1. 大篇·49. 畜生趣事
1. 大篇 · 141 段
49. 畜生趣事
49. Tiracchānagatavatthu
111那时,有一条龙,对自己身为龙类的生命感到厌烦、羞耻、厌恶。这时,那条龙心里想:“我有什么办法,既能从龙类中解脱出来,又能尽快得到人身呢?”接着,那条龙又想:“这些释迦子沙门,依法而行,行为端正,修持梵行,说真实语,持守戒律,有善好的品质。如果我在这些释迦子沙门中出家,这样我就能从龙类中解脱,也能尽快得到人身了。”于是,那条龙化作一个年轻人的模样,去见诸比丘,请求出家。诸比丘就让他出家了,也给他受了具足戒。那时,那条龙跟另一位比丘一起,住在一个边远的住处。一天,那位比丘在夜里、天快亮的时候起来,到露天处去经行。就在那位比丘出去之后,这条龙放心大胆地睡着了。结果,整个住处都被蛇身填满了,蛇身都从窗户探了出去。接着,那位比丘想要走进住处,推门的时候,看到整个住处都被蛇身填满,蛇身从窗户探了出来。看到这情景,他吓坏了,惊叫了一声。诸比丘跑过来,问那位比丘:“贤友,你为什么惊叫?”他回答:“贤友们,整个住处都被蛇身填满了,蛇身都从窗户探了出来!”这时,那条龙被这声音吵醒了,又坐回到了自己的座位上。诸比丘问他:“贤友,你是什么人?”他说:“尊者,我是龙。”“贤友,你为什么做出这种事情来?”于是,那条龙就把事情的原委告诉了诸比丘。诸比丘将这件事报告了世尊。于是,世尊以这件事为缘起、为因由,召集了比丘僧团,对那条龙说:“你们这些龙,在这样法和律中,生命是无法增长成熟的。你走吧,龙,就在那里,每逢半月的十四日、十五日和初八日,去守持布萨戒。这样,你就能从龙类中解脱,也能尽快得到人身了。”那条龙听说自己在这样的法和律中生命无法增长成熟,心里苦闷、忧愁,流着泪,号啕大哭着离开了。接着,世尊对诸比丘说:“诸比丘,有两件事,能让龙显露它本来的形态。哪两件呢?一,跟同类发生交配行为的时候;二,放心大胆睡着的时候。诸比丘,这就是能让龙显露本貌的两件事。诸比丘,畜牲,如果还没受具足戒,不可以给他授;如果已经受了具足戒,那就得把他驱逐出去。”
Tena kho pana samayena aññataro nāgo nāgayoniyā aṭṭīyati harāyati jigucchati. Atha kho tassa nāgassa etadahosi – ‘‘kena nu kho ahaṃ upāyena nāgayoniyā ca parimucceyyaṃ khippañca manussattaṃ paṭilabheyya’’nti. Atha kho tassa nāgassa etadahosi – ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā. Sace kho ahaṃ samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyyaṃ, evāhaṃ nāgayoniyā ca parimucceyyaṃ, khippañca manussattaṃ paṭilabheyya’’nti. Atha kho so nāgo māṇavakavaṇṇena bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci. Taṃ bhikkhū pabbājesuṃ, upasampādesuṃ. Tena kho pana samayena so nāgo aññatarena bhikkhunā saddhiṃ paccantime vihāre paṭivasati. Atha kho so bhikkhu rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya ajjhokāse caṅkamati. Atha kho so nāgo tassa bhikkhuno nikkhante vissaṭṭho niddaṃ okkami. Sabbo vihāro ahinā puṇṇo, vātapānehi bhogā nikkhantā honti. Atha kho so bhikkhu vihāraṃ pavisissāmīti kavāṭaṃ paṇāmento addasa sabbaṃ vihāraṃ ahinā puṇṇaṃ, vātapānehi bhoge nikkhante, disvāna bhīto vissaramakāsi. Bhikkhū upadhāvitvā taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ – ‘‘kissa tvaṃ, āvuso, vissaramakāsī’’ti? ‘‘Ayaṃ, āvuso, sabbo vihāro ahinā puṇṇo, vātapānehi bhogā nikkhantā’’ti. Atha kho so nāgo tena saddena paṭibujjhitvā sake āsane nisīdi. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘kosi tvaṃ, āvuso’’ti? ‘‘Ahaṃ, bhante, nāgo’’ti. ‘‘Kissa pana tvaṃ, āvuso, evarūpaṃ akāsī’’ti? Atha kho so nāgo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā taṃ nāgaṃ etadavoca – ‘‘tumhe khottha nāgā aviruḷhidhammā imasmiṃ dhammavinaye. Gaccha tvaṃ, nāga, tattheva cātuddase pannarase aṭṭhamiyā ca pakkhassa uposathaṃ upavasa, evaṃ tvaṃ nāgayoniyā ca parimuccissasi, khippañca manussattaṃ paṭilabhissasī’’ti. Atha kho so nāgo aviruḷhidhammo kirāhaṃ imasmiṃ dhammavinayeti dukkhī dummano assūni pavattayamāno vissaraṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘dveme, bhikkhave, paccayā nāgassa sabhāvapātukammāya. Yadā ca sajātiyā methunaṃ dhammaṃ paṭisevati, yadā ca vissaṭṭho niddaṃ okkamati – ime kho, bhikkhave, dve paccayā nāgassa sabhāvapātukammāya . Tiracchānagato, bhikkhave, anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabbo’’ti.
50. 杀母者事
50. Mātughātakavatthu
112那时,有个年轻人杀死了自己的母亲。他对自己做的这桩恶业感到厌烦、羞耻、厌恶。这时,这个年轻人心里想:“我有什么办法,能让我从这桩恶业中解脱出来呢?”接着,这个年轻人又想:“这些释迦子沙门,依法而行,行为端正,修持梵行,说真实语,持守戒律,有善好的品质。如果我在这些释迦子沙门中出家,这样我就能从这桩恶业中解脱出来了。”于是,这个年轻人去见诸比丘,请求出家。诸比丘对具寿优波离说:“优波离贤友,先前就有一条龙化作年轻人的模样,在诸比丘当中出家了。喂,优波离贤友,你来查问一下这个年轻人吧。”那个年轻人在具寿优波离的查问下,把事情的原委说了出来。具寿优波离把这件事告诉了诸比丘。诸比丘将这件事报告了世尊……(世尊说:)“诸比丘,杀母者,如果还没受具足戒,不能给他授;如果已经受了具足戒,那就得把他驱逐出去。”
Tena kho pana samayena aññataro māṇavako mātaraṃ jīvitā voropesi. So tena pāpakena kammena aṭṭīyati harāyati jigucchati . Atha kho tassa māṇavakassa etadahosi – ‘‘kena nu kho ahaṃ upāyena imassa pāpakassa kammassa nikkhantiṃ kareyya’’nti? Atha kho tassa māṇavakassa etadahosi – ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā. Sace kho ahaṃ samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyyaṃ, evāhaṃ imassa pāpakassa kammassa nikkhantiṃ kareyya’’nti. Atha kho so māṇavako bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci. Bhikkhū āyasmantaṃ upāliṃ etadavocuṃ – ‘‘pubbepi kho, āvuso upāli, nāgo māṇavakavaṇṇena bhikkhūsu pabbajito. Iṅghāvuso upāli, imaṃ māṇavakaṃ anuyuñjāhī’’ti. Atha kho so māṇavako āyasmatā upālinā anuyuñjīyamāno etamatthaṃ ārocesi. Āyasmā upāli bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… mātughātako, bhikkhave, anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabboti.
51. 杀父者事
51. Pitughātakavatthu
113那时,有个年轻人杀死了自己的父亲。他对自己做的这桩恶业感到厌烦、羞耻、厌恶。这时,这个年轻人心里想:“我有什么办法,能让我从这桩恶业中解脱出来呢?”接着,这个年轻人又想:“这些释迦子沙门,依法而行,行为端正,修持梵行,说真实语,持守戒律,有善好的品质。如果我在这些释迦子沙门中出家,这样我就能从这桩恶业中解脱出来了。”于是,这个年轻人去见诸比丘,请求出家。诸比丘对具寿优波离说:“优波离贤友,先前就有一条龙化作年轻人的模样,在诸比丘当中出家了。喂,优波离贤友,你来查问一下这个年轻人吧。”那个年轻人在具寿优波离的查问下,把事情的原委说了出来。具寿优波离把这件事告诉了诸比丘。诸比丘将这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,杀父者,如果还没受具足戒,不能给他授;如果已经受了具足戒,那就得把他驱逐出去。”
Tena kho pana samayena aññataro māṇavako pitaraṃ jīvitā voropesi. So tena pāpakena kammena aṭṭīyati harāyati jigucchati. Atha kho tassa māṇavakassa etadahosi ‘‘kena nu kho ahaṃ upāyena imassa pāpakassa kammassa nikkhantiṃ kareyya’’nti. Atha kho tassa māṇavakassa etadahosi ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā, sace kho ahaṃ samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyyaṃ, evāhaṃ imassa pāpakassa kammassa nikkhantiṃ kareyya’’nti. Atha kho so māṇavako bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci. Bhikkhū āyasmantaṃ upāliṃ etadavocuṃ – ‘‘pubbepi kho, āvuso upāli, nāgo māṇavakavaṇṇena bhikkhūsu pabbajito, iṅghāvuso, upāli, imaṃ māṇavakaṃ anuyuñjāhī’’ti. Atha kho so māṇavako āyasmatā upālinā anuyuñjīyamāno etamatthaṃ ārocesi. Āyasmā upāli bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Pitughātako, bhikkhave, anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabboti.
52. 杀阿拉汉者事
52. Arahantaghātakavatthu
114那时,有许多比丘正从萨给达城前往舍卫城,走在中途的路上。半路上,一伙强盗跑出来,抢了其中一些比丘的东西,还杀了其中一些比丘。从舍卫城来了一些官差,抓到了部分强盗,剩下的强盗逃跑了。那些逃掉的强盗,后来在诸比丘当中出家了;而那些被抓到的,则被押去处决。这些逃走后出了家的强盗,看见那些被押去处决的同伙,便这样说道:“幸好我们逃了,如果我们当时被抓住,也会像这样被杀。”诸比丘问道:“道友们,你们当时到底做了什么?”于是,这些出了家的人就把事情的经过告诉了诸比丘。诸比丘将这件事情报告了世尊。世尊说:“诸比丘,这些人是阿拉汉。诸比丘,一个杀害阿拉汉的人,如果还没受具足戒,就不应该给他受具足戒;如果已经受了具足戒,就应当灭摈。”
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū sāketā sāvatthiṃ addhānamaggappaṭipannā honti. Antarāmagge corā nikkhamitvā ekacce bhikkhū acchindiṃsu, ekacce bhikkhū haniṃsu. Sāvatthiyā rājabhaṭā nikkhamitvā ekacce core aggahesuṃ, ekacce corā palāyiṃsu. Ye te palāyiṃsu te bhikkhūsu pabbajiṃsu, ye te gahitā te vadhāya oniyyanti . Addasaṃsu kho te palāyitvā pabbajitā te core vadhāya oniyyamāne, disvāna evamāhaṃsu – ‘‘sādhu kho mayaṃ palāyimhā, sacā ca mayaṃ gayheyyāma , mayampi evameva haññeyyāmā’’ti . Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘kiṃ pana tumhe, āvuso, akatthā’’ti? Atha kho te pabbajitā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Arahanto ete, bhikkhave, bhikkhū. Arahantaghātako, bhikkhave, anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabboti.
53. 污比丘尼者事
53. Bhikkhunīdūsakavatthu
115那时,有许多比丘尼正从萨给达城前往舍卫城,走在中途的路上。半路上,一伙强盗跑出来,抢了其中一些比丘尼的东西,还侵犯了其中一些比丘尼。从舍卫城来了一些官差,抓到了部分强盗,剩下的强盗逃跑了。那些逃掉的强盗,后来在诸比丘当中出家了;而那些被抓到的,则被押去处决。这些逃走后出了家的强盗,看见那些被押去处决的同伙,便这样说道:“幸好我们逃了,如果我们当时被抓住,也会像这样被杀。”诸比丘问道:“道友们,你们当时到底做了什么?”于是,这些出了家的人就把事情的经过告诉了诸比丘。诸比丘将这件事情报告了世尊。世尊说:“诸比丘,一个侵犯比丘尼的人,如果还没受具足戒,就不应该给他受具足戒;如果已经受了具足戒,就应当灭摈。一个分裂僧团的人,如果还没受具足戒,就不应该给他受具足戒;如果已经受了具足戒,就应当灭摈。一个恶意使如来流血的人,如果还没受具足戒,就不应该给他受具足戒;如果已经受了具足戒,就应当灭摈。”
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhuniyo sāketā sāvatthiṃ addhānamaggappaṭipannā honti. Antarāmagge corā nikkhamitvā ekaccā bhikkhuniyo acchindiṃsu, ekaccā bhikkhuniyo dūsesuṃ. Sāvatthiyā rājabhaṭā nikkhamitvā ekacce core aggahesuṃ, ekacce corā palāyiṃsu. Ye te palāyiṃsu, te bhikkhūsu pabbajiṃsu. Ye te gahitā, te vadhāya oniyyanti. Addasaṃsu kho te palāyitvā pabbajitā te core vadhāya oniyyamāne, disvāna evamāhaṃsu ‘‘sādhu kho mayaṃ palāyimhā, sacā ca mayaṃ gayheyyāma, mayampi evameva haññeyyāmā’’ti. Bhikkhū evamāhaṃsu ‘‘kiṃ pana tumhe, āvuso, akatthā’’ti. Atha kho te pabbajitā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhunidūsako, bhikkhave , anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabboti. Saṅghabhedako, bhikkhave, anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabboti. Lohituppādako, bhikkhave, anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabboti.
54. 二根者事
54. Ubhatobyañjanakavatthu
116那时,有一个双性人在诸比丘当中出家了。他自己行淫,也叫别人做。诸比丘将这件事情报告了世尊。世尊说:“诸比丘,一个双性人,如果还没受具足戒,就不应该给他受具足戒;如果已经受了具足戒,就应当灭摈。”
Tena kho pana samayena aññataro ubhatobyañjanako bhikkhūsu pabbajito hoti. So karotipi kārāpetipi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Ubhatobyañjanako, bhikkhave, anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabboti.
55. 无亲教师等事
55. Anupajjhāyakādivatthūni
117那时,诸比丘给一个没有亲教师的人授具足戒。诸比丘将这件事情报告了世尊。世尊说:“诸比丘,不应该给一个没有亲教师的人授具足戒。如果谁给这样的人授了,就犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū anupajjhāyakaṃ upasampādenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, anupajjhāyako upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,诸比丘以整个僧团作为亲教师来授具足戒。诸比丘将这件事情报告了世尊。世尊说:“诸比丘,不应该以整个僧团作为亲教师来授具足戒。如果谁这样做了,就犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū saṅghena upajjhāyena upasampādenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, saṅghena upajjhāyena upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,诸比丘以一个团体作为亲教师来授具足戒。诸比丘将这件事情报告了世尊。世尊说:“诸比丘,不应该以一个团体作为亲教师来授具足戒。如果谁这样做了,就犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū gaṇena upajjhāyena upasampādenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, gaṇena upajjhāyena upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,诸比丘以一个黄门作为亲教师来授具足戒……以贼住者作为亲教师来授具足戒……以皈依外道者作为亲教师来授具足戒……以畜生作为亲教师来授具足戒……以弑母者作为亲教师来授具足戒……以弑父者作为亲教师来授具足戒……以杀害阿拉汉者作为亲教师来授具足戒……以侵犯比丘尼者作为亲教师来授具足戒……以分裂僧团者作为亲教师来授具足戒……以恶意使如来流血者作为亲教师来授具足戒……以双性人作为亲教师来授具足戒……诸比丘将这件事情报告了世尊。世尊说:“诸比丘,不应该以一个黄门作为亲教师来授具足戒……诸比丘,不应该以一个贼住者作为亲教师来授具足戒……诸比丘,不应该以一个皈依外道者作为亲教师来授具足戒……诸比丘,不应该以一个畜生作为亲教师来授具足戒……诸比丘,不应该以一个弑母者作为亲教师来授具足戒……诸比丘,不应该以一个弑父者作为亲教师来授具足戒……诸比丘,不应该以一个杀害阿拉汉者作为亲教师来授具足戒……诸比丘,不应该以一个侵犯比丘尼者作为亲教师来授具足戒……诸比丘,不应该以一个分裂僧团者作为亲教师来授具足戒……诸比丘,不应该以一个恶意使如来流血者作为亲教师来授具足戒……诸比丘,不应该以一个双性人作为亲教师来授具足戒。如果谁这样做了,就犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū paṇḍakupajjhāyena upasampādenti…pe… theyyasaṃvāsakupajjhāyena upasampādenti…pe… titthiyapakkantakupajjhāyena upasampādenti …pe… tiracchānagatupajjhāyena upasampādenti…pe… mātughātakupajjhāyena upasampādenti…pe… pitughātakupajjhāyena upasampādenti…pe… arahantaghātakupajjhāyena upasampādenti…pe… bhikkhunidūsakupajjhāyena upasampādenti…pe… saṅghabhedakupajjhāyena upasampādenti…pe… lohituppādakupajjhāyena upasampādenti…pe… ubhatobyañjanakupajjhāyena upasampādenti bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, paṇḍakupajjhāyena upasampādetabbo…pe… na, bhikkhave, theyyasaṃvāsakupajjhāyena upasampādetabbo…pe… na, bhikkhave, titthiyapakkantakupajjhāyena upasampādetabbo…pe… na, bhikkhave, tiracchānagatupajjhāyena upasampādetabbo…pe… na, bhikkhave, mātughātakupajjhāyena upasampādetabbo …pe… na, bhikkhave, pitughātakupajjhāyena upasampādetabbo…pe… na, bhikkhave, arahantaghātakupajjhāyena upasampādetabbo…pe… na, bhikkhave, bhikkhunidūsakupajjhāyena upasampādetabbo …pe… na, bhikkhave, saṅghabhedakupajjhāyena upasampādetabbo…pe… na, bhikkhave, lohituppādakupajjhāyena upasampādetabbo…pe… na, bhikkhave, ubhatobyañjanakupajjhāyena upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassāti.
56. 无钵等事
56. Apattakādivatthu
118那时,诸比丘给一个没有钵的人授具足戒。这个人只能用手掌去托钵乞食。人们因此讥嫌、批评、抱怨说:“这简直跟那些外道一样。”诸比丘将这件事情报告了世尊。世尊说:“诸比丘,不应该给一个没有钵的人授具足戒。如果谁给这样的人授了,就犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū apattakaṃ upasampādenti. Hatthesu piṇḍāya caranti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi titthiyāti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, apattako upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,诸比丘给没有衣袍的人受具足戒。那些人光着身子去乞食。人们就讥讽、抱怨、指责说:“简直像外道一样。”诸比丘把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,不应给没有衣袍的人受具足戒。如果谁给受了,犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū acīvarakaṃ upasampādenti . Naggā piṇḍāya caranti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi titthiyāti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, acīvarako upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,诸比丘给没有钵和外衣的人受具足戒。那些人光着身子,用手捧着去乞食。人们就讥讽、抱怨、指责说:“简直像外道一样。”诸比丘把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,不应给没有钵和外衣的人受具足戒。如果谁给受了,犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū apattacīvarakaṃ upasampādenti. Naggā hatthesu piṇḍāya caranti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi titthiyāti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, apattacīvarako upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,诸比丘用借来的钵给人受具足戒。受戒之后,钵就被还回去了。那些人只好用手捧着去乞食。人们就讥讽、抱怨、指责说:“简直像外道一样。”诸比丘把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,不应用借来的钵给人受具足戒。如果谁给受了,犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū yācitakena pattena upasampādenti. Upasampanne pattaṃ paṭiharanti. Hatthesu piṇḍāya caranti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi titthiyāti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, yācitakena pattena upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,诸比丘用借来的衣袍给人受具足戒。受戒之后,衣袍就被还回去了。那些人光着身子去乞食。人们就讥讽、抱怨、指责说:“简直像外道一样。”诸比丘把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,不应用借来的衣袍给人受具足戒。如果谁给受了,犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū yācitakena cīvarena upasampādenti. Upasampanne cīvaraṃ paṭiharanti. Naggā piṇḍāya caranti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi titthiyāti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, yācitakena cīvarena upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,诸比丘用借来的钵和衣袍给人受具足戒。受戒之后,钵和衣袍就都被还回去了。那些人光着身子,用手捧着去乞食。人们就讥讽、抱怨、指责说:“简直像外道一样。”诸比丘把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,不应用借来的钵和衣袍给人受具足戒。如果谁给受了,犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū yācitakena pattacīvarena upasampādenti. Upasampanne pattacīvaraṃ paṭiharanti. Naggā hatthesu piṇḍāya caranti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – seyyathāpi titthiyāti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, yācitakena pattacīvarena upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassāti.
57. 不应出家三十二结合分
57. Napabbājetabbadvattiṃsavāro
119那时,诸比丘让断手的人出家……让断脚的人出家……让断手断脚的人出家……让耳朵被割掉的人出家……让鼻子被割掉的人出家……让耳朵鼻子都被割掉的人出家……让手指被切断的人出家……让脚拇趾被切断的人出家……让肌腱被切断的人出家……让手像蛇头一样张开的人出家……让驼背的人出家……让侏儒出家……让脖子上长瘤的人出家……让身上有烙印的人出家……让受过鞭刑的人出家……让被通缉的罪犯出家……让象皮病的人出家……让患恶疾的人出家……让败坏团体名誉的人出家……让独眼的人出家……让手弯曲的人出家……让跛脚的人出家……让半身不遂的人出家……让行动不便的人出家……让年迈体弱的人出家……让盲人出家……让哑巴出家……让聋子出家……让又盲又哑的人出家……让又盲又聋的人出家……让又哑又聋的人出家……让盲哑聋俱全的人出家。诸比丘把这件事报告给世尊……世尊说:“诸比丘,断手的人不应出家……诸比丘,断脚的人不应出家……诸比丘,断手断脚的人不应出家……耳朵被割掉的人不应出家……鼻子被割掉的人不应出家……耳朵鼻子都被割掉的人不应出家……手指被切断的人不应出家……脚拇趾被切断的人不应出家……肌腱被切断的人不应出家……手像蛇头一样张开的人不应出家……驼背的人不应出家……侏儒不应出家……脖子上长瘤的人不应出家……身上有烙印的人不应出家……受过鞭刑的人不应出家……被通缉的罪犯不应出家……象皮病的人不应出家……患恶疾的人不应出家……败坏团体名誉的人不应出家……独眼的人不应出家……手弯曲的人不应出家……跛脚的人不应出家……半身不遂的人不应出家……行动不便的人不应出家……年迈体弱的人不应出家……盲人不应出家……哑巴不应出家……聋子不应出家……又盲又哑的人不应出家……又盲又聋的人不应出家……又哑又聋的人不应出家……盲哑聋俱全的人不应出家。若让这样的人出家,犯恶作。”
Tena kho pana samayena bhikkhū hatthacchinnaṃ pabbājenti…pe… pādacchinnaṃ pabbājenti…pe… hatthapādacchinnaṃ pabbājenti…pe… kaṇṇacchinnaṃ pabbājenti…pe… nāsacchinnaṃ pabbājenti…pe… kaṇṇanāsacchinnaṃ pabbājenti…pe… aṅgulicchinnaṃ pabbājenti…pe… aḷacchinnaṃ pabbājenti…pe… kaṇḍaracchinnaṃ pabbājenti…pe… phaṇahatthakaṃ pabbājenti…pe… khujjaṃ pabbājenti…pe… vāmanaṃ pabbājenti…pe… galagaṇḍiṃ pabbājenti…pe… lakkhaṇāhataṃ pabbājenti…pe… kasāhataṃ pabbājenti…pe… likhitakaṃ pabbājenti…pe… sīpadiṃ pabbājenti…pe… pāparogiṃ pabbājenti…pe… parisadūsakaṃ pabbājenti…pe… kāṇaṃ pabbājenti…pe… kuṇiṃ pabbājenti…pe… khañjaṃ pabbājenti…pe… pakkhahataṃ pabbājenti…pe… chinniriyāpathaṃ pabbājenti…pe… jarādubbalaṃ pabbājenti…pe… andhaṃ pabbājenti…pe… mūgaṃ pabbājenti…pe… badhiraṃ pabbājenti…pe… andhamūgaṃ pabbājenti…pe… andhabadhiraṃ pabbājenti…pe… mūgabadhiraṃ pabbājenti…pe… andhamūgabadhiraṃ pabbājenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… na, bhikkhave, hatthacchinno pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, pādacchinno pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, hatthapādacchinno pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, kaṇṇacchinno pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, nāsacchinno pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, kaṇṇanāsacchinno pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, aṅgulicchinno pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, aḷacchinno pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, kaṇḍaracchinno pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, phaṇahatthako pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, khujjo pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, vāmano pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, galagaṇḍī pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, lakkhaṇāhato pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, kasāhato pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, likhitako pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, sīpadī pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, pāparogī pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, parisadūsako pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, kāṇo pabbājetabbo…pe… na , bhikkhave, kuṇī pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, khañjo pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, pakkhahato pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, chinniriyāpatho pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, jarādubbalo pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, andho pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, mūgo pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, badhiro pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, andhamūgo pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, andhabadhiro pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, mūgabadhiro pabbājetabbo…pe… na, bhikkhave, andhamūgabadhiro pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassāti.
58. 无惭依止事
58. Alajjīnissayavatthūni
120那时,六群比丘给那些没有羞耻心的人授依止。诸比丘把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,不应该把依止授给没有羞耻心的人。如果谁授了,犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū alajjīnaṃ nissayaṃ denti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, alajjīnaṃ nissayo dātabbo. Yo dadeyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,有些比丘依止那些没有羞耻心的人居住。没过多久,他们自己也都变成了没有羞耻心的、品行不好的比丘。诸比丘把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,不应该依止没有羞耻心的人居住。如果谁依止了,犯恶作罪。”
Tena kho pana samayena bhikkhū alajjīnaṃ nissāya vasanti. Tepi nacirasseva alajjino honti pāpakābhikkhū. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, alajjīnaṃ nissāya vatthabbaṃ. Yo vaseyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,诸比丘心里想:“世尊规定了‘不能给没有惭耻心的人依止,不能依止没有惭耻心的人而住。’可是,我们要怎样才能知道谁是有惭耻心的、谁是没有惭耻心的呢?”他们把这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,我允许你们等待四五天,直到了解他是否具备比丘的相应品性为止。”
Atha kho bhikkhūnaṃ etadahosi – ‘‘bhagavatā paññattaṃ ‘na alajjīnaṃ nissayo dātabbo, na alajjīnaṃ nissāya vatthabba’nti. Kathaṃ nu kho mayaṃ jāneyyāma lajjiṃ vā alajjiṃ vā’’ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, catūhapañcāhaṃ āgametuṃ yāva bhikkhusabhāgataṃ jānāmīti.
59. 游行者等依止事
59. Gamikādinissayavatthūni
121那时,有一位比丘正在憍萨罗国的地方上赶路。这位比丘心里想:“世尊规定了‘不能在没有依止的情况下而住’。而我是需要依止的,现在又在赶路,我该怎么办呢?”他们把这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,我允许赶路的比丘,如果找不到依止,可以在没有依止的情况下而住。”
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosalesu janapade addhānamaggappaṭipanno hoti. Atha kho tassa bhikkhuno etadahosi – ‘‘bhagavatā paññattaṃ ‘na anissitena vatthabba’nti. Ahañcamhi nissayakaraṇīyo addhānamaggappaṭipanno, kathaṃ nu kho mayā paṭipajjitabba’’nti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, addhānamaggappaṭipannena bhikkhunā nissayaṃ alabhamānena anissitena vatthunti.
那时,有两位比丘在憍萨罗国境内赶路。他们到了一处住所。在那里,其中一位比丘生病了。那位生病的比丘心里想:“世尊规定了‘不能在没有依止的情况下而住’。而我是需要依止的,又生着病,我该怎么办呢?”他们把这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,我允许生病的比丘,如果找不到依止,可以在没有依止的情况下而住。”
Tena kho pana samayena dve bhikkhū kosalesu janapade addhānamaggappaṭipannā honti. Te aññataraṃ āvāsaṃ upagacchiṃsu. Tattha eko bhikkhu gilāno hoti. Atha kho tassa gilānassa bhikkhuno etadahosi – ‘‘bhagavatā paññattaṃ ‘na anissitena vatthabba’nti. Ahañcamhi nissayakaraṇīyo gilāno, kathaṃ nu kho mayā paṭipajjitabba’’nti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, gilānena bhikkhunā nissayaṃ alabhamānena anissitena vatthunti.
那时,那位照顾病人的比丘心里想:“世尊规定了‘不能在没有依止的情况下而住’。而我是需要依止的,这位比丘又生病了,我该怎么办呢?”他们把这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,我允许照顾病人的比丘,如果找不到依止,在病人请求照顾的情况下,可以在没有依止的情况下而住。”
Atha kho tassa gilānupaṭṭhākassa bhikkhuno etadahosi – ‘‘bhagavatā paññattaṃ ‘na anissitena vatthabba’nti. Ahañcamhi nissayakaraṇīyo, ayañca bhikkhu gilāno, kathaṃ nu kho mayā paṭipajjitabba’’nti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, gilānupaṭṭhākena bhikkhunā nissayaṃ alabhamānena yāciyamānena anissitena vatthunti.
那时,有一位比丘住在森林里。他在那个住处住得很安稳。这位比丘心里想:“世尊规定了‘不能在没有依止的情况下而住’。而我是需要依止的,又住在森林里,而且我对这个住处感到很安稳,我该怎么办呢?”他们把这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,我允许住在森林里的比丘,如果考虑到有一个安稳的住处,却找不到依止,可以在没有依止的情况下而住,并这样想:‘等有合适的能给予依止的人来了,我就依止他而住。’”
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu araññe viharati. Tassa ca tasmiṃ senāsane phāsu hoti. Atha kho tassa bhikkhuno etadahosi – ‘‘bhagavatā paññattaṃ ‘na anissitena vatthabba’nti. Ahañcamhi nissayakaraṇīyo araññe viharāmi, mayhañca imasmiṃ senāsane phāsu hoti, kathaṃ nu kho mayā paṭipajjitabba’’nti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, āraññikena bhikkhunā phāsuvihāraṃ sallakkhentena nissayaṃ alabhamānena anissitena vatthuṃ – yadā patirūpo nissayadāyako āgacchissati, tadā tassa nissāya vasissāmīti.
60. 以姓随诵允许
60. Gottena anussāvanānujānanā
122那时,有一位想在大迦叶尊者座下受具足戒的人。大迦叶尊者就派人到阿难尊者那里传话说:“请阿难过来,为他做羯磨宣告吧。”阿难尊者这样说:“我不敢直呼长老的名讳,长老是我所敬重的。”他们把这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,我允许你们用姓氏来做羯磨宣告。”
Tena kho pana samayena āyasmato mahākassapassa upasampadāpekkho hoti. Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmato ānandassa santike dūtaṃ pāhesi – āgacchatu ānando imaṃ anussāvessatūti . Āyasmā ānando evamāha – ‘‘nāhaṃ ussahāmi therassa nāmaṃ gahetuṃ, garu me thero’’ti . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, gottenapi anussāvetunti.
61. 二具足戒期待等事
61. Dveupasampadāpekkhādivatthu
123那时,有两位想在大迦叶尊者座下受具足戒的人。他们争吵起来,一个说:“我要先受具足戒!”另一个也说:“我要先受具足戒!”他们把这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,我允许你们在同一次羯磨宣告中,为两个人授戒。”
Tena kho pana samayena āyasmato mahākassapassa dve upasampadāpekkhā honti. Te vivadanti – ahaṃ paṭhamaṃ upasampajjissāmi, ahaṃ paṭhamaṃ upasampajjissāmīti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, dve ekānussāvane kātunti.
那时,有好几位想在一些长老座下受具足戒的人。他们争吵起来,一个说:“我要先受具足戒!”另一个也说:“我要先受具足戒!”那些长老这样说:“喂,贤友们,那我们干脆在同一次羯磨宣告中,为大家一起授戒吧。”他们把这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,我允许你们在同一次羯磨宣告中,为两个或三个人授戒,但必须是由同一位亲教师授,绝对不能由不同的亲教师授予。”
Tena kho pana samayena sambahulānaṃ therānaṃ upasampadāpekkhā honti. Te vivadanti – ahaṃ paṭhamaṃ upasampajjissāmi, ahaṃ paṭhamaṃ upasampajjissāmīti. Therā evamāhaṃsu – ‘‘handa, mayaṃ, āvuso, sabbeva ekānussāvane karomā’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, dve tayo ekānussāvane kātuṃ, tañca kho ekena upajjhāyena, na tveva nānupajjhāyenāti.
62. 胎二十具足戒允许
62. Gabbhavīsūpasampadānujānanā
124那时,正好具寿童子迦叶在母胎中待满时间,受了具足戒。接着,具寿童子迦叶心里这么想:“世尊制定了‘年纪不满二十岁的人不应受具足戒’这条规矩。而我在母胎中待满时间就受了具足戒。我到底是算受了具足戒呢,还是不算受了具足戒呢?”于是,他们把这件事报告给了世尊。世尊说:“诸比丘,当在母胎中最初产生心念、最初出现意识的那个时刻,以此为缘,那就算是他的出生了。诸比丘,我允许待满母胎时间的人受具足戒。”
Tena kho pana samayena āyasmā kumārakassapo gabbhavīso upasampanno ahosi. Atha kho āyasmato kumārakassapassa etadahosi – ‘‘bhagavatā paññattaṃ ‘na ūnavīsativasso puggalo upasampādetabbo’ti. Ahañcamhi gabbhavīso upasampanno. Upasampanno nu khomhi, nanu kho upasampanno’’ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Yaṃ, bhikkhave, mātukucchismiṃ paṭhamaṃ cittaṃ uppannaṃ, paṭhamaṃ viññāṇaṃ pātubhūtaṃ , tadupādāya sāvassa jāti. Anujānāmi, bhikkhave, gabbhavīsaṃ upasampādetunti.
63. 具足戒仪式
63. Upasampadāvidhi
125那时,人们看到一些受具足戒的人患有麻风、痈疮、白癜风、肺痨、癫痫这类疾病。于是把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,我允许在给人受具足戒的时候,询问这十三种障碍法。而且,诸比丘,应该这样问:‘你有没有这类疾病,比如麻风、痈疮、白癜风、肺痨、癫痫?你是人吗?是男子吗?是自由身吗?没有债务吗?不是国王的差役吧?父母允许你了吗?你年满二十岁了吗?你的钵和袈裟都齐备吗?你叫什么名字?你的亲教师叫什么名字?’”
Tena kho pana samayena upasampannā dissanti kuṭṭhikāpi gaṇḍikāpi kilāsikāpi sosikāpi apamārikāpi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, upasampādentena terasa antarāyike dhamme pucchituṃ. Evañca pana, bhikkhave, pucchitabbo – ‘‘santi te evarūpā ābādhā – kuṭṭhaṃ, gaṇḍo, kilāso, soso, apamāro? Manussosi ? Purisosi? Bhujissosi? Aṇaṇosi? Nasi rājabhaṭo? Anuññātosi mātāpitūhi? Paripuṇṇavīsativassosi? Paripuṇṇaṃ te pattacīvaraṃ? Kiṃnāmosi? Konāmo te upajjhāyo’’ti?
那时,诸比丘在没有事先教导的情况下,就直接向求受具足戒的人询问那些障碍法。结果求戒的人慌张起来,觉得尴尬,没法好好回答。于是把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,我允许先进行教导,然后再询问障碍法。”
Tena kho pana samayena bhikkhū ananusiṭṭhe upasampadāpekkhe antarāyike dhamme pucchanti. Upasampadāpekkhā vitthāyanti, maṅkū honti, na sakkonti vissajjetuṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, paṭhamaṃ anusāsitvā pacchā antarāyike dhamme pucchitunti.
他们就在僧团的集会中间进行教导。求受具足戒的人同样慌张起来,觉得尴尬,没法好好回答。于是把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,我允许先把他带到一边去教导,然后再在僧团集会的中间询问障碍法。而且,诸比丘,应该这样教导他:”
Tattheva saṅghamajjhe anusāsanti. Upasampadāpekkhā tatheva vitthāyanti, maṅkū honti, na sakkonti vissajjetuṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, ekamantaṃ anusāsitvā saṅghamajjhe antarāyike dhamme pucchituṃ. Evañca pana, bhikkhave, anusāsitabbo –
126首先要让他选定亲教师。选定亲教师之后,要向他说明衣钵:“这是你的钵,这是你的僧伽帝衣,这是你的上衣,这是你的下衣。去吧,就站到那个地方去。”
Paṭhamaṃ upajjhaṃ gāhāpetabbo. Upajjhaṃ gāhāpetvā pattacīvaraṃ ācikkhitabbaṃ – ayaṃ te patto, ayaṃ saṅghāṭi, ayaṃ uttarāsaṅgo, ayaṃ antaravāsako. Gaccha, amumhi okāse tiṭṭhāhīti.
一些笨拙、没有能力的比丘去进行教导。结果求受具足戒的人得不到好的教导,慌张起来,觉得尴尬,没法好好回答。于是把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,不应该让笨拙、没有能力的比丘去教导。谁这样做了,就犯恶作。诸比丘,我允许让一位有能力、有智慧的比丘去教导。”
Bālā abyattā anusāsanti. Duranusiṭṭhā upasampadāpekkhā vitthāyanti, maṅkū honti, na sakkonti vissajjetuṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, bālena abyattena anusāsitabbo. Yo anusāseyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, byattena bhikkhunā paṭibalena anusāsitunti.
一些没有被僧团认可的比丘去进行教导。于是把这件事报告给世尊。世尊说:“诸比丘,不应该让没有被僧团认可的比丘去教导。谁这样做了,就犯恶作。诸比丘,我允许由被僧团认可的比丘去教导。而且,诸比丘,应该这样来认可:可以通过自己认可自己,或者通过别人认可别人。”
Asammatā anusāsanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, asammatena anusāsitabbo. Yo anusāseyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi , bhikkhave, sammatena anusāsituṃ. Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbo – attanā vā attānaṃ sammannitabbaṃ, parena vā paro sammannitabbo.
那怎么通过自己来认可自己呢?那位有能力、有智慧的比丘应该向僧团宣告:“尊者僧团,请听我说。这位叫某某名字的人,是某某尊者的求受具足戒者。如果僧团认为时机合适,我就去教导这位某某名字的人。”这就是通过自己来认可自己的方法。
Kathañca attanāva attānaṃ sammannitabbaṃ? Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo – ‘‘suṇātu me, bhante, saṅgho. Itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmaṃ anusāseyya’’nti. Evaṃ attanāva attānaṃ sammannitabbaṃ.
那么,该如何由另一位比丘来任命某人呢?应由一位有能力、贤能的比丘向僧团宣告:“尊者僧团,请听我说。某甲是尊者某乙的具足戒求戒者。如果僧团认为时机合适,就让某丙教导某甲。”就是这样,由另一位比丘来任命某人。
Kathañca pana parena paro sammannitabbo? Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo – ‘‘suṇātu me, bhante, saṅgho. Itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo itthannāmaṃ anusāseyyā’’ti . Evaṃ parena paro sammannitabbo.
这位被任命的比丘应前去找到具足戒申请者,这样对他说:“你听好,某甲,这是你该说实话、该如实陈述的时候。等一会儿在僧团中被问到的事,如果有,你就说‘有’;如果没有,你就说‘没有’。别慌张,也别难堪。他们会这样问你:‘你有这样的病吗——麻风、痈、白斑病、肺痨、癫痫?你是人吗?你是男人吗?你是自由人吗?你没有债务吧?你不是王家公务人员吧?你已得到父母的允许吧?你年满二十了吗?你的衣钵具足吗?你叫什么名字?你的亲教师叫什么名字?’”
Tena sammatena bhikkhunā upasampadāpekkho upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘‘suṇasi, itthannāma, ayaṃ te saccakālo bhūtakālo. Yaṃ jātaṃ taṃ saṅghamajjhe pucchante santaṃ atthīti vattabbaṃ, asantaṃ natthī’’ti vattabbaṃ. Mā kho vitthāyi, mā kho maṅku ahosi. Evaṃ taṃ pucchissanti – ‘‘santi te evarūpā ābādhā – kuṭṭhaṃ, gaṇḍo, kilāso, soso, apamāro? Manussosi? Purisosi? Bhujissosi? Aṇaṇosi? Nasi rājabhaṭo? Anuññātosi mātāpitūhi? Paripuṇṇavīsativassosi? Paripuṇṇaṃ te pattacīvaraṃ? Kiṃnāmosi? Konāmo te upajjhāyo’’ti?
他们一起过来。诸比丘,不应该一起过来。教导者应先到,向僧团宣告:“尊者僧团,请听我说。这位名叫某甲的,是尊者某乙的具足戒申请者。他已由我教导过了。如果僧团认为时机合适,就让某甲前来吧。”然后应对他说:“你前来吧。”
Ekato āgacchanti. Na, bhikkhave, ekato āgantabbaṃ. Anusāsakena paṭhamataraṃ āgantvā saṅgho ñāpetabbo – ‘‘suṇātu me, bhante, saṅgho. Itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho . Anusiṭṭho so mayā. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo āgaccheyyā’’ti. Āgacchāhīti vattabbo.
让申请者把上衣偏袒一肩,礼诸比丘的足,蹲坐,合掌,然后应令其乞请具足戒:“尊者僧团,我乞请具足戒。尊者僧团,请出于慈悯而接济我,超拔我。第二次,尊者僧团,我乞请具足戒。尊者僧团,请出于慈悯而接济我,超拔我。第三次,尊者僧团,我乞请具足戒。尊者僧团,请出于慈悯而接济我,超拔我。”接着,应由一位有能力、贤能的比丘向僧团宣告:
Ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ kārāpetvā bhikkhūnaṃ pāde vandāpetvā ukkuṭikaṃ nisīdāpetvā añjaliṃ paggaṇhāpetvā upasampadaṃ yācāpetabbo – ‘‘saṅghaṃ, bhante, upasampadaṃ yācāmi. Ullumpatu maṃ, bhante, saṅgho anukampaṃ upādāya. Dutiyampi, bhante, saṅghaṃ upasampadaṃ yācāmi. Ullumpatu maṃ, bhante, saṅgho anukampaṃ upādāya. Tatiyampi, bhante, saṅghaṃ upasampadaṃ yācāmi. Ullumpatu maṃ , bhante, saṅgho anukampaṃ upādāyā’’ti. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
“尊者僧团,请听我说。这位名叫某甲的,是尊者某乙的具足戒申请者。如果僧团认为时机合适,我想请问某甲关于障碍法的问题。”“你听好,某甲,这是你该说实话、该如实陈述的时候。我现在问你发生的事。如果有,你就说‘有’;如果没有,你就说‘没有’。你有这样的病吗——麻风、痈、白斑病、肺痨、癫痫?你是人吗?你是男人吗?你是自由人吗?你没有债务吧?你不是王家公务人员吧?你已得到父母的允许吧?你年满二十了吗?你的衣钵具足吗?你叫什么名字?你的亲教师叫什么名字?”然后,应由一位有能力、贤能的比丘向僧团宣告:
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmaṃ antarāyike dhamme puccheyya’’nti? Suṇasi, itthannāma, ayaṃ te saccakālo bhūtakālo. Yaṃ jātaṃ taṃ pucchāmi. Santaṃ atthīti vattabbaṃ, asantaṃ natthīti vattabbaṃ. Santi te evarūpā ābādhā – kuṭṭhaṃ gaṇḍo kileso soso apamāro, manussosi, purisosi, bhujissosi, aṇaṇosi, nasi rājabhaṭo, anuññātosi mātāpitūhi, paripuṇṇavīsativassosi, paripuṇṇaṃ te pattacīvaraṃ, kiṃnāmosi, konāmo te upajjhāyoti? Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
127“尊者僧团,请听我说。这位名叫某甲的,是尊者某乙的具足戒申请者,他在障碍法方面是清净的,他的衣钵是具足的。某甲以某乙为亲教师,乞请僧团授予具足戒。如果僧团认为时机合适,僧团应以某乙为亲教师,给某甲授具足戒。这是动议。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho, parisuddho antarāyikehi dhammehi, paripuṇṇassa pattacīvaraṃ. Itthannāmo saṅghaṃ upasampadaṃ yācati itthannāmena upajjhāyena. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ upasampādeyya itthannāmena upajjhāyena. Esā ñatti.
“尊者僧团,请听我说。这位名叫某甲的,是尊者某乙的具足戒申请者,他在障碍法方面是清净的,他的衣钵是具足的。某甲以某乙为亲教师,乞请僧团授予具足戒。僧团以某乙为亲教师,给某甲授具足戒。哪位尊者同意以某乙为亲教师给某甲授具足戒,请默然;哪位不同意,请说出来。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho, parisuddho antarāyikehi dhammehi, paripuṇṇassa pattacīvaraṃ. Itthannāmo saṅghaṃ upasampadaṃ yācati itthannāmena upajjhāyena. Saṅgho itthannāmaṃ upasampādeti itthannāmena upajjhāyena . Yassāyasmato khamati itthannāmassa upasampadā itthannāmena upajjhāyena, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
‘我第二次说这个事:尊者僧团,请听我说。这位名叫某甲的,是尊者某乙的具足戒申请者,他在障碍法方面是清净的,他的衣钵是具足的。某甲以某乙为亲教师,乞请僧团授予具足戒。僧团以某乙为亲教师,给某甲授具足戒。哪位尊者同意以某乙为亲教师给某甲授具足戒,请默然;哪位不同意,请说出来。’
‘‘Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi – suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho, parisuddho antarāyikehi dhammehi, paripuṇṇassa pattacīvaraṃ. Itthannāmo saṅghaṃ upasampadaṃ yācati itthannāmena upajjhāyena. Saṅgho itthannāmaṃ upasampādeti itthannāmena upajjhāyena. Yassāyasmato khamati itthannāmassa upasampadā itthannāmena upajjhāyena, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“我第三次说明这个意思:尊者们,请僧团听我说。这位某甲是尊者某乙的具足戒申请者,他在障碍法方面是清净的,他的衣钵是具足的。某甲以某乙为亲教师,乞请僧团授予具足戒。僧团以某乙为亲教师,给某甲授具足戒。哪位尊者同意以某乙为亲教师给某甲授具足戒,请默然;哪位不同意,请说出来。”
‘‘Tatiyampi etamatthaṃ vadāmi – suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho, parisuddho antarāyikehi dhammehi, paripuṇṇassa pattacīvaraṃ. Itthannāmo saṅghaṃ upasampadaṃ yācati itthannāmena upajjhāyena. Saṅgho itthannāmaṃ upasampādeti itthannāmena upajjhāyena. Yassāyasmato khamati itthannāmassa upasampadā itthannāmena upajjhāyena, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“名叫某某的,已经由僧团以某某为亲教师授予具足戒了。僧团同意,因此保持沉默。我这样持守这件事。”
‘‘Upasampanno saṅghena itthannāmo itthannāmena upajjhāyena. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
64. 四依止
64. Cattāro nissayā
128这时就要测量影子,告诉他季节的时令,告诉他一天的时刻,告诉他诵戒的安排,还要告诉他四种依止:
Tāvadeva chāyā metabbā, utuppamāṇaṃ ācikkhitabbaṃ, divasabhāgo ācikkhitabbo, saṅgīti ācikkhitabbā , cattāro nissayā ācikkhitabbā –
“出家应依止托钵乞食为生。在这方面,你应当终生努力。额外的获益有:僧团食、指定食、邀请食、签筹食、半月食、布萨食、初日食。”
‘‘Piṇḍiyālopabhojanaṃ nissāya pabbajjā. Tattha te yāvajīvaṃ ussāho karaṇīyo. Atirekalābho – saṅghabhattaṃ, uddesabhattaṃ, nimantanaṃ, salākabhattaṃ, pakkhikaṃ, uposathikaṃ, pāṭipadikaṃ.
“出家应依止粪扫衣。在这方面,你应当终生努力。额外的获益有:亚麻布、棉布、绢布、毛布、麻布、粗麻布。”
‘‘Paṃsukūlacīvaraṃ nissāya pabbajjā. Tattha te yāvajīvaṃ ussāho karaṇīyo. Atirekalābho – khomaṃ, kappāsikaṃ, koseyyaṃ, kambalaṃ, sāṇaṃ, bhaṅgaṃ.
“出家应依止树下坐为住处。在这方面,你应当终生努力。额外的获益有:精舍、平房、楼阁、大厦、石窟。”
‘‘Rukkhamūlasenāsanaṃ nissāya pabbajjā. Tattha te yāvajīvaṃ ussāho karaṇīyo. Atirekalābho – vihāro, aḍḍhayogo, pāsādo, hammiyaṃ, guhā.
“出家应依止陈弃药。在这方面,你应当终生努力。额外的获益有:熟酥、生酥、油、蜂蜜、糖浆。”
‘‘Pūtimuttabhesajjaṃ nissāya pabbajjā. Tattha te yāvajīvaṃ ussāho karaṇīyo. Atirekalābho – sappi, navanītaṃ, telaṃ, madhu, phāṇita’’nti.
65. 四不应作
65. Cattāri akaraṇīyāni
129就在那个时候,诸比丘为某位比丘授了具足戒后,就把他一个人留下,自己离开了。他后来独自一人赶路,半路上遇到了他出家前的妻子。那女人对他说:“你现在出家了吗?”他回答:“是的,我出家了。”那女人又说:“对于出家人来说,交合之法是很难得到的。来吧,我们一起行交合之法吧。”于是他就跟她行了交合之法,耽搁了很久才回来。诸比丘问他:“贤友,你为什么去了这么久?”于是这位比丘就把事情原委告诉了诸比丘。诸比丘又把这件事禀告了世尊。“诸比丘,我允许你们在授具足戒后,给人配一个同伴,并告诉他四件不该做的事。”
Tena kho pana samayena bhikkhū aññataraṃ bhikkhuṃ upasampādetvā ekakaṃ ohāya pakkamiṃsu. So pacchā ekakova āgacchanto antarāmagge purāṇadutiyikāya samāgañchi. Sā evamāha – ‘‘kiṃdāni pabbajitosī’’ti? ‘‘Āma, pabbajitomhī’’ti. ‘‘Dullabho kho pabbajitānaṃ methuno dhammo; ehi, methunaṃ dhammaṃ paṭisevā’’ti. So tassā methunaṃ dhammaṃ paṭisevitvā cirena agamāsi. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘kissa tvaṃ, āvuso, evaṃ ciraṃ akāsī’’ti? Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Anujānāmi, bhikkhave, upasampādetvā dutiyaṃ dātuṃ, cattāri ca akaraṇīyāni ācikkhituṃ –
“受了具足戒的比丘,不可从事淫欲法,哪怕是对雌性动物也不可以。若比丘从事淫欲法,他就不是沙门,不是释子。就像一个人被砍掉头颅,不可能靠那副身躯继续活下去;同样,比丘从事淫欲法之后,就不是沙门,不是释子。这件事,你终其一生都不得做。”
‘‘Upasampannena bhikkhunā methuno dhammo na paṭisevitabbo, antamaso tiracchānagatāyapi. Yo bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevati, assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Seyyathāpi nāma puriso sīsacchinno abhabbo tena sarīrabandhanena jīvituṃ, evameva bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevitvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Taṃ te yāvajīvaṃ akaraṇīyaṃ.
“受了具足戒的比丘,不可拿取别人未给的、算作偷盗的东西,哪怕是一根草叶。若比丘以偷盗的意图,拿取价值一巴陀或相当于一巴陀的物品,或超过一巴陀的物品,他就不是沙门,不是释子。就像枯黄的树叶从茎上脱落,不可能再变回绿色;同样,比丘以偷盗的意图拿取价值一巴陀或相当于一巴陀的物品,或超过一巴陀的物品之后,就不是沙门,不是释子。这件事,你终其一生都不得做。”
‘‘Upasampannena bhikkhunā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ na ādātabbaṃ, antamaso tiṇasalākaṃ upādāya. Yo bhikkhu pādaṃ vā pādārahaṃ vā atirekapādaṃ vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyati, assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Seyyathāpi nāma paṇḍupalāso bandhanā pamutto abhabbo haritatthāya, evameva bhikkhu pādaṃ vā pādārahaṃ vā atirekapādaṃ vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyitvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Taṃ te yāvajīvaṃ akaraṇīyaṃ.
“受了具足戒的比丘,不可故意夺取众生的性命,哪怕是一只小昆虫。若比丘故意夺取人的生命,哪怕是通过堕胎,他就不是沙门,不是释子。就像一块大石头碎成两半,不可能再重新复合;同样,比丘故意夺取人的生命之后,就不是沙门,不是释子。这件事,你终其一生都不得做。”
‘‘Upasampannena bhikkhunā sañcicca pāṇo jīvitā na voropetabbo, antamaso kunthakipillikaṃ upādāya. Yo bhikkhu sañcicca manussaviggahaṃ jīvitā voropeti, antamaso gabbhapātanaṃ upādāya, assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Seyyathāpi nāma puthusilā dvedhā bhinnā appaṭisandhikā hoti, evameva bhikkhu sañcicca manussaviggahaṃ jīvitā voropetvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo . Taṃ te yāvajīvaṃ akaraṇīyaṃ.
“受了具足戒的比丘,不可妄说超人法,哪怕是说‘我乐于住在空寂之处中’。若比丘怀着邪恶的欲望、被欲望所驱使,将不存在的、不真实的上人法妄加宣称,比如禅那、解脱、定、等至、道或果,他就不是沙门,不是释子。就像棕榈树被砍掉树梢,不可能再继续生长;同样,比丘怀着邪恶的欲望,将不存在的、不真实的上人法妄加宣称之后,就不是沙门,不是释子。这件事,你终其一生都不得做。”
‘‘Upasampannena bhikkhunā uttarimanussadhammo na ullapitabbo, antamaso ‘suññāgāre abhiramāmī’ti. Yo bhikkhu pāpiccho icchāpakato asantaṃ abhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ ullapati jhānaṃ vā vimokkhaṃ vā samādhiṃ vā samāpattiṃ vā maggaṃ vā phalaṃ vā, assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Seyyathāpi nāma tālo matthakacchinno abhabbo puna viruḷhiyā, evameva bhikkhu pāpiccho icchāpakato asantaṃ abhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ ullapitvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Taṃ te yāvajīvaṃ akaraṇīya’’nti.
66. 于罪不见举罪事
66. Āpattiyā adassane ukkhittakavatthūni
130就在那时,有一位因对违犯不见而被举罪的比丘还俗了。他后来又回到僧团向诸比丘请求具足戒。诸比丘把这件事报告给了世尊。
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu āpattiyā adassane ukkhittako vibbhami. So puna paccāgantvā bhikkhū upasampadaṃ yāci. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
在此,诸比丘,有一位因对违犯不见而被举罪的比丘还俗了。他后来又回来向诸比丘请求具足戒。对他应当这样说:“你会看见那个违犯吗?”如果他说“我会看见”,可以让他出家。如果他说“我不会看见”,不可让他出家。让他出家后,应当说:“你会看见那个违犯吗?”如果他说“我会看见”,可以给他具足戒。如果他说“我不会看见”,不可给他具足戒。给他具足戒之后,应当说:“你会看见那个违犯吗?”如果他说“我会看见”,可以让他解罪。如果他说“我不会看见”,不可让他解罪。让他解罪后,应当说:“你看见那个违犯吗?”如果他看见了,这样是好的。如果没有看见,在可以取得和合的情况下,应当再次举他的罪。在无法取得和合的情况下,他仍可以共同受用与共住,这无犯。
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu āpattiyā adassane ukkhittako vibbhamati. So puna paccāgantvā bhikkhū upasampadaṃ yācati. So evamassa vacanīyo – ‘‘passissasi taṃ āpatti’’nti? Sacāhaṃ passissāmīti, pabbājetabbo. Sacāhaṃ na passissāmīti, na pabbājetabbo. Pabbājetvā vattabbo – ‘‘passissasi taṃ āpatti’’nti? Sacāhaṃ passissāmīti, upasampādetabbo. Sacāhaṃ na passissāmīti, na upasampādetabbo. Upasampādetvā vattabbo – ‘‘passissasi taṃ āpatti’’nti? Sacāhaṃ passissāmīti , osāretabbo. Sacāhaṃ na passissāmīti, na osāretabbo. Osāretvā vattabbo – ‘‘passasi taṃ āpatti’’nti? Sace passati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce passati, labbhamānāya sāmaggiyā puna ukkhipitabbo. Alabbhamānāya sāmaggiyā anāpatti sambhoge saṃvāse.
在此,诸比丘,有一位因对违犯不忏悔而被举罪的比丘还俗了。他后来又回来向诸比丘请求具足戒。对他应当这样说:“你会忏悔那个违犯吗?”如果他说“我会忏悔”,可以让他出家。如果他说“我不会忏悔”,不可让他出家。让他出家后,应当说:“你会忏悔那个违犯吗?”如果他说“我会忏悔”,可以给他具足戒。如果他说“我不会忏悔”,不可给他具足戒。给他具足戒之后,应当说:“你会忏悔那个违犯吗?”如果他说“我会忏悔”,可以让他解罪。如果他说“我不会忏悔”,不可让他解罪。让他解罪后,应当说:“你忏悔那个违犯吧。”如果他忏悔了,这样是好的。如果他不忏悔,在可以取得和合的情况下,应当再次举他的罪。在无法取得和合的情况下,他仍可以共同受用与共住,这无犯。
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu āpattiyā appaṭikamme ukkhittako vibbhamati. So puna paccāgantvā bhikkhū upasampadaṃ yācati. So evamassa vacanīyo – ‘‘paṭikarissasi taṃ āpatti’’nti? Sacāhaṃ paṭikarissāmīti, pabbājetabbo . Sacāhaṃ na paṭikarissāmīti, na pabbājetabbo. Pabbājetvā vattabbo – ‘‘paṭikarissasi taṃ āpatti’’nti? Sacāhaṃ paṭikarissāmīti, upasampādetabbo. Sacāhaṃ na paṭikarissāmīti, na upasampādetabbo. Upasampādetvā vattabbo – ‘‘paṭikarissasi taṃ āpatti’’nti? Sacāhaṃ paṭikarissāmīti, osāretabbo. Sacāhaṃ na paṭikarissāmīti, na osāretabbo. Osāretvā vattabbo – ‘‘paṭikarohi taṃ āpatti’’nti. Sace paṭikaroti, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭikaroti labbhamānāya sāmaggiyā puna ukkhipitabbo. Alabbhamānāya sāmaggiyā anāpatti sambhoge saṃvāse.
在此,诸比丘,有一位因不舍弃邪恶成见而被举罪的比丘还俗了。他后来又回来向诸比丘请求具足戒。对他应当这样说:“你会舍弃那个邪恶成见吗?”如果他说“我会舍弃”,可以让他出家。如果他说“我不会舍弃”,不可让他出家。让他出家后,应当说:“你会舍弃那个邪恶成见吗?”如果他说“我会舍弃”,可以给他具足戒。如果他说“我不会舍弃”,不可给他具足戒。给他具足戒之后,应当说:“你会舍弃那个邪恶成见吗?”如果他说“我会舍弃”,可以让他解罪。如果他说“我不会舍弃”,不可让他解罪。让他解罪后,应当说:“你舍弃那个邪恶成见吧。”如果他舍弃了,这样是好的。如果他不舍弃,在可以取得和合的情况下,应当再次举他的罪。在无法取得和合的情况下,他仍可以共同受用与共住,这无犯。
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissagge ukkhittako vibbhamati. So puna paccāgantvā bhikkhū upasampadaṃ yācati. So evamassa vacanīyo – ‘‘paṭinissajjissasi taṃ pāpikaṃ diṭṭhi’’nti? Sacāhaṃ paṭinissajjissāmīti, pabbājetabbo. Sacāhaṃ na paṭinissajjissāmīti, na pabbājetabbo. Pabbājetvā vattabbo – ‘‘paṭinissajjissasi taṃ pāpikaṃ diṭṭhi’’nti? Sacāhaṃ paṭinissajjissāmīti, upasampādetabbo. Sacāhaṃ na paṭinissajjissāmīti, na upasampādetabbo. Upasampādetvā vattabbo – ‘‘paṭinissajjissasi taṃ pāpikaṃ diṭṭhi’’nti? Sacāhaṃ paṭinissajjissāmīti, osāretabbo. Sacāhaṃ na paṭinissajjissāmīti, na osāretabbo. Osāretvā vattabbo – ‘‘paṭinissajjehi taṃ pāpikaṃ diṭṭhi’’nti. Sace paṭinissajjati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajjati, labbhamānāya sāmaggiyā puna ukkhipitabbo. Alabbhamānāya sāmaggiyā anāpatti sambhoge saṃvāseti.
131在律藏诸大典之中,能给精进者带来安乐;
也给那些恶欲的人带来惩治,同时策励具惭愧心的人。
这正是教法住世的承载,是遍知者、胜利者所行的领域;
它不为他人所共行,安稳,被善巧地制定,没有含糊不清之处。
在《犍度》《律分别》以及《附随》和《论母》中,
那些如实而行、善巧通达的人,能以正确的方式修习践行。
一个不懂得牛性的人,便无法看护好牛群;
同样,不了解戒律的人,又怎能守护得了律仪呢?
经与阿毗达摩被遗忘时,
若律不失坏,教法便仍住立。
因此,为了便于摄持,按次第说出摄颂。
我将依正当次第宣说,请听我所说。
事缘、因缘、罪、方法以及复述,
难以完全详述,应依方法了知。
菩提、王处树、阿阇波罗、娑婆主;
梵天神、阿喇喇、伍达咖、比丘及伍巴咖仙人。
憍陈如、跋波、跋提、摩诃男和阿说示;
耶舍与五十四人,他派遣他们到各方。
以魔众的三十事端,以及优楼频螺的三位结发苦行者;
火屋、大王、帝释天神和梵天神等等全部;
粪扫衣、莲池、石头以及峰顶石;
阎浮树、芒果树与阿摩勒,还有波利普树也取来。
愿破裂,愿照耀,也愿熄灭,迦叶!
沉没者、火盆、云,伽耶、杖与摩揭陀人。
优波帝须与拘利陀,这两位知名的尊者出家了;
穿着不整、被驱逐,那婆罗门瘦弱又粗糙。
一群年轻人在行不当之行,放纵口腹之欲;
与愚痴者度雨安居,十年依止。
行为不如法、不应摈出,愚痴者、止息、五与六;
还有另一个裸体者,以及被夺衣的结发外道释迦族人。
在摩揭陀国有五种灾难,还有一位国王,以及央掘摩罗(者);
摩揭陀人准许了,牢狱、书写与被鞭打者。
相、负债者、奴隶、理发师优波离、蛇,
有信心家族者、障碍者、水肿病者,
在这事上,童子学处,他们如何安住呢?
所有口对亲教师,不调伏者是障碍。
黄门、贼住者、蛇,以及弑母弑父者,
杀阿拉汉、分裂比丘尼僧、出佛身血,还有两性特征者,
无亲教师由僧团受戒、一群黄门得戒者,
无衣、那两者,以及即使请求也不得的那三种人。
手、脚、手脚,耳、鼻,及那两者。
手指不全、筋腱有缺陷者,蛇头形者、佝偻者和侏儒。
颈上长瘤者,以及身有烙印、鞭痕、书字、象皮病者。
污染恶众者,以及独眼者、手残者,也是如此。
跛脚的、半身不遂的,以及行走威仪中断者,
老衰、盲、哑、聋者,以及其中又盲又哑者。
所说的又盲又聋者,以及又哑又聋者;
又盲又哑又聋者,以及无惭者的依止。
应共住如此长久的时间,由请求者所具的特征;
“让他来”,他们争论着,乃同一位亲教师座下的迦叶。
可见那些受了具足戒的人,被疾病所折磨;
未受教导者不知所措,教诫应当场直接给予。
僧团中也有那些愚人,未被认可却凑在一处;
让他去救拔那具足戒,依止独住,三(种)。
Vinayamhi mahatthesu, pesalānaṃ sukhāvahe; Niggahānañca pāpicche, lajjīnaṃ paggahesu ca. Sāsanādhāraṇe ceva, sabbaññujinagocare; Anaññavisaye kheme, supaññatte asaṃsaye. Khandhake vinaye ceva, parivāre ca mātike; Yathātthakārī kusalo, paṭipajjati yoniso. Yo gavaṃ na vijānāti, na so rakkhati gogaṇaṃ; Evaṃ sīlaṃ ajānanto, kiṃ so rakkheyya saṃvaraṃ. Pamuṭṭhamhi ca suttante, abhidhamme ca tāvade; Vinaye avinaṭṭhamhi, puna tiṭṭhati sāsanaṃ. Tasmā saṅgāhaṇāhetuṃ , uddānaṃ anupubbaso; Pavakkhāmi yathāñāyaṃ, suṇātha mama bhāsato. Vatthu nidānaṃ āpatti, nayā peyyālameva ca; Dukkaraṃ taṃ asesetuṃ, nayato taṃ vijānathāti. Bodhi rājāyatanañca, ajapālo sahampati; Brahmā āḷāro udako, bhikkhu ca upako isi. Koṇḍañño vappo bhaddiyo, mahānāmo ca assaji; Yaso cattāro paññāsa, sabbe pesesi so disā. Vatthu mārehi tiṃsā ca, uruvelaṃ tayo jaṭī; Agyāgāraṃ mahārājā, sakko brahmā ca kevalā. Paṃsukūlaṃ pokkharaṇī, silā ca kakudho silā; Jambu ambo ca āmalo, pāripupphañca āhari. Phāliyantu ujjalantu, vijjhāyantu ca kassapa; Nimujjanti mukhī megho, gayā laṭṭhi ca māgadho. Upatisso kolito ca, abhiññātā ca pabbajuṃ; Dunnivatthā paṇāmanā, kiso lūkho ca brāhmaṇo. Anācāraṃ ācarati, udaraṃ māṇavo gaṇo; Vassaṃ bālehi pakkanto, dasa vassāni nissayo. Na vattanti paṇāmetuṃ, bālā passaddhi pañca cha; Yo so añño ca naggo ca, acchinnajaṭilasākiyo. Magadhesu pañcābādhā, eko rājā ca aṅguli; Māgadho ca anuññāsi, kārā likhi kasāhato. Lakkhaṇā iṇā dāso ca, bhaṇḍuko upāli ahi; Saddhaṃ kulaṃ kaṇṭako ca, āhundarikameva ca. Vatthumhi dārako sikkhā, viharanti ca kiṃ nu kho; Sabbaṃ mukhaṃ upajjhāye, apalāḷana kaṇṭako. Paṇḍako theyyapakkanto, ahi ca mātarī pitā; Arahantabhikkhunībhedā, ruhirena ca byañjanaṃ. Anupajjhāyasaṅghena, gaṇapaṇḍakapattako; Acīvaraṃ tadubhayaṃ, yācitenapi ye tayo. Hatthā pādā hatthapādā, kaṇṇā nāsā tadūbhayaṃ; Aṅguliaḷakaṇḍaraṃ, phaṇaṃ khujjañca vāmanaṃ. Galagaṇḍī lakkhaṇā ceva, kasā likhitasīpadī; Pāpaparisadūsī ca, kāṇaṃ kuṇi tatheva ca. Khañjaṃ pakkhahatañceva, sacchinnairiyāpathaṃ; Jarāndhamūgabadhiraṃ, andhamūgañca yaṃ tahiṃ. Andhabadhiraṃ yaṃ vuttaṃ, mūgabadhirameva ca; Andhamūgabadhirañca, alajjīnañca nissayaṃ. Vatthabbañca tathāddhānaṃ, yācamānena lakkhaṇā ; Āgacchatu vivadanti, ekupajjhāyena kassapo. Dissanti upasampannā, ābādhehi ca pīḷitā; Ananusiṭṭhā vitthenti, tattheva anusāsanā. Saṅghepi ca atho bālā, asammatā ca ekato; Ullumpatupasampadā, nissayo ekako tayoti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
事件
佛陀初成正觉,在菩提树下体验解脱之乐,并深入观察十二缘起的顺逆过程,了知苦的集起与灭尽。在面临是否说法的犹豫时,娑婆主梵天神三度恳切劝请,佛陀以佛眼观察世间,见众生根器不同,最终出于大悲心决定宣说教法。他找到最初的五比丘,在鹿野苑为其初转法轮,建立了佛法僧三宝具足的僧团,并由此展开了僧团戒律与制度的制定。
经文摘要
佛陀成道→观察缘起与接受劝请→为五比丘说法并建立僧团→随因缘制定戒律与羯磨程序。
中心思想(白话 + 重点拆解)
佛陀发现了一个颠覆常识的生命操作规律,并决定为世间打开这扇门。
1. 背景:佛陀在菩提树下悟到了什么?
他不是在思考宇宙的起源,而是精准地发现了人为什么会有烦恼和痛苦,以及如何彻底熄灭它。他发现这一切都遵循一个铁律,经文里他反复念叨:
> “以无明为缘而有行……以生为缘而有老死、愁、悲、苦、忧、恼生起——如是,此整个苦蕴集起……以无明灭而行灭……以生灭而老死、愁、悲、苦、忧、恼灭——如是,此整个苦蕴灭。”
→ 拆开看: 这不是哲学玄谈,而是一张清晰的“系统运作图”。所有的痛苦(老死、愁悲)都有一个产生的链条,起点就是“无明”(看不清真相)。反过来,只要切断这条链的起点,整个苦的系统就崩塌了。这就是佛陀成道的核心发现:解脱是有方法的,而且是可验证的。
2. 核心:为什么佛陀一开始不想说,后来又决定说了?
他自己觉得这玩意儿太深奥了,人们只喜欢抓取欲望,对这种反直觉的“熄灭”操作,根本听不懂,说了也是白费力气。这是很真实的心理,就像一个顶级科学家完全超越了时代,觉得跟大众解释他的理论是徒劳的。转折点在梵天劝请,佛陀用佛眼一看,发现众生就像水池里的莲花:
> “一些青莲、红莲或白莲生于水中、长于水中,出离水面而立,不为水所染污。”
→ 拆开看: 这个比喻极其精妙。它说明人不是都浑浑噩噩,确实有一部分人(少尘垢者)灵性已经准备好了,像莲花一样可以从污泥里冒出头来,只需要最后的点拨就能开花。正是因为看到了这些“能被教化的莲花”,佛陀才从“懒得说”的沉默,转向了“为你们说”的悲心。佛陀说法,不是因为他要创造一个普度众生的宗教,而是他看到了具体的、能被帮助的人。这才是这次劝请的真正意义。
→ 一句话要旨: 佛陀基于对苦与苦灭机制的彻底洞察,因见到世间仍有可救度的众生,从而开启了他的教法生涯。
关键术语锚
- paṭicca-samuppāda → 缘起/缘起:本文反复出现的核心操作。不是“因果报应”那么简单,而是“因为有这个,所以有那个”的条件关系链。易错为宿命论,但它是动态的、可切断的流转与还灭法则。
- saṅkhārā → 行:在缘起“无明缘行”里指能造业、推动生死的意志性力量(业行),在“一切行灭”里则泛指一切被造作的有为法。一词多义,需根据上下文区分。
- taṇhā → 贪爱/渴爱:痛苦链条的核心驱动。佛说众生“乐著于执着”,这个词强调的不是一般的喜欢,而是一种对存在的极度饥渴和粘着,像在沙漠里渴求水一样,是抓取背后的根本动力。
- āsava → 漏/烦恼:佛陀自称已“断尽诸漏”,指的是从眼耳鼻舌身意六根深处泄漏出来的根本烦恼,像漏水一样染污水流,不是普通的粗重烦恼。
- saraṇa → 归依/庇护所:多波富沙和跋利迦“归依”佛与法,这不是信佛求保佑,而是字面意思的“找一个安全的庇护”,意味着他们认可佛与法是真能让人脱离苦海的保护所。