1. 饮酒学处注释
1. Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā
已经知道“这是酒”或者“这不可以喝”,仍然喝下去,那就只是不善,这是文中所写的。“不善心”这个说法,据说主要是针对这种情况而说的。那么,为什么律注中说“只有以不善心才应当喝”呢?回答:在有心犯的情况下,才说只有以不善心才应当喝。
‘‘Surā’’ti vā ‘‘na vaṭṭatī’’ti vā jānitvā pivane akusalamevāti likhitaṃ. Akusalacittanti yebhuyyena taṃ sandhāya kira vuttaṃ. Atha kasmā vinayaṭṭhakathāyaṃ ‘‘akusaleneva pātabbatāyā’’ti (pāci. aṭṭha. 329) vuttanti ce? Sacittakapakkhe akusaleneva pātabbatāyāti.
2. 指戳学处注释
2. Aṅgulipatodakasikkhāpadavaṇṇanā
即使是身相触的桑喀地谢思罪,对比丘尼和未受具足戒的人也只是恶作罪,只有对已受具足戒的人才算巴吉帝亚。为了说明这种因人而异的区别,所以说了“在指戳方面是巴吉帝亚”。在“有应作事时”这一句里,意思是:有应作事时触碰男子,而不是触碰女人。
Kāyasaṃsaggasaṅghādisesāpattibhāve samānepi bhikkhuniyāpi anupasampannepi dukkaṭaṃ, upasampanne eva pācittiyanti evaṃ puggalāpekkhaṃ dassetuṃ ‘‘aṅgulipatodake pācittiya’’nti vuttaṃ. Sati karaṇīyeti ettha purisaṃ sati karaṇīye āmasatoti adhippāyo, na itthiṃ.
3. 戏笑学处注释
3. Hasadhammasikkhāpadavaṇṇanā
从“泥浆”这句话来看,即使把砂石当作投掷游戏来玩,也只是恶作。在脚踝以上的水中戏笑,是巴吉帝亚;在其他地方,则是恶作。这是依据巴吉帝亚事的意义,才说“在水中戏笑法是巴吉帝亚”。
‘‘Cikkhallaṃ vā’’ti vacanato sakkharampi khipanakīḷāya kīḷato dukkaṭameva. Uparigopphake pācittiyaṃ, aññattha dukkaṭanti pācittiyavatthuatthavasena ‘‘udake hasadhamme pācittiya’’nti vuttaṃ.
如果这就是想解脱,那三分巴吉帝亚又怎么说?
把已玩耍的当成没玩耍,那只是出于错误的执取。
就这一点来说,嬉戏如何?即此正是在嬉戏之中。
在这里要怀着不嬉戏的心,为了调伏而受持。
因彼全为不善,心耽嬉戏之乐;
是故此处唯得一种不善心。
Idaṃ saññāvimokkhaṃ ce, tikapācittiyaṃ kathaṃ; Kīḷitaṃva akīḷāti, micchāgāhena taṃ siyā. Ettāvatā kathaṃ kīḷā, iti kīḷāyaṃ evāyaṃ; Akīḷāsaññī hotettha, vinayatthaṃ samādaye. Ekantākusalo yasmā, kīḷāyābhiratamano; Tasmā akusalaṃ cittaṃ, ekamevettha labbhatīti. (vajira. ṭī. pācittiya 336);
4. 不恭敬学处注释
4. Anādariyasikkhāpadavaṇṇanā
“他的话”是指:对“这个被举罪的人、被贬低的人、被呵责的人,他的话不会被奉行”这样想,就是在表示不恭敬。“法”是指:在说法时,对“法会失落、会灭尽、会消失”,或者不想学那个法,就是在表示不恭敬。瓦吉拉的注释书(《毗奈耶注》巴吉帝亚344)中写道:“越过世间所呵责的事,还说‘这是我们师父所传的’,这是不合理的。”
Tassavacananti ‘‘ayaṃ ukkhittako vā vambhito vā garahito vā imassa vacanaṃ akataṃ bhavissatī’’ti anādariyaṃ karoti. Dhammanti kathāyaṃ dhammo nasseyya vā vinasseyya vā antaradhāyeyya vā, taṃ vā asikkhitukāmo anādariyaṃ karoti. ‘‘Lokavajjaṃ atikkamitvā ‘idaṃ amhākaṃ ācariyuggaho’ti vadantassa na vaṭṭatī’’ti (vajira. ṭī. pācittiya 344) likhitaṃ.
6. 火学处注释
6. Jotisikkhāpadavaṇṇanā
因为已经说了“希求取暖”,所以对另一个人适用,对其他人也适用。
‘‘Visibbanāpekkho’’ti vuttattā aññassa vaṭṭati, aññesañca.
牟尼们共燃一火或诸多火;
依意趣差别,说一而非多。
Jotinekamaneke vā, jālenti munayo saha; Eko sopeti nāneko, adhippāyavisesato.
8. 作坏色学处注释
8. Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadavaṇṇanā
关于“孔雀眼轮、指背”这些说法,并不是一概而论的,有人说可以更多,也有人说可以更少。就算只有一个角也可以,同样,不管在哪个位置,哪怕只有一个点也可以。
Morakkhimaṇḍalamaṅgulapiṭṭhīnanti na ekantato, adhikaṃ, orañcāti vadanti. Ekakoṇepi vaṭṭati, evaṃ yattha katthaci ekabindupi vaṭṭatīti.
第9章 分配学处的注释
9. Vikappanasikkhāpadavaṇṇanā
生起等与第一咖提那衣相似,但这里说的是作与不作,这是读法。在这里,通过受用是身业,通过不舍弃是语业。
‘‘Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriya’’nti pāṭho. Ettha paribhogena kāyakammaṃ. Apaccuddharaṇena vacīkammaṃ.
第10条 藏匿学处的注释
10. Apanidhānasikkhāpadavaṇṇanā
古师们说:在带针的针筒里,按针的数量来算犯戒。
Sasūcike sūcighare sūcigaṇanāya āpattiyoti porāṇā.