1. 大篇·24. 应授具足戒六法
1. 大篇 · 131 段
24. 应授具足戒六法巴利
24. Upasampādetabbachakkaṃ
85 诸比丘,具备六支的比丘,不应给予具足戒,不应给予依止,不应照顾沙弥。他不具备无学的戒蕴,不具备无学的定蕴,不具备无学的慧蕴,不具备无学的解脱蕴,不具备无学的解脱知见蕴,且不足十腊——诸比丘,具备这六支的比丘,就不应给予具足戒,不应给予依止,不应照顾沙弥。巴利 注疏 2
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo . Na asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, na asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, na asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, na asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, na asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti, ūnadasavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
诸比丘,具备六支的比丘,可以给予具足戒,可以给予依止,可以照顾沙弥。他具备无学的戒蕴,具备无学的定蕴,具备无学的慧蕴,具备无学的解脱蕴,具备无学的解脱知见蕴,且满十腊或多于十腊——诸比丘,具备这六支的比丘,就可以给予具足戒,可以给予依止,可以照顾沙弥。巴利
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti, dasavasso vā hoti atirekadasavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
诸比丘,另外,如果比丘具备另外这六支,则不应给予具足戒,不应给予依止,不应照顾沙弥。他自己不具备无学的戒蕴,也不劝使他人安住于无学的戒蕴;他自己不具备无学的定蕴,也不劝使他人安住于无学的定蕴;他自己不具备无学的慧蕴,也不劝使他人安住于无学的慧蕴;他自己不具备无学的解脱蕴,也不劝使他人安住于无学的解脱蕴;他自己不具备无学的解脱知见蕴,也不劝使他人安住于无学的解脱知见蕴;而且他不足十腊——诸比丘,具备这六支的比丘,就不应给予具足戒,不应给予依止,不应照顾沙弥。巴利
‘‘Aparehipi, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Attanā na asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, na paraṃ asekkhe sīlakkhandhe samādapetā; attanā na asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, na paraṃ asekkhe samādhikkhandhe samādapetā; attanā na asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, na paraṃ asekkhe paññākkhandhe samādapetā; attanā na asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, na paraṃ asekkhe vimuttikkhandhe samādapetā; attanā na asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti, na paraṃ asekkhe vimuttiñāṇadassanakkhandhe samādapetā; ūnadasavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
“诸比丘,具备六种条件的比丘,可以为人授具足戒,可以给予依止,可以接受沙弥侍奉。他自己已经具备了无学的戒蕴,也能引导他人具备无学的戒蕴;他自己已经具备了无学的定蕴,也能引导他人具备无学的定蕴;他自己已经具备了无学的慧蕴,也能引导他人具备无学的慧蕴;他自己已经具备了无学的解脱蕴,也能引导他人具备无学的解脱蕴;他自己已经具备了无学的解脱知见蕴,也能引导他人具备无学的解脱知见蕴;并且他的戒腊达到十年或超过十年。诸比丘,具备这六种条件的比丘,可以为人授具足戒,可以给予依止,可以接受沙弥侍奉。”巴利
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Attanā asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, paraṃ asekkhe sīlakkhandhe samādapetā attanā asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, paraṃ asekkhe samādhikkhandhe samādapetā. Attanā asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, paraṃ asekkhe paññākkhandhe samādapetā. Attanā asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, paraṃ asekkhe vimuttikkhandhe samādapetā. Attanā asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti, paraṃ asekkhe vimuttiñāṇadassanakkhandhe samādapetā; dasavasso vā hoti atirekadasavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
“诸比丘,具备另外这六种条件的比丘,不可以为人授具足戒,不可以给予依止,不可以接受沙弥侍奉。他没有信心、没有惭、没有愧、懈怠、忘失正念、戒腊不足十年。诸比丘,具备这六种条件的比丘,不可以为人授具足戒,不可以给予依止,不可以接受沙弥侍奉。”巴利
‘‘Aparehipi, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti, kusīto hoti, muṭṭhassati hoti, ūnadasavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
“诸比丘,具备六种条件的比丘,可以为人授具足戒,可以给予依止,可以接受沙弥侍奉。他有信心、有惭、有愧、精进努力、正念现前、戒腊达到十年或超过十年。诸比丘,具备这六种条件的比丘,可以为人授具足戒,可以给予依止,可以接受沙弥侍奉。”巴利
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ , nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Saddho hoti, hirimā hoti, ottappī hoti, āraddhavīriyo hoti, upaṭṭhitassati hoti, dasavasso vā hoti atirekadasavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
“诸比丘,具备另外这六种条件的比丘,不可以为人授具足戒,不可以给予依止,不可以接受沙弥侍奉:他在增上戒方面,戒行有缺失;在增上行方面,行仪有缺失;在增上见方面,见解有缺失;少闻、智慧不足、戒腊不满十年。诸比丘,具备这六种条件的比丘,不可以为人授具足戒,不可以给予依止,不可以接受沙弥侍奉。”巴利
‘‘Aparehipi, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Adhisīle sīlavipanno hoti, ajjhācāre ācāravipanno hoti, atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti, appassuto hoti, duppañño hoti, ūnadasavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
诸比丘,具备六种条件的比丘,可以为人授具足戒,可以给予依止,可以接受沙弥侍奉。他在增上戒上戒行没有缺失,在增上行上行仪没有缺失,在增上见上见解没有缺失,多闻、有智慧、戒腊达到十年或超过十年。诸比丘,具备这六种条件的比丘,可以为人授具足戒,可以给予依止,可以接受沙弥侍奉。巴利
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Na adhisīle sīlavipanno hoti, na ajjhācāre ācāravipanno hoti, na atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti, bahussuto hoti, paññavā hoti, dasavasso vā hoti atirekadasavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
“诸比丘,具备另外这六种条件的比丘,不可以为人授具足戒,不可以给予依止,不可以接受沙弥侍奉。他没有能力亲自照顾或安排人照顾生病的弟子或同住者;没有能力使对梵行不欢喜的人息除不欢喜,或使人被息除;没有能力依法去除生起的追悔;不知道罪;不知道出罪的方法;戒腊不足十年。诸比丘,具备这六种条件的比丘,不可以为人授具足戒,不可以给予依止,不可以接受沙弥侍奉。”巴利
‘‘Aparehipi, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Na paṭibalo hoti antevāsiṃ vā saddhivihāriṃ vā gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā, anabhirataṃ vūpakāsetuṃ vā vūpakāsāpetuṃ vā, uppannaṃ kukkuccaṃ dhammato vinodetuṃ, āpattiṃ na jānāti, āpattiyā vuṭṭhānaṃ na jānāti, ūnadasavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
“诸比丘,具备六种条件的比丘,可以为人授具足戒,可以给予依止,可以接受沙弥侍奉。他有能力亲自照顾或安排人照顾生病的弟子或同住者;有能力使对梵行不欢喜的人息除不欢喜,或使人被息除;有能力依法去除生起的追悔;知道罪;知道出罪的方法;戒腊达到十年或超过十年。诸比丘,具备这六种条件的比丘,可以为人授具足戒,可以给予依止,可以接受沙弥侍奉。”巴利
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Paṭibalo hoti antevāsiṃ vā saddhivihāriṃ vā gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā, anabhirataṃ vūpakāsetuṃ vā vūpakāsāpetuṃ vā, uppannaṃ kukkuccaṃ dhammato vinodetuṃ, āpattiṃ jānāti, āpattiyā vuṭṭhānaṃ jānāti, dasavasso vā hoti atirekadasavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
“诸比丘,具备另外这六种条件的比丘,不可以为人授具足戒,不可以给予依止,不可以接受沙弥侍奉。他没有能力在增上善行学处上教导弟子或同住者,没有能力在初梵行学处上加以训导,没有能力教导阿毗达摩,没有能力教导阿毗律,没有能力依法辨析已生起的邪见;戒腊不足十年。诸比丘,具备这六种条件的比丘,不可以为人授具足戒,不可以给予依止,不可以接受沙弥侍奉。”巴利
‘‘Aparehipi , bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Na paṭibalo hoti antevāsiṃ vā saddhivihāriṃ vā abhisamācārikāya sikkhāya sikkhāpetuṃ, ādibrahmacariyakāya sikkhāya vinetuṃ, abhidhamme vinetuṃ , abhivinaye vinetuṃ, uppannaṃ diṭṭhigataṃ dhammato vivecetuṃ, ūnadasavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
“诸比丘,一个比丘如果具备六种条件,就可以为人授具足戒,可以给予依止,可以照顾沙弥。他能够教导弟子或共住者关于行持的学处,能够以初梵行的学处训练他们;能够教导阿毗达摩,能够教导阿毗律;能够如法地辨析已生起的邪见;他有十个戒腊,或者超过十个戒腊——诸比丘,一个比丘具备这六种条件,就可以为人授具足戒,可以给予依止,可以照顾沙弥。”巴利
‘‘Chahi , bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Paṭibalo hoti antevāsiṃ vā saddhivihāriṃ vā abhisamācārikāya sikkhāya sikkhāpetuṃ ādibrahmacariyakāya sikkhāya vinetuṃ, abhidhamme vinetuṃ, abhivinaye vinetuṃ, uppannaṃ diṭṭhigataṃ dhammato vivecetuṃ, dasavasso vā hoti atirekadasavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
“诸比丘,另外,一个比丘如果具备六种条件,就不可以为人授具足戒,不可以做依止师,不可以接受沙弥。他不了解什么是犯戒,不了解什么是不犯戒,不了解什么是轻戒,不了解什么是重戒,而且他对两部巴帝摩卡在经文和注释层面,没有好好地学习、没有好好地分别、没有好好地掌握、没有好好地判定,他的戒腊不足十年——诸比丘,一个比丘就是具备了这六种条件,就不可以为人授具足戒,不可以做依止师,不可以接受沙弥。”巴利
‘‘Aparehipi, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Āpattiṃ na jānāti, anāpattiṃ na jānāti, lahukaṃ āpattiṃ na jānāti, garukaṃ āpattiṃ na jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena na svāgatāni honti na suvibhattāni na suppavattīni na suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, ūnadasavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
“诸比丘,一个比丘如果具备六种条件,就可以为人授具足戒,可以做依止师,可以接受沙弥。他了解什么是犯戒,了解什么是不犯戒,了解什么是轻戒,了解什么是重戒,而且他对两部巴帝摩卡在经文和注释层面,都好好地学习了、好好地分别了、好好地掌握了、好好地判定了,他有十个戒腊,或者超过十个戒腊——诸比丘,一个比丘就是具备了这六种条件,才可以为人授具足戒,才可以做依止师,才可以接受沙弥。”巴利
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo , sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Āpattiṃ jānāti , anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, dasavasso vā hoti atirekadasavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo’’ti.
25. 外道先前论巴利
25. Aññatitthiyapubbakathā
86 那时候,有一个之前是外道出身的人,在被他自己的亲教师以符合法义的话教导时,却把亲教师的话当成攻击,结果跑回了他原来那个外道团体去了。后来他又回来,向诸比丘请求受具足戒。诸比丘就把这件事报告给了世尊。世尊说:“诸比丘,如果一个之前是外道出身的人,被他的亲教师以符合法义的话教导时,却把亲教师的话当成攻击,并跑回了那个外道团体,那么他再回来就不应该给他受具足戒。至于其他之前是外道出身的人,如果希望在这个法、律中出家,希望受具足戒,那么应该给他四个月的别住期。诸比丘,应该这样给:先让他剃掉须发,穿上袈裟衣,把上衣搭在一肩,然后让他顶礼诸比丘的脚,让他蹲坐下来,让他合掌,然后应该告诉他要这样说:‘我皈依佛,我皈依法,我皈依僧;第二次,我皈依佛,第二次,我皈依法,第二次,我皈依僧;第三次,我皈依佛,第三次,我皈依法,第三次,我皈依僧。’”巴利 注疏 5
Tena kho pana samayena yo so aññatitthiyapubbo pajjhāyena sahadhammikaṃ vuccamāno upajjhāyassa vādaṃ āropetvā taṃyeva titthāyatanaṃ saṅkami. So puna paccāgantvā bhikkhū upasampadaṃ yāci. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Yo so, bhikkhave, aññatitthiyapubbo upajjhāyena sahadhammikaṃ vuccamāno upajjhāyassa vādaṃ āropetvā taṃyeva titthāyatanaṃ saṅkanto, so āgato na upasampādetabbo. Yo so, bhikkhave, aññopi aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, tassa cattāro māse parivāso dātabbo. Evañca pana, bhikkhave, dātabbo – paṭhamaṃ kesamassuṃ ohārāpetvā kāsāyāni vatthāni acchādāpetvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ kārāpetvā bhikkhūnaṃ pāde vandāpetvā ukkuṭikaṃ nisīdāpetvā añjaliṃ paggaṇhāpetvā evaṃ vadehīti vattabbo – ‘‘buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi; dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi; tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmī’’ti.
“诸比丘,那位以前是外道出身的人,应当这样:去到僧团那里,把上衣搭在一肩,顶礼诸比丘的脚,蹲坐下来,合掌,然后应该这样对他说:‘尊者,我以前是外道出身,希望在这个法、律中受具足戒。所以,尊者,我向僧团请求四个月的别住期。’这样请求第二次。这样请求第三次。然后,应该由一位贤能、有能力的比丘来向僧团宣告:”巴利
Tena, bhikkhave, aññatitthiyapubbena saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘‘ahaṃ, bhante, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhāmi upasampadaṃ. Sohaṃ, bhante, saṅghaṃ cattāro māse parivāsaṃ yācāmī’’ti. Dutiyampi yācitabbo. Tatiyampi yācitabbo. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
“‘尊者们,请僧团听我说。这位名叫某某的人,以前是外道出身,希望在这个法、律中受具足戒。他正向僧团请求四个月的别住期。如果僧团认为时机合适,僧团可以给予这位名叫某某的、以前是外道出身的人四个月的别住期。这是动议。’”巴利
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati upasampadaṃ. So saṅghaṃ cattāro māse parivāsaṃ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ saṅgho itthannāmassa aññatitthiyapubbassa cattāro māse parivāsaṃ dadeyya. Esā ñatti.
“‘尊者们,请僧团听我说。这位名叫某某的人,以前是外道出身,希望在这个法、律中受具足戒。他正向僧团请求四个月的别住期。僧团给予这位名叫某某的、以前是外道出身的人四个月的别住期。哪位尊者同意给予这位名叫某某的、以前是外道出身的人四个月的别住期,请保持沉默;哪位尊者不同意,请说出来。’”巴利
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati upasampadaṃ. So saṅghaṃ cattāro māse parivāsaṃ yācati. Saṅgho itthannāmassa aññatitthiyapubbassa cattāro māse parivāsaṃ deti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa aññatitthiyapubbassa cattāro māse parivāsassa dānaṃ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“‘僧团已经给予这位名叫某某的、以前是外道出身的人四个月的别住期了。僧团同意,因此保持沉默。我这样记录这件事。’”巴利
‘‘Dinno saṅghena itthannāmassa aññatitthiyapubbassa cattāro māse parivāso. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
87 诸比丘,一个之前是其他外道的人,像这样就是合适的,像这样就是不合适的。那么,诸比丘,一个之前是其他外道的人,怎样是不合适的呢?诸比丘,在此,一个之前是其他外道的人,过早地进入村庄,或过午才返回。诸比丘,这样,这个之前是其他外道的人就是不合适的。巴利 注疏 3
‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyapubbo ārādhako hoti, evaṃ anārādhako. Kathañca, bhikkhave, aññatitthiyapubbo anārādhako hoti? Idha, bhikkhave, aññatitthiyapubbo atikālena gāmaṃ pavisati, atidivā paṭikkamati. Evampi, bhikkhave, aññatitthiyapubbo anārādhako hoti.
再者,诸比丘,一个之前是其他外道的人,其行境包括妓女,或行境包括寡妇,或行境包括成年未婚女子,或行境包括黄门,或行境包括比丘尼。诸比丘,这样,这个之前是其他外道的人就是不合适的。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, aññatitthiyapubbo vesiyāgocaro vā hoti, vidhavāgocaro vā hoti, thullakumārikāgocaro vā hoti, paṇḍakagocaro vā hoti, bhikkhunigocaro vā hoti. Evampi, bhikkhave, aññatitthiyapubbo anārādhako hoti.
再者,诸比丘,一个先前是外道的人,对于同梵行者们那些或大或小的事务,他不擅长、怠惰,不具备适当的方法审察,不能去做,也不能安排。诸比丘,这样,先前是外道的人就是不合适的。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, aññatitthiyapubbo yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni karaṇīyāni, tattha na dakkho hoti, na analaso, na tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgato, na alaṃ kātuṃ, na alaṃ saṃvidhātuṃ. Evampi, bhikkhave, aññatitthiyapubbo anārādhako hoti.
再者,诸比丘,一个之前是其他外道的人,在诵习、遍问、增上戒、增上心、增上慧方面,没有强烈的热忱。诸比丘,这样,这个之前是其他外道的人就是不合适的。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, aññatitthiyapubbo na tibbacchando hoti uddese, paripucchāya, adhisīle, adhicitte, adhipaññāya. Evampi, bhikkhave, aññatitthiyapubbo anārādhako hoti.
再者,诸比丘,一个之前是其他外道的人,当他之前投靠的那个外道团体的导师、其见解、其堪忍、其喜好、其执受,被说坏话时,他生气、不高兴、不满意;而若佛、或法、或僧被说坏话时,他却高兴、兴奋、满意。或者,当他之前投靠的那个外道团体的导师、其见解、其堪忍、其喜好、其执受,被说好话时,他高兴、兴奋、满意;而若佛、或法、或僧被说好话时,他却生气、不高兴、不满意。诸比丘,这是对于之前是其他外道的人,在其不合适的方面,一个强烈的、属于其外道团体的标志。诸比丘,确实,这样,一个之前是其他外道的人就是不合适的。诸比丘,像这样不合适的、之前是其他外道的人来了,不应该给予他具足戒。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, aññatitthiyapubbo yassa titthāyatanā saṅkanto hoti, tassa satthuno tassa diṭṭhiyā tassa khantiyā tassa ruciyā tassa ādāyassa avaṇṇe bhaññamāne kupito hoti anattamano anabhiraddho, buddhassa vā dhammassa vā saṅghassa vā avaṇṇe bhaññamāne attamano hoti udaggo abhiraddho. Yassa vā pana titthāyatanā saṅkanto hoti, tassa satthuno tassa diṭṭhiyā tassa khantiyā tassa ruciyā tassa ādāyassa vaṇṇe bhaññamāne attamano hoti udaggo abhiraddho, buddhassa vā dhammassa vā saṅghassa vā vaṇṇe bhaññamāne kupito hoti anattamano anabhiraddho. Idaṃ, bhikkhave, saṅghātanikaṃ aññatitthiyapubbassa anārādhanīyasmiṃ. Evampi kho, bhikkhave, aññatitthiyapubbo anārādhako hoti. Evaṃ anārādhako kho, bhikkhave, aññatitthiyapubbo āgato na upasampādetabbo.
那么,诸比丘,一个之前是其他外道的人,怎样才是合适的呢?诸比丘,在此,一个之前是其他外道的人,不会过早地进入村庄,也不会过午才返回。诸比丘,这样,这个之前是其他外道的人就是合适的。巴利
‘‘Kathañca, bhikkhave, aññatitthiyapubbo ārādhako hoti? Idha, bhikkhave, aññatitthiyapubbo nātikālena gāmaṃ pavisati nātidivā paṭikkamati. Evampi, bhikkhave, aññatitthiyapubbo ārādhako hoti.
再者,诸比丘,一个之前是其他外道的人,其行境不包括妓女,行境不包括寡妇,行境不包括成年未婚女子,行境不包括黄门,行境不包括比丘尼。诸比丘,这样,这个之前是其他外道的人就是合适的。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, aññatitthiyapubbo na vesiyāgocaro hoti, na vidhavāgocaro hoti, na thullakumārikāgocaro hoti, na paṇḍakagocaro hoti, na bhikkhunigocaro hoti. Evampi, bhikkhave, aññatitthiyapubbo ārādhako hoti.
再者,诸比丘,一个之前是其他外道的人,对于同梵行者们应做的种种大小事务,都能善巧胜任、精勤不懈,善于审察做好这些事的适当方法;他有能力去做,也有能力安排。诸比丘,这样,这个之前是其他外道的人就是合适的。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, aññatitthiyapubbo yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni karaṇīyāni, tattha dakkho hoti, analaso, tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgato, alaṃ kātuṃ, alaṃ saṃvidhātuṃ. Evampi, bhikkhave, aññatitthiyapubbo ārādhako hoti.
再者,诸比丘,如果一位先前是外道的人,对于诵习、请问、增上戒、增上心、增上慧有强烈的热忱。诸比丘,这样,先前是外道的人就是合适的。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave , aññatitthiyapubbo tibbacchando hoti uddese, paripucchāya, adhisīle, adhicitte, adhipaññāya. Evampi, bhikkhave, aññatitthiyapubbo ārādhako hoti.
诸比丘,再者,若有人先前是外道,那么对那他所转离的宗派立场,当该宗派的导师、见解、容忍、喜好、执取受到批评时,他就感到满意、喜悦、极为欢喜;而当佛、法或僧受到批评时,他就感到恼怒、不满、不欢喜。反之,对那他所转离的宗派立场,当该宗派的导师、见解、容忍、喜好、执取受到赞扬时,他就感到恼怒、不满、不欢喜;而当佛、法或僧受到赞扬时,他就感到满意、喜悦、极为欢喜。诸比丘,这就是先前是外道者在可被接受方面的凝聚性标志。诸比丘,即使如此,先前是外道的人也是能被接受的。诸比丘,先前是外道的人若这样能被接受,来了之后,就应给予他具足戒。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, aññatitthiyapubbo yassa titthāyatanā saṅkanto hoti, tassa satthuno tassa diṭṭhiyā tassa khantiyā tassa ruciyā tassa ādāyassa avaṇṇe bhaññamāne attamano hoti udaggo abhiraddho, buddhassa vā dhammassa vā saṅghassa vā avaṇṇe bhaññamāne kupito hoti anattamano anabhiraddho. Yassa vā pana titthāyatanā saṅkanto hoti, tassa satthuno tassa diṭṭhiyā tassa khantiyā tassa ruciyā tassa ādāyassa vaṇṇe bhaññamāne kupito hoti anattamano anabhiraddho, buddhassa vā dhammassa vā saṅghassa vā vaṇṇe bhaññamāne attamano hoti udaggo abhiraddho. Idaṃ, bhikkhave, saṅghātanikaṃ aññatitthiyapubbassa ārādhanīyasmiṃ. Evampi kho, bhikkhave, aññatitthiyapubbo ārādhako hoti. Evaṃ ārādhako kho, bhikkhave, aññatitthiyapubbo āgato upasampādetabbo.
诸比丘,若前来的人先前是外道,且赤身裸体,应当为他向亲教师处求取衣服。若他披着长发前来,应当禀告僧团,为他举行剃发之事。诸比丘,那些拜火、结发的外道,来了就应当给予具足戒,不必给他们别住。这是什么缘故?诸比丘,因为他们是业论者、行为论者。诸比丘,若前来的人先前是外道,而出身释迦族,他来了就应当给予具足戒,不必给他别住。诸比丘,我将这份特殊的优待给予我的亲属们。巴利
‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyapubbo naggo āgacchati, upajjhāyamūlakaṃ cīvaraṃ pariyesitabbaṃ. Sace acchinnakeso āgacchati, saṅgho apaloketabbo bhaṇḍukammāya. Ye te, bhikkhave, aggikā jaṭilakā, te āgatā upasampādetabbā, na tesaṃ parivāso dātabbo. Taṃ kissa hetu? Kammavādino ete, bhikkhave, kiriyavādino. Sace, bhikkhave, jātiyā sākiyo aññatitthiyapubbo āgacchati , so āgato upasampādetabbo, na tassa parivāso dātabbo. Imāhaṃ, bhikkhave, ñātīnaṃ āveṇikaṃ parihāraṃ dammī’’ti.
26. 五障碍事巴利
26. Pañcābādhavatthu
88 那时,在摩揭陀国,有五种疾病盛行:麻风、疮、癣、肺痨和癫痫。染上这五种病的人们,就去拜访耆婆童子医,对他这样说:“老师,请您为我们治疗吧。” “诸位贤者,我事务繁多,有很多事要做;我要侍奉摩揭陀国频婆娑罗,以及后宫和以佛为首的比丘僧团;我没有能力治疗。” “老师,所有财产都给您,我们也做您的仆人;老师,请您为我们治疗吧。” “诸位贤者,我事务繁多,有很多事要做;我要侍奉摩揭陀国频婆娑罗,以及后宫和以佛为首的比丘僧团;我没有能力治疗。” 那时,这些人心里想道:“这些释迦子的沙门们,习性安乐,行为安乐,吃了美味的食物后,睡在不受风侵袭的床铺上。我们何不在释迦子的沙门们中出家呢?在那里,诸比丘会照顾我们,而耆婆童子医也会为我们治疗。” 于是,这些人就去拜访诸比丘,请求出家。那些比丘们就让他们出家,并给予了具足戒。诸比丘就照顾他们,耆婆童子医也给予治疗。那时,诸比丘因为要照顾许多生病的比丘,所以经常乞求,经常讨要,说:“请给病比丘的食物,请给照顾病者比丘的食物,请给病比丘的药。” 而耆婆童子医,也因为治疗许多生病的比丘,疏忽了某件国王的事务。巴利 注疏 5
Tena kho pana samayena magadhesu pañca ābādhā ussannā honti – kuṭṭhaṃ, gaṇḍo, kilāso, soso, apamāro. Manussā pañcahi ābādhehi phuṭṭhā jīvakaṃ komārabhaccaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadanti – ‘‘sādhu no, ācariya, tikicchāhī’’ti. ‘‘Ahaṃ khvayyo, bahukicco bahukaraṇīyo; rājā ca me māgadho seniyo bimbisāro upaṭṭhātabbo itthāgārañca buddhappamukho ca bhikkhusaṅgho; nāhaṃ sakkomi tikicchitu’’nti. ‘‘Sabbaṃ sāpateyyañca te, ācariya, hotu; mayañca te dāsā; sādhu, no, ācariya, tikicchāhī’’ti. ‘‘Ahaṃ khvayyo, bahukicco bahukaraṇīyo rājā ca me māgadho seniyo bimbisāro upaṭṭhātabbo itthāgārañca buddhappamukho ca bhikkhusaṅgho; nāhaṃ sakkomi tikicchitu’’nti. Atha kho tesaṃ manussānaṃ etadahosi – ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā sukhasīlā sukhasamācārā, subhojanāni bhuñjitvā nivātesu sayanesu sayanti. Yaṃnūna mayaṃ samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyyāma. Tattha bhikkhū ceva upaṭṭhahissanti, jīvako ca komārabhacco tikicchissatī’’ti . Atha kho te manussā bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāciṃsu. Te bhikkhū pabbājesuṃ, upasampādesuṃ. Te bhikkhū ceva upaṭṭhahiṃsu jīvako ca komārabhacco tikicchi. Tena kho pana samayena bhikkhū bahū gilāne bhikkhū upaṭṭhahantā yācanabahulā viññattibahulā viharanti – gilānabhattaṃ detha, gilānupaṭṭhākabhattaṃ detha, gilānabhesajjaṃ dethāti. Jīvakopi komārabhacco bahū gilāne bhikkhū tikicchanto aññataraṃ rājakiccaṃ parihāpesi.
89 有一位染上五种疾病的人,去见耆婆童子医,对他这样说:“老师,请您为我治疗吧。” “贤者,我事务繁多,有很多事要做;我要侍奉摩揭陀国频婆娑罗,以及后宫和以佛为首的比丘僧团;我没有能力治疗。” “老师,所有财产都给您,我也做您的仆人;老师,请您为我治疗吧。” “贤者,我事务繁多,有很多事要做;我要侍奉摩揭陀国频婆娑罗,以及后宫和以佛为首的比丘僧团;我没有能力治疗。” 那时,这个人心里想道:“这些释迦子的沙门们,习性安乐,行为安乐,吃了美味的食物后,睡在不受风侵袭的床铺上。我何不在释迦子的沙门们中出家呢?在那里,诸比丘会照顾我,而耆婆童子医也会为我治疗。等我病好了,我就逃离还俗。” 于是,这个人就去拜访诸比丘,请求出家。诸比丘就让他出家,并给予了具足戒。诸比丘就照顾他,耆婆童子医也给予治疗。他病好之后,就逃离还俗了。耆婆童子医看见这个人还俗了,看见之后,对这个人说:“贤者,你不是在诸比丘中出过家吗?” “是的,老师。” “贤者,你为什么要做这样的事呢?” 于是,这个人就把这件事的缘由告诉了耆婆童子医。耆婆童子医感到不满、责备、批评说:“为什么尊者们要允许一个染上五种疾病的人出家呢?” 于是,耆婆童子医就去到世尊那里,到了之后,礼敬世尊,然后坐在一边。坐在一边的耆婆童子医对世尊这样说:“尊者,愿尊者们不要允许染上五种疾病的人出家。” 于是,世尊用佛法开示教导、劝勉、激励、令耆婆童子医欢喜。然后,被世尊以佛法开示教导、劝勉、激励、令欢喜的耆婆童子医,从座而起,礼敬世尊,右绕之后离开了。于是,世尊借着这个因缘,这个机会,做了佛法开示后,对诸比丘宣布:“诸比丘,不应允许染上五种疾病的人出家。如果允许出家,犯恶作罪。”巴利 注疏 1
Aññataropi puriso pañcahi ābādhehi phuṭṭho jīvakaṃ komārabhaccaṃ upasaṅkamitvā etadavoca – ‘‘sādhu maṃ, ācariya, tikicchāhī’’ti. ‘‘Ahaṃ khvayyo, bahukicco, bahukaraṇīyo, rājā ca me māgadho seniyo bimbisāro upaṭṭhātabbo itthāgārañca buddhappamukho ca bhikkhusaṅgho; nāhaṃ sakkomi tikicchitu’’nti. ‘‘Sabbaṃ sāpateyyañca te, ācariya, hotu, ahañca te dāso; sādhu maṃ, ācariya, tikicchāhī’’ti. ‘‘Ahaṃ khvayyo, bahukicco bahukaraṇīyo, rājā ca me māgadho seniyo bimbisāro upaṭṭhātabbo itthāgārañca buddhappamukho ca bhikkhusaṅgho, nāhaṃ sakkomi tikicchitu’’nti. Atha kho tassa purisassa etadahosi – ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā sukhasīlā sukhasamācārā, subhojanāni bhuñjitvā nivātesu sayanesu sayanti. Yaṃnūnāhaṃ samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyyaṃ. Tattha bhikkhū ceva upaṭṭhahissanti, jīvako ca komārabhacco tikicchissati. Somhi arogo vibbhamissāmī’’ti . Atha kho so puriso bhikkhu upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci. Taṃ bhikkhū pabbājesuṃ, upasampādesuṃ. Taṃ bhikkhū ceva upaṭṭhahiṃsu, jīvako ca komārabhacco tikicchi. So arogo vibbhami. Addasā kho jīvako komārabhacco taṃ purisaṃ vibbhantaṃ, disvāna taṃ purisaṃ etadavoca – ‘‘nanu tvaṃ, ayyo, bhikkhūsu pabbajito ahosī’’ti? ‘‘Evaṃ, ācariyā’’ti. ‘‘Kissa pana tvaṃ, ayyo, evarūpamakāsī’’ti? Atha kho so puriso jīvakassa komārabhaccassa etamatthaṃ ārocesi. Jīvako komārabhacco ujjhāyati khiyyati vipāceti – ‘‘kathañhi nāma bhadantā pañcahi ābādhehi phuṭṭhaṃ pabbājessantī’’ti. Atha kho jīvako komārabhacco yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho jīvako komārabhacco bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhu, bhante, ayyā pañcahi ābādhehi phuṭṭhaṃ na pabbājeyyu’’nti. Atha kho bhagavā jīvakaṃ komārabhaccaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho jīvako komārabhacco bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, pañcahi ābādhehi phuṭṭho pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
27. 王兵事巴利
27. Rājabhaṭavatthu
90 那时,摩揭陀国频婆娑罗的一个边境地区发生了叛乱。于是,摩揭陀国频婆娑罗命令将军大臣们:“喂,去平定边境吧。” 将军大臣们回答摩揭陀国频婆娑罗:“是的,陛下。” 这时,一些非常著名的战士心里想道:“我们乐于战斗,但去打仗就会造恶,积累许多非福德。我们能有什么办法,既能停止造恶,又能做善事呢?” 于是,这些战士心里又想:“这些释迦子的沙门们,是行持正法者,行为正直者,修梵行者,说真实语者,具戒者,有善良法者。如果我们能在释迦子的沙门们中出家,这样我们就能停止造恶,而做善事了。” 于是,这些战士就去拜访诸比丘,请求出家。那些比丘们就让他们出家,并给予了具足戒。将军大臣们问国王的差役们:“喂,怎么不见某某和某某战士了呢?” “大人,某某和某某战士在诸比丘中出家了。” 将军大臣们感到不满、责备、批评说:“为什么释迦子的沙门们要允许国王的差役出家呢?” 将军大臣们把这件事禀告了摩揭陀国频婆娑罗。于是,摩揭陀国频婆娑罗询问法官大臣们:“喂,让国王的差役出家的人,他犯下了什么罪?” “陛下,应斩其亲教师之首,拔其告知诵读者之舌,打断其团体一半的肋骨。” 于是,摩揭陀国频婆娑罗就去到世尊那里,到了之后,礼敬世尊,然后坐在一边。坐在一边的摩揭陀国频婆娑罗对世尊这样说:“尊者,有些国王无信、无净信,他们可能会因为极小的事就去伤害诸比丘。尊者,愿尊者们不要允许国王的差役出家。” 于是,世尊用佛法开示教导、劝勉、激励、令摩揭陀国频婆娑罗欢喜。然后,被世尊以佛法开示教导、劝勉、激励、令欢喜的摩揭陀国频婆娑罗,从座而起,礼敬世尊,右绕之后离开了。于是,世尊借着这个因缘,这个机会,做了佛法开示后,对诸比丘宣布:“诸比丘,不应允许国王的差役出家。如果允许出家,犯恶作罪。”巴利 注疏 4
Tena kho pana samayena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paccanto kupito hoti. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro senānāyake mahāmatte āṇāpesi – ‘‘gacchatha, bhaṇe, paccantaṃ uccinathā’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho senānāyakā mahāmattā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paccassosuṃ. Atha kho abhiññātānaṃ abhiññātānaṃ yodhānaṃ etadahosi – ‘‘mayaṃ kho yuddhābhinandino gacchantā pāpañca karoma, bahuñca apuññaṃ pasavāma. Kena nu kho mayaṃ upāyena pāpā ca virameyyāma kalyāṇañca kareyyāmā’’ti? Atha kho tesaṃ yodhānaṃ etadahosi – ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā. Sace kho mayaṃ samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyyāma, evaṃ mayaṃ pāpā ca virameyyāma kalyāṇañca kareyyāmā’’ti. Atha kho te yodhā bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāciṃsu. Te bhikkhū pabbājesuṃ, upasampādesuṃ. Senānāyakā mahāmattā rājabhaṭe pucchiṃsu – ‘‘kiṃ nu kho, bhaṇe, itthannāmo ca itthannāmo ca yodhā na dissantī’’ti? ‘‘Itthannāmo ca itthannāmo ca, sāmi, yodhā bhikkhūsu pabbajitā’’ti. Senānāyakā mahāmattā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā rājabhaṭaṃ pabbājessantī’’ti. Senānāyakā mahāmattā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro vohārike mahāmatte pucchi – ‘‘yo, bhaṇe, rājabhaṭaṃ pabbājeti, kiṃ so pasavatī’’ti? ‘‘Upajjhāyassa, deva, sīsaṃ chetabbaṃ, anussāvakassa jivhā uddharitabbā, gaṇassa upaḍḍhaphāsukā bhañjitabbā’’ti. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘santi, bhante, rājāno assaddhā appasannā. Te appamattakenapi bhikkhū viheṭheyyuṃ. Sādhu, bhante, ayyā rājabhaṭaṃ na pabbājeyyu’’nti. Atha kho bhagavā rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, rājabhaṭo pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
28. 央掘摩罗盗贼事巴利
28. Aṅgulimālacoravatthu
91 那时,有个名叫“央掘摩罗”的盗贼在比丘僧团中出家了。人们看见他后,有的害怕,有的惊恐,有的逃跑,有的走别的路,有的把脸转开,有的甚至关上门。人们感到不满、责备、批评说:“为什么释迦子的沙门们要允许这个恶名昭彰的盗贼出家呢?” 那些比丘们听到了人们在表达不满、责备、批评。于是,那些比丘们就把这件事禀告了世尊……(省略)世尊说:“诸比丘,不应允许恶名昭彰的盗贼出家。如果允许出家,犯恶作罪。”巴利 注疏 5
Tena kho pana samayena coro aṅgulimālo bhikkhūsu pabbajito hoti. Manussā passitvā ubbijjantipi, uttasantipi, palāyantipi , aññenapi gacchanti, aññenapi mukhaṃ karonti, dvārampi thakenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā dhajabandhaṃ coraṃ pabbājessantī’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… na, bhikkhave, dhajabandho coro pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassāti.
29. 破狱盗贼事巴利
29. Kārabhedakacoravatthu
92 那时,摩揭陀国频婆娑罗曾做出这样的许可:“凡是在释迦子的沙门中出家的人,不得对他们采取任何行动;教法是善说的,让他们修行梵行,以正确地达到苦的终结吧。” 那时,有个人犯了盗窃罪,被关进了监狱。他破开监狱逃了出来,在比丘僧团中出家了。人们看见他后,这样说:“这就是那个越狱的贼。来吧,我们抓住他。” 有些人就这样说:“诸位贤者,不要这样说。摩揭陀国频婆娑罗已经许可:“凡是在释迦子的沙门中出家的人,不得对他们采取任何行动;教法是善说的,让他们修行梵行,以正确地达到苦的终结吧。”” 人们感到不满、责备、批评说:“这些释迦子的沙门们是免于惩罚的,对他们不能采取任何行动。为什么释迦子的沙门们要允许越狱的盗贼出家呢?” 这件事被禀告了世尊。世尊说:“诸比丘,不应允许越狱的盗贼出家。如果允许出家,犯恶作罪。”巴利 注疏 5
Tena kho pana samayena raññā māgadhena seniyena bimbisārena anuññātaṃ hoti – ‘‘ye samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajanti, na te labbhā kiñci kātuṃ; svākkhāto dhammo, carantu brahmacariyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Tena kho pana samayena aññataro puriso corikaṃ katvā kārāya baddho hoti. So kāraṃ bhinditvā palāyitvā bhikkhūsu pabbajito hoti. Manussā passitvā evamāhaṃsu – ‘‘ayaṃ so kārabhedako coro. Handa, naṃ nemā’’ti. Ekacce evamāhaṃsu – ‘‘māyyo, evaṃ avacuttha. Anuññātaṃ raññā māgadhena seniyena bimbisārena – ‘‘ye samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajanti, na te labbhā kiñci kātuṃ; svākkhāto dhammo, carantu brahmacariyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘abhayūvarā ime samaṇā sakyaputtiyā, nayime labbhā kiñci kātuṃ. Kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā kārabhedakaṃ coraṃ pabbājessantī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, kārabhedako coro pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassāti.
30. 被标记盗贼事巴利
30. Likhitakacoravatthu
93 那时,有一个人犯了偷盗,逃跑后在诸比丘那里出了家。而他的画像早已挂在王宫里,上面写着:见到此人,格杀勿论。人们见到他后说:这就是那个被通缉的盗贼。来,我们把他杀了。另一些人却说:诸位,别这么说。摩揭陀国频婆娑罗曾允许过:那些在释迦子沙门中出家的人,谁也不能对他们做什么;他所教导的法是善说的,让他们为了彻底灭尽痛苦而修持梵行吧。人们讥讽、抱怨、指责说:这些释迦子沙门真是无法无天,谁也不能拿他们怎么样。释迦子沙门怎么可以让一个被通缉的盗贼出家呢?诸比丘把这件事禀告了世尊。世尊说:诸比丘,被通缉的盗贼不可令其出家。若有人令其出家,犯恶作罪。巴利 注疏 3
Tena kho pana samayena aññataro puriso corikaṃ katvā palāyitvā bhikkhūsu pabbajito hoti. So ca rañño antepure likhito hoti – yattha passati, tattha hantabboti. Manussā passitvā evamāhaṃsu – ‘‘ayaṃ so likhitako coro. Handa, naṃ hanāmā’’ti. Ekacce evamāhaṃsu – ‘‘māyyo, evaṃ avacuttha. Anuññātaṃ raññā māgadhena seniyena bimbisārena ‘‘ye samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajanti, na te labbhā kiñci kātuṃ, svākkhāto dhammo, carantu brahmacariyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘abhayūvarā ime samaṇā sakyaputtiyā, nayime labbhā kiñci kātuṃ. Kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā likhitakaṃ coraṃ pabbājessantī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, likhitako coro pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassāti.
31. 被鞭打事巴利
31. Kasāhatavatthu
94 那时,有一个人因为受了鞭刑并被执行刑罚,在诸比丘那里出了家。人们讥讽、抱怨、指责说:释迦子沙门怎么可以让一个受过鞭刑、被执行过刑罚的人出家呢?诸比丘把这件事禀告了世尊。世尊说:诸比丘,受过鞭刑、被执行过刑罚的人不可令其出家。若有人令其出家,犯恶作罪。巴利 注疏 3
Tena kho pana samayena aññataro puriso kasāhato katadaṇḍakammo bhikkhūsu pabbajito hoti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā kasāhataṃ katadaṇḍakammaṃ pabbājessantī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na , bhikkhave, kasāhato katadaṇḍakammo pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassāti.
32. 被烙印事巴利
32. Lakkhaṇāhatavatthu
95 那时,有一个受过烙印、受过刑罚的人,在诸比丘众中出了家。人们讥讽、抱怨、指责说:释迦子沙门怎么可以让一个受过烙印、受过刑罚的人出家呢?诸比丘把这件事禀告了世尊。世尊说:诸比丘,受过烙印、受过刑罚的人不可令其出家。若有人令其出家,犯恶作罪。巴利 注疏 4
Tena kho pana samayena aññataro puriso lakkhaṇāhato katadaṇḍakammo bhikkhūsu pabbajito hoti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā lakkhaṇāhataṃ katadaṇḍakammaṃ pabbājessantī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, lakkhaṇāhato katadaṇḍakammo pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassāti.
33. 负债者事巴利
33. Iṇāyikavatthu
96 那时,有一个负债的人逃跑后,在诸比丘那里出了家。债主们见到他后说:这就是欠我们钱的那个人。来,我们把他带回去。另一些人却说:诸位,别这么说。摩揭陀国频婆娑罗曾允许过:那些在释迦子沙门中出家的人,谁也不能对他们做什么;他所教导的法是善说的,让他们为了彻底灭尽痛苦而修持梵行吧。人们讥讽、抱怨、指责说:这些释迦子沙门真是无法无天,谁也不能拿他们怎么样。释迦子沙门怎么可以让一个负债的人出家呢?诸比丘把这件事禀告了世尊。世尊说:诸比丘,负债的人不可令其出家。若有人令其出家,犯恶作罪。巴利 注疏 5
Tena kho pana samayena aññataro puriso iṇāyiko palāyitvā bhikkhūsu pabbajito hoti. Dhaniyā passitvā evamāhaṃsu – ‘‘ayaṃ so amhākaṃ iṇāyiko. Handa, naṃ nemā’’ti. Ekacce evamāhaṃsu – ‘‘māyyo, evaṃ avacuttha. Anuññātaṃ raññā māgadhena seniyena bimbisārena – ‘‘ye samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajanti, na te labbhā kiñci kātuṃ; svākkhāto dhammo, carantu brahmacariyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘abhayūvarā ime samaṇā sakyaputtiyā. Nayime labbhā kiñci kātuṃ. Kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā iṇāyikaṃ pabbājessantī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Na, bhikkhave, iṇāyiko pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassāti.
97 那时,有一个奴隶逃跑后,在诸比丘那里出了家。主人们见到他后说:这就是我们的那个奴隶。来,我们把他带回去。另一些人却说:诸位,别这么说。摩揭陀国频婆娑罗曾允许过:那些在释迦子沙门中出家的人,谁也不能对他们做什么;他所教导的法是善说的,让他们为了彻底灭尽痛苦而修持梵行吧。人们讥讽、抱怨、指责说:这些释迦子沙门真是无法无天,谁也不能拿他们怎么样。释迦子沙门怎么可以让一个奴隶出家呢?诸比丘把这件事禀告了世尊。世尊说:诸比丘,奴隶不可令其出家。若有人令其出家,犯恶作罪。巴利 注疏 5
Tena kho pana samayena aññataro dāso palāyitvā bhikkhūsu pabbajito hoti. Ayyakā passitvā evamāhaṃsu – ‘‘ayaṃ so amhākaṃ dāso. Handa, naṃ nemā’’ti. Ekacce evamāhaṃsu – ‘‘māyyo, evaṃ avacuttha, anuññātaṃ raññā māgadhena seniyena bimbisārena ‘‘ye samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajanti, na te labbhā kiñci kātuṃ, svākkhāto dhammo, carantu brahmacariyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘abhayūvarā ime samaṇā sakyaputtiyā, nayime labbhā kiñci kātuṃ. Kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā dāsaṃ pabbājessantī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, dāso pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassāti.
35. 铁匠般度事巴利
35. Kammārabhaṇḍuvatthu
98 那时,有一个铁匠光头青年跟父母吵架后,跑到僧园在诸比丘那里出了家。后来,那个铁匠光头青年的父母到处找他,来到僧园问诸比丘:尊者,你们有没有见过这样一个孩子?诸比丘确实不知道,就说:我们不知道。确实没看见,就说:我们没看见。随后,那个铁匠光头青年的父母继续寻找,发现他在诸比丘那里出了家,就讥讽、抱怨、指责说:这些释迦子沙门真是无耻,行为恶劣,说谎骗人。明明知道却说不知道,明明看见了却说没看见。这个孩子就在诸比丘那里出了家。诸比丘听到了那个铁匠光头青年的父母在讥讽、抱怨、指责,就把这件事禀告了世尊。世尊说:诸比丘,我允许为了剃度之事而征求僧团同意。巴利 注疏 4
Tena kho pana samayena aññataro kammārabhaṇḍu mātāpitūhi saddhiṃ bhaṇḍitvā ārāmaṃ gantvā bhikkhūsu pabbajito hoti. Atha kho tassa kammārabhaṇḍussa mātāpitaro taṃ kammārabhaṇḍuṃ vicinantā ārāmaṃ gantvā bhikkhū pucchiṃsu – ‘‘api, bhante, evarūpaṃ dārakaṃ passeyyāthā’’ti? Bhikkhū ajānaṃyeva āhaṃsu – ‘‘na jānāmā’’ti, apassaṃyeva āhaṃsu – ‘‘na passāmā’’ti. Atha kho tassa kammārabhaṇḍussa mātāpitaro taṃ kammārabhaṇḍuṃ vicinantā bhikkhūsu pabbajitaṃ disvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā, dussīlā musāvādino. Jānaṃyeva āhaṃsu – ‘na jānāmā’ti, passaṃyeva āhaṃsu – ‘na passāmā’ti. Ayaṃ dārako bhikkhūsu pabbajito’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tassa kammārabhaṇḍussa mātāpitūnaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, saṅghaṃ apaloketuṃ bhaṇḍukammāyāti.
36. 优波离童子事巴利
36. Upālidārakavatthu
99 那时,在王舍城有十七个孩子是好朋友,优波离童子是他们当中的头儿。优波离的父母心里想:有什么办法能让优波离在我们去世后过得舒服,不用吃苦呢?接着又想:如果优波离学写字,那在我们去世后,他就能过得舒服,不用吃苦了。转念又想:可是,学写字手指会疼的。如果优波离学算术,那在我们去世后,他就能过得舒服,不用吃苦了。又想:可是,学算术胸口会疼的。如果优波离学绘画,那在我们去世后,他就能过得舒服,不用吃苦了。又想:可是,学绘画眼睛会疼的。再一想,这些释迦子沙门习性安乐、举止安乐,吃好饭食,睡在避风的床铺上。如果优波离在释迦子沙门中出家,那在我们去世后,他就能过得舒服,不用吃苦了。巴利 注疏 1
Tena kho pana samayena rājagahe sattarasavaggiyā dārakā sahāyakā honti. Upālidārako tesaṃ pāmokkho hoti. Atha kho upālissa mātāpitūnaṃ etadahosi – ‘‘kena nu kho upāyena upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya, na ca kilameyyā’’ti? Atha kho upālissa mātāpitūnaṃ etadahosi – ‘‘sace kho upāli lekhaṃ sikkheyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya, na ca kilameyyā’’ti. Atha kho upālissa mātāpitūnaṃ etadahosi – ‘‘sace kho upāli lekhaṃ sikkhissati, aṅguliyo dukkhā bhavissanti. Sace kho upāli gaṇanaṃ sikkheyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya, na ca kilameyyā’’ti. Atha kho upālissa mātāpitūnaṃ etadahosi – ‘‘sace kho upāli gaṇanaṃ sikkhissati, urassa dukkho bhavissati. Sace kho upāli rūpaṃ sikkheyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya, na ca kilameyyā’’ti. Atha kho upālissa mātāpitūnaṃ etadahosi – ‘‘sace kho upāli rūpaṃ sikkhissati, akkhīni dukkhā bhavissanti. Ime kho samaṇā sakyaputtiyā sukhasīlā sukhasamācārā, subhojanāni bhuñjitvā nivātesu sayanesu sayanti . Sace kho upāli samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya, na ca kilameyyā’’ti.
优波离童子听到了父母的这番对话。他就来到那些孩子那里,对他们说:伙伴们,我们去释迦子沙门那里出家吧。那些孩子说:老大,如果你出家,我们也出家。于是,那些孩子们各自去跟自己的父母说:请允许我从在家生活走向无家生活而出家吧。那些孩子的父母心想:这些孩子的想法都一样,心思也挺好的,于是全都同意了。孩子们来到诸比丘那里请求出家。诸比丘就为他们剃度,并给予了具足戒。但到了后半夜天快亮时,孩子们爬起来哭闹着:给我粥!给我饭!给我点心!诸比丘对他们说:贤友们,等一等,等天亮了再说。如果有粥,你就喝粥;如果有饭,你就吃饭;如果有点心,你就吃点心。如果没有粥、没有饭、也没有点心,那就去托钵乞食之后再吃吧。虽然诸比丘这样劝说,那些孩子还是照样哭闹:给我粥!给我饭!给我点心!而且还把住处弄得又尿又拉。巴利
Assosi kho upālidārako mātāpitūnaṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho upālidārako yena te dārakā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te dārake etadavoca – ‘‘etha mayaṃ, ayyā, samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajissāmā’’ti. ‘‘Sace kho tvaṃ, ayya, pabbajissasi, evaṃ mayampi pabbajissāmā’’ti. Atha kho te dārakā ekamekassa mātāpitaro upasaṅkamitvā etadavocuṃ – ‘‘anujānātha maṃ agārasmā anāgāriyaṃ pabbajjāyā’’ti. Atha kho tesaṃ dārakānaṃ mātāpitaro – ‘‘sabbepime dārakā samānacchandā kalyāṇādhippāyā’’ti – anujāniṃsu. Te bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāciṃsu. Te bhikkhū pabbājesuṃ upasampādesuṃ . Te rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya rodanti – ‘‘yāguṃ detha, bhattaṃ detha, khādanīyaṃ dethā’’ti. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘āgametha, āvuso, yāva ratti vibhāyati. Sace yāgu bhavissati pivissatha, sace bhattaṃ bhavissati bhuñjissatha, sace khādanīyaṃ bhavissati khādissatha; no ce bhavissati yāgu vā bhattaṃ vā khādanīyaṃ vā, piṇḍāya caritvā bhuñjissathā’’ti. Evampi kho te bhikkhū bhikkhūhi vuccamānā rodantiyeva ‘‘yāguṃ detha, bhattaṃ detha, khādanīyaṃ dethā’’ti; senāsanaṃ uhadantipi ummihantipi.
那时,世尊在破晓时分起床,听到一个小孩的声音。听过后,他对具寿阿难说:“阿难,这小孩的声音是怎么回事?”于是,具寿阿难把这件事禀告给了世尊……世尊说:“诸比丘,难道真有这样的事,诸比丘明知有人未满二十岁,还为他授具足戒?”“确实有,世尊。”佛陀世尊进行了严厉呵责……“诸比丘,这些愚昧的人怎么能明知一个人未满二十岁,还为他授具足戒呢?诸比丘,未满二十岁的人,无法忍受冷、热、饥、渴,无法忍受蚊虫、风、热、蛇虫的侵袭,无法忍受恶语恶言的刺激;对于身体上生起的痛苦、剧烈、粗糙、刺骨、不舒服、不愉快、乃至危及生命的感受,他天生就没有耐力。只有满了二十岁的人,才能忍受冷、热、饥、渴,才能忍受蚊虫、风、热、蛇虫的侵袭,才能忍受恶语恶言的刺激;对于身体上生起的痛苦、剧烈、粗糙、刺骨、不舒服、不愉快、乃至危及生命的感受,他天生才有忍耐力。这样做,既不能让不信的人生起信心,也不能让已信的人增长信心……经过呵责……做过相关法义的开示后,佛陀对诸比丘说:‘诸比丘,不应明知一个人未满二十岁而为他授具足戒。若有人这样做,应按律法处理。’”巴利
Assosi kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya dārakasaddaṃ. Sutvāna āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘kiṃ nu kho so, ānanda, dārakasaddo’’ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi…pe… ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhū jānaṃ ūnavīsativassaṃ puggalaṃ upasampādentī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… ‘‘kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā jānaṃ ūnavīsativassaṃ puggalaṃ upasampādessanti. Ūnavīsativasso, bhikkhave, puggalo akkhamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṃ duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ anadhivāsakajātiko hoti. Vīsativassova kho, bhikkhave, puggalo khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṃ duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ, uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsakajātiko hoti. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya, pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, jānaṃ ūnavīsativasso puggalo upasampādetabbo. Yo upasampādeyya, yathādhammo kāretabbo’’ti.
37. 蛇风病事巴利
37. Ahivātakarogavatthu
100 那时,有一户人家因瘟疫而全家死亡,只剩下一对父子。他们俩在诸比丘那里出家后,一起出去乞食。那时,那个小男孩在父亲得到食物后,会跑上前说:“爸爸,也给我一点儿;爸爸,也给我一点儿。”人们纷纷讥嫌抱怨:“这些沙门释子不是修梵行的,这个小孩分明就是比丘尼生下来的。”诸比丘听到了那些人的讥嫌抱怨,于是就把这件事禀告世尊。世尊说:“诸比丘,不得令未满十五岁的孩童出家。若令其出家者,犯恶作罪。”巴利 注疏 3
Tena kho pana samayena aññataraṃ kulaṃ ahivātakarogena kālaṅkataṃ hoti. Tassa pitāputtakā sesā honti. Te bhikkhūsu pabbajitvā ekatova piṇḍāya caranti. Atha kho so dārako pituno bhikkhāya dinnāya upadhāvitvā etadavoca – ‘‘mayhampi, tāta, dehi; mayhampi , tāta, dehī’’ti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘abrahmacārino ime samaṇā sakyaputtiyā. Ayampi dārako bhikkhuniyā jāto’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, ūnapannarasavasso dārako pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassāti.
那时,具寿阿难的一个护持家庭,虔诚而深信,因瘟疫而全家死去了,仅剩下两个男孩。他们按着以往的习惯,看到诸比丘,就跑上前去。诸比丘则把他们赶开。这两个男孩被诸比丘赶开,就哭了起来。这时,具寿阿难心里想:“世尊已经立下了‘不得令未满十五岁的孩童出家’的学处。这两个孩子都不满十五岁,有什么方便办法,不让这两个孩子就这样沦为不幸呢?”于是,具寿阿难把这件事禀告世尊。“阿难,这两个孩子有没有能力驱赶乌鸦呢?”“有能力,世尊。”于是,世尊以这件事为因缘、以这件事为话题,做过相关的法义开示后,对诸比丘说:“诸比丘,我允许让未满十五岁但有能力驱赶乌鸦的男孩出家。”巴利
Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa upaṭṭhākakulaṃ saddhaṃ pasannaṃ ahivātakarogena kālaṅkataṃ hoti, dve ca dārakā sesā honti. Te porāṇakena āciṇṇakappena bhikkhū passitvā upadhāvanti. Bhikkhū apasādenti. Te bhikkhūhi apasādiyamānā rodanti. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘bhagavatā paññattaṃ ‘na ūnapannarasavasso dārako pabbājetabbo’ti. Ime ca dārakā ūnapannarasavassā. Kena nu kho upāyena ime dārakā na vinasseyyu’’nti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi. Ussahanti pana te, ānanda, dārakā kāke uḍḍāpetunti? Ussahanti, bhagavāti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, ūnapannarasavassaṃ dārakaṃ kākuḍḍepakaṃ pabbājetu’’nti.
38. 刺事巴利
38. Kaṇṭakavatthu
101 那时,具寿释子乌巴难达有两个沙弥,一个叫甘德格,一个叫摩诃格。他们两人互相发生了不净行。诸比丘讥嫌抱怨:“沙弥怎么可以做出这种不如法的行为呢?”他们把这件事禀告了世尊。世尊说:“诸比丘,一个比丘不应令两个沙弥服侍。若令其服侍者,犯恶作罪。”巴利 注疏 1
Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa sakyaputtassa dve sāmaṇerā honti – kaṇṭako ca mahako ca. Te aññamaññaṃ dūsesuṃ. Bhikkhū ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma sāmaṇerā evarūpaṃ anācāraṃ ācarissantī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, ekena dve sāmaṇerā upaṭṭhāpetabbā. Yo upaṭṭhāpeyya, āpatti dukkaṭassāti.
39. 阿混德利咖事巴利
39. Āhundarikavatthu
102 那时,世尊就在王舍城那里度过了雨季,也过了冬天,又过了夏天。人们讥嫌抱怨:“沙门释子的四面八方是一片漆黑的,他们根本分不清方向。”诸比丘听到了那些人的讥嫌抱怨,于是就把这件事禀告世尊。这时,世尊就对具寿阿难说:“阿难,你拿着门钥匙,到每一处僧房去通知诸比丘:‘诸位贤友,世尊想要前往南山游行。哪位贤友有意,就请过来吧。’”“好的,尊者。”具寿阿难答应了世尊,便拿着门钥匙,到每一处僧房去通知诸比丘:“诸位贤友,世尊想要前往南山游行。哪位贤友有意,就请过来吧。”诸比丘这样回答说:“阿难贤友,世尊制定过:‘十年内,应当依止师而住;并要为人提供十年的依止。’如果我们去那里,就要去,又要找依止师,又只是短暂的逗留,不久又得回来,回来后又要再找依止师。如果我们的老师、亲教师去,我们也就去;如果我们的老师、亲教师不去,我们也不去。阿难贤友,我们这样会被认为太轻浮了。”于是,世尊只带着一小群比丘僧团,前往南山游行去了。巴利 注疏 3
Tena kho pana samayena bhagavā tattheva rājagahe vassaṃ vasi, tattha hemantaṃ, tattha gimhaṃ. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘āhundarikā samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ disā andhakārā, na imesaṃ disā pakkhāyantī’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘gacchānanda, avāpuraṇaṃ ādāya anupariveṇiyaṃ bhikkhūnaṃ ārocehi – ‘‘icchatāvuso bhagavā dakkhiṇāgiriṃ cārikaṃ pakkamituṃ. Yassāyasmato attho, so āgacchatū’’ti. Evaṃ, bhante, ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissuṇitvā avāpuraṇaṃ ādāya anupariveṇiyaṃ bhikkhūnaṃ ārocesi – ‘icchatāvuso bhagavā dakkhiṇāgiriṃ cārikaṃ pakkamituṃ. Yassāyasmato attho, so āgacchatū’’’ti. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘bhagavatā, āvuso ānanda, paññattaṃ dasavassāni nissāya vatthuṃ, dasavassena nissayaṃ dātuṃ. Tattha ca no gantabbaṃ bhavissati, nissayo ca gahetabbo bhavissati, ittaro ca vāso bhavissati, puna ca paccāgantabbaṃ bhavissati, puna ca nissayo gahetabbo bhavissati. Sace amhākaṃ ācariyupajjhāyā gamissanti, mayampi gamissāma; no ce amhākaṃ ācariyupajjhāyā gamissanti, mayampi na gamissāma. Lahucittakatā no, āvuso ānanda, paññāyissatī’’ti. Atha kho bhagavā ogaṇena bhikkhusaṅghena dakkhiṇāgiriṃ cārikaṃ pakkāmi.
40. 依止舍弃论巴利
40. Nissayamuccanakakathā
103 那时,世尊在南山随心所欲地住了一段时间后,再次回到了王舍城。这时,世尊对具寿阿难说:“阿难,为什么如来只带着一小群比丘僧团前往南山游行呢?”于是,具寿阿难把这件事禀告了世尊。于是,世尊以这件事为因缘、以这件事为话题,做过相关的法义开示后,对诸比丘说:“诸比丘,我允许一位聪明、有能力的比丘只需依止五年而住;没有能力的,则终生都需要依止。”巴利 注疏 5
Atha kho bhagavā dakkhiṇāgirismiṃ yathābhirantaṃ viharitvā punadeva rājagahaṃ paccāgacchi. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘kiṃ nu kho, ānanda, tathāgato ogaṇena bhikkhusaṅghena dakkhiṇāgiriṃ cārikaṃ pakkanto’’ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, byattena bhikkhunā paṭibalena pañcavassāni nissāya vatthuṃ, abyattena yāvajīvaṃ.
诸比丘,具备五法的比丘,不应过无依止的生活。他还不具备无学戒蕴,还不具备无学定蕴,还不具备无学慧蕴,还不具备无学解脱蕴,还不具备无学解脱知见蕴。诸比丘,这就是具备这五法的比丘,不应过无依止的生活。巴利
‘‘Pañcahi , bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ. Na asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti na asekkhena samādhikkhandhena, na asekkhena paññākkhandhena na asekkhena vimuttikkhandhena na asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,具备五法的比丘,可以过无依止的生活。他已具备无学戒蕴,已具备无学定蕴,已具备无学慧蕴,已具备无学解脱蕴,已具备无学解脱知见蕴。诸比丘,这就是具备这五法的比丘,可以过无依止的生活。巴利
‘‘Pañcahi , bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ. Asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti asekkhena samādhikkhandhena. Asekkhena paññākkhandhena… asekkhena vimuttikkhandhena… asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,还有,具备另外五法的比丘,不可不依止而住。他没有信心,不知羞耻,没有愧意,懈怠,忘失正念——诸比丘,具备这五法的比丘,不可不依止而住。巴利
‘‘Aparehipi, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ. Assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti, kusīto hoti, muṭṭhassati hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,具备五法的比丘,可以不依止而住。他有信心,有羞耻心,有愧意,精进不懈,正念现前——诸比丘,具备这五法的比丘,可以不依止而住。巴利
‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ. Saddho hoti , hirimā hoti, ottappī hoti, āraddhavīriyo hoti, upaṭṭhitassati hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,还有,具备另外五法的比丘,不可不依止而住。他在增上戒学上戒德欠缺,在增上行学上行为欠缺,在增上见上见地欠缺,少闻,智慧低劣——诸比丘,具备这五法的比丘,不可不依止而住。巴利
‘‘Aparehipi, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ. Adhisīle sīlavipanno hoti, ajjhācāre ācāravipanno hoti, atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti, appassuto hoti, duppañño hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,具备五法的比丘,可以不依止而住。他在增上戒学上戒德不欠缺,在增上行学上行为不欠缺,在增上见上见地不欠缺,多闻,有智慧——诸比丘,具备这五法的比丘,可以不依止而住。巴利
‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ. Na adhisīle sīlavipanno hoti, na ajjhācāre ācāravipanno hoti, na atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti, bahussuto hoti, paññavā hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,还有,具备另外五法的比丘,不可不依止而住。他不知道犯戒,不知道不犯戒,不知道轻的犯戒,不知道重的犯戒,对他而言,两部巴帝摩卡在广说上都不通晓、不熟悉、不掌握、不善辨析,既不了然条文,也不通达细节——诸比丘,具备这五法的比丘,不可不依止而住。巴利
‘‘Aparehipi , bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ. Āpattiṃ na jānāti, anāpattiṃ na jānāti, lahukaṃ āpattiṃ na jānāti, garukaṃ āpattiṃ na jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena na svāgatāni honti na suvibhattāni na suppavattīni na suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso – imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,具备五法的比丘,可以不依止而住。他知道犯戒,知道不犯戒,知道轻的犯戒,知道重的犯戒,对他而言,两部巴帝摩卡在广说上都通晓、熟悉、掌握、善辨析,了知条文,通达细节——诸比丘,具备这五法的比丘,可以不依止而住。巴利
‘‘Pañcahi , bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ. Āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso – imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,还有,具备另外五法的比丘,不可不依止而住。他不知道犯戒,不知道不犯戒,不知道轻的犯戒,不知道重的犯戒,戒腊不足五年——诸比丘,具备这五法的比丘,不可不依止而住。巴利
‘‘Aparehipi, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ. Āpattiṃ na jānāti, anāpattiṃ na jānāti, lahukaṃ āpattiṃ na jānāti, garukaṃ āpattiṃ na jānāti, ūnapañcavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,具备五法的比丘,可以不依止而住。他知道犯戒,知道不犯戒,知道轻的犯戒,知道重的犯戒,戒腊满五年或超过五年——诸比丘,具备这五法的比丘,可以不依止而住。巴利
‘‘Pañcahi , bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ. Āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, pañcavasso vā hoti atireka pañcavasso vā – imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ.
104 诸比丘,具足六法的比丘不应无依止而住。他不具备无学的戒蕴,不具备无学的定蕴,不具备无学的慧蕴,不具备无学的解脱蕴,不具备无学的解脱知见蕴,而且戒腊不满五年。诸比丘,具足这六法的比丘不应无依止而住。巴利 注疏 1
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ. Na asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, na asekkhena samādhikkhandhena, na asekkhena paññākkhandhena, na asekkhena vimuttikkhandhena, na asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti, ūnapañcavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,具足六法的比丘可以无依止而住。他具备无学的戒蕴,具备无学的定蕴,具备无学的慧蕴,具备无学的解脱蕴,具备无学的解脱知见蕴,而且戒腊满五年或超过五年。诸比丘,具足这六法的比丘可以无依止而住。巴利
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ. Asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekkhena samādhikkhandhena, asekkhena paññākkhandhena, asekkhena vimuttikkhandhena, asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti, pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ.
再者,诸比丘,具足另外六法的比丘不应无依止而住:他没有信心,没有惭,没有愧,懈怠,失去正念,戒腊不满五年。诸比丘,具足这六法的比丘不应无依止而住。巴利
‘‘Aparehipi , bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ. Assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti, kusīto hoti, muṭṭhassati hoti, ūnapañcavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,具足六法的比丘可以无依止而住:他有信心,有惭,有愧,精进努力,正念现前,戒腊满五年或超过五年。诸比丘,具足这六法的比丘可以无依止而住。巴利
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ. Saddho hoti, hirimā hoti, ottappī hoti, āraddhavīriyo hoti, upaṭṭhitassati hoti, pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ.
再者,诸比丘,具足另外六法的比丘不应无依止而住:在增上戒上戒行有缺陷,在增上行为上行为有缺陷,在增上知见上见解有缺陷,少闻,愚钝无慧,戒腊不满五年。诸比丘,具足这六法的比丘不应无依止而住。巴利
‘‘Aparehipi, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ. Adhisīle sīlavipanno hoti, ajjhācāre ācāravipanno hoti, atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti, appassuto hoti, duppañño hoti, ūnapañcavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,具足六法的比丘可以无依止而住:在增上戒上戒行没有缺陷,在增上行为上行为没有缺陷,在增上知见上见解没有缺陷,多闻,有智慧,戒腊满五年或超过五年。诸比丘,具足这六法的比丘可以无依止而住。巴利
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ. Na adhisīle sīlavipanno hoti, na ajjhācāre ācāravipanno hoti, na atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti, bahussuto hoti, paññavā hoti, pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ.
再者,诸比丘,具足另外六法的比丘不应无依止而住:他不知道什么是犯,不知道什么是无犯,不知道什么是轻犯,不知道什么是重犯;而且两种巴帝摩卡在文句和随文句上,并没有被他详尽地学好、分辨好、掌握好、审决好;戒腊不满五年。诸比丘,具足这六法的比丘不应无依止而住。巴利
‘‘Aparehipi, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ. Āpattiṃ na jānāti, anāpattiṃ na jānāti, lahukaṃ āpattiṃ na jānāti, garukaṃ āpattiṃ na jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena na svāgatāni honti na suvibhattāni na suppavattīni na suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, ūnapañcavasso hoti – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṃ.
诸比丘,具足六法的比丘可以无依止而住:他知道什么是犯,知道什么是无犯,知道什么是轻犯,知道什么是重犯;而且两种巴帝摩卡在文句和随文句上,被他详尽地学好、分辨好、掌握好、审决好;戒腊满五年或超过五年。诸比丘,具足这六法的比丘可以无依止而住。巴利
‘‘Chahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ. Āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso vā – imehi kho, bhikkhave, chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabba’’nti.
41. 罗睺罗事巴利
41. Rāhulavatthu
105 那时,世尊在王舍城随心住了一段时间后,便向着迦毗罗卫的方向起程游行。沿途次第游行,到达了迦毗罗卫。世尊就住在迦毗罗卫释迦族的榕树园里。一天上午,世尊穿了下衣,拿了衣钵,前往净饭王释迦的住所,到了之后,在铺好的座位上坐下。这时,罗睺罗母妃对王子罗睺罗说:“罗睺罗,这是你的父亲。去吧,向他请求你的应得之份。”于是,王子罗睺罗走到世尊面前,站定之后说:“沙门,你的影子真是安乐啊。”世尊便从座位起身,离开了。王子罗睺罗就紧跟在世尊后面,边走边说:“沙门,请给我应得之份吧;沙门,请给我应得之份吧。”于是,世尊告诉具寿舍利弗:“舍利弗,既然如此,你就让罗睺罗王子出家吧。”“尊师,我具体要如何让罗睺罗王子出家呢?”于是,世尊以此因缘、就此事件作了法语开示之后,告诉诸比丘:“诸比丘,我允许通过皈依三宝的方式举行沙弥出家。而且,诸比丘,应当这样为他出家:先让他剃掉须发,穿上袈裟色的衣服,将上衣偏袒一肩,让他向诸比丘顶礼足下,再让他蹲坐下来,合起双掌,这样教他说:‘我皈依佛,我皈依法,我皈依僧;第二次,我皈依佛,第二次我皈依法,第二次我皈依僧;第三次,我皈依佛,第三次我皈依法,第三次我皈依僧。’诸比丘,我允许用这种三皈依的方式让沙弥出家。”接着,具寿舍利弗便让罗睺罗王子出了家。巴利 注疏 5
Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṃ viharitvā yena kapilavatthu tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena kapilavatthu tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena suddhodanassa sakkassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho rāhulamātā devī rāhulaṃ kumāraṃ etadavoca – ‘‘eso te, rāhula, pitā. Gacchassu , dāyajjaṃ yācāhī’’ti. Atha kho rāhulo kumāro yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato purato, aṭṭhāsi – ‘‘sukhā te, samaṇa, chāyā’’ti. Atha kho bhagavā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho rāhulo kumāro bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi – ‘‘dāyajjaṃ me, samaṇa, dehi; dāyajjaṃ me, samaṇa, dehī’’ti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘tena hi tvaṃ, sāriputta, rāhulaṃ kumāraṃ pabbājehī’’ti. ‘‘Kathāhaṃ, bhante, rāhulaṃ kumāraṃ pabbājemī’’ti? Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, tīhi saraṇagamanehi sāmaṇerapabbajjaṃ. Evañca pana, bhikkhave, pabbājetabbo – paṭhamaṃ kesamassuṃ ohārāpetvā kāsāyāni vatthāni acchādāpetvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ kārāpetvā bhikkhūnaṃ pāde vandāpetvā ukkuṭikaṃ nisīdāpetvā añjaliṃ paggaṇhāpetvā evaṃ vadehīti vattabbo – buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi; dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi; tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmīti. Anujānāmi, bhikkhave, imehi tīhi saraṇagamanehi sāmaṇerapabbajja’’nti. Atha kho āyasmā sāriputto rāhulaṃ kumāraṃ pabbājesi.
那时,净饭王释迦来到世尊那里,顶礼世尊后,坐在一边。坐定后,净饭王释迦对世尊说:“尊师,我想向世尊请求一个恩惠。”“乔达摩,如来们已经超越了任何私人请求。”“尊师,只要这请求是合适的、没有过咎的。”“说吧,乔达摩。”“尊师,当世尊您出家的时候,我感到不小的痛苦;在难陀出家时也是如此,而在罗睺罗出家时,痛苦更是深重。尊师,对儿子的爱,真是能割裂皮肤,割裂皮肤后割裂皮,割裂皮后割裂肉,割裂肉后割裂筋,割裂筋后割裂骨头,割裂骨头后直接触及骨髓。善哉,尊师,愿圣者们不要再让未经父母允许的儿子出家。”于是,世尊以法语教导、劝勉、激励、令净饭王释迦心生喜悦。净饭王释迦接受了世尊法语的开导、劝勉、激励、喜悦之后,从座起身,顶礼世尊,右绕一圈,便离开了。接着,世尊以此因缘、就此事件作了法语开示之后,告诉诸比丘:“诸比丘,不得让未经父母允许的儿子出家。如果让这样的人出家,犯恶作。”巴利
Atha kho suddhodano sakko yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho suddhodano sakko bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ekāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ varaṃ yācāmī’’ti. ‘‘Atikkantavarā kho, gotama, tathāgatā’’ti. ‘‘Yañca, bhante, kappati, yañca anavajja’’nti. ‘‘Vadehi, gotamā’’ti. ‘‘Bhagavati me, bhante, pabbajite anappakaṃ dukkhaṃ ahosi, tathā nande, adhimattaṃ rāhule. Puttapemaṃ , bhante, chaviṃ chindati, chaviṃ chetvā cammaṃ chindati, cammaṃ chetvā maṃsaṃ chindati, maṃsaṃ chetvā nhāruṃ chindati, nhāruṃ chetvā aṭṭhiṃ chindati, aṭṭhiṃ chetvā aṭṭhimiñjaṃ āhacca tiṭṭhati. Sādhu, bhante, ayyā ananuññātaṃ mātāpitūhi puttaṃ na pabbājeyyu’’nti. Atha kho bhagavā suddhodanaṃ sakkaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho suddhodano sakko bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, ananuññāto mātāpitūhi putto pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
那时,世尊在迦毗罗卫随心住了一段时间后,便向着舍卫城的方向起程游行。沿途次第游行,到达了舍卫城。世尊就住在舍卫城祇树给孤独园中。就在这时,具寿舍利弗的一个护持家庭,派了一个孩子到具寿舍利弗那里,意思是:“请长老让这个孩子出家。”于是,具寿舍利弗心里想:“世尊曾制定过‘不允许一个比丘让两个沙弥随侍’的学处。而我现在身边已经有罗睺罗沙弥了。我到底该怎么办呢?”他把这件事禀告了世尊。“诸比丘,我允许有能力、能胜任的比丘,一个人让两位沙弥随侍;乃至,他能够教导、训诫多少人,就可以让多少位沙弥随侍。”巴利
Atha kho bhagavā kapilavatthusmiṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmato sāriputtassa upaṭṭhākakulaṃ āyasmato sāriputtassa santike dārakaṃ pāhesi – ‘‘imaṃ dārakaṃ thero pabbājetū’’ti. Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘bhagavatā paññattaṃ ‘na ekena dve sāmaṇerā upaṭṭhāpetabbā’ti. Ayañca me rāhulo sāmaṇero. Kathaṃ nu kho mayā paṭipajjitabba’’nti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. Anujānāmi, bhikkhave, byattena bhikkhunā paṭibalena ekena dve sāmaṇere upaṭṭhāpetuṃ, yāvatake vā pana ussahati ovadituṃ anusāsituṃ tāvatake upaṭṭhāpetunti.
42. 学处论巴利
42. Sikkhāpadakathā
106 那时,沙弥们心里生起了这个念头:“我们到底有多少条学处?我们又该在哪些方面修学呢?”他们把这事情禀告了世尊……(中略)……“诸比丘,我允许为沙弥们制定十学处,沙弥们应当在这些方面修学:离杀生,离不与取,离非梵行,离妄语,离饮酒等导致放逸的因缘,离非时食,离观听歌舞伎乐,离佩戴花鬘、涂香、香油、装饰打扮,离高广大床,离接受金银钱币。诸比丘,我允许这十条学处为沙弥学处,沙弥们应该在此中修学。”巴利 注疏 4
Atha kho sāmaṇerānaṃ etadahosi – ‘‘kati nu kho amhākaṃ sikkhāpadāni, kattha ca amhehi sikkhitabba’’nti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, sāmaṇerānaṃ dasa sikkhāpadāni, tesu ca sāmaṇerehi sikkhituṃ – pāṇātipātā veramaṇī , adinnādānā veramaṇī, abrahmacariyā veramaṇī, musāvādā veramaṇī, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī, vikālabhojanā veramaṇī, naccagītavāditavisūkadassanā veramaṇī, mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā veramaṇī , uccāsayanamahāsayanā veramaṇī, jātarūparajatapaṭiggahaṇā veramaṇī. Anujānāmi, bhikkhave, sāmaṇerānaṃ imāni dasa sikkhāpadāni, imesu ca sāmaṇerehi sikkhitunti.
43. 杖业事巴利
43. Daṇḍakammavatthu
107 就在那时,沙弥们对诸比丘表现出不恭敬、不顺从、行为不合正理。诸比丘不满、讥嫌、批评说:“沙弥们怎么可以对诸比丘不恭敬、不顺从、行为不合正理呢?”他们把这事禀告了世尊……(中略)……“诸比丘,我允许对具足五种因素的沙弥施加处罚:他为使比丘不得利养而奔走,他为损害比丘利益而奔走,他为使比丘失去住处而奔走,他辱骂诽谤比丘,他离间比丘之间的关系。诸比丘,我允许对具足这五种因素的沙弥施加处罚。”巴利 注疏 5
Tena kho pana samayena sāmaṇerā bhikkhūsu agāravā appatissā asabhāgavuttikā viharanti. Bhikkhū ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma sāmaṇerā bhikkhūsu agāravā appatissā asabhāgavuttikā viharissantī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatassa sāmaṇerassa daṇḍakammaṃ kātuṃ. Bhikkhūnaṃ alābhāya parisakkati, bhikkhūnaṃ anatthāya parisakkati, bhikkhūnaṃ avāsāya parisakkati, bhikkhū akkosati paribhāsati, bhikkhū bhikkhūhi bhedeti – anujānāmi, bhikkhave, imehi pañcahaṅgehi samannāgatassa sāmaṇerassa daṇḍakammaṃ kātunti.
接着,诸比丘心里想:“具体应施以怎样的处罚呢?”他们把这事禀告了世尊。“诸比丘,我允许作遮止处理。”巴利
Atha kho bhikkhūnaṃ etadahosi – ‘‘kiṃ nu kho daṇḍakammaṃ kātabba’’nti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, āvaraṇaṃ kātunti.
那时,诸比丘禁止沙弥们进入整个僧团园林。沙弥们得不到进入园林的许可,有的就离开远走了,有的还俗了,有的甚至转投到外道中去了。他们把这事禀告了世尊。“诸比丘,不可以禁止进入整个僧团园林。如果那样做,犯恶作。诸比丘,我允许:只在他平时居住的地方,或他平时回来休息的地方,施加遮止。”巴利
Tena kho pana samayena bhikkhū sāmaṇerānaṃ sabbaṃ saṅghārāmaṃ āvaraṇaṃ karonti. Sāmaṇerā ārāmaṃ pavisituṃ alabhamānā pakkamantipi , vibbhamantipi, titthiyesupi saṅkamanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, sabbo saṅghārāmo āvaraṇaṃ kātabbo. Yo kareyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, yattha vā vasati, yattha vā paṭikkamati, tattha āvaraṇaṃ kātunti.
那时,诸比丘对沙弥们禁止了送入嘴里的食物。有些施主在准备粥品或僧团膳食时,对沙弥们这样说:“来吧,尊者,请喝粥;来吧,尊者,请吃饭。”沙弥们却回答说:“朋友,不行,诸比丘对我们作了遮止。”施主们不满、讥嫌、批评说:“这些尊者们怎么能对沙弥们禁止送入嘴里的食物呢?”他们把这事禀告了世尊。“诸比丘,不可以禁止送入嘴里的食物。如果那样做,犯恶作。”巴利
Tena kho pana samayena bhikkhū sāmaṇerānaṃ mukhadvārikaṃ āhāraṃ āvaraṇaṃ karonti. Manussā yāgupānampi saṅghabhattampi karontā sāmaṇere evaṃ vadenti – ‘‘etha, bhante, yāguṃ pivatha; etha, bhante, bhattaṃ bhuñjathā’’ti. Sāmaṇerā evaṃ vadenti – ‘‘nāvuso, labbhā. Bhikkhūhi āvaraṇaṃ kata’’nti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhadantā sāmaṇerānaṃ mukhadvārikaṃ āhāraṃ āvaraṇaṃ karissantī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, mukhadvāriko āhāro āvaraṇaṃ kātabbo. Yo kareyya, āpatti dukkaṭassāti.
44. 不问遮难事巴利
44. Anāpucchāvaraṇavatthu
108 那时,六群比丘未征得亲教师同意,就对沙弥作遮止。亲教师们寻找他们,说:“我们的沙弥怎么不见了呢?”诸比丘说:“贤友们,六群比丘作了遮止。”亲教师们抱怨、批评、指责说:“六群比丘怎么能不问我们,就对我们的沙弥作遮止呢?”诸比丘将这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,未征得亲教师同意,不应对沙弥作遮止。若作遮止者,犯恶作。”巴利 注疏 5
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū upajjhāye anāpucchā sāmaṇerānaṃ āvaraṇaṃ karonti. Upajjhāyā gavesanti – kathaṃ nu kho amhākaṃ sāmaṇerā na dissantīti. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘chabbaggiyehi, āvuso, bhikkhūhi āvaraṇaṃ kata’’nti. Upajjhāyā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū amhe anāpucchā amhākaṃ sāmaṇerānaṃ āvaraṇaṃ karissantī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, upajjhāye anāpucchā āvaraṇaṃ kātabbaṃ. Yo kareyya, āpatti dukkaṭassāti.
45. 不抚育事巴利
45. Apalāḷanavatthu
那时,六群比丘把上座诸比丘的沙弥给拉拢走了。那些上座们只好自己去拿刷牙的木片和漱口水,弄得很辛苦。诸比丘将这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,不可以拉拢别人的随从。如果谁拉拢了,那就犯恶作罪。”巴利
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū therānaṃ bhikkhūnaṃ sāmaṇere apalāḷenti. Therā sāmaṃ dantakaṭṭhampi mukhodakampi gaṇhantā kilamanti . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, aññassa parisā apalāḷetabbā. Yo apalāḷeyya, āpatti dukkaṭassā ti.
46. 刺沙弥事巴利
46. Kaṇṭakasāmaṇeravatthu
那时,具寿乌巴难达·释迦子有个叫甘德格的沙弥,他玷污了名叫甘德基的比丘尼。诸比丘抱怨、批评、指责说:“一个沙弥,怎么能做出这种不符规矩的行为?”诸比丘将这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,我允许你们把一个具足十项条件的沙弥驱逐出去。他杀生、他不给而取、他行非梵行、他说谎话、他饮酒、他说佛陀的坏话、他说法的坏话、他说僧团的坏话、他持有邪见、他玷污比丘尼——诸比丘,我允许你们把具足这十项条件的沙弥驱逐出去。”巴利
Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa sakyaputtassa kaṇṭako nāma sāmaṇero kaṇṭakiṃ nāma bhikkhuniṃ dūsesi. Bhikkhū ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma sāmaṇero evarūpaṃ anācāraṃ ācarissatī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, dasahaṅgehi samannāgataṃ sāmaṇeraṃ nāsetuṃ. Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, abrahmacārī hoti, musāvādī hoti, majjapāyī hoti, buddhassa avaṇṇaṃ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṃ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṃ bhāsati, micchādiṭṭhiko hoti, bhikkhunidūsako hoti – anujānāmi, bhikkhave, imehi dasahaṅgehi samannāgataṃ sāmaṇeraṃ nāsetunti.
47. 般哒咖事巴利
47. Paṇḍakavatthu
109 那时,有一个黄门在诸比丘当中出家了。他去找那些年轻的、年纪小的比丘,对他们说:“来吧,尊者们,来玷污我吧。”诸比丘呵斥他:“滚,黄门!消失,黄门!谁跟你有关系!”他遭到诸比丘呵斥后,又去找那些身材高大的沙弥,对他们说:“来吧,朋友们,来玷污我吧。”沙弥们也呵斥他:“滚,黄门!消失,黄门!谁跟你有关系!”他遭到沙弥们呵斥后,又去找那些照看象群、照看马群的人,对他们说:“来吧,朋友们,来玷污我吧。”那些照看象群和照看马群的人就玷污了他。他们抱怨、批评、指责说:“这些释迦子沙门,都是些黄门。就算他们当中有人不是黄门,他们也去玷污这些黄门。这么说来,他们所有人全都是不行梵行的。”诸比丘听到了那些照看象群和照看马群的人在抱怨、批评、指责。于是,那些比丘把这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,黄门,如果还没受具足戒,不能给他授;如果已经受了具足戒,那就得把他驱逐出去。”巴利 注疏 5
Tena kho pana samayena aññataro paṇḍako bhikkhūsu pabbajito hoti. So dahare dahare bhikkhū upasaṅkamitvā evaṃ vadeti – ‘‘etha, maṃ āyasmanto dūsethā’’ti. Bhikkhū apasādenti – ‘‘nassa, paṇḍaka, vinassa, paṇḍaka, ko tayā attho’’ti. So bhikkhūhi apasādito mahante mahante moḷigalle sāmaṇere upasaṅkamitvā evaṃ vadeti – ‘‘etha, maṃ āvuso dūsethā’’ti. Sāmaṇerā apasādenti – ‘‘nassa, paṇḍaka, vinassa, paṇḍaka, ko tayā attho’’ti. So sāmaṇerehi apasādito hatthibhaṇḍe assabhaṇḍe upasaṅkamitvā evaṃ vadeti – ‘‘etha, maṃ, āvuso , dūsethā’’ti. Hatthibhaṇḍā assabhaṇḍā dūsesuṃ. Te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘paṇḍakā ime samaṇā sakyaputtiyā. Yepi imesaṃ na paṇḍakā, tepi ime paṇḍake dūsenti. Evaṃ ime sabbeva abrahmacārino’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ hatthibhaṇḍānaṃ assabhaṇḍānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Paṇḍako, bhikkhave, anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabboti.
48. 贼住事巴利
48. Theyyasaṃvāsakavatthu
110 那时,有个没落旧家子弟,家道中落,人却生得很娇贵。当时,那个家道中落的旧家子弟心里想:“我这人娇贵得很,既没本事去挣没到手的钱财,也没本事让到手的钱财增长。我有什么办法,既能过得舒服,又不用受累呢?”接着,那个家道中落的旧家子弟又想:“这些释迦子沙门,习惯好、行为好,吃了好的食物,睡在避风的床铺上。我何不自己准备好衣钵,剃掉须发,穿上袈裟,到寺院里去,跟那些比丘们一起住呢?”于是,那个家道中落的旧家子弟就自己准备好了衣钵,剃掉须发,穿上袈裟,去了寺院,向诸比丘顶礼。诸比丘问他:“贤友,你出家多少年了?”他问:“贤友,你说的‘出家多少年’是什么意思?”诸比丘又问:“贤友,那你的亲教师是谁?”他问:“贤友,你说的‘亲教师’又是什么意思?”诸比丘就对具寿优波离说:“喂,优波离贤友,你来查问一下这个出家的人吧。”于是,那个家道中落的旧家子弟在具寿优波离的查问下,把事情的原委说了出来。具寿优波离把这件事告诉了诸比丘。诸比丘将这件事报告了世尊。世尊说:“诸比丘,盗住者,如果还没受具足戒,不能给他授;如果已经受了具足戒,那就得把他驱逐出去。诸比丘,投靠外道后又回来的人,如果还没受具足戒,不能给他授;如果已经受了具足戒,那就得把他驱逐出去。”巴利 注疏 6
Tena kho pana samayena aññataro purāṇakulaputto khīṇakolañño sukhumālo hoti. Atha kho tassa purāṇakulaputtassa khīṇakolaññassa etadahosi – ‘‘ahaṃ kho sukhumālo, na paṭibalo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Kena nu kho ahaṃ upāyena sukhañca jīveyyaṃ, na ca kilameyya’’nti? Atha kho tassa purāṇakulaputtassa khīṇakolaññassa etadahosi – ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā sukhasīlā sukhasamācārā, subhojanāni bhuñjitvā nivātesu sayanesu sayanti. Yaṃnūnāhaṃ sāmaṃ pattacīvaraṃ paṭiyādetvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā ārāmaṃ gantvā bhikkhūhi saddhiṃ saṃvaseyya’’nti. Atha kho so purāṇakulaputto khīṇakolañño sāmaṃ pattacīvaraṃ paṭiyādetvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā ārāmaṃ gantvā bhikkhū abhivādeti. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘kativassosi tvaṃ, āvuso’’ti? Kiṃ etaṃ, āvuso, kativasso nāmāti? Ko pana te, āvuso, upajjhāyoti? Kiṃ etaṃ , āvuso, upajjhāyo nāmāti? Bhikkhū āyasmantaṃ upāliṃ etadavocuṃ – ‘‘iṅghāvuso upāli, imaṃ pabbajitaṃ anuyuñjāhī’’ti. Atha kho so purāṇakulaputto khīṇakolañño āyasmatā upālinā anuyuñjiyamāno etamatthaṃ ārocesi. Āyasmā upāli bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Theyyasaṃvāsako, bhikkhave, anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabboti. Titthiyapakkantako, bhikkhave, anupasampanno na upasampādetabbo, upasampanno nāsetabboti.
1 2 3 4 5 6