4. 行道品的注释
4. Paṭipattivaggavaṇṇanā
1. 道相应义注 · 5 段
31-4031-40. 在第四经中,“邪行道”指的是不正确的修行方式。“行邪道者”指的是践行不正确之道的人。这样,一部经是依法的角度来说,另一部是依人的角度来说。“从此岸到彼岸”指的是从轮回到达涅槃。关于“到彼岸者”,这里应当知道:无论是已经到达彼岸的、正在前往彼岸的,还是将来会到达彼岸的,全都被称为“到彼岸者”。
31-40. Catutthe micchāpaṭipattinti ayāthāvapaṭipattiṃ. Micchāpaṭipannanti ayāthāvapaṭipannaṃ. Iti ekaṃ suttaṃ dhammavasena kathitaṃ, ekaṃ puggalavasena. Apārā pāranti vaṭṭato nibbānaṃ. Pāragāminoti ettha yepi pāraṅgatā, yepi gacchanti, yepi gamissanti, sabbe pāragāminotveva veditabbā.
“只是沿着岸边跑”:就是只在轮回里打转,在轮回中来回流转。“黑”指不善法。“白”指善法。“从家到无家”:指从轮回走向涅槃。“依止”就是以此为出发点、与之相关、以之为缘。“令清净”:就是使心变得完全清净。“由心垢”:就是由那些污染心的盖障。“于觉支”:就是在七觉支中。
Tīramevānudhāvatīti vaṭṭameva anudhāvati, vaṭṭe vicarati. Kaṇhanti akusaladhammaṃ. Sukkanti kusaladhammaṃ. Okā anokanti vaṭṭato nibbānaṃ. Āgammāti ārabbha sandhāya paṭicca. Pariyodapeyyāti parisuddhaṃ kareyya. Cittaklesehīti cittaṃ kilissāpentehi nīvaraṇehi. Sambodhiyaṅgesūti sattasu bojjhaṅgesu.
“沙门义”即涅槃,因其当以沙门性而证得,故称沙门义。“梵行”指最殊胜的状态;“梵行义”就是涅槃,因为涅槃是应当通过梵行而达到的。不过,在上文以及这三部经中,凡是出现“贪尽”的地方,他们说那里也适用于阿拉汉果。
Sāmaññatthanti nibbānaṃ. Tañhi sāmaññena upagantabbato sāmaññatthoti vuccati. Brahmaññanti seṭṭhabhāvaṃ. Brahmaññatthanti nibbānaṃ brahmaññena upagantabbato. Yattha yattha pana heṭṭhā ca imesu ca tīsu suttesu ‘‘rāgakkhayo’’ti āgataṃ, tattha tattha arahattampi vaṭṭatiyevāti vadanti.
第四行道品。
