6. 野猪窟品
6. Sūkarakhatavaggo
4. 根相应义注 · 14 段
《娑罗经》的注释
1. Sālasuttavaṇṇanā
521第六品第一经里说的“以英雄”,是指以英雄的状态。“为觉悟”,是为了觉悟的目的。
521. Chaṭṭhavaggassa paṭhame sūrenāti sūrabhāvena. Bodhāyāti bujjhanatthāya.
2. 末罗经的注释
2. Mallikasuttavaṇṇanā
522在第二经中,“在末罗人当中”指的是一个叫这个名字的地方。在这部经里,四种根是混合在一起说的,而圣智是出世间的。不过,也可以把圣智看作依托这四种根,因此把它归入“混合”来说,这样区分也是可以的。
522. Dutiye mallesūti evaṃnāmake janapade. Imasmiṃ sutte cattāri indriyāni missakāni, ariyañāṇaṃ lokuttaraṃ. Tampi pana catukkindriyanissitaṃ katvā missakanti bhājetuṃ vaṭṭati.
3. 《有学经》的注释
3. Sekhasuttavaṇṇanā
523在第三经中,“却并非以身触证而安住”的意思是:不是以名身触证、获得之后而安住,而是他无法触证、无法获得。“然而他以慧洞察而观见”的意思是:他依靠省察的智慧了知“在这之上,还有所谓的阿拉汉果根存在”。“在无学地以身触证而安住”的意思是:获得之后而安住。“以慧”的意思是:依靠省察的智慧了知“确实有所谓的阿拉汉果根存在”。“于任何处、于任何有”这两个词只是彼此的同义表达,意思是不会在任何生命形态中产生。这部经中,五根被说为出世间,六种世间根则被说为只依赖于轮回。
523. Tatiye na heva kho kāyena phusitvā viharatīti na nāmakāyena phusitvā paṭilabhitvā viharati, phusituṃ paṭilabhituṃ na sakkoti. Paññāya ca ativijjha passatīti paccavekkhaṇapaññāya pana ‘‘upari arahattaphalindriyaṃ nāma atthī’’ti pajānāti. Asekhabhūmiyaṃ phusitvā viharatīti paṭilabhitvā viharati. Paññāyāti paccavekkhaṇapaññāya ‘‘arahattaphalindriyaṃ nāma atthī’’ti pajānāti. Na kuhiñci kismiñcīti dvepi aññamaññavevacanāneva, kismiñci bhave na uppajjissantīti attho. Imasmiṃ sutte pañcindriyāni lokuttarāni, cha lokikāni vaṭṭanissitāneva kathitāni.
4-5. 《足迹经》等的详细注释
4-5. Padasuttādivaṇṇanā
524-525第四经的注释:所谓“凡任何句,都导向觉悟”,意思是:无论哪些法句,也就是无论哪些法的部分,都是为了觉悟而导向觉悟。第五经的意思本身就很清楚。
524-525. Catutthe yāni kānici padāni bodhāya saṃvattantīti yāni kānici dhammapadāni, ye keci dhammakoṭṭhāsā, bujjhanatthāya saṃvattanti. Pañcamaṃ uttānameva.
第6至7经《已确立经》等的注释
6-7. Patiṭṭhitasuttādivaṇṇanā
526-527第六经中,“在诸漏与诸有漏法上守护心”这句话的意思是:以三地法为所缘,阻止漏的生起,这就叫在诸漏与诸有漏法上守护心。第七经则意思自明。
526-527. Chaṭṭhe cittaṃ rakkhati āsavesu ca sāsavesu ca dhammesūti tebhūmakadhamme ārabbha āsavuppattiṃ vārento āsavesu ca sāsavesu ca dhammesu cittaṃ rakkhati nāma. Sattamaṃ uttānameva.
8. 《野猪洞经》注释
8. Sūkarakhatasuttavaṇṇanā
528第八经里说的“在野猪洞”,就是在野猪挖出的洞窟里。据说在迦叶佛的时代,这座洞窟存在,经过一佛之久,随着大地不断升高,已经陷到地面以下了。后来有一天,一头野猪在洞顶边缘附近拱土。下雨之后,泥土被冲掉,洞顶的边缘就露了出来。一个住在山林里的人看见了,心想:“这地方以前一定是持戒的人用过的,我应该把它修整好。”于是他把周围的土都清掉,把洞窟打扫干净,砌起围墙,装上门窗,粉刷彩绘都做得非常精细,又用像银板一样白的细沙铺好地面,做成庭院,摆好床和椅子,供养给世尊当住处。这个洞窟很深,下去之后还得再爬上来。经文就是针对这个说的。“最高恭敬”是中性词,意思是“以最高的恭敬持续地做”。“无上瑜伽安稳”指阿拉汉果。“有恭敬”的意思是“有位年长的尊者”。其余各处都很容易理解。
528. Aṭṭhame sūkarakhatāyanti sūkarakhataleṇe. Kassapabuddhakāle kira taṃ leṇaṃ ekasmiṃ buddhantare pathaviyā vaḍḍhamānāya antobhūmigataṃ jātaṃ. Athekadivasaṃ eko sūkaro tassa chadanapariyantasamīpe paṃsuṃ khaṇi. Deve vuṭṭhe paṃsu dhotā, chadanapariyanto pākaṭo ahosi. Eko vanacarako disvā ‘‘pubbe sīlavantehi paribhuttaṭṭhānena bhavitabbaṃ, paṭijaggissāmi na’’nti samantato paṃsuṃ apanetvā leṇaṃ sodhetvā kuṭiparikkhepaṃ katvā dvāravātapānaṃ yojetvā supariniṭṭhitasudhākammacittakammaṃ rajatapaṭṭasadisāya vālikāya santharitaṃ pariveṇaṃ katvā mañcapīṭhaṃ paññāpetvā bhagavato vasanatthāya adāsi, leṇaṃ gambhīraṃ ahosi otaritvā āruhitabbaṃ. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Paramanipaccakāranti bhāvanapuṃsakaṃ, paramanipaccakārī hutvā pavattamāno pavattatīti vuttaṃ hoti. Anuttaraṃ yogakkhemanti arahattaṃ. Sappatissoti sajeṭṭhako. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.