203在“他是伟大的人,也是勇士”这句话中——
203. ‘‘Mahanto ca so vīro cā’’ti vākye –
若二词同指一事,且同格,即成持业复合。
Dvipade tulyādhikaraṇe kammadhārayo.
诸词虽生起因相异,然同于一事上生起,即成同格;当具有修饰与被修饰关系而处于同格的二词被复合时,此复合即是持业复合。
Bhinnappavattinimittā saddā ekasmiṃ vatthuni pavattā tulyādhikaraṇā, visesanavisesassabhūtā samānādhikaraṇā dve padā yadā samasyante, tadā so samāso kammadhārayo
此处,这些复合词规则是通过名称(概念)来成立复合词的。
Nāma , idha vā samāsasuttāni saññādvārena samāsavidhāyakāni.
未把握修饰语的认知,不会对特定事物生起,因此修饰语须前置;由于同格性已由复合词本身表达,那些为说明此义而使用、并超出复合词范畴的词语,依“已说之处不再使用”的原则,便不应用。余处亦然。
Aggahitavisesanā buddhi visessamhi na uppajjatīti visesanaṃ pubbaṃ hoti, samāseneva tulyādhikaraṇattassa vuttattā tappakāsanatthaṃ payuttā samāsato atirittā ca so iccete ‘‘vuttaṭṭhānamappayogo’’ti ñāyā nappayujjante. Evamaññatra.
它们的格位词尾省略。
Tesaṃ vibhattiyo lopā ca.
这些有结合义的复合词,其前词与后词的格位词尾会被删除;但借助“ca”字,有时则不删除。
Tesaṃ yuttatthānaṃ samāsānaṃ pubbuttarapadānaṃ vibhattī lupyante, cakārena kvaci na.
因此,当“大勇士”一词涉及色法时——
Tato mahanta vīra iti ca rūpappasaṅge –
“本性”,即于其忆念之时(自然现起)。
Pakati cassa sarantassa.
当格变化被省略时,对于以元音结尾的前分,以及作为复合词后分的此词,其原形即如此——故省略的元音应当复原。
Vibhattīsu luttāsu sarantassa pubbabhūtassa, parabhūtassa ca assa samāsapadassa pakati hotītīha luttākārā punānīyante.
因此,当“大勇士”一复合词确立时——
Tato mahanta vīraiti ṭhite –
“在同等格位且所指相同的词中,mahat(大)变为 mahā”——此即 mahantassa 变为 mahā。
‘‘Mahataṃ mahā tulyādhikaraṇe pade’’ti mahantassa mahā.
在 taddhita、samāsa、kitaka 等构词法中,以及在 tave、tuna 等后缀之前,词根亦可成为名词。
Taddhita samāsa kitakā nāmaṃvātavetunādīsu ca.
Taddhita(派生词)等应视如名词,但 taveppabhuti(如是等)缘之后的情况除外。
Taddhitādayo nāmaṃ iva daṭṭhabbā taveppabhutipaccaye vajjetvā.
因此,依 vatti(规则)与 icchā(意愿)而有 syādi(syā 等词尾),如 Mahāvīro(大勇士)、mahāvīrā 等。
Tato vatticchāya syādi. Mahāvīro, mahāvīrāiccādi.
204得者之持业释、依主释与并列释。
204. Kammadhārayo dvando ca, tappuriso ca lābhino.
依主释的词依后词而成三性,多财释的词则依他词而成。
Tayo parapade liṅgaṃ, bahubbīhi padantare.
205红且明者,名为“红明”(rattapaṭī);大且信者,名为“大信”(mahāsaddhā)。在此,若作“持业释想”,于前词唯作阳性时,则 ā 等后缀便会消失。
205. Rattā ca sā paṭī cāti rattapaṭī, mahantī ca sā saddhā cāti mahāsaddhā. Ettha ‘‘kammadhārayasaññe ce’’ti pubbapade pumeva kate āīpaccayānaṃ nivutti.
206既是青色又是莲花,故名青莲(nīluppala);如刀之刀,故名刀刀(satthisatthi);既是师又是主母,故名师主(satthisāmā);面容即月,故名面月(mukhacando)。
206. Nīlañca taṃ uppalañcāti nīluppalaṃ, satthīva satthi, satthi ca sā sāmā cāti satthisāmā. Mukhameva cando mukhacando.
修饰语与被修饰语之间,随表达所需,有时修饰语置于后,如“刹帝利种姓者”等,其先后次序依意愿而定。
Visesanavisessānaṃ yathecchattā kvaci visesanaṃ paraṃ hoti, khattiyabhūtoiccādi, icchā ca yathātanti.