《获得经》的注释巴利
1. Paṭilābhasuttavaṇṇanā
481 481. 第二品第一经中,“于正勤”是指依于正勤、修习正勤的意思。念根也是同样的方式。巴利
481. Dutiyavaggassa paṭhame sammappadhāne ārabbhāti sammappadhāne paṭicca, sammappadhāne bhāventoti attho. Satindriyepi eseva nayo.
2. 第一略经的注释巴利
2. Paṭhamasaṃkhittasuttavaṇṇanā
482 482. 在第二部经中,“tato”(从彼)应当依观、道、果的关系理解为从格。因为完全圆满的五根,就是阿拉汉道的观根。比这些更柔和的,就是不来道的观根;比这些更柔和的,就是一来道的观根;比这些更柔和的,就是入流道的观根;比这些更柔和的,就是随法行道的观根;比这些更柔和的,就是随信行道的观根。巴利
482. Dutiye tatoti vipassanāmaggaphalavasena nissakkaṃ veditabbaṃ. Samattāni hi paripuṇṇāni pañcindriyāni arahattamaggassa vipassanindriyāni nāma honti. Tato mudutarehīti tehi arahattamaggassa vipassanindriyehi mudutarāni anāgāmimaggassa vipassanindriyāni nāma honti, tato mudutarāni sakadāgāmimaggassa, tato mudutarāni sotāpattimaggassa vipassanindriyāni nāma honti, tato mudutarāni dhammānusārimaggassa, tato mudutarāni saddhānusārimaggassa vipassanindriyāni nāma honti.
同样,完全具足、圆满的五根,就叫作阿拉汉道的根;比这些更柔弱的,就叫作不来道的根;比这些更柔弱的,就叫作一来道的根;比这些更柔弱的,就叫作入流道的根;比这些更柔弱的,就叫作随法行道的根;比这些更柔弱的,就叫作随信行道的根。巴利
Tathā samattāni paripuṇṇāni pañcindriyāni arahattamaggindriyāni nāma honti, tato mudutarāni anāgāmimaggindriyāni nāma honti, tato mudutarāni sakadāgāmimaggindriyāni nāma honti, tato mudutarāni sotāpattimaggindriyāni nāma honti, tato mudutarāni dhammānusārimaggindriyāni, tato mudutarāni saddhānusārimaggindriyāni nāma honti.
五根完全具足、圆满时,就叫作阿拉汉果的五根;比这更柔弱的,叫不来果的五根;再更柔弱的,叫一来果的五根;再更柔弱的,叫入流果的五根。至于随法行者和随信行者这两种人,都是安住在入流道上的补特伽罗;他们之间的差异,是就安住在道位上的补特伽罗来区分的,也是从入道的方式和道本身来区分的。因为随信行的人通过听人教导、反复请问,逐渐到达道;随法行的人则只靠一次或两次听闻就到达道。因此,首先应当从他们入道方式的差异来理解这些差别。巴利
Samattāni paripuṇṇāni pañcindriyāni arahattaphalindriyāni nāma honti, tato mudutarāni anāgāmiphalindriyāni, tato mudutarāni sakadāgāmiphalindriyāni, tato mudutarāni sotāpattiphalindriyāni nāma honti. Dhammānusārisaddhānusārino pana dvepi sotāpattimaggaṭṭhapuggalā, maggaṭṭhapuggalavasena nesaṃ nānattaṃ jātanti āgamanenapi maggenapi. Saddhānusārī puggalo hi uddisāpento paripucchanto anupubbena maggaṃ pāpuṇāti, dhammānusārī ekena vā dvīhi vā savanehi. Evaṃ tāva nesaṃ āgamanena nānattaṃ veditabbaṃ.
随法行者的道是锐利的,他的智慧强而有力,不用刻意用力、不必加功用行就能断除烦恼,就像锋利的刀刃砍断芭蕉树干一样。随信行者的道不像他那样锐利,智慧也不强而有力,要刻意用力、加功用行才能断除烦恼,就像不太锋利的刀刃砍断芭蕉树干一样。不过在烦恼的灭尽上,他们两者没有差别。其余的烦恼也都断尽了。巴利
Dhammānusārissa pana maggo tikkho hoti, sūraṃ ñāṇaṃ vahati, asaṅkhārena appayogena kilese chindati kadalikkhandhaṃ viya tikhiṇā asidhārā. Saddhānusārissa na tassa viya maggo tikkho hoti, na sūraṃ ñāṇaṃ vahati, sasaṅkhārena sappayogena kilese chindati kadalikkhandhaṃ viya atikhiṇā asidhārā. Kilesakkhaye pana tesaṃ nānattaṃ natthi. Avasesā ca kilesā khīyanti.
3. 第二略经注释巴利
3. Dutiyasaṃkhittasuttavaṇṇanā
483 在第三经中,“tato”应当按果的角度理解为从格。因为五根完全圆满时,就叫作阿拉汉果根;具足阿拉汉果的人,就叫作阿拉汉。比阿拉汉果根更柔弱的,叫作不来果根;比那更柔弱的,叫作一来果根;比那更柔弱的,叫作入流果根;具足入流果的人,就叫作入流者。根有差别,果就有差别:由于根的差别而有果的差别,由于果的差别而有人的差别。巴利
483. Tatiye tatoti phalavasena nissakkaṃ veditabbaṃ. Samattāni hi paripuṇṇāni pañcindriyāni arahattaphalindriyāni nāma honti, arahattaphalena samannāgato puggalo arahā nāma hoti. Arahattaphalato mudutarāni anāgāmiphalindriyāni nāma honti, tato mudutarāni sakadāgāmiphalindriyāni, tato mudutarāni sotāpattiphalindriyāni, sotāpattiphalena samannāgato puggalo sotāpanno nāma hoti. Indriyavemattatā phalavemattatā hotīti indriyanānattena phalanānattaṃ, phalanānattena puggalanānattanti.
4. 第三略经的注释巴利
4. Tatiyasaṃkhittasuttavaṇṇanā
484 第四经中,“圆满修行者证得圆满”的意思是:修行圆满的阿拉汉道,就证得阿拉汉果。“部分修行者证得部分”的意思是:修行其余三种部分之道,就只证得部分,即仅仅三种果而已。这样一来,在这四部经里所说的诸根,都是混合着说的。巴利
484. Catutthe paripūraṃ paripūrakārī ārādhetīti paripūraṃ arahattamaggaṃ karonto arahattaphalaṃ ārādheti. Padesaṃ padesakārīti avasese tayo padesamagge karonto padesaṃ phalattayamattameva ārādheti. Iti imesu catūsupi suttesu missakāneva indriyāni kathitāni.
5-7. 第一广经等的注释巴利
5-7. Paṭhamavitthārasuttādivaṇṇanā
485-487 在第五部经的注释里,“比那些更柔和”应当按观的力量理解为从格。因为圆满的五根就是阿拉汉道的观根;中般涅槃者的观根比这更柔和;生般涅槃者的观根又更柔和;无行般涅槃者的观根又更柔和;有行般涅槃者的观根又更柔和;上流至阿迦腻吒者的观根则被称为比那更柔和的。巴利
485-487. Pañcame tato mudutarehīti vipassanāvasena nissakkaṃ veditabbaṃ. Paripuṇṇāni hi pañcindriyāni arahattamaggassa vipassanindriyāni honti, tato mudutarāni antarāparinibbāyissa vipassanindriyāni, tato mudutarāni upahaccaparinibbāyissa, tato mudutarāni asaṅkhāraparinibbāyissa, tato mudutarāni sasaṅkhāraparinibbāyissa, tato mudutarāni uddhaṃsotaakaniṭṭhagāmissa vipassanindriyāni nāma honti.
不过在这个地方,应该就站在阿拉汉道本身,列出五种般涅槃者。因为,比起阿拉汉道的观根,第一种中般涅槃者的观根更弱;比那更弱的,是第二种中般涅槃者的观根;比那更弱的,是第三种中般涅槃者的观根;比那更弱的,是生般涅槃者的观根;比那更弱的,是上流到阿迦腻吒者的观根。无行般涅槃者和有行般涅槃者,也都属于这五种人之中。巴利
Imasmiṃ pana ṭhāne arahattamaggeyeva ṭhatvā pañca nissakkāni nīharitabbāni. Arahattamaggassa hi vipassanindriyehi mudutarāni paṭhamaantarāparinibbāyissa vipassanindriyāni, tato mudutarāni dutiyaantarāparinibbāyissa, tato mudutarāni tatiyaantarāparinibbāyissa, tato mudutarāni upahaccaparinibbāyissa, tato mudutarāni uddhaṃsotaakaniṭṭhagāmissa vipassanindriyāni. Asaṅkhāraparinibbāyissa sasaṅkhāraparinibbāyinopi eteva pañca janā.
现在讲三种比较。对于一来道的诸根来说,入流道的诸根更弱;对于入流道的诸根来说,随法行道的诸根更弱;比这些还更弱的,是随信行道的诸根。第六经和第七经也按照同样的方式来说。不过,在这三部经里,讲的都只是前分观之根。巴利
Idāni tīṇi nissakkāni. Sakadāgāmimaggassa hi indriyehi mudutarāni sotāpattimaggindriyāni, sotāpattimaggeyeva indriyehi mudutarāni dhammānusārimaggindriyāni. Tehipi mudutarāni saddhānusārimaggindriyāni. Chaṭṭhasattamāni vuttanayāneva. Imesu pana tīsupi suttesu pubbabhāgavipassanindriyāneva kathitāni.
8. 行道经的注释巴利
8. Paṭipannasuttavaṇṇanā
488 在第八部经的注释里,“比那些更柔和”这句话,应该按道与果的意义理解为从格(表示“从……而言”)。这一点经文里已经说过了。“外”是指处在这八种人之外。“站在凡夫这一边”是指处在凡夫的类别当中。在这部经里,讲的只是出世间诸根。巴利
488. Aṭṭhame tato mudutarehīti maggaphalavasena nissakkaṃ veditabbaṃ. Taṃ pāḷiyaṃ vuttameva. Bāhiroti imehi aṭṭhahi puggalehi bahibhūto. Puthujjanapakkhe ṭhitoti puthujjanakoṭṭhāse ṭhito. Imasmiṃ sutte lokuttarāneva indriyāni kathitāni.
9-10. 具足经等的注释巴利
9-10. Sampannasuttādivaṇṇanā
489-490 第九经里说的“根具足”,就是诸根圆满。第十经的意思很明白。在这两部经里,讲的是混合在一起的各种根。巴利
489-490. Navame indriyasampannoti paripuṇṇindriyo. Dasamaṃ uttānameva. Imasmiṃ suttadvaye missakāni indriyāni kathitānīti.
1 2 3 4 5 6 7