比丘分别·僧残的讨论
律抉择·比丘分别解释 · 704 段
想要射精的心、努力和射精的行为;
除了在睡眠中,就构成僧残。
Mocetukāmatācittaṃ, vāyāmo sukkamocanaṃ; Aññatra supinantena, hoti saṅghādisesatā.
让别人触碰自己的生殖器,
如果他自己泄出精液,就应判他重罪。
Parenupakkamāpetvā, aṅgajātaṃ panattano; Sukkaṃ yadi vimoceti, garukaṃ tassa niddise.
故意用手段触碰自己的生殖器,
如果精液没有流出,就判为土喇咤亚罪。
Sañciccupakkamantassa, aṅgajātaṃ panattano; Thullaccayaṃ samuddiṭṭhaṃ, sace sukkaṃ na muccati.
故意采取行动的人,即使只是在虚空中晃动身体,
如果精液没有流出,他就有土喇咤亚罪。
Sañciccupakkamantassa , ākāse kampanenapi; Hoti thullaccayaṃ tassa, yadi sukkaṃ na muccati.
把膀胱憋满当游戏,然后(才)排尿,是不允许的。
用手玩弄(男根)形相,犯恶作罪。
Vatthiṃ kīḷāya pūretvā, passāvetuṃ na vaṭṭati; Nimittaṃ pana hatthena, kīḷāpentassa dukkaṭaṃ.
三类女人中随一,以染污心,
或前或后瞻视其根,即犯恶作。
Tissannaṃ pana itthīnaṃ, nimittaṃ rattacetasā; Purato pacchato vāpi, olokentassa dukkaṭaṃ.
以单一加行,即使整日观看,对观看者亦无犯戒之支分;
睁眼与闭眼(亦无)。
Ekenekaṃ payogena, divasampi ca passato; Nāpattiyā bhave aṅgaṃ, ummīlananimīlanaṃ.
无意遗泄者,纵未起加行,
梦中漏失时,此说为无犯。
Amocanādhippāyassa, anupakkamatopi ca; Supinantena muttasmiṃ, anāpatti pakāsitā.
Āmasanto manussitthiṃ, kāyasaṃsaggarāgato; ‘‘Manussitthī’’ti saññāya, hoti saṅghādisesiko.
哪怕只是用自己身上的一根毛去碰女人的一根毛,哪怕只是碰到而已,
比丘因为身体接触的贪染,就构成罪。
Lomenantamaso lomaṃ, phusantassāpi itthiyā; Kāyasaṃsaggarāgena, hoti āpatti bhikkhuno.
若为女人所触,心存受用触乐之欲;
既已奋力,而乐然纳受者,则成僧残。
Itthiyā yadi samphuṭṭho, phassaṃ sevanacetano; Vāyamitvādhivāseti, hoti saṅghādisesatā.
以一手执取,或以第二手(执取);
于彼彼处触者,唯结一罪。
Ekena pana hatthena, gahetvā dutiyena vā; Tattha tattha phusantassa, ekāvāpatti dīpitā.
未再抓取而触碰,从顶至足;
手不离身,乃至一日,亦仅一罪。
Aggahetvā phusantassa, yāva pādañca sīsato; Kāyā hatthamamocetvā, ekāva divasampi ca.
至于五根手指,如果同时抓取,则算作一种。
只有一种罪,不会因为分成部分而另有罪。
Aṅgulīnaṃ tu pañcannaṃ, gahaṇe ekato pana; Ekāyeva siyāpatti, na hi koṭṭhāsato siyā.
若取不同女人之五根手指,
合而取之,此比丘便成五条僧残。
Nānitthīnaṃ sace pañca, gaṇhātyaṅguliyo pana; Ekato pañca saṅghādi-sesā hontissa bhikkhuno.
于女人有疑者,或作黄门等想者;
乃至以身体触碰与女身相连之物者。
Itthiyā vimatissāpi, paṇḍakādikasaññino; Kāyena itthiyā kāya-sambaddhaṃ phusatopi vā.
对黄门、女夜叉、女饿鬼以身相触,犯土喇咤亚。
与畜生道女以身相触,得恶作罪。
Paṇḍake yakkhipetīsu, tassa thullaccayaṃ siyā; Dukkaṭaṃ kāyasaṃsagge, tiracchānagatitthiyā.
以比丘的身相连物(触碰)女人的身体,
触碰与身相连之物,即使触者亦犯恶作。
Bhikkhuno paṭibaddhena, kāyena pana itthiyā; Kāyena paṭibaddhañca, phusantassapi dukkaṭaṃ.
触碰女人的女身相,或木制、金属制等所造的女像;
触碰那些女人的衣服和装饰品,即犯恶作。
Itthīnaṃ itthirūpañca, dārulohamayādikaṃ; Tāsaṃ vatthamalaṅkāraṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.
彼处所生之果,是硬食;彼处所生绿豆等,亦是硬食。
然一切谷物,于触摸者犯恶作。
Tatthajātaphalaṃ khajjaṃ, muggādiṃ tatthajātakaṃ; Dhaññāni pana sabbāni, āmasantassa dukkaṭaṃ.
凡触摸一切竹笛、海螺等,五支乐器
及诸宝物者,犯恶作。
Sabbaṃ dhamanasaṅkhādiṃ, pañcaṅgaturiyampi ca; Ratanāni ca sabbāni, āmasantassa dukkaṭaṃ.
所有武器和装备,还有弓弦与弓身;
这一切都不可执取,连同罗网和箭障也是如此。
Sabbamāvudhabhaṇḍañca, jiyā ca dhanudaṇḍako; Anāmāsamidaṃ sabbaṃ, jālañca saravāraṇaṃ.
金像等像,及黄铜塔;
《库伦达注疏》中,确说其为不可触。
Suvaṇṇapaṭibimbādi, cetiyaṃ ārakūṭakaṃ; Anāmāsanti niddiṭṭhaṃ, kurundaṭṭhakathāya hi.
把一切覆盖,或者只是让人覆盖;
让人演奏、自己演奏、已经演奏过的,都不允许。
Sabbaṃ onahituṃ vāpi, onahāpetumeva vā; Vādāpetuñca vādetuṃ, vāditaṃ na ca vaṭṭati.
然而,由说了“我要作供养”的比丘
智者应当供养佛陀,也应当这样说。
‘‘Karissāmupahāra’’nti, vuttena pana bhikkhunā; Pūjā buddhassa kātabbā, vattabbāti ca viññunā.
Sayaṃ phusiyamānassa, itthiyā pana dhuttiyā; Avāyamitvā kāyena, phassaṃ paṭivijānato.
比丘非故意、不知而作,无犯;
欲求解脱者、狂乱者等,亦无犯。
Anāpatti asañcicca, ajānantassa bhikkhuno; Mokkhādhippāyino ceva, tathā ummattakādino.
与第一项相同,但生起方式等亦同;
对身触之贪,以及泄精,也是如此。
Paṭhamena samānāva, samuṭṭhānādayo pana; Kāyasaṃsaggarāgassa, tathā sukkavisaṭṭhiyā.
以粗恶语之嗜味,于女人具女想者;
复于二道,依称誉与贬毁。
Duṭṭhullavācassādena, itthiyā itthisaññino; Dvinnañca pana maggānaṃ, vaṇṇāvaṇṇavasena ca.
以请求交媾等方式,向(女方)作性暗示的比丘;
对聪明的人,哪怕只是用手比划一下,也该当成严重的事。
Methunayācanādīhi , obhāsantassa bhikkhuno; Viññuṃ antamaso hattha-muddāyapi garuṃ siyā.
以石女、阴阳人、二根者之语辱骂,
听者闻而解义时,说者即成重罪。
‘‘Sikharaṇīsi , sambhinnā, ubhatobyañjanā’’ti ca; Akkosavacanenāpi, garukaṃ tu suṇantiyā.
屡屡向妇人言说,或一语,或众语;
以言语之数计,彼等皆成重罪。
Punappunobhāsantassa, ekavācāya vā bahū; Gaṇanāya ca vācānaṃ, itthīnaṃ garukā siyuṃ.
如果她不肯承认,他就可能犯土喇咤罪。
用指示的方式说时,对膝盖以上、锁骨以下也是如此。
Sā ce nappaṭijānāti, tassa thullaccayaṃ siyā; Ādissa bhaṇane cāpi, ubbhajāṇumadhakkhakaṃ.
锁骨以上、膝轮以下,
若称叹其容貌等,或言涉于身者,皆犯恶作。
Ubbhakkhakamadhojāṇu-maṇḍalaṃ pana uddisaṃ; Vaṇṇādibhaṇane kāya-paṭibaddhe ca dukkaṭaṃ.
对黄门、夜叉、饿鬼之类,则有土喇咤亚。
在锁骨以下、膝盖以上的部位,对般哒咖之类的人,就是恶作。
Thullaccayaṃ bhave tassa, paṇḍake yakkhipetisu; Adhakkhakobbhajāṇumhi, dukkaṭaṃ paṇḍakādisu.
从锁骨以上直到膝盖以下这个范围,也是同样的道理。
对畜生女,在一切处都说是恶作。
Ubbhakkhakamadhojāṇu-maṇḍalepi ayaṃ nayo; Sabbattha dukkaṭaṃ vuttaṃ, tiracchānagatitthiyā.
即使是以义和法为先导而加以阐明时,
即使说了,也没有犯戒——只要是以教诫为先。
Atthadhammapurekkhāraṃ, katvā obhāsatopi ca; Vadatopi anāpatti, purakkhatvānusāsaniṃ.
同样地,对于疯子等人,生起等方式也和前面一样。
受等同于不与取,在此被观为二种。
Tathā ummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādayo nayā; Adinnādānatulyāva, vedanettha dvidhā matā.
若他为了承事欲乐而赞叹自己,
就在那一刹那,她若知道,便成重罪。
Vaṇṇaṃ panattano kāma-pāricariyāya bhāsato; Tasmiṃyeva khaṇe sā ce, jānāti garukaṃ siyā.
若他不知(对方)是夜叉女、饿鬼女、天女或半择迦,
他犯偷兰遮;其余情况犯突吉罗。
No ce jānāti sā yakkhi-petidevīsu paṇḍake; Hoti thullaccayaṃ tassa, sese āpatti dukkaṭaṃ.
以自己所有的衣服等物,
为侍奉而说赞叹之语,并无过错。
Cīvarādīhi aññehi, vatthukāmehi attano; Natthi doso bhaṇantassa, pāricariyāya vaṇṇanaṃ.
于人间女起女想,因承事而染着;
由彼贪故有光明,于彼刹那起认知。
Itthisaññā manussitthī, pāricariyāya rāgitā; Obhāso tena rāgena, khaṇe tasmiṃ vijānanaṃ.
于此五支,智者当了知;
其等起等,与紧邻者同等。
Pañcaṅgāni imānettha, veditabbāni viññunā; Samuṭṭhānādayopyassa, anantarasamā matā.
他接受使者带来的口信,不论是男人派来的还是女人派来的;
他仔细考察,因而变得沉重;但如果他回话回应,那就不一样了。
Paṭiggaṇhāti sandesaṃ, purisassitthiyāpi vā; Vīmaṃsati garu hoti, paccāharati ce pana.
‘‘Yassā hi santikaṃ gantvā, ārocehī’’ti pesito; Tamadisvā tadaññassa, avassārocakassa so.
说了“你去告知吧”之后,如果又反悔收回,
比丘不会因为替人传话做媒而从僧残罪中解脱。
‘‘Ārocehī’’ti vatvā taṃ, paccāharati ce pana; Bhikkhu saṅghādisesamhā, sañcarittā na muccati.
有人被派去说:去告诉那个受母亲保护的女人。
对父亲守护的女子或其他女子,违约来说话。
‘‘Mātarā rakkhitaṃ itthiṃ, gaccha brūhī’’ti pesito; Piturakkhitamaññaṃ vā, visaṅketova bhāsato.
Paṭiggaṇhanatādīhi, tīhi aṅgehi saṃyute; Sañcaritte samāpanne, garukāpattimādise.
依两种情形说是重罪,在黄门等类中依三种情形也是如此;
只要在任何一处仅以一支而犯,就都构成恶作罪。
Dvīhi thullaccayaṃ vuttaṃ, paṇḍakādīsu tīhipi; Ekeneva ca sabbattha, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于塔、对于僧团、对于生病的比丘;
但对于因事而往者,则宣布为无犯。
Cetiyassa ca saṅghassa, gilānassa ca bhikkhuno; Gacchato pana kiccena, anāpatti pakāsitā.
彼既同属人身,语复非不能解;
依领受、审问、回报之力,律中判为五支。
Manussattaṃ tathā tassā, nanālaṃvacanīyatā; Paṭiggaṇhanatādīnaṃ, vasā pañcaṅgikaṃ mataṃ.
这确实是由六种生起,被称为无心的。
或者不知道适于言说之性,或者不知道概念施设。
Idañhi chasamuṭṭhānaṃ, acittakamudīritaṃ; Alaṃvacanīyattaṃ vā, paṇṇattiṃ vā ajānato.
受其教令,以身行至彼处;
审察而取者,于身或成重罪。
Gahetvā sāsanaṃ kāya-vikārenūpagamma taṃ; Vīmaṃsitvā harantassa, garukaṃ kāyato siyā.
如坐原处闻彼女,再次传来之言说;
他方至彼处之时,即从其口告此事。
Sutvā yathānisinnova, vacanaṃ itthiyā puna; Taṃ tatthevāgatasseva, ārocentassa vācato.
不知制者以身语,行彼轨则或取持;
若作若取由身语,斯皆重罪。
Ajānantassa paṇṇattiṃ, kāyavācāhi taṃ vidhiṃ; Karoto harato vāpi, garukaṃ kāyavācato.
就算已经知道,还是照样去做,同样会犯下重罪。
由三种有心识的因缘而生起。
Jānitvāpi karontassa, garukāpattiyo tathā; Sacittakehi tīheva, samuṭṭhānehi jāyare.
自己乞求来的、没有固定尺寸的小草屋;
为自己指定对象而作,以如此开示之事为依据。
Sayaṃyācitakeheva, kuṭikaṃ appamāṇikaṃ; Attuddesaṃ karontassa, tathādesitavatthukaṃ.
僧残有二种,在发起等事上为恶作;
如果她只坏了一条,那就可能只是一个重罪。
Honti saṅghādisesā dve, sārambhādīsu dukkaṭaṃ; Sace ekavipannā sā, garukaṃ ekakaṃ siyā.
可以请求一个男子作为事业同伴;
只因为以彻底买断的方式而向人乞求,就犯下恶作。
Purisaṃ yācituṃ kamma-sahāyatthāya vaṭṭati; Mūlacchejjavaseneva, yācamānassa dukkaṭaṃ.
手工活本身没罪过,但去乞讨也还是可以的。
手工劳动,其实也不是什么实有的东西。
Avajjaṃ hatthakammampi, yācituṃ pana vaṭṭati; Hatthakammampi nāmetaṃ, kiñci vatthu na hoti hi.
向亲族等人乞求公牛者,除亲族等人外;
对他指出恶作,于彼等亦以根切除(没收本物)。
Goṇamāyācamānassa, ṭhapetvā ñātakādike; Dukkaṭaṃ tassa niddiṭṭhaṃ, mūlacchejjena tesupi.
就算有人说“我们把牛给你”,也不该接受。
车是木头做的,倒是可以接受。
‘‘Goṇaṃ demā’’ti vuttepi, gahetuṃ na ca vaṭṭati; Sakaṭaṃ dārubhaṇḍattā, gahetuṃ pana vaṭṭati.
对于斧、锄、镐、斧头等工具,也是同样的道理。
一切未被划作住处的,也可以让人搬走。
Vāsipharasukuddāla-kuṭhārādīsvayaṃ nayo; Anajjhāvutthakaṃ sabbaṃ, harāpetumpi vaṭṭati.
在藤蔓之类的一切物品中,凡是不足以承担重物的;
只要是在属于他人的东西上,就构成恶作罪。
Valliādimhi sabbasmiṃ, garubhaṇḍappahonake; Paresaṃ santakeyeva, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于诸资具,唯三种中,表业不应;
于第三者,迂回语、暗示语与相,可得。
Paccayesu hi tīsveva, viññatti na ca vaṭṭati; Tatiye parikathobhāsa-nimittāni ca labbhare.
对于没有指定的地点,建造超过规定尺寸的小屋;
心里想着“我要去做”,并且即使去树林里,也是如此。
‘‘Adesite ca vatthusmiṃ, pamāṇenādhikaṃ kuṭiṃ; Karissāmī’’ti cintetvā, araññaṃ gacchatopi ca.
就算只是把斧头或凿子磨利,也犯恶作。
砍树的人犯恶作,同时犯波逸提。
Pharasuṃ vāpi vāsiṃ vā, nisentassāpi dukkaṭaṃ; Chindato dukkaṭaṃ rukkhaṃ, tassa pācittiyā saha.
就像这样,在造屋比丘的前行阶段,
通晓戒律的人,会按照实际所作的行为来指出犯戒之处。
Evaṃ pubbapayogasmiṃ, kuṭikārakabhikkhuno; Yathāpayogamāpattiṃ, vinayaññū viniddise.
若以两饭团,则能达于完成。
在这两者中,第一项犯偷兰遮(粗罪),第二项犯重罪。
Yā pana dvīhi piṇḍehi, niṭṭhānaṃ tu gamissati; Hoti thullaccayaṃ tesu, paṭhame dutiye garu.
对于有真实想者,施与未建成的小屋,无犯。
同样把地面弄平,也拆掉那座小屋。
Anāpatti sacaññassa, deti vippakataṃ kuṭiṃ; Tathā bhūmiṃ samaṃ katvā, bhindatopi ca taṃ kuṭiṃ.
或为他人造山洞、岩窟,或以草叶覆顶的住处;
或建居住之房,亦复如是。
Guhaṃ leṇaṃ karontassa, tiṇapaṇṇacchadampi vā; Vāsāgāraṃ ṭhapetvāna, aññassatthāya vā tathā.
僧众令施设后,比丘之住处;
唯从身业起,作者过量(罪)。
Desāpetvāva bhikkhūhi, vatthuṃ pana ca bhikkhuno; Kriyatova samuṭṭhāti, karoto appamāṇikaṃ.
未让比丘指定(地基)就去做,那件事就属于由作与不作;
其余的,比如生起等项,被认为和媒通戒相同。
Adesetvā karontassa, taṃ kriyākriyato siyā; Samuṭṭhānādayo sesā, sañcarittasamā matā.
如果没指定地基,谁建造大精舍,
为了自己居住而建的精舍,对他应判为重罪。
Adesetvā sace vatthuṃ, yo kareyya mahallakaṃ; Vihāraṃ attavāsatthaṃ, garukaṃ tassa niddise.
即使超出规定尺寸,在大精舍里也没有过失。
因此,应当观察到造作行为并无生起。
Pamāṇātikkamenāpi , doso natthi mahallake; Tasmā kriyasamuṭṭhānā-bhāvaṃ samupalakkhaye.
因为没有固定数量限制,所以属于单一的僧残罪。
其余的起源等内容,应与前一段相同来看待。
Pamāṇaniyamābhāvā, ekasaṅghādisesatā; Samuṭṭhānādikaṃ sesaṃ, anantarasamaṃ mataṃ.
导师宣说了二十四条波罗夷。
适合比丘的,其中有十九条。
Pārājikāni vuttāni, catuvīsati satthunā; Bhikkhuno anurūpāni, tesu ekūnavīsati.
他以毫无根据的事来指责,心里还想着要赶人走;
无论是清净的还是不清净的,只要是那两者当中的任何一种。
Amūlakena codeti, hutvā cāvanacetano; Suddhaṃ vā yadi vāsuddhaṃ, tesu aññatarena yo.
彼之重罪,于已得听许处应举;
如是于未得听许处,则与恶作罪俱举。
Garukaṃ tassa āpattiṃ, katokāsamhi niddise; Tatheva akatokāse, dukkaṭāpattiyā saha.
“你是残废者,还是尼乾陀?
你是沙弥,还是苦行者?
汝乃在家之人,亦是兄长;
汝为近事男。
‘‘Koṇṭhosi ca nigaṇṭhosi; Sāmaṇerosi tāpaso; Gahaṭṭhosi tathā jeṭṭha-; Bbatikosi upāsako.
你是破戒的人,行为恶劣,内心已经腐烂,还不断漏出烦恼。”
即使对这样说的人,也应指出其重罪。
Dussīlo pāpadhammosi, antopūti avassuto’’; Iccevampi vadantassa, garukaṃ tassa niddise.
当面以手势示意,纵于彼指责之刹那;
若他人了知此,比丘便犯戒。
Sammukhā hatthamuddāya, codentassapi taṅkhaṇe; Taṃ ce paro vijānāti, hoti āpatti bhikkhuno.
站在面前,教唆他人指责,这构成重罪。
他每说一句话,就应当针对那教唆者一一指明其所犯之罪。
Garukaṃ sammukhe ṭhatvā, codāpentassa kenaci; Tassa vācāya vācāya, codāpentassa niddise.
这时,那个人也会说:“这是我亲眼见到,或者亲耳听到的。”
他们两人都犯僧残,这一点毫无疑问。
Atha sopi ‘‘mayā diṭṭhaṃ, sutaṃ vā’’ti ca bhāsati; Tesaṃ dvinnampi saṅghādi-seso hoti na saṃsayo.
或者派个使者去,或者送一封信过去;
教唆他人举罪,并不构成犯戒,这一点已经说明。
Dūtaṃ vā pana pesetvā, paṇṇaṃ vā pana sāsanaṃ; Codāpentassa āpatti, na hotīti pakāsitā.
如是,当说及僧残等时,有令退堕想者,犯波逸提;
以其余诸罪,则犯突吉罗。
Tathā saṅghādisesehi, vutte cāvanasaññino; Hoti pācittiyāpatti, sesāpattīhi dukkaṭaṃ.
对存心辱骂者,仅因未获机会;
若与波逸提俱起,出言者则犯恶作。
Akkosanādhippāyassa, akatokāsamattanā; Saha pācittiyenassa, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
当面不说而背后说,同样犯七种罪。
同样地,正在做羯磨的人,犯恶作罪。
Asammukhā vadantassa, āpattīhipi sattahi; Tathā kammaṃ karontassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于嗔心疯狂之类的人来说,不具备五支。
于该人具受具戒性,及清净想性。
Na dosummattakādīnaṃ, hoti pañcaṅgasaṃyutaṃ; Upasampannatā tasmiṃ, puggale suddhasaññitā.
用波罗夷罪来指责他,那对他就成了无根据的事。
当面举罪,并且对他生起想令其退堕的念头。
Pārājikena codeti, yena tassa amūlatā; Sammukhā codanā ceva, tassa cāvanasaññino.
就在那个刹那,了知和五支确实同时存在。
这个则是三种生起,有心,是苦受。
Taṅkhaṇe jānanañceva, pañcaṅgāni bhavanti hi; Idaṃ tu tisamuṭṭhānaṃ, sacittaṃ dukkhavedanaṃ.
若以极微小事为由,用波罗夷罪指控具戒比丘;
若有令其退堕之心,则(指控者)犯重罪。
Lesamattamupādāya, bhikkhumantimavatthunā; Codeyya garukāpatti, sace cāvanacetano.
自持如实想而举罪,或遣他人代为举罪;
余者应属无犯,此被视作与前例相等。
Codeti vā tathāsaññī, codāpeti parena vā; Anāpatti siyā seso, anantarasamo mato.
Samaggassa ca saṅghassa, bhedatthaṃ vāyameyya yo; Bhedahetuṃ gahetvā vā, tiṭṭheyya paridīpayaṃ.
比丘们确实应该这样对他说:“不要为了分裂僧团而努力。”
就这样对他说:不要执持分裂僧团之因由而坚持。
So hi bhikkhūhi vattabbo, ‘‘bhedatthaṃ mā parakkama’’; Iti ‘‘saṅghassa mā tiṭṭha, gahetvā bhedakāraṇaṃ’’.
被劝谏时若不舍弃,则应再三劝谏他;
若仍不舍而触犯,则堕重罪。
Vuccamāno hi teheva, nissajjeyya na ceva yaṃ; Samanubhāsitabbo taṃ, accajaṃ garukaṃ phuse.
见、闻或知比丘努力分裂僧团,
却不劝阻,即犯恶作。
Parakkamantaṃ saṅghassa, bhikkhuṃ bhedāya bhikkhuno; Disvā sutvā hi ñatvā vā, avadantassa dukkaṭaṃ.
即使走到半由旬等路程之远处,也应当去劝说他。
就算路很远,只要当时能去,也应该去。
Gantvā ca pana vattabbo, addhayojanatādikaṃ; Dūrampi pana gantabbaṃ, sace sakkoti tāvade.
即使被三次劝告,仍然不肯放弃它;
派使者去,或者送书信去,也是恶作。
Tikkhattuṃ pana vuttassa, apariccajatopi taṃ; Dūtaṃ vā pana paṇṇaṃ vā, pesatopi ca dukkaṭaṃ.
在单白(ñatti)结束的时候,恶作(dukkaṭa)已被说明。
通过两种羯磨语,就构成两种粗罪。
Ñattiyā pariyosāne, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ; Kammavācāhi ca dvīhi, hoti thullaccayaṃ dvayaṃ.
当“yy”音出现时,它仅停留在重音节上。
因为对比丘来说,恶作等三种罪确实都会止息。
Yya-kāre pana sampatte, garukeyeva tiṭṭhati; Passambhanti hi tissopi, bhikkhuno dukkaṭādayo.
对于未作的业,即使没有舍弃,
对他,僧残罪方面已说明是无犯。
Akate pana kammasmiṃ, apariccajatopi ca; Tassa saṅghādisesena, anāpatti pakāsitā.
白羯磨前、后,或正当其时;
未至“亚”字时,以及从舍弃。
Ñattito pana pubbe vā, pacchā vā taṅkhaṇepi vā; Asampatte yya-kārasmiṃ, paṭinissajjatopi ca.
或者对舍弃者,或者对随谏彼者;
同样,对癫狂者等人,也宣说了无犯。
Paṭinissajjato vāpi, taṃ vā samanubhāsato; Tathevummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā.
若鱼肉非为比丘而作,
且彼于此无疑虑,则彼一切皆得听许。
Yañhi bhikkhumanuddissa, macchamaṃsaṃ kataṃ bhave; Yasmiñca nibbematiko, taṃ sabbaṃ tassa vaṭṭati.
知道是特意为某人做的,吃了就犯恶作。
同样,对于不允许吃的肉,即使不知道而吃了,也是这样。
Samuddissa kataṃ ñatvā, bhuñjantasseva dukkaṭaṃ; Tathā akappiyaṃ maṃsaṃ, ajānitvāpi khādato.
象、马、熊、人、蛇、狗、豹
狮、虎、鬣狗(斑鬣狗)的肉是不允许吃的。
Hatthussacchamanussānaṃ , ahikukkuradīpinaṃ; Sīhabyagghataracchānaṃ, maṃsaṃ hoti akappiyaṃ.
人肉者,土喇咤亚;其余诸肉,恶作。
专为己而杀者,为有心;余者,无心。
Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃse sesesu dukkaṭaṃ; Sacittakaṃ samuddissa-kataṃ sesamacittakaṃ.
比丘们拿肉之前,确实要先问过才行。
安住于义务的人奉行这个,通晓律法的人宣说它。
Pucchitvāyeva maṃsānaṃ, bhikkhūnaṃ gahaṇaṃ pana; Etaṃ vattanti vattaṭṭhā, vadanti vinayaññuno.
这一则属于同一个出处,是所说的随谏。
身业、语业、无作、苦受。
Idamekasamuṭṭhānaṃ, vuttaṃ samanubhāsanaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, akriyaṃ dukkhavedanaṃ.
关于第二项破僧,没有什么可说的。
它的起源等,也和第一种相同。
Dutiye saṅghabhedasmiṃ, vattabbaṃ natthi kiñcipi; Samuṭṭhānādayopissa, paṭhamena samā matā.
在讽诵所涵盖的戒法中,如果有个比丘天生就难以劝教;
使自己成为不可劝告者,这可能会招致重罪。
Uddesapariyāpanne, bhikkhu dubbacajātiko; Avacanīyamattānaṃ, karoti garukaṃ siyā.
不过,在对破僧者的解释中,即使是对难劝化的人,
一切决断都应依照前面所说的方式来了知。
Dubbacepi panetasmiṃ, saṅghabhedakavaṇṇane; Sabbo vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
有人通过贪欲之行等,使家族败坏,是污家者。
当羯磨正在执行时,若不舍弃它,就会触碰到重罪。
Yo chandagāmitādīhi, pāpento kuladūsako. Kamme kariyamāne taṃ, accajaṃ garukaṃ phuse.
粉末、叶片、果实、鲜花,竹子、木材与泥土;
为攀附俗家故,无论自家抑或他家。
Cuṇṇaṃ paṇṇaṃ phalaṃ pupphaṃ, veḷuṃ kaṭṭhañca mattikaṃ; Kulasaṅgahaṇatthāya, attano vā parassa vā.
把属于自己的财物拿去布施,就犯了污家恶作罪。
应按物品的价值来判定(盗罪),以偷盗的方式,属于僧团或他人的财物。
Santakaṃ dadato hoti, kuladūsanadukkaṭaṃ; Bhaṇḍagghena ca kātabbo, theyyā saṅghaññasantake.
属于僧团的粗重物品,或者被指定给住处用的(物品);
若以主人身份布施,则触犯土喇咤亚罪。
Saṅghikaṃ garubhaṇḍaṃ vā, senāsananiyāmitaṃ; Yopissaravatāyeva, dento thullaccayaṃ phuse.
自己拿了,或叫人拿了,或对受召唤而来的人,
为了拉拢在家人的关系而送花,犯恶作罪。
Haritvā vā harāpetvā, pakkositvāgatassa vā; Kulasaṅgahaṇatthāya, pupphaṃ dentassa dukkaṭaṃ.
自己拿走或让人拿走,但对父母则是可以的;
把花送给前来探访的亲戚,也是可以的。
Haritvā vā harāpetvā, pitūnaṃ pana vaṭṭati; Dātuṃ pupphaṃ panaññassa, āgatasseva ñātino.
此物唯应供塔像,不应为余事施与;
若为供湿婆等,或为装饰,则不相宜。
Tañca kho vatthupūjatthaṃ, dātabbaṃ na panaññathā; Sivādipūjanatthaṃ vā, maṇḍanatthaṃ na vaṭṭati.
于果等余事,通晓律之比丘,
亦如花处所说,应知此判定。
Phalādīsupi sesesu, bhikkhunā vinayaññunā; Pupphe vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
如果有人来到分配花等物品的地方,
得到僧团认可的人应当布施给他,但必须由另一个人告知之后才行。
Pupphādibhājane koci, āgacchati sace pana; Sammatenassa dātabbaṃ, ñāpetvā itarena tu.
Upaḍḍhabhāgaṃ dātabbaṃ, iti vuttaṃ kurundiyaṃ; ‘‘Thokaṃ thoka’’nti niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
对生病的人,应该布施自己的果实。
对缺乏资具的人,以及对拥有财富与权势的人,也是如此。
Gilānānaṃ manussānaṃ, dātabbaṃ tu sakaṃ phalaṃ; Paribbayavihīnassa, sampattissariyassapi.
在僧园里,无论在哪里,僧团已经作出了决定;
把果树划分好之后,即使是对来到那里的人也一样。
Saṅghārāme yathā yatra, saṅghena katikā katā; Phalarukkhaparicchedaṃ, katvā tatrāgatassapi.
Phalaṃ yathāparicchedaṃ, dadato pana vaṭṭati; ‘‘Dassetabbāpi vā rukkhā’’, ‘‘ito gaṇha phala’’nti ca.
自己挖地,用来种花树等;
对他而言是波逸提,在毁坏族姓上是恶作。
Sayaṃ khaṇitvā pathaviṃ, mālāgacchādiropane; Hoti pācittiyenassa, dukkaṭaṃ kuladūsane.
用不如法的言辞,以及让人种植之类的事,也一样。
一切处都说是恶作,即比丘败坏信众家庭。
Akappiyena vākyena, tathā ropāpanepi ca; Sabbattha dukkaṭaṃ vuttaṃ, bhikkhuno kuladūsane.
在适宜种植的地上种植,只是恶作罪。
同样地,关于让人种植这件事也有所说;而对比丘来说,这两种情况都一样。
Ropane dukkaṭaṃyeva, hoti kappiyabhūmiyaṃ; Tathā ropāpane vuttaṃ, ubhayattha ca bhikkhuno.
他的命令一次,但种植许多(植物)时;
如果是带着恶作的,那就是波逸提;如果只是单纯的恶作,那就是恶作。
Sakiṃ āṇattiyā tassa, bahūnaṃ ropane pana; Sadukkaṭā tu pācitti, suddhaṃ vā dukkaṭaṃ siyā.
仅以符合戒律的话语,在两种情形下以及在地面上。
为了受用而种植,并不存在任何过失。
Kappiyeneva vākyena, ubhayattha ca bhūmiyā; Ropane paribhogatthaṃ, na doso koci vijjati.
若是净地,自己亲手种植亦可;
《大筏疏》中则指出为“许可”。
Kappiyabhūmi ce hoti, sayaṃ ropetumeva ca; Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
为了园林等的用途,或是自己亲手种下的;
比丘们也可以享用那个果实。
Ārāmādīnamatthāya, sayaṃ saṃropitassa vā; Vaṭṭateva ca bhikkhūnaṃ, taṃ phalaṃ paribhuñjituṃ.
如果自己在任何地方浇灌,或者让别人浇灌,
比丘用不适宜的水,就犯波逸提。
Siñcane pana sabbattha, sayaṃ siñcāpanepi ca; Akappiyodakeneva, hoti pācitti bhikkhuno.
为了摄受家族,或者就是为了受用;
连同波逸提罪,浇灌的人则犯恶作。
Kulasaṅgahaṇatthañca, paribhogatthameva vā; Saddhiṃ pācittiyenassa, siñcato hoti dukkaṭaṃ.
然而,正是为了它们,才用两种允许的净水……
浇灌时被说成恶作,让人浇灌时也同样如此。
Tesaṃyeva panatthāya, dvinnaṃ kappiyavārinā; Siñcane dukkaṭaṃ vuttaṃ, tathā siñcāpanepi ca.
为了摄受家族,让人去采花时;
自己采花的时候,同样犯波逸提和恶作。
Kulasaṅgahaṇatthāya, pupphānaṃ ocināpane; Sayamocinane cāpi, sapācittiyadukkaṭaṃ.
为计花数、为摘花者,得波逸提罪;
若为家族,则堕恶作。
Pupphānaṃ gaṇanāyassa, pupphamocinato pana; Hoti pācittiyāpatti, kulatthaṃ ce sadukkaṭā.
名为结缚式、脚踝缚式,以及穿刺式和缠绕式;
充填式和编织式,这样共有六种花结。
Ganthimaṃ gopphimaṃ nāma, vedhimaṃ veṭhimampi ca; Pūrimaṃ vāyimaṃ ceti, chabbidho pupphasaṅgaho.
在那里,或者用棍棒对棍棒,或者用茎对茎;
一切被结缚而成的事物,都叫做“结缚”。
Tattha daṇḍena daṇḍaṃ vā, vaṇṭenapi ca vaṇṭakaṃ; Ganthitvā karaṇaṃ sabbaṃ, ‘‘ganthima’’nti pavuccati.
所谓“果披玛”,就是编结之后,用线等做成的。
单柄花环和双柄花环,就是那个。
Gopphimaṃ nāma gopphetvā, suttādīhi karīyati; Ekatovaṇṭikā mālā, ubhatovaṇṭikā ca taṃ.
将花蕾等穿刺于花束中,这就叫“韦迪玛”。
用针等物串起来,就叫做花鬘制品。
Vedhimaṃ nāma vijjhitvā, bundesu makulādikaṃ; Āvutā sūciādīhi, mālāvikati vuccati.
所谓“缠成”,就是用花环的线串缠绕做成的;
用树皮等物绑扎而成的,就叫做“缠绕物”。
Veṭhimaṃ nāma veṭhetvā, kataṃ mālāguṇehi vā; Vākādīhi ca baddhaṃ vā, ‘‘veṭhima’’nti pavuccati.
前者应解为以花鬘充满;
菩提树则于花布等围绕物中可得。
Pūrimaṃ pana daṭṭhabbaṃ, pupphamālāhi pūraṇe; Bodhiṃ pupphapaṭādīnaṃ, parikkhepesu labbhati.
应把“瓦伊玛”理解为在花形、布等之中的编织物;
以花鬘的线缕交织而成,此即就其制作而言。
Vāyimaṃ nāma daṭṭhabbaṃ, puppharūpapaṭādisu; Pupphamālāguṇeheva, vāyitvā karaṇe pana.
自作或令他作,
于诸比丘、比丘尼尚非所宜;乃至佛陀,亦所不许。
Sabbametaṃ sayaṃ kātuṃ, kārāpetuṃ parehi vā; Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, buddhassapi na vaṭṭati.
同样地,要做成圆柱形,或者只是半月形;
或者把别人填满的花布也拿来编织。
Tathā kalambakaṃ kātuṃ, aḍḍhacandakameva vā; Aññehi pūritaṃ puppha-paṭaṃ vā vāyitumpi ca.
粉与玻璃所成花环,球花所成亦然;
粗叶所编花鬘,此一切皆不应作。
Piṭṭhakācamayaṃ dāmaṃ, geṇḍupupphamayampi ca; Kharapattamayaṃ mālaṃ, sabbaṃ kātuṃ na vaṭṭati.
迦尼迦罗花等花朵,绑在带刺的围帐上;
即使只是用线等物把花悬挂起来做成花幡,刺穿花朵者也算犯恶作。
Kaṇikārādipupphāni, vitāne baddhakaṇṭake; Hīrādīhi paṭākatthaṃ, vijjhantassapi dukkaṭaṃ.
比丘尚且不应以刺等刺穿哪怕一朵花;
也不应把花插进花(饰)中。
Kaṇṭakādīhi bhikkhussa, ekapupphampi vijjhituṃ; Pupphesuyeva vā pupphaṃ, pavesetuṃ na vaṭṭati.
无忧树花团等之间,以法绳贯穿而插花者;
如是之人,纤毫过失亦无。
Asokapiṇḍiādīnaṃ, antare dhammarajjuyā; Pavesentassa pupphāni, na doso koci vijjati.
把花插入已摆好的芭蕉伞壁与荆棘丛中,
对穿花者亦犯恶作。
Ṭhapitesu pavesetvā, kadalicchattabhittisu; Kaṇṭakesupi pupphāni, vijjhantassapi dukkaṭaṃ.
供物之时应说净言:
暗示、明示与委婉语,此等皆称可行,如是宣示。
Kappiyaṃ pana vattabbaṃ, vacanaṃ vatthupūjane; Nimittobhāsapariyā, vaṭṭantīti pakāsitā.
不仅是不该做的,而且正是败坏家族的。
另外,行医之类的行为,任何时候都不该做。
Na kevalamakattabbaṃ, kuladūsanameva ca; Atha kho vejjakammādi, na kattabbaṃ kudācanaṃ.
还有,应该给五位同法者准备药物;
连已作而不曾要求的事尚且不谈,何况是自己的财物呢。
Kātabbaṃ pana bhesajjaṃ, pañcannaṃ sahadhamminaṃ; Katvāpyakataviññattiṃ, kā kathā attano dhane.
如是于父母,及侍养之众;
于己剃发者,并执务侍人。
Tathā mātāpitūnampi, tadupaṭṭhākajantuno; Bhaṇḍukassattano ceva, veyyāvaccakarassapi.
哥哥和弟弟,还有两个姐妹;
小妈和小爸,大妈和大爸。
Jeṭṭhabhātā kaniṭṭho ca, tathā bhaginiyo duve; Cūḷamātā cūḷapitā, mahāmātā mahāpitā.
父之姊妹、母之兄弟等,此十人是亲属;
比丘为这十人做事,也是应该的。
Pitucchā mātulo cāti, dasime ñātayo matā; Imesampi dasannañca, kātuṃ vaṭṭati bhikkhuno.
若彼等之药不足,或复无药可得;
纵彼向比丘乞求,亦当授以临时之药。
Sace bhesajjametesaṃ, nappahoti na hoti vā; Yācantipi ca taṃ bhikkhuṃ, dātabbaṃ tāvakālikaṃ.
如果他们不来乞求,也应当临时给予。
或者先作意:“这些人以后还会给我。”
Sace te na ca yācanti, dātabbaṃ tāvakālikaṃ; Ābhogaṃ pana katvā vā, ‘‘dassanti puna me ime’’.
于彼诸家乃至七代,污家、
制药罪、及有索求,皆不成立。
Etesaṃ tu kulā yāva, sattamā kuladūsanaṃ; Bhesajjakaraṇāpatti, viññatti vā na rūhati.
或者是兄弟的妻子,如果是姐妹的丈夫的话。
如果他们是你的亲戚,为他们做也是可以的。
Bhātujāyāpi vā hoti, sace bhaginisāmiko; Sace te ñātakā honti, kātuṃ tesampi vaṭṭati.
Aññātakā sace honti, bhātuno anujāya vā; ‘‘Tumhākaṃ jagganaṭṭhāne, dethā’’ti ca vade budho.
Atha tesampi puttānaṃ, katvā dātabbameva vā; ‘‘Mātāpitūnaṃ tumhākaṃ, dethā’’ti vinayaññunā.
还有其他任何一类失去依靠的人,
或者是盗贼,或者是战败的人;
或是来客,或是衣资耗尽之人;
或是有病者,或是被亲人遗弃者。
Aññopi yo koci panissaro vā; Coropi vā yuddhaparājito vā; Āgantuko khīṇaparibbayo vā; Akallako ñātijanujjhito vā.
对于这一切人,善好的比丘应时时以无所希求、具念之心
殷勤款待。
Etesaṃ pana sabbesaṃ, apaccāsīsatā satā; Kātabbo paṭisanthāro, bhikkhunā sādhunādhunā.
有人请求说“请给护卫水与护卫线”时,
用手搅动水,然后揉搓线。
Parittodakasuttāni, vutte dethāti kenaci; Jalaṃ hatthena cāletvā, madditvā pana suttakaṃ.
比丘作已,当还彼等所有;
若以己水或线与之,犯恶作。
Dātabbaṃ bhikkhunā katvā, tesameva ca santakaṃ; Attano udakaṃ tesaṃ, suttaṃ vā deti dukkaṭaṃ.
有智慧的人应当布施即使是未触碰过的钵食。
对父母两人,以及照顾他们的人,也应当布施。
Anāmaṭṭhopi dātabbo, piṇḍapāto vijānatā; Dvinnaṃ mātāpitūnampi, tadupaṭṭhāyakassa ca.
国王当施,盗贼暴徒亦当施;
剃发者自身当施,侍从亦当施。
Issarassāpi dātabbo, coradāmarikassa ca; Bhaṇḍukassattano ceva, veyyāvaccakarassapi.
布施一片枯黄叶,置于钵中亦合宜;
除此而外施他人,纵是父亲亦不宜。
Dātuṃ paṇḍupalāsassa, thālakepi ca vaṭṭati; Ṭhapetvā taṃ panaññassa, pitunopi na vaṭṭati.
而为在家人做使者,以及做徒步传信的事;
导师说,做这种事,每走一步都是恶作。
Gihīnaṃ pana dūteyyaṃ, jaṅghapesaniyampi ca; Satthunā dukkaṭaṃ vuttaṃ, karontassa pade pade.
纵是Bhaṇḍu的父母与侍者,
也当将(其)言传告同法者。
Bhaṇḍumātāpitūnampi, veyyāvaccakarassa ca; Sāsanaṃ sahadhammīnaṃ, harituṃ pana vaṭṭati.
通过玷污家族的行为,即使是以八种方式得到的,
对五种同法者,也不可以食用。
Kuladūsanakammena, laddhaṃ aṭṭhavidhenapi; Pañcannaṃ sahadhammīnaṃ, na ca vaṭṭati bhuñjituṃ.
在一切吞咽食物的情况下,都说明是恶作。
单就受用来说,其余各项也是同样的道理。
Ajjhohāresu sabbattha, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ; Paribhogavaseneva, sesesupi ayaṃ nayo.
既作金银交易,复以虚妄告人;
凡诸已生资具,咸皆宣说平等。
Katvā rūpiyavohāraṃ, abhūtārocanena ca; Uppannapaccayā sabbe, samānāti pakāsitā.
暗示索求与谄赠小物,以及医业和邪求。
承事巴结、绿豆羹、宅地占卜。
Viññattinuppadānañca, vejjakammamanesanaṃ; Pāribhaṭukataṃ mugga-sūpataṃ vatthuvijjakaṃ.
为人跑腿传话、充当信使,以及败坏家族的事;
应当远离佛陀所呵责的妄语。
Jaṅghapesaniyaṃ dūta-kammañca kuladūsanaṃ; Abhūtārocanaṃ buddha-paṭikuṭṭhaṃ vivajjaye.
对于疯狂者等人,即使他舍弃了它,那也无过失……
一切等起等,都被认为与破僧相同。
Na dosummattakādīnaṃ, paṭinissajjatopi taṃ; Samuṭṭhānādikaṃ sabbaṃ, saṅghabhedasamaṃ mataṃ.
比丘明知而覆藏罪过,覆藏了多少夜,
若不情愿,则由他换住这些夜。
Jānaṃ yāvatihaṃ yena, chāditāpatti bhikkhunā; Akāmā parivatthabbaṃ, tena tāvatihaṃ pana.
犯罪而未被举罪,有能且无障碍;
于四种情形亦作此想,且欲隐瞒彼罪。
Āpatti ca anukkhitto, pahu cānantarāyiko; Catusvapi ca taṃsaññī, tassa chādetukāmatā.
所谓覆藏,就是比丘用这十种方式来做覆藏。
名为覆藏的罪,随着天亮而成立。
Chādananti panetehi, dasahaṅgehi bhikkhunā; Channā nāma siyāpatti, aruṇuggamanena sā.
别住实有三种,以三种远离之心;
覆藏、净边与和合,如是三种被宣说。
Tividho parivāso hi, tividhāpetacetasā; Paṭicchanno ca suddhanto, samodhānoti dīpito.
Tatrāyaṃ tu paṭicchanna-parivāso pakāsito; Paṭicchannāya dātabbo, vasenāpattiyāti ca.
也可以根据住处和家族,或者根据名字和罪名。
确实应当作羯磨,也应当由他(那位阿阇梨)把羯磨授予他。
Vatthugottavasenāpi, nāmāpattivasena vā; Kammavācā hi kātabbā, dātabbo tassa tena ca.
我受持义务,或者又说别住;
受了之后,应该先向僧团报告。
‘‘Vattaṃ samādiyāmī’’ti, ‘‘parivāsa’’nti vā puna; Samādiyitvā saṅghassa, ārocetabbamādito.
对于一次又一次回来的人,也应当在夜里告知;
不砍断,也不破坏誓言,就该永远这样安住。
Punappunāgatānampi, ārocentova rattiyā; Chedaṃ vā vattabhedaṃ vā, akatvāva sadā vase.
如果在那里无法使别住得以清净,
那位比丘应当放下那项义务,然后应当住(以平时比丘身份安住)。
Parivāso visodhetuṃ, na sakkā tattha ce pana; Nikkhipitvāna taṃ vattaṃ, vatthabbaṃ tena bhikkhunā.
即于彼处,或于僧众中,或于一人前,而舍弃;
唱言“我舍”——或舍常行,或亦如是舍别住。
Tattheva saṅghamajjhe vā, puggale vāpi nikkhipe; Nikkhipāmīti vattaṃ vā, parivāsanti vā tathā.
同样地,用一个词,或者用两个词,
应当舍弃那项义务,受持时也是同样的道理。
Evamekapadenāpi, padehi dvīhi vā pana; Vattaṃ nikkhipitabbaṃ taṃ, samādānepyayaṃ nayo.
从放下之时起,即名为还归常态之比丘;
复于黎明时分,与一比丘相俱。
Nikkhittakālato uddhaṃ, pakatattoti vuccati; Puna paccūsakālasmiṃ, saddhimekena bhikkhunā.
有围墙的住处,从围墙范围来说,有两种在围墙外;
适合围起来的地方,却因为没围起来而在外面。
Parikkhittavihārassa, dve parikkhepato bahi; Parikkhepārahaṭṭhānā, aparikkhittato bahi.
越过一掷石之处,从路上下来;
在树丛或围篱中,站在隐蔽处。
Leḍḍupāte atikkamma, okkamitvā ca maggato; Gumbena vatiyā vāpi, channaṭṭhāne ṭhitena tu.
智者应于破晓前,秉持此务而实行;
告知之后,待彼日升,即至其前。
Tena antoruṇeyeva, vattamādāya viññunā; Ārocetvāruṇe tasmiṃ, vuṭṭhite tassa santike.
放下该做的事之后,就可以随心所欲地离开了。
比丘如果在黎明之前就到了任何人那里,
Nikkhipitvā tato vattaṃ, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ; Antoyevāruṇe bhikkhu, gato ce yassa kassaci.
智者把该做的事交代清楚之后,就应当放下它。
其余的内容,应当依据集注的解说来了知。
Ārocetvāva taṃ vattaṃ, nikkhipe puna paṇḍito; Sesaṃ samuccayassaṭṭha-kathāya ca vibhāvaye.
他不知道犯戒的界限和夜晚的界限。
凡是应该给予那位比丘的,就叫做“清净边”。
Āpattīnañca rattīnaṃ, paricchedaṃ na jānati; Yo tassa pana dātabbo, ‘‘suddhanto’’ti pavuccati.
这清净边,正是由清净者们判定为两种。
还有名为“小清净边”的,以及名为“大清净边”的。
Eseva parisuddhehi, suddhanto duvidho mato; Cūḷasuddhantanāmo ca, mahāsuddhantanāmako.
这两种,对于不知道夜分界限的人来说。
可以给一部分或全部;或者给心存疑惑的人。
Duvidhopi ayaṃ ratti-paricchedaṃ ajānato; Ekaccaṃ sakalaṃ vāpi, dātabbo vimatissa vā.
另一种和合共住亦判为三:
限期和合、等价和合、混合和合,以限为首。
Itaropi samodhāna-parivāso tidhā mato; So odhānasamodhāno, agghamissakapubbako.
比丘犯了中间罪之后,又把它掩盖起来,
在别住日数已行过的情况下,扣除已住日数后再给予别住。
Āpajjitvāntarāpattiṃ, chādentassa hi bhikkhuno; Divase parivutthe tu, odhunitvā padīyate.
先前犯戒的根本日数一旦确定,
后来所犯的罪,按规则合并处理。
Purimāpattiyā mūla-divase tu vinicchite; Pacchā āpannamāpattiṃ, samodhāya vidhānato.
比丘向僧团请求时,僧团应当给予。
这个拔除集总别住已经宣说完毕。
Yācamānassa saṅghena, dātabbo pana bhikkhuno; Esodhānasamodhāna-parivāso pakāsito.
同样地,在众多之中,或一个、或两个、或也有众多。
那些长期隐藏的,要按它们的价值来算。
Tathā sambahulāsvekā, dve vā sambahulāpi vā; Yā yā cirapaṭicchannā, tāsaṃ agghavasena hi.
凡覆藏日数少于彼之罪,
合集而给予,此即名为别住。
Āpattīnaṃ tato ūna-paṭicchannānameva yo; Samodhāya padātabbo, parivāsoti vuccati.
以不同事相为所缘的诸想,以及一切罪。
把那些罪全部合在一起后,应给予混合别住。
Nānāvatthukasaññāyo, sabbā āpattiyo pana; Sabbātā ekato katvā, dātabbo missako mato.
已住于别住的人,应当再给予敬悦。
六夜,依覆藏与不覆藏而有两种。
Parivutthaparivāsassa, mānattaṃ deyyamuttari; Cha rattiyo paṭicchannā-paṭicchannavasā duve.
其中,若人犯未覆藏之罪,
则应予彼敬悦,名曰未覆藏。
Tattha yā apaṭicchannā, hoti āpatti yassa tu; Tassa dātabbamānattaṃ, apaṭicchannanāmakaṃ.
Yassāpatti paṭicchannā, parivāsāvasānake; Tassa dātabbamānattaṃ, ‘‘paṭicchanna’’nti vuccati.
Gantvā catūhi bhikkhūhi, paccūsasamaye saha; Parivāse viniddiṭṭha-ppakāraṃ desameva ca.
“我受持行法”,或“我受敬悦”——
如是受持已,即向彼众禀白,坦然无畏。
‘‘Vattaṃ samādiyāmī’’ti, ‘‘mānatta’’miti vā pana; Ādiyitvāna taṃ tesaṃ, ārocetvā visārado.
在他们面前放下行法,或者在他们离开时放下行法。
告诉一位之前见过的比丘之后,应该把它放下。
Nikkhipe santike tesaṃ, vattaṃ tesu gatesu vā; Bhikkhussa pubbadiṭṭhassa, ārocetvāna nikkhipe.
他的授与程序,以及夜分截断等做法;
此外,还应通过《集要》的义注和圣典文句来了知。
Tassa dānavidhānañca, ratticchedādiko nayo; Ñeyyo samuccayassaṭṭha-kathāpāḷivasena tu.
复次,二十人僧团依出罪之法,
为已修满敬悦之比丘出罪,令其还归本来清净。
Puna taṃ ciṇṇamānattaṃ, saṅgho vīsativaggiko; Abbheyya vidhinā bhikkhu, pakatatto punabbhito.
就算她隐瞒了罪过,也不存在别住(处罚)。
比丘尼覆藏自己的罪,也不构成罪。
Chādentiyāpi āpattiṃ, parivāso na vijjati; Na ca bhikkhuniyāpatti, attano chādayantiyā.
不管是已经隐瞒了犯戒的事,还是没有隐瞒,
仅仅应当实行半月敬悦而已。
Chādetvā vāpi āpattiṃ, acchādetvāpi vā pana; Kevalaṃ caritabbanti, pakkhamānattameva tu.
显示律藏理趣的非凡智慧之光;
这是最殊胜的律的抉择。
凡具足种种理趣者,彼等趣入;
于律法善巧者,彼等趣入。
Vinayanayamatibuddhidīpanaṃ; Vinayavinicchayametamuttamaṃ; Vividhanayanayutaṃ upenti ye; Vinayanaye paṭutaṃ upenti te.
耽乐隐处共女坐,欲往女人身边行;
整束下衣涂眼药,而后进食。
Raho nisajjassādena, mātugāmassa santikaṃ; Gantukāmo nivāseti, akkhiṃ añjeti bhuñjati.
每次行动、每一次动作,处处都有轻罪。
对走着的人来说,按脚步算;对走到之后坐下的人来说,也是如此。
Payoge ca payoge ca, hoti sabbattha dukkaṭaṃ; Gacchato padavārena, gantvā cassa nisīdato.
二人共坐,随加行一一计数,
彼犯波逸提;纵有多物、处多众中,亦复如是。
Nisajjāya ubhinnampi, payogagaṇanāya ca; Hoti pācittiyaṃ tassa, bahukāni bahūsvapi.
即使站在近处的盲人,在十二肘之内;
即使有上百个女人,也不能构成无犯(即依然有犯戒之罪)。
Samīpepi ṭhito andho, antodvādasahatthake; Na karoti anāpattiṃ, itthīnaṃ tu satampi ca.
纵有眼目,卧倒亦唯酣睡;
纵坐于紧闭内室之门口,亦不能守护。
Cakkhumāpi nipajjitvā, niddāyantopi kevalaṃ; Dvāre pihitagabbhassa, nisinnopi na rakkhati.
不盲智者若现前,立者若作隐秘想,
依坐而生之罪过,散乱心者则无此。
Anandhe sati viññusmiṃ, ṭhitassārahasaññino; Nisajjapaccayā doso, natthi vikkhittacetaso.
疯狂者等人即使犯下三种罪,也不被指定。
生起等项都相同,以第一事和最后一事为准。
Na dosummattakādīnaṃ, āpattīhipi tīhipi; Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā.
不盲不聋有智人,或女或男皆可;
立身十二肘内者,能令(其)不犯戒。
Anandhābadhiro viññū, itthī vā purisopi vā; Antodvādasahatthaṭṭho, anāpattikaro siyā.
盲人但不聋,或者聋人但有眼睛;
不做则不犯,此即三种生起。
Andho abadhiro vāpi, badhiro vāpi cakkhumā; Na karoti anāpattiṃ, tisamuṭṭhānamevidaṃ.