《雨安居经》的注释
2. Vassaṃvuttasuttavaṇṇanā
10481048. 第六品第二经的意趣是这样的:一位入流者比丘不会就停在这个程度上,而是把那些根、力、觉支统合起来,修增观智,然后证得一来道;一来者证得不来道;不来者证得阿拉汉道。世尊就是针对这个义理,在这部经中宣说了教法的传统与传承。
1048. Chaṭṭhassa dutiye ayamadhippāyo – sotāpanno bhikkhu ettakena vosānaṃ anāpajjitvā tāneva indriyabalabojjhaṅgāni samodhānetvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā sakadāgāmimaggaṃ pāpuṇissati, sakadāgāmī anāgāmimaggaṃ, anāgāmī arahattamagganti imamatthaṃ sandhāya bhagavatā imasmiṃ sutte sāsane tanti paveṇī kathitāti.
《丹玛丁那经》的注释
3. Dhammadinnasuttavaṇṇanā
1049在第三经里,“丹玛丁那”是这七个人当中的一位。在佛陀住世的时代,有丹玛丁那居士、毗舍佉居士、伍嘎居士、质多居士、阿罗婆迦的手长者、小给孤独长者、大给孤独长者这七个人,他们每个人都带着五百位居士随从。丹玛丁那就是这七人中的一位。
1049. Tatiye dhammadinnoti sattasu janesu eko. Buddhakālasmiñhi dhammadinno upāsako, visākho upāsako, uggo gahapati, citto gahapati, hatthako āḷavako, cūḷaanāthapiṇḍiko, mahāanāthapiṇḍikoti ime satta janā pañcasataupāsakaparivārā ahesuṃ. Etesu esa aññataro.
“甚深”是指法甚深,比如《箭经》等。“甚深义”是指义理甚深,比如《思经》等。“出世间”是指阐明出世间义,比如《无为相应》等。“与空相应”是指阐明众生空,比如《所食经》等。“成就而住”是指证得之后而住。“丹玛丁那,你们应当这样学”是指你们应当这样学,也就是在圆满月喻行道、车乘行道、牟尼行道、大圣种行道时这样学。就这样,导师把不堪承受的重担加给了这些近事男。为什么呢?据说他们不是站在自己的立场上请求教诫,而是不加区分地请求说“尊者,愿世尊教诫我们”,好像他们有能力挑起一切重担似的。因此,导师把不堪承受的重担加给他们时,说了这番话。“这确实不是”:这确实不是。不过应当知道,这里的“na”只是连音而已。“因此”:因为现在你们是站在自己的立场上请求教诫,所以。
Gambhīrāti dhammagambhīrā sallasuttādayo. Gambhīratthāti atthagambhīrā cetanāsuttantādayo. Lokuttarāti lokuttaratthadīpakā asaṅkhatasaṃyuttādayo. Suññatappaṭisaṃyuttāti sattasuññatādīpakā khajjanikasuttantādayo. Upasampajja viharissāmāti paṭilabhitvā viharissāma. Evañhi vo, dhammadinna, sikkhitabbanti evaṃ tumhehi candopamapaṭipadaṃ rathavinītapaṭipadaṃ moneyyapaṭipadaṃ mahāariyavaṃsapaṭipadaṃ pūrentehi sikkhitabbaṃ. Iti satthā imesaṃ upāsakānaṃ asayhabhāraṃ āropesi. Kasmā ? Ete kira na attano bhūmiyaṃ ṭhatvā ovādaṃ yāciṃsu, avisesena pana sabbabhāraṃ ukkhipituṃ samatthā viya ‘‘ovadatu no, bhante, bhagavā’’ti yāciṃsu. Tena tesaṃ satthā asayhabhāraṃ āropento evamāha. Na kho netanti na kho etaṃ. Nakāro panettha byañjanasandhimattamevāti veditabbo. Tasmāti yasmā idāni attano bhūmiyaṃ ṭhatvā ovādaṃ yācatha, tasmā.
《病经》的注释
4. Gilānasuttavaṇṇanā
1050在第四经中,“并非如此”是指并非由我们如此。“具慧的近事男”指的是入流者。“以令人宽慰的法”是指以能带来宽慰的法。“具寿,请宽慰”是指尊者,请宽慰。“与死亡相关联者”是指与死亡相关联的。“有死法”是指有死亡的性质。“请确立”是指请安立。“已确立”是指已经安立了。“如是心解脱者”是指这样通过阿拉汉果解脱而心解脱的人。“即:以解脱而解脱”是指关于这种解脱,如果要谈论解脱的差异,我是不说的。因为比丘僧团在塔庙庭院、菩提树庭院中的义务,以及八十犍度中的义务等,这些应受迎请的功德是没有限量的;然而在已证得的道或果上,近事男和比丘之间并没有差异。
1050. Catutthe na kho panetanti na kho amhehi etaṃ. Sappañño upāsakoti sotāpanno adhippeto. Assāsanīyehi dhammehīti assāsakarehi dhammehi. Assāsatāyasmāti assāsatu āyasmā. Mārisoti maraṇapaṭibaddho. Maraṇadhammoti maraṇasabhāvo. Adhimocehīti ṭhapehi. Adhimocitanti ṭhapitaṃ. Evaṃvimuttacittassāti evaṃ arahattaphalavimuttiyā vimuttacittassa. Yadidaṃ vimuttiyā vimuttanti yaṃ idaṃ vimuttiṃ ārabbha vimuttiyā nānākaraṇaṃ vattabbaṃ siyā, na taṃ vadāmi. Bhikkhusaṅghassa hi cetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇavattesu ceva asītikkhandhakavattesu cāti āgamanīyaguṇesu pamāṇaṃ nāma natthi, paṭividdhe pana magge vā phale vā upāsakānañca bhikkhūnañca nānākaraṇaṃ natthi.
9. 慧获得经的注释
9. Paññāpaṭilābhasuttavaṇṇanā
1055在第九经里说到“导向慧的获得”时,应当知道:七有学圣者算是“获得慧”,而漏已尽者则算是“已得慧的人”。后面“以慧觉知”等说法,也是同样的解释方式。其余各处,文义都很清楚。
1055. Navame paññāpaṭilābhāya saṃvattantīti ettha satta sekkhā paññaṃ paṭilabhanti nāma, khīṇāsavo paṭiladdhapañño nāmāti veditabbo. Parato paññābuddhiyātiādīsupi eseva nayo. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.