比丘尼分别·波逸提解说(续)
律抉择·比丘尼分别解释(一) · 178 段
在受具足戒的时候,同样也在出家剃度的时刻;
应该由比丘尼问两次,而不是由比丘问。
Upasampadakālasmiṃ, tathā pabbājanakkhaṇe; Dvikkhattuṃ pucchitabbaṃ tu, bhikkhunīhi, na bhikkhunā.
不知道母亲等人存在,就无犯。
这有四种起因:从语生起,从身与语生起。
Anāpatti na jānāti, mātuādīnamatthitaṃ; Idaṃ catusamuṭṭhānaṃ, vācato kāyavācato.
通过语言和心意,以及通过身、语等。
所作与无所作,以及无心,还有三种心和三种受。
Vācāmānasato ceva, kāyavācāditopi ca; Kriyākriyamacittañca, ticittañca tivedanaṃ.
若比丘尼以别住者所与之同意,
令式叉摩那受具足戒,则犯波逸提。
Yā pārivāsikenettha, chandadānena bhikkhunī; Vuṭṭhāpeti sace sikkha-mānaṃ pācittiyaṃ siyā.
僧众未起座,或未离众,则无犯;
欲则三处生起,具三种心与三种受。
Avuṭṭhitāyanāpatti, parisāyāvihāya vā; Chandaṃ tu tisamuṭṭhānaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
十二与十三学处,亦无可别说;
一切等起等法,皆同前条而判。
Dvādase terase vāpi, vattabbaṃ natthi kiñcipi; Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
无病女沙门,若持伞与鞋,
彼犯波逸提罪,如是所诵习。
Samaṇī agilānā yā, dhāreyya chattupāhanaṃ; Tassā pācittiyāpatti, hotīti pariyāputā.
如果以同一次加行,在道上行进时;
就算穿了一整天,也只是犯一个波逸提。
Sace ekapayogena, maggassa gamane pana; Divasampi ca dhāreti, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
看到泥巴之类的东西后,就脱下凉鞋。
如果只带着伞就走,那就犯恶作。
Kaddamādīni passitvā, omuñcitvā upāhanā; Chattameva ca dhārentī, yadi gacchati dukkaṭaṃ.
若穿着鞋,见灌木丛等,
既收彼伞,仍前行,即犯恶作。
Sace upāhanāruḷhā, disvā gacchādikaṃ pana; Taṃ chattamapanāmetvā, dukkaṭaṃ hoti gacchati.
把伞收起来,脱下凉鞋;
如果她再次持有,那就犯波逸提。
Chattampi apanāmetvā, omuñcitvā upāhanā; Puna dhārentiyā tassā, hoti pācittiyaṃ pana.
按加行的次数来算,就成了波逸提的计数。
三种波逸提已经说了,两种恶作也同样说了。
24072407.
在园林里或园林附近,在急难时也没有过错。
这(学处)与羊毛(学处)在起因等方面相同。
Payogagaṇanāyeva , pācittigaṇanā siyā; Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva dvikadukkaṭaṃ. 2407. Ārāme upacāre vā, doso natthāpadāsupi; Idaṃ eḷakalomena, samuṭṭhānādinā samaṃ.
比丘尼从车上下来后,再三登上去;
按加行次数,每次成罪。
Hoti bhikkhuniyā yānā, orohitvā punappunaṃ; Abhirūhantiyāpatti, payogagaṇanāvasā.
遇到灾难时无犯,同样,疯癫者也无犯。
其余的内容,紧接着按照生起等条件,与前面一致。
Āpadāsu anāpatti, tathā ummattikāya vā; Sesaṃ anantareneva, samuṭṭhānādinā samaṃ.
若有女人佩系腰饰,或任何一种臀饰;
彼即得波逸提罪,此是所诵习之教。
Yā ca dhāreyya saṅghāṇiṃ, yaṃ kiñcipi kaṭūpiyaṃ; Tassā pācittiyāpatti, hotīti pariyāputā.
然而在此处,纵使是她脱下后一再穿着,
仅依加行的次数,她也会有众多波逸提。
Dhārentiyā panetthāpi, omuñcitvā punappunaṃ; Payogagaṇanāyeva, tassā pācittiyo siyuṃ.
因为生病,他系着腰带;
同样地,癫狂者等人不犯戒这一点也已经说明了。
Ābādhapaccayā yā tu, dhāreti kaṭisuttakaṃ; Tathā ummattikādīna-manāpatti pakāsitā.
其余的部分和第一品完全一样,已经说明过了。
在这里,不善心是就世间罪过而言,属于特别情况。
Sesaṃ tu paṭhameneva, sadisanti pakāsitaṃ; Idha cākusalaṃ cittaṃ, lokavajjaṃ visesatā.
然而,无论持拿什么,若属于头上所载等物。
对于每一种事物,都会有相应的罪数计算。
Dhāreti pana yaṃ kiñci, sace sīsūpagādisu; Tassā tassa ca vatthussa, gaṇanāpattiyo siyuṃ.
因为生病的缘故而佩戴任何东西,也不算过失。
其余的内容,紧接着前面就已经用类似的方式说明了。
Ābādhapaccayā doso, kiñci dhārentiyā na ca; Sesaṃ anantareneva, sadisaṃ paridīpitaṃ.
以任何一种香,或好或坏;
正在沐浴者之罪,唯于浴毕方宣。
Yena kenaci gandhena, savaṇṇāvaṇṇakena ca; Nhāsantiyā panāpatti, nhānosāne pakāsitā.
从香膏涂抹开始,在一切使用中都犯恶作罪。
因为生病这个原因,或者对于癫狂者来说,并不存在过失。
Gandhayojanato sabba-payoge dukkaṭaṃ siyā; Ābādhapaccayā doso, natthi ummattikāya vā.
其余的那些,则被认为在各方面都和第三条一样。
第六项也和第三项一样,被说明为相似。
Sesaṃ tu tatiyeneva, sadisaṃ sabbathā mataṃ; Chaṭṭhampi tatiyeneva, sadisanti pakāsitaṃ.
让人搓揉,或者同样地让人按摩;
如果是比丘尼,就构成比丘尼的罪过。
Ubbaṭṭāpeyya caññāya, sambāhāpeyya vā tathā; Hoti bhikkhuniyāpatti, sace bhikkhuniyā pana.
在这里,如果手不松开,揉搓时就可能有一条罪。
放开之后又再放开,就要按动作的次数来算。
Ettha hatthamamocetvā, ekā ubbaṭṭane siyā; Mocetvā pana mocetvā, payogagaṇanā siyā.
在按摩这件事上,也是同样的道理,明白的人应当这样理解。
遇到灾难时,以及生病时,已说明是无犯。
Sambāhanepi eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā; Āpadāsu gilānāya, anāpatti pakāsitā.
其余的部分,则与第三项相同,包括生起等方面也都一致。
第七相同,第八等三项也是如此。
Sesaṃ tu tatiyeneva, samuṭṭhānādinā samaṃ; Sattamena samānāva, aṭṭhamādīni tīṇipi.
凡是在近处范围内、又出现在比丘面前的,
未经询问不得坐下,即使在地上也不合规矩。
Yā antoupacārasmiṃ, bhikkhussa purato pana; Anāpucchā nisīdeyya, chamāyapi na vaṭṭati.
三波逸提已经讲了,被问到的时候,还有两种恶作。
在遭遇灾祸时,于病女,或于狂女,无过失。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, pucchite dukkaṭadvayaṃ; Āpadāsu gilānāya, na dosummattikāya vā.
此(生起)与咖提那等同;
有作、无作与无心,三心及三受。
Idaṃ pana samuṭṭhānaṃ, kathinena samaṃ mataṃ; Kriyākriyamacittañca, ticittañca tivedanaṃ.
若以瞋心,向未获许可之比丘提问;
若于律已获许可,问以经。
Anokāsakataṃ bhikkhuṃ, pañhaṃ puccheyya dosatā; Vinaye ca katokāsaṃ, suttaṃ pucchantiyāpi ca.
不过,在获得许可之后,即使没有特别指明对象,也可以提问。
这并非过失,而是句法学处之等起。
Kāretvā pana okāsaṃ, anodissāpi pucchati; Na doso padasodhamma-samuṭṭhānamidaṃ pana.
没穿僧脚崎衣,徒步走进村落时;
对于有围墙的村子,则在于越过围墙的时候。
Saṃkaccikaṃ vinā gāmaṃ, padasā pavisantiyā; Parikkhittassa gāmassa, parikkhepokkame pana.
第一步迈出时是恶作,第二步时可能是波逸提。
这里,在近行与趣入中,也正是这个方法被认为如此。
Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, pācitti dutiye siyā; Upacārokkamepettha, eseva ca nayo mato.
覆肩衣若失落,或被他人夺去,
于彼无犯;病中与厄难之际,亦无犯。
Yassā saṃkaccikaṃ naṭṭhaṃ, acchinnaṃ vāpi kenaci; Anāpatti siyā tassā, gilānāyāpadāsupi.
此(学处)与羊毛(学处)在等起等方面相同;
其余内容,智者应如前说方式了知。
Idameḷakalomena, samuṭṭhānādinā samaṃ; Sesaṃ vuttanayeneva, viññātabbaṃ vibhāvinā.
Agilānā sace sappiṃ, laddhaṃ viññattiyā sayaṃ; ‘‘Bhuñjissāmī’’ti gahaṇe, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
但以吞咽故,便成应悔过;
三条应悔过法,于病者则为二恶作。
Ajjhohāravaseneva, pāṭidesaniyaṃ siyā; Tipāṭidesanīyaṃ tu, gilānāya dvidukkaṭaṃ.
病时乞得而受用,后亦复然;
或病人所余之食,或从亲里等乞得。
Gilānā viññāpetvāna, pacchā sevantiyāpi ca; Gilānāyāvasesaṃ vā, viññattaṃ ñātakādito.
或为他利,或以己财,或因狂乱;
此等无犯之等起,视同远行。
Aññassatthāya vā atta-dhanenummattikāya vā; Anāpatti samuṭṭhānaṃ, addhānasadisaṃ mataṃ.
而正是这一点,在其余各条、第二项等当中,就是判定的依据。
连同生起等在内,没有任何差别。
Ayameva ca sesesu, dutiyādīsu nicchayo; Samuṭṭhānādinā saddhiṃ, natthi kāci visesatā.
凡巴利圣典中未载的酥油等一切物,
若明知而食者,于此八事上亦犯恶作。
Anāgatesu sabbesu, sappiādīsu pāḷiyaṃ; Bhuñjantiyā tu viññatvā, aṭṭhasupi ca dukkaṭaṃ.
此外,凡是应学法,已经诵出了七十五条。
而在《大分别》里,已经讲清楚了其中的义理抉择。
Sekhiyā pana ye dhammā, uddiṭṭhā pañcasattati; Tesaṃ mahāvibhaṅge tu, vutto atthavinicchayo.
凡于双部巴帝摩卡
及其分别解说(悉皆通持者)
义为注疏之精髓,
此义已特为宣说。
Ubhatopātimokkhānaṃ ; Savibhaṅgānameva yo; Attho aṭṭhakathāsāro; So ca vutto visesato.
采录此一切,我作律之裁决;
为比丘及比丘尼,饶益之故。
Tañca sabbaṃ samādāya, vinayassa vinicchayo; Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, hitatthāya kato mayā.
愿这辩才为我们的众生而生起。
他们确实听闻了律中那些有利益的内容;
对于众人,以善意与庇护所守护。
他们成为熟知已作者的人、了知彼者。
Imaṃ paṭibhānajantu no jantuno; Suṇanti vinaye hi te ye hite; Janassa sumatāyane tāyane; Bhavanti pakataññuno taññuno.
在义理丰富、最为殊胜的律教诫中,
由于希求者确实希求无畏自信。
然而,最高的智慧是伟大的。
对精勤者来说,最应当做的,就是恭敬与殷重。
Bahusāranaye vinaye parame; Abhipatthayatā hi visāradataṃ; Paramā pana buddhimatā mahatī; Karaṇīyatamā yatinādaratā.
如果有比丘能透彻理解这一点
对律的判定,以及与之相应的义理。
不死、不老、无尘、无病;
而那个人确实证得了寂静的境界。
Avagacchati yo pana bhikkhu imaṃ; Vinayassa vinicchayamatthayutaṃ; Amaraṃ ajaraṃ arajaṃ arujaṃ; Adhigacchati santipadaṃ pana so.