve vācasikā divā.
在黑夜中,与男子在一起;
她站在没有灯的地方,手能够得着的位置。
如果她跟那男子交谈,对她而言就是波逸提。
如果只是在远处说,那就只是恶作。
Rattandhakāre purisena saddhiṃ; Ṭhitā adīpe pana hatthapāse; Pācitti tassā yadi sallapeyya; Vadeyya ce dukkaṭameva dūre.
白昼与男子共立于隐蔽处,
近在臂所及,与之相言语。
波逸提。然若已离伸手所及之处
而语者,于她唯是恶作。
Channe divā yā purisena saddhiṃ; Ṭhitā vadeyyassa ca hatthapāse; Pācitti, hitvā pana hatthapāsaṃ; Vadeyya ce dukkaṭameva tassā.
对于布施者有多少种罪,对于接受者又有多少种罪?
给予者犯三种罪,接受者犯四种罪。
Kati vā dadamānassa, kati vā paṭigaṇhato? Dadamānassa tissova, catassova paṭiggahe.
有人给人下毒,如果他因此死了;
若(导致)死亡,则犯波罗夷罪;若对夜叉、饿鬼(导致死亡),则犯土喇咤亚罪。
Manussassa visaṃ deti, sace marati tena so; Hoti pārājikaṃ, yakkhe, pete thullaccayaṃ mataṃ.
如果因为这件事让畜生死了,就犯波逸提。
同样,如果布施衣服给非亲族的女子,也犯波逸提。
Tiracchānagate tena, mate pācittiyaṃ siyā; Tathā pācitti aññāti-kāya ce deti cīvaraṃ.
捉手与捉发辫者,同犯僧残;
以口含生殖器者,即为败北。
Hatthagāhe tathā veṇi-gāhe saṅghādisesatā; Mukhena aṅgajātassa, gahaṇe tu parājayo.
非亲族女手中受衣,成舍堕波逸提;
如是之说,当勤诵习。
Aññātikāya hatthamhā, cīvarassa paṭiggahe; Sanissaggā ca pācitti, hotīti pariyāputā.
从有染心者的手中,或者自己也有染心;
她接受食物,就犯土喇咤亚罪。
Avassutassa hatthamhā, sayaṃ vāpi avassutā; Hoti thullaccayaṃ tassā, bhojanaṃ paṭigaṇhato.
在这里,以白四羯磨宣说的认可有几种?
只有一种被宣说,就是比丘尼教诫的认可。
Kati ñatticatutthena, vuttā sammutiyo idha? Ekā eva panuddiṭṭhā, bhikkhunovādasammuti.
有多少种谷物汁被宣说,而在非时是许可的呢?
盐醋汁这一种,在非时也被认为是允许的。
Kati dhaññarasā vuttā, vikāle kappiyā pana? Loṇasovīrakaṃ ekaṃ, vikāle kappiyaṃ mataṃ.
波罗夷身有多少种?共住地有多少种?
那么,夜间中断(布萨)有几种?规定为两指宽(的量)有几种?
Kati pārājikā kāyā, kati saṃvāsabhūmiyo? Ratticchedo katīnaṃ tu, paññattā dvaṅgulā kati?
波罗夷罪中,涉及身体的共有两条,而共住地也各有两条。
两人的夜断,两指宽者被施设,二者。
Pārājikāni kāyamhā, dve dve saṃvāsabhūmiyo; Ratticchedo duvinnaṃ tu, paññattā dvaṅgulā duve.
最初和最后的事,以及身触所生起的。
波罗夷从身而生,而这两个生起。
Paṭhamantimavatthuñca, kāyasaṃsaggajampi ca; Pārājikāni kāyamhā, ime dve pana jāyare.
同住地为一。
同样地,也有以不同词句为前导的。
共住地确实只有两种。
这是具大悲悯的大仙所说的。
Samānasaṃvāsakabhūmi ekā; Tatheva nānāpadapubbikā ca; Dve eva saṃvāsakabhūmiyo hi; Mahesinā kāruṇikena vuttā.
别住比丘与行敬悦者亦如是,
二人之断夜,由超二者者所明。
Pārivāsikabhikkhussa , tathā mānattacārino; Ratticchedo duvinnaṃ tu, dvayātītena dīpito.
最多两指节,可持;同样,
两指或两个月,此二两指之制已施设。
Dvaṅgulapabbaparamaṃ, ādātabbaṃ, tatheva ca; Dvaṅgulaṃ vā dumāsaṃ vā, paññattā dvaṅgulā duve.
杀生方面有多少种?语波罗夷有多少种?
在宣言中说了几种?在媒事中又是几种?
Kati pāṇātipātasmiṃ, vācā pārājikā kati? Kati obhāsane vuttā, sañcaritte tathā kati?
杀生方面有三种。
语波罗夷有三种;
在明现方面说了三种。
在媒嫁这件事上,同样有三种。
Tisso pāṇātipātasmiṃ; Vācā pārājikā tayo; Obhāsane tayo vuttā; Sañcaritte tathā tayo.
不指定对象而掘坑,人堕入命终,掘者成波罗夷;
若夜叉、饿鬼堕入命终,成偷兰遮。
Anodissakamopāte, khate marati mānuso; Pārājikaṃ siyā, yakkhe, pete thullaccayaṃ mate.
对畜生类众生,若将其杀害致死,则说犯波逸提。
在杀生这件事上,可以有三种罪。
Tiracchānagate tattha, mate pācittiyaṃ vade; Imā pāṇātipātasmiṃ, tisso āpattiyo siyuṃ.
教人杀人、教人偷盗,
以及宣说上人法,这三种是语业[波罗夷]。
Manussamāraṇādinnā-dānamāṇattiyāpi ca; Manussuttaridhammañca, vadato vācikā tayo.
举示两道、叹说容貌功德,是重罪;
于膝上至锁骨以下者,犯土喇咤亚。
Maggadvayaṃ panodissa, vaṇṇādibhaṇane garuṃ; Thullaccayaṃ panodissa, ubbhajāṇumadhakkhakaṃ.
锁骨以上、脐下、膝下,向人而说者,
恶作确实已被指出;此即三种暗示。
Ubbhakkhakamadhojāṇu-mādissa bhaṇato pana; Dukkaṭaṃ pana niddiṭṭhaṃ, tisso obhāsanā yimā.
通过接受等三种情况,就构成僧残。
由两种情形,说是重罪;由另一种情形,则是轻罪。
Paṭiggaṇhanatādīhi, tīhi saṅghādisesatā; Dvīhi thullaccayaṃ vuttaṃ, ekena pana dukkaṭaṃ.
砍截的人有几种罪?舍弃的因缘有几种?
不过,对断截者来说只有三种;舍弃的缘有五种。
Chindato kati āpatti, chaḍḍitappaccayā kati? Chindantassa tu tissova, pañca chaḍḍitapaccayā.
伐大树者,犯波罗夷;
斫草木者,犯波逸提;断男根者,犯偷兰遮。
Hoti pārājikaṃ tassa, chindantassa vanappatiṃ; Bhūtagāmaṃ tu pācitti, aṅgajātaṃ tu thullatā.
弃毒而未指定所向,倘有人因此丧命,即犯波罗夷;
若夜叉或饿鬼因此殒命,则犯偷兰遮。
Visaṃ chaḍḍetyanodissa, manusso marati tena ce; Pārājikaṃ, mate yakkhe, pete thullaccayaṃ siyā.
对畜生(行淫)者,犯波逸提;遗泄精液者,则犯重罪。
在青草地上倾倒粪便与尿液,则犯恶作。
Tiracchāne tu pācitti, visaṭṭhichaḍḍane garuṃ; Harituccārapassāva-chaḍḍane dukkaṭaṃ mataṃ.
走路的时候有几种犯戒?站着的时候又有几种?请告诉我。
坐着时有多少种?躺着时又有多少种?
Gacchato katidhāpatti, ṭhitassa kati me vada? Kati honti nisinnassa, nipannassāpi kittakā?
走路的时候正好有四种,站着的时候也是同样的数目。
坐着时正好有四种,躺着时也同样这么多。
Gacchantassa catassova, ṭhitassāpi ca tattakā; Nisinnassa catassova, nipannassāpi tattakā.
比丘和比丘尼一起约定时,犯恶作。
如果走进另一个村子的近处,就可能犯波逸提。
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāne tu dukkaṭaṃ; Pācittaññassa gāmassa, upacārokkame siyā.
围墙围绕的村落中,第一步即偷兰遮;
行往邻村时,第二步成重罪。
Thullaccayaṃ parikkhitte, gāmasmiṃ paṭhame pade; Garukaṃ dutiye hoti, gāmantaraṃ vajantiyā.
比丘尼在遮蔽处具亲密交谊,
如果她站在男人伸手能碰到的地方,就犯波逸提。
Paṭicchanne panokāse, bhikkhunī mittasanthavā; Posassa hatthapāse tu, pācitti yadi tiṭṭhati.
如果离开伸手可及的范围还站着,就犯恶作。
日出时分,第二个人伸手可及的距离。
Hatthapāsaṃ jahitvāna, sace tiṭṭhati dukkaṭaṃ; Aruṇuggamane kāle, dutiyā hatthapāsakaṃ.
舍弃之后仍站着的她,这被说成是粗罪;
若她舍弃后仍站着,就构成僧残。
Hitvā tiṭṭhantiyā tassā, thullaccayamudīritaṃ; Hitvā tiṭṭhati ce tassā, hoti saṅghādisesatā.
对于坐着的比丘尼有四种罪,对于躺卧的比丘尼也同样有四种罪。
它们确实就是前面所说的那些种类,只有通达律的人才能辨别。
Nisinnāya catassova, nipannāyāpi tattakā; Honti vuttappakārāva, viññeyyā vinayaññunā.
在“乃至第三次”所说的内容里,有多少种罪?请说。
在“乃至第三次”里所说的,请听这三种罪。
Yāvatatiyake vuttā, kati āpattiyo vada? Yāvatatiyake vuttā, tisso āpattiyo suṇa.
碰到波罗夷罪,是随顺被举比丘者;
随顺破僧者,犯僧残。
Phuse pārājikāpattiṃ, ukkhittassānuvattikā; Saṅghādisesatā saṅgha-bhedakassānuvattino.
对不肯舍弃恶见的人,犯波逸提罪;
到了第三次,这些就构成三种罪。
Anissagge tu pācitti, pāpikāya ca diṭṭhiyā; Yāvatatiyake tisso, honti āpattiyo imā.
嚼食时显示了几种?以食物为缘又显示了几种?
不过,从咀嚼来看只有三种,而从进食的因缘来看则有五种。
Khādato kati niddiṭṭhā, bhojanappaccayā kati? Khādato pana tissova, pañca bhojanakāraṇā.
吃人肉者,得土喇咤亚;吃其余肉者,得恶作;
比丘尼吃大蒜,则犯波逸提。
Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃsaṃ khādati, dukkaṭaṃ; Sesakānaṃ tu, pācitti, lasuṇaṃ bhakkhayantiyā.
有染男子的手中(之物),被有染者取来;
无论何种食物,一切肉皆非如法。
Avassutassa posassa, hatthato hi avassutā; Gahetvā bhojanaṃ kiñci, sabbaṃ maṃsaṃ akappiyaṃ.
为自己的需要而请求,又拿了食物;
把大蒜也混进去,一起吞下去的时候。
Viññāpetvāna attatthaṃ, gahetvā bhojanampi ca; Lasuṇampi ca missetvā, ekatajjhoharantiyā.
还有土喇咤亚罪、波逸提罪,以及应悔过罪;
恶作罪和重罪,一共有五种罪。
Thullaccayañca pācitti, pāṭidesaniyampi ca; Dukkaṭaṃ garukañcāti, pañca āpattiyo siyuṃ.
正在观看的人,被指出有多少种罪?请说。
大仙为观察者指出了一罪。
Olokentassa niddiṭṭhā, kati āpattiyo vada? Olokentassa niddiṭṭhā, ekāpatti mahesinā.
以贪染心对女人的女根,犯恶作。
或者,当注视着她布施食物时的脸时,所说的那件事。
Dukkaṭaṃ rattacittena, aṅgajātaṃ panitthiyā; Olokentassa vā vuttaṃ, mukhaṃ bhikkhaṃ dadantiyā.
受举罪者其数有几?如法行者其数复几?
受举者说有其三,行法者四十有三。
Kati ukkhittakā vuttā, sammāvattanakā kati? Tayo ukkhittakā vuttā, tecattālīsa vattanā.
不见罪与对所犯之罪的不对治,这两种;
有一类,是在不舍弃方面,并持有卑劣的邪见。
Adassanappaṭīkamme, āpannāpattiyā duve; Eko appaṭinissagge, pāpikāya ca diṭṭhiyā.
有几种被说为灭摈者?对几种是单白羯磨?
已经说了三种灭摈,这三种都是单白羯磨。
Kati nāsitakā vuttā, katīnaṃ ekavācikā? Tayo nāsitakā vuttā, tiṇṇannaṃ ekavācikā.
慈比丘尼、污辱慈者、并健荼迦,此三人;
以相、共住、及杖,次第悉皆灭摈。
Mettiyā dūsako ceva, kaṇṭakoti tayo ime; Liṅgasaṃvāsadaṇḍehi, nāsitā hi yathākkamaṃ.
唯与同一亲教师,及同一阿阇梨;
许为二三人唱告,如是标举。
Ekupajjhāyakeneva, ekenācariyena ca; Dve tayo anusāvetuṃ, vaṭṭatīti ca niddise.
白之施设,及未竟者,
并过去所作,是为业之三种摄集。
Ñattiyā kappanā ceva, tathā vippakatampi ca; Atītakaraṇañceti, tayo kammassa saṅgahā.
Ñattiyākappanā nāma, ‘‘dadeyya’’ccevamādikā; ‘‘Deti saṅgho, karotī’’ti, ādi vippakataṃ siyā.
“已布施、已作”等,可能是过去所作;
因为一切业确实都被这三种所涵盖。
‘‘Dinnaṃ, kataṃ’’ paniccādi, atītakaraṇaṃ siyā; Saṅgayhanti hi sabbāni, kammānetehi tīhipi.
僧团中通过行筹,或者仅仅通过羯磨。
不过,僧团只会因为两种原因而分裂,不会因为别的原因。
Saṅghe salākagāhena, kammenapi ca kevalaṃ; Kāraṇehi pana dvīhi, saṅgho bhijjati, naññathā.
破僧的比丘,会犯波罗夷罪;
随顺的比丘们,被指出犯了土喇咤亚罪。
Saṅghabhedakabhikkhussa, tassa pārājikaṃ siyā; Anuvattakabhikkhūnaṃ, thullaccayamudīritaṃ.
以相应语或不相应语,触及几许罪?
以相应语或不相应语,触及六种罪。
Payuttāyuttavācāya, kati āpattiyo phuse? Payuttāyuttavācāya, cha panāpattiyo phuse.
为了活命,怀着邪恶欲望的人,内心被贪欲所支配;
把并不存在的、更殊胜的法拿来吹嘘,他就败了。
Ājīvahetu pāpiccho, icchāpakatamānaso; Asantaṃ uttariṃ dhammaṃ, ullapanto parājito.
已进入做媒行为的人,同样构成僧残罪。
凡住在你的寺院里,言说则触犯土喇咤亚罪。
Sañcarittaṃ samāpanne, tathā saṅghādisesatā; Yo te vasati ārāme, vadaṃ thullaccayaṃ phuse.
比丘乞求后,才吃殊胜的食物。
比丘(为自己乞索美食而食)犯波罗提应悔过罪,若是比丘尼则是波逸提罪。
Viññāpetvā paṇītaṃ tu, bhojanaṃ bhikkhu bhuñjati; Pācitti bhikkhuniyā ce, pāṭidesaniyaṃ siyā.
Viññāpetvāna sūpaṃ vā, odanaṃ vā anāmayo; Bhikkhu bhuñjati ce tassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
Dasasatāni rattīnaṃ, chādetvāpattiyo pana; Dasa rattiyo vasitvāna, mucceyya pārivāsiko.
波罗夷确实有八条,重罪则有二十三条。
太阳族的佛陀说,不定法只有两种。
Pārājikāni aṭṭheva, tevīsa garukā pana; Dveyevāniyatā vuttā, buddhenādiccabandhunā.
舍堕法已经说过,确实有四十二种。
所有的波逸提,则有一百八十八条。
Nissaggiyāni vuttāni, dvecattālīsa honti hi; Honti pācittiyā sabbā, aṭṭhāsītisataṃ pana.
大仙宣说十二应悔过法,
善学者复说七十五条应学法。
Pāṭidesaniyā vuttā, dvādaseva mahesinā; Vuttā pana susikkhena, pañcasattati sekhiyā.
由具足善慧、声名远扬的乔达摩所制定;
而它们实际上总共有三百五十个。
Paññattāni supaññena, gotamena yasassinā; Bhavanti pana sabbāni, aḍḍhuḍḍhāni satāni hi.
那么,对于这些学处当中,凡是应当宣说的,
以精髓为本质的决断;
我已经把它完整地讲给你了。
以简略的方式,涵盖一切。
Yo panetesu vattabbo; Sārabhūto vinicchayo; So mayā sakalo vutto; Samāseneva sabbathā.
我仔细审察了圣典和注疏的方法,
由于已经造作,怀着恭敬,这个法确实应当受持。
Mayā suṭṭhu vicāretvā, pāḷiaṭṭhakathānayaṃ; Katattā ādaraṃ katvā, uggahetabbamevidaṃ.
在义理上,在字句的组合上,或者在让人理解的次第上,
因此不该有疑惑,而应当保持尊重。
Atthe akkharabandhe vā, viññāsassa kamepi vā; Kaṅkhā tasmā na kātabbā, kātabbā bahumānatā.
凡知尚有更上者,
律之判定;
他舍弃了依赖之后,
应可随心所欲而行。
Sauttaraṃ yo jānāti; Vinayassa vinicchayaṃ; Nissayaṃ so vimuñcitvā; Yathākāmaṅgamo siyā.
欲授依止者,应将有分别、有论母者善诵令熟,
既已了知,即应授予此(依止)。
Nissayaṃ dātukāmena, savibhaṅgaṃ samātikaṃ; Suṭṭhu vācuggataṃ katvā, ñatvā dātabbamevidaṃ.
他读诵它,思考它,听闻它,仔细询问它;
他始终教导别人,并审查其中的含义。
Imaṃ paṭhati cinteti, suṇāti paripucchati; Vāceti ca paraṃ niccaṃ, atthaṃ upaparikkhati.
那位比丘依律而有的义理,
一切全都现在眼前,就像掌中的庵摩勒果一样。
Yo tassa pana bhikkhussa, atthā vinayanissitā; Upaṭṭhahanti sabbeva, hatthe āmalakaṃ viya.
这最胜、至上的更胜者;
若人能渡过甘露之海;
令无智者惊畏难安,复为精要所寄;
愿成律之彼岸者,斯即渡达彼岸人。
Imaṃ paramamuttaraṃ uttaraṃ; Naro hamatasāgaraṃ sāgaraṃ; Abuddhijanasāradaṃ sāradaṃ; Siyā vinayapārago pārago.
因此,确实永远此无上黑暗。
驱散此无上黑暗之后,应修学与功德相应且有益之事。
人确实乐于恭敬地充满。
能断除一切垢秽与业的安乐之地。
Ato hi niccaṃ imamuttamaṃ tamaṃ; Vidhūya sikkhe guṇasaṃhitaṃ hitaṃ; Naro hi sakkaccavapūrato rato; Sukhassa sabbaṅgaṇakammadaṃ padaṃ.
于律中,最胜能令生善巧者;
于三藏中,欲求通达之人,
用善巧的方法,以敏锐的精进心,
这个应当不间断地彻底学透。
Vinaye paṭubhāvakare parame; Piṭake paṭutaṃ abhipatthayatā; Vidhinā paṭunā paṭunā yatinā; Pariyāpuṇitabbamidaṃ satataṃ.
由具慧、心清净的佛授所造,
愿大仙教法长久住世。
Racito buddhadattena, suddhacittena dhīmatā; Suciraṭṭhitikāmena, sāsanassa mahesino.
不过,他毫无障碍地照样达到了成就。
从含义和文句两方面来看,这确实是最上的,无有更上。
Antarenantarāyaṃ tu, yathā siddhimupāgato; Atthato ganthato ceva, uttaroyamanuttaro.
愿众生的种种意图都能这样实现,都与法相应。
愿国王以正法治理大地,愿天人在合适的时节降下雨水。
Tathā sijjhantu saṅkappā, sattānaṃ dhammasaṃyutā; Rājā pātu mahiṃ sammā, kāle devo pavassatu.
只要须弥山王住立,只要月亮照耀;
愿乔达摩大圣的正法,也长久住立。
Yāva tiṭṭhati selindo, yāva cando virocati; Tāva tiṭṭhatu saddhammo, gotamassa mahesino.
忍耐、柔和、持戒、智慧、信心、慈悲等等。
诸功德安住于他,就像大海中的珍宝。
Khantisoraccasosīlya-buddhisaddhādayādayo; Patiṭṭhitā guṇā yasmiṃ, ratanānīva sāgare.
具足律仪与行持,
那位僧护长老以坚定之心,恭敬尊重地劝请。
Vinayācārayuttena, tena sakkacca sādaraṃ; Yācito saṅghapālena, therena thiracetasā.
Suciraṭṭhitikāmena , vinayassa mahesino; Bhikkhūnaṃ pāṭavatthāya, vinayassa vinicchaye.
我造此殊胜之论,名曰乌多罗;
当以恭敬心听闻,其后应如是修学。
Akāsiṃ paramaṃ etaṃ, uttaraṃ nāma nāmato; Savane sādaraṃ katvā, sikkhitabbo tato ayaṃ.
九百偈数增五十,此中后续之计数;
阿奴图布诗律中,如是当知此中宣。
Paññāsādhikasaṅkhyāni, navagāthāsatāni hi; Gaṇanā uttarassāyaṃ, chandasānuṭṭhubhena tu.
四千首偈颂,一百一十九首。
这些是依照篇幅而说的,属于对律的判定。
Gāthā catusahassāni, satañca ūnavīsati; Pamāṇato imā vuttā, vinayassa vinicchayeti.
这部《增上决择》是由铜鍱洲佛授所造。他是最上解说者,精通三藏的方法,能让最上诗人的心莲绽放,是诗人中的牛王,以最上喜悦、最上甜美言语而著称,出身伍勒咖城。至此圆满。
Iti tambapaṇṇiyena paramaveyyākaraṇena tipiṭakanayavidhikusalena paramakavijanahadayapadumavanavikasanakarena kavivaravasabhena paramaratikaravaramadhuravacanuggārena uragapurena buddhadattena racito uttaravinicchayo samattoti.