《萨曼德古德》注释(续1)
圣足山赞 · 445 段
他接过苏提耶所给的八握吉祥草,草色青翠欲滴,
来到菩提树下,向右绕行致敬;
Tena dinnaṭṭha muṭṭhintu gahetvā nīlasaddalaṃ, Bodhimūlamupāgamma katvāna taṃ padakkhiṇaṃ;
当时敷设草座,面朝东方;
于是大地裂分为二,大座席涌出。
Akāsi tīṇasanthāraṃ pācīnābhimukhaṃ tadā, Tato mahiṃ dvidhā katvā samuṭṭhāsi mahāsanaṃ;
十四肘高之柱,种种纹彩斑斓所饰;
彼立于柱端,紧执此柱,其志坚定如是。
Uccaṃ cuddasahatthena nānā citta vicittitaṃ, Abhaṭṭhanahittha tatraṭṭho iccevaṃ daḷhamānaso;
任凭皮、筋、骨残存,
愿我体内一切肌肉与血液悉皆枯竭消散;
Kāmaṃ taco nahārū ca aṭṭhi ca avasissatu, Upasussatu me gatte sabbantaṃ maṃsalohitaṃ;
若不觉悟,我终不起,亦不舍弃精进。
他如是决意后,便端坐于金刚座上。
Na uṭṭhahāmabujjhitvā na jahe vīriyaṃ mama, Adhiṭṭhahitvā evaṃ so nisīdi vajirāsane;
他安立不动,将脚踝叠放于另一脚踝之上
犹如将莲花叠于莲花,他结跏趺坐,交叠双足
Anatikkamaṃ ṭhapetvāna caraṇaṃ caraṇupari, Kamalaṃ kamaleneva maṇibandhaṃ vidhāya so;
恰似柔嫩的无忧树叶,更胜幼嫩的无忧树新枝
胜者垂目敛视,双手叠放掌上,严持自制;
Bālāsokadalāsatta paraṃ vā’sokapallavaṃ, Nidhāya nayanānatda pāṇiṃ pāṇitale jino;
犹如暮色中,金色尖峰的高山,
身披鲜红袈裟,妙相庄严,光辉无染;
Yathā sañjhāghanālīḍha tuṅgakañcana pabbato, Surattacīvaracchanna cārigatta virājito;
犹如旭日初升,辉耀天际。
山顶之上,他的面容映现光芒,庄严璀璨。
Udayāvalakoṭimhi dippantova divākaro Kandharopari dippanta mukhamaṇḍalamaṇḍito;
譬如金色宫殿中湛蓝的狮形窗牖,
以不颤的睫毛半掩着美目。
Yathā cāmikarabyamhe sunīlaṃ sīhapañjaraṃ, Asampakampapamhehi pihitaddhasulocano;
碧莲成簇,夺众人眼目;
银杖交缠,彼乃亲触斯菩提树干。
Nīluppalakalāpaṃca jananettālipātanaṃ, Sajjhudaṇḍasamābaddha bodhikkhandhamaphassi so;
端坐菩提树下,当断珊瑚般嫩芽;
周匝纷坠,宛如邪慧者威光殒落。
Nisinno bodhito chejja pavāḷataruṇaṅkurā, Patamānā samantāsuṃ tejaṃ viya kubuddhīnaṃ;
十千天众迅即聚集于彼处,
莲花座天、龙众,以及持明仙、成就明咒者等,
Devā tattha samāgañjuṃ khippaṃ dasasahassiyaṃ, Kamalāsanoragā ceva siddhavijjādharādayo
娑婆主大梵天神,为诸梵众所围绕,
手持白色伞盖,立于正自觉者近旁;
Sahampati mahābrahmā brahmasenāpurakkhato, Sitātapattaṃ dhārento ṭhīto sambuddha santike;
吹奏名为胜捷、长百二十肘的宝螺,
明教者恭敬而立;
Vīsaṃ ratana satāyāmaṃ vijayuttara nāmakaṃ, Saṅkhaṃ dhamento aṭṭhāsi sādaro pākasāsano;
须夜摩天王与天军偕行,称扬人主;
手持宝珠之扇,徐徐扇拂。
Suyāmo saha senāya thomayanto narādhipaṃ, Maṇitālavaṇṭaṃ paggayha mandamandena vījati;
吉德基提居于藤蔓之顶,那里繁花盛放,
手持牦牛尾拂尘,他怡然安住于彼处;
Jitakitti lataggamhi sassa pupphaṃca pupphītaṃ, Vāḷavijanimuggayha aṭṭhā santusito tahiṃ;
执贝鲁瓦琴,歌随种种旋律;
五髻立于彼处,作种种音声而咏。
Beluvaṃ vīṇamādāya gītaṃ nānālayānugaṃ, Pañcasikho ṭhito tattha gāyamāno anekadhā;
大黑龙王,亦为龙众所围绕,
以九应供功德等称叹,伫立彼处。
Mahākālo’pi nāgindo nāgasaṅghapurakkhato, Thomento tattha aṭṭhāsi navārahaguṇādihi;
筑成戏场,携取妙女;
提婆楼与日照女,献供而伫立。
Raṅgabhumiṃ māpayitvā gahetvāna varaṅganā, Upahāraṃ karontaṭṭhā timbarū sūriyavaccasā;
持国天王与众军俱来,身皓饰白,
先立于东方,作守护。
Āgantvā saha senāya sitaṅgo sitabhusano, Dhataraṭṭho ṭhito pubbe ārakkhaṃ kurumānako;
增长天王以己之军,遍满南方;
蓝身蓝色庄严者,正作守护;
Pūrento sakasenāya dakkhiṇassaṃ virūḷhako, Ārakkhaṃ kurumānaṭṭhā nīlaṅgo nīlabhusano;
广目天王也立于西方,守护后方之地。
身披红色衣饰,穿戴盔甲,由本部军众前导护卫;
Virūpakkho’pi aṭṭhāsi pālayaṃ pacchimaṃ disaṃ, Rattaṅgābharaṇo vammī nijasenāpurakkhato;
在北方,统率军队履行守护之责。
身披金色璎珞,以人为乘者,立于此处。
Uttarassaṃ sasenāya ārakkhaṃ kurumānako, Soṇṇavaṇṇaṅgābharaṇo aṭṭhāsi naravāhano;
何须于此多言说?生界诸天神皆已至,
无有一不来;一切咸集于此处。
Kimettha bahulāpena jātikkhettamhi devatā, Nāgatā neva vāhesuṃ sabbe etthe’va osaṭā;
旗幡凌越虚空,双足立于大地;
龙象之属尚且不能撼动,诸旗之事何须多言。
Gaganātotiṇṇaketu pādehi pathavītale, Nāgādayo na dhutāsuṃ ketunaṃ bahu kā kathā;
我等说:星宿在虚空,不为猛风所吹之旗足、旗幡所动;
彼处何有旗之执著?
Na dhūtā dhajapādehi vāyutuddāmavuttihi, Tārakā gagane brūmo kinnu tattha dhajālutā;
东方轮围山石,其顶如幢;
足及后分等,皆依轮围山石。
Pubbadisā cakkavāḷa silāyuggataketunaṃ, Pādāni parabhāgādi cakkavāḷasilanvaguṃ;
铁围山、须弥山、持双山等诸山,
住于花鬘装饰、各色庄严之处;
Cakkavāḷa mahāmeru yugandhara nagādayo, Pupphāvataṃsakā’vāsuṃ nānāvaṇṇehi saṅkhatā;
丰美蜜滴簇拥可爱,
莲华弥满波涛涌动,汝居天幕。
Vāmāmandamakaranda bindusandoha sundaraṃ, Ullola padumākiṇṇa vitānaṃ vāsi ambaraṃ;
诸天神、梵天神等天界众生,于彼处撒下芬芳的香粉,
在轮围之巅的楼阁中,显现如伞盖一般;
Khittasogandhacuṇṇāni devabrahmādinā tahiṃ, Vitānaṃ viya khāyanti cakkavāḷaggamaṇḍape;
樟脑、沉香之烟处处升腾,
如乌云堆覆,何须再说其他?
Kappūrāgarudhūpehī tattha tatthuggatehi mā, Kālabbhakūṭacchannova āsi maññaṃ kathemu kiṃ;
生处诸天神以芥花等献供,
大地不因重负而沉陷;奇哉!方象之力。
Jātikkhettesu devehi katagghikusumādinā, Nosīnā dharaṇī bhārā disebhānaṃ balaṃ aho;
花环悬垂空中,
如诸天神为牵引大地而系紧的绳索,光辉照耀。
Ambarālambamānānī pupphadāmāni bhūtalaṃ, Ākaḍḍhanāya devehi baddharajjuva bhāsare
Aññoññakaramuggayha gagane surasutdarī, Paribbhamantā gāyanti tattha tattha manoramaṃ;
一对天女舒展双臂,丽饰庄严,
如旋转的球丸,于虚空处处回旋。
Ubho bhuje vikāsetvā maṇḍitaṃ surasutdarī, Bhamanti bhantabheṇḍuva tattha tatthambare yugā;
Nīluppalakalāpādī gahetvāna suraṅganā, Ṭhītāsuṃ parivāretvā pūjamānā narissaraṃ;
宝叶、白莲、红莲与青莲交织一处;
花中带水,纷然飘洒,馨香之水盈盈满溢;
Ratnapallavakalahāra kamaluppala saṅgate, Sannīrakusumākiṇṇe puṇṇesogandhavārihī;
天女们手捧金瓶等,立于虚空,
将如来置于中央,从四面一同供养,
Kañcanādighaṭe gayha ambare surasundarī, Katvāna sugataṃ majjhe pūjayiṃsu samantato
手持金镜的少女如是而立,
有些天女则执棕榈扇伫立。
Kañcanādāsahatthā ca kācī kaññā tathā ṭhitā, Tālavaṇṭe gahetvāna ṭhītāsuṃ kāci devatā;
凡你以吉祥之言所祈愿者,
愿其成就,如是高声唱言,围绕胜者而立。
Kāci maṅgala saṃyutta vacanā tava patthanā, Samijjhatuti ghosentī parivāretvā ṭhitā jinaṃ;
手执吉祥结等八种无上吉祥,
天女伫立虚空,环绕牟尼尊。
Sirivacchādi paggayha aṭṭhamaṅgalamuttamaṃ, Ṭhitāsuṃ gagane nārī parivāretvā munissaraṃ;
有人起舞,有人嬉戏,有人扭摆,有人娇态逗人;
有人奏乐,有人歌唱,有人挥舞竹杖喧腾助兴。
Naccanti keci kīḷanti selenti ca lalanti ca, Vādenti keci gāyanti velukkhepaṃ karonti ca;
众花供台列成行,灯供之台亦复然;
宝石黄金与白银,供台行列亦如是。
Nekapupphagghipantī ca tathā dīpagghipanti ca, Maṇicāmīkarāsajjhu agghikā pantiyo tathā;
上至梵天界,遍绕轮围际;
佛吉祥庆会,明灯炽然立。
Ābrahmabhavanuggamma cakkavāḷasamantato, Tiṭṭhanti jalamānāyo buddhassa maṅgalussave;
七宝所成众拱门,重重行列相连接;
或由黄金而成就,亦有以布帛织成。
Sattaratanasambhutā nānā toraṇapantīyo, Hemarambhāmayā cāpi tathā dussamayā siyuṃ;
种种色华盖众多,无间遍覆;
轮围山腹之内,成为莲花丛集之池。
Nānāvaṇṇehi nekehi chattehi ca nirantaraṃ, Cakkavāḷodaraṃ āsi saraṃca kamalākulaṃ;
那里,大地上陈列着许多光辉灿烂的灯轮之阵,
犹如繁星之网密布,辉耀于静谧的天穹;
Tattha tatthujjalāneka yantadīpāvalī mahī, Tārakājālakākiṇṇa gaganaṅganasantibhā;
旌旗与伞盖错落交映,立于轮围山顶,
罐灯与门楼,无间闪耀;
Dhajantarita chattā’suṃ cakkavāḷagirūpari, Nirantarā’suṃ tattheva ghaṭadīpā ca toraṇa;
种种乐器之声,种种歌唱雅韵,
众多赞叹善语,遍满轮围世界。
Nānāturiyanādehi nānāsaṅgītitāhi ca, Sādhuvādehi nekehi cakkavāḷo phuṭo ahū;
啊!成办吉祥的世尊,其功德又何等广大殊胜,
谁能仅凭一张嘴,说尽那供养的种种殊胜?
Aho mahantatā tassa buddhassa katamaṅgale, Pūjāvisesaṃ taṃ ko hi mukhenekena bhāsatī;
四面者、千眼者、二千眼龙神、十颈者,
彼等一切皆不能宣说此一切。
Catummukho sahassakkho dvisahassanayano phaṇī, Dasakaṇṭho’pi taṃ sabbaṃ neva sakkonti bhāsituṃ;
如此,在天、阿修罗、梵天、金翅鸟、龙等众之间,
无间地举行着种种盛大的庆典,
Evaṃ surāsurabrahma venateyyoragādihi, Nirantaraṃ katāneka mahāmaha samākule;
在那一天,魔王观察了眼前的世界,
便召集随从,怀着好奇,这样对他们说:
Tasmintu vāsare māro passitvā bhuvanaṃ idaṃ, Āmantetvā sānuvare āhevaṃ sakutūhalo;
一切天宫今见空寂,犹如弃舍;
城守护神既已舍去,彼与诸天神众往何方?
Sabbe dibbavimānā bho suññā dissanti chaḍḍitā, Purapālampahāpetvā kva gatā’suṃ sadevakā;
魔王,你为何不知?今日你可是迷醉昏睡?
这是净饭王之子悉达多,摩耶夫人之子。
Kimbho māra na jānāsi matto sutto’si ajja kiṃ, Suddhodaniya siddhattho māyāya tanayo ayaṃ;
圆满一切波罗蜜,成办出离之行;
菩提树下汝端坐,心念:今日我成佛。
Puretvā pāramī sabbā katvāna abhinikkhamaṃ, Bodhimule nisinno si ajja buddho bhavāmīti;
为彼供养之仪,十千世界诸天神云集,
欢喜踊跃,今日共行大典。
Tassa pūjāvidhānatthaṃ dasasahassīsu devatā, Samāgatā haṭṭhatuṭṭhā karontajja mahāmahaṃ;
难道是你们的耳朵聋了,听不到?难道是你们的眼睛坏了,看不见?
看不见你们的旗帜飘扬,听不到你们的喧哗声响。
Kinnu te badhiraṃ sotaṃ kinnu parihāyi locanaṃ, Dhajaggā te na dissanti ullolaṃ te na sūyati;
恶魔既闻彼众语,
忧苦愁戚意沮丧,为彼悲伤而作言:
Tesaṃ taṃ vacanaṃ sutvā antako khalu pāpimā, Dukkhito dummano tesaṃ socanto idambruvi;
唉!这轮回的衰败何其巨大,真是深重啊。
轮回确实无有坚实,当成就归于寂灭。
Aho vatā’tiparihāni saṃsārassa mahā ayaṃ, Asāro khalu saṃsāro siddhatthe vibhavaṃ gate;
呜呼!我等已失,三轮圆满具足;
噫,如烈火焚林,不幸哉!
Aho vatā’ti naṭṭhamhā tivaṭṭaṃ paripuritaṃ, Hoti bho dahanā daḍḍhavanaṃvāti alakkhikaṃ;
三界黯然无光,犹如无日之白昼;
三界王权财富,尽遭劫夺,荡然无存。
Nirālokaṃ tilokaṃ bho asuraṃ vāsaraṃ yathā, Parimosaratanaṃ hoti rajjaṃ vedaṃ jagattayaṃ;
悉达多童子已超离他们境界,
众人皆由此道而出离世间;
Mamesa visayaṃ hitvā yāti siddhatthadārako, Tena yātena maggena nikkhamanti bahujjanā;
净饭王之子,尚未令此尊胜者(成事);
来吧,我们前去,令悉达多无所成就!
Bhavantaṃ na karoteso yāva suddhodanatrajo, Etha gacchāma siddhatthamasiddhatthaṃ karoma bho;
莫要示现恐怖、可厌、难睹、粗厉之相,
唯以音声即令其逃散,犹如风卷棉絮。
Māpetha bheravaṃ vaṇṇaṃ bībhacchaṃ duddasaṃ kharaṃ, Saddeneva palāpetha tūlabhaṭṭaṃva vāyunā;
听闻其语后,魔军便前来聚集,
化作种种形貌,手持各样兵器;
Tassa taṃ vacanaṃ sutvā mārasenā samāgamuṃ, Nānāvesadharā hutvā nānāyudha samaṅgino;
那时,魔王率领着一支长达一百五十由旬的军队,从高处前来。
他登上基利美卡拉象,率军急速而来;
Yojanānaṃ tadā māro diyaḍḍhasatamuccato, Girimekhalamāruyha senāya sahasā’gamī;
天众们远远望见魔王和他的军队正向这边来,
惊惶失措,急速向四方奔逃;
Disvāna durato ettaṃ devā māraṃ savāhiniṃ, Bhayaṭṭāpagamuṃ khippaṃ dhāvamānā disodisaṃ;
梵天神匆忙收起华盖,转身疾驰;
帝释天神将法螺负于背后,仓皇逃窜。
Saṃkhippa khippaṃ sacchattaṃ brahmā dhāvi parammukho, Katvāna piṭṭhiyaṃ saṅkhaṃ sakko dhāvi visaṅkito;
尔时大黑龙王亦潜没入地,
那尽义务而胆怯者,颓然倒向自家床榻。
Mahākālo’pi nāgindo nimujja mahiyaṃ tadā, Vattadattakaro bhīru sake nipati mañcake;
舍弃种种供养仪轨后,诸天神大众皆已离去;
尔时此轮围世界,遂成空寂。
Saṃ saṃ pūjāvidhānantu chaḍḍetvāna sadevakā, Gatāsuṃ suññakaṃ āsi cakkavāḷamidaṃ tadā;
那处所黯淡无光,既不美观,亦不调和,
众多供养器具散落在地,杂乱不堪;
Nissirīkaṃ padesaṃ taṃ asobhaṃ asamañjasaṃ, Ahosi patitāneka pūjābhaṇḍasamākulaṃ;
唯有世尊独坐于金刚宝座之上,
犹如天际之日,以自身光辉照耀;
Ekova tattha sugato nisīdi vajirāsane, Pajjalaṃ nijasiriyā sūriyova yugandhare;
不动不惧,远离了毛发竖立的恐惧;
无畏犹如狮子王,处群兽之中;
Akampo ca asantrāsī lomahaṃsa vivajjito, Abhīto sīharājāva migacchāpānamaggato;
彼时,在法主面前,凶兆显现,
黑暗笼罩四方,空中现出彗星;
Tato dhammissarassagge dunnimittāni jāyaruṃ, Andhakāraṃ disā āsuṃ dhūmaketu ca ambare;
这一天阴沉昏暗,太阳敛去了光芒,
流星也显现陨落,四方烈焰炽燃而起。
Dinaṃ duddinakaṃ āsi hataraṃsi divākaro, Ukkāpato’pi paññāyi disāḍāhopapajjatha;
Aghane gagane āsuṃ indacāpavirajjutī, Analāsaniyo’dittā tattha tattha patantī ca
群鸦啼鸣,猫头鹰与鸱鸮亦鸣;
无头鬼魅游荡虚空,令人怖畏。
Kākolasaṅghā vassiṃsu uṇṇa sakuṇakosiyā, Cariṃsu ambare’petā kabandhā ca bhayāvahā;
魔王整编军队后,随即猛冲过来。
他来到这轮围世界,站定后,凝视着那位胜利者。
Senaṃ saṃvidahitvāna tato māro abhiddavi, Āgantvā cakkavāḷamhi ṭhito jinamudikkhiya;
Ekakassa manussassa santikopagamaṃ mama, Na yuttañhi gajo yāti gajaṃ no yāti kotthukaṃ;
心念:此非放逸之时,不可令其逃逸;
他愤怒地迅速化作如劫风般的狂风。
Netaṃ garu palāpetuṃ kālo iti vicintiya, Māpesi kupito khippaṃ kappanila samānilaṃ;
迅疾将树木拔起抛向空中,
使整片森林连根拔除、彻底摧毁无余;
Khipanto gagane khippaṃ uddharitvā vanaspatī, Katvāna vanamummūlaṃ viddhaṃsento asesakaṃ;
摇撼拔起棕榈、娑罗等树,掷向虚空;
又将马、狮、象等掷落于轮围山边。
Cāletvā tālasālādiṃ luñcitvā gagane khipaṃ, Pātento cakkavāḷante vājisīha gajādayo;
击打掀翻群山峰顶,高高抛起,
在空中翻腾旋转,四处奔走;
Paharitvā vivattetvā girikūṭāni ukkhipaṃ, Bhamayanto nabhomajjhe dhāvateva tato tato;
Silāhi silāsaṅghaṭṭa mahānādaṃ pavattayaṃ, Pātento dahanañcāpi dhūmamambara mukkhipaṃ;
Bhamayanto gahetvāna ambare chadaniṭṭhikā, Pāsāde parivattetvā paharanto nagādisu;
掘地取土,握持泥土,于虚空中,
如同捆缚周围大地,并撕裂高峻的山岳;
Khananto pathaviṃ paṃsuṃ gahetvāmbaramaṇḍale, Bandhantova paraṃ bhumiṃ bhindanto tuṅgapabbate;
以令人怖畏的声音逼近大圣,
他连那僧衣的一丝一毫也无法撼动;
Bhayānakena saddena upagamma mahāmuniṃ, Cāletuṃ neva so sakkhi aṃsumattampi cīvare;
当时,那是祥瑞具足的正自觉者的胜利,
在第一场与魔罗的战斗中,魔罗败下阵来。
Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato, Paṭhame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo;
应念人中御者具斯大威德,
恒当礼敬供养,彼永为汝等依怙。
Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ, Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā;
那牟迟见智者不为风所害,
忧悲苦恼,瞋火炽盛焚其心。
Disvā namuci dhīrassa mālutenānupaddavaṃ, Dukkhī ca dummano āsi kodhenāturamānaso;
现在,就让我以洪流冲走这位修行者吧!
制造这般大云,实足令我忧愁。
Hotu dāni mahoghena pavāhemi imaṃ yatiṃ, Māpetvāna mahāmeghaṃ socanāya alaṃ mama;
魔王这样思惟后,便化现出大云。
一切方向皆被遮蔽,黑暗漫布,笼罩世间;
Iti cintiya so māro mahāmeghamamāpayi, Disāsumpihitā sabbā andhakāro avatthari;
功德层层增上,纵有成千上百,
云聚如峦,大雨从四面八方倾泻;
Uparūpari guṇā hutvā sahassāni satāni’pi, Dhārādharā mahādhārā vattayiṃsu samantato;
数千闪电交织成,长空宛若锦缯披;
处处方隅虹霓起,帝弓旋绕遍空垂。
Sodāminīsahassehi vinaddhaṃva nabhaṃ ahū, Tattha tattha disābhāge indacāpā avattatha;
如以巨银之绳所缝缀的虚空,
为山岳与洪流之姿无间相续而运转;
Mahārajatarajjūhi sibbitāva nabhāvanī, Dharādharorudhārāhi nirantarapavattihi;
处处落下恐怖的百雷。
大恐怖犹如天鼓,轰然震响于各处。
Tattha tattha patantāni ghorāsanisatā ahuṃ, Mahābhīma nabho bherissanā āsuṃ tahiṃ tahiṃ;
拔起巨石之洪流,涌起势如凯拉萨峰顶;
卷举黑羚羊群堆,翻腾鼓荡而俱去。
Uddharanto mahāsele mahogho ca tadubbhave, Kelāsa sikharākāra eṇepuñje samubbahaṃ;
其量如大塔,又如巨大泡沫般涌起;
它深邃、广阔而猛烈,直逼胜利者近前;
Mahāthūpappamāṇādi mahābubbulamubbahaṃ, Gambhīro puthulo caṇḍo upagamma jinantikaṃ;
大洪水奔涌而至,竟不能沾湿佛身一毫毛;
此乃佛陀威德广大之故。
Sarīre lomamattampi temetumasamatthako, Gato mahogho buddhassa’bho’nubhāvamahantatā;
尔时,彼祥瑞具足之正觉者赢得胜利,
第二番魔战之中,魔王遭逢败北。
Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato, Dutiye mārayuddhamhi mārassāsī parājayo;
如是,思惟“彼大威德”已,对人中御者说。
你们应恒常礼敬、供奉他,因他确是你们永久的依止处。
Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna nara sārathiṃ, Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā;
尔时魔王不能以暴雨洪流害彼,
嫉恨交攻,嗔怒乱其心意。
Tato māro asakkonto vassoghena upaddavaṃ, Kātuṃ tassa usūyādi kopākulamano tadā;
尊者,今日此事何足道?杀他又有何难?
我今以炽炭如雨,速将此身焚化。
Bhavatajja kimetena māraṇe tassa kiṃ garu, Idānaṅgāravuṭṭhīhi jhāpemi sahasā imaṃ;
如是思惟后,魔化作了炭火之雨,
从空中向那位正自觉者身旁投去;
Iti cintiya so māro māpetvāṅgāra vuṭṭhiyo, Pesesi nabhasā tassa sambuddhassa upantikaṃ;
如大山的炽燃炭堆,
具焰者从天空疾驰,彼处有大恐怖。
Mahāpabbatasaṅkāsa jalitaṅgāra rāsayo, Dhāviṃsu nahasā tattha accimanto mahabbhayā;
噼啪爆裂之声,充塞四方远近。
浓烟漫涌,火星迸射,魔王见之亦生怖畏。
Cicciṭāyana saddehi pūrayanto disantaraṃ, Dhūpāyanto phuliṅgehi mārassāpi bhayāvahā;
光焰映彻巨树,照曜面前山岭。
地狱中炽燃的烈火,如堆积的火焰般可怖,令人畏惧;
Ujjālentā mahārukkhe pabbate’pi ca sammukhe, Narakodaruggatā aggī rāsīvāti bhayāvahā;
须臾趋前,至已安坐的牟尼至尊;
醉蜜群蜂嗡鸣,其声遍满四方。
Upagantvā muhuttena nisinnaṃ munipuṅgavaṃ, Madhumattālijhaṅkāra nādākuladisāmukhā;
Pātenti satatāmanda makarandaja bindavo, Mālāvataṃsakā hutvā pādamule patiṃsu tā;
当时,那是祥瑞具足的正自觉者的胜利,
在第三次与魔的战斗中,魔遭遇了失败;
Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato, Tatiye māra yuddhamhi mārassāsi parājayo;
如是,思惟“彼大威德”已,对人中御者说。
应当恒常礼敬、供养,因为他确实是你们永远的皈依。
Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ, Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā;
生主见佛无恼患,
愁苦难安,心忧戚已,愚痴之人作是思。
Tenānupaddutaṃ buddhaṃ passitvāna pajāpati, Dukkhito dummano hutvā evaṃ cintesi dummati;
化作石雨,欲将此修行者粉碎摧折,
心念“我当摧灭”,遂降石雨纷纷。
Pāsāṇavassaṃ māpetvā cuṇṇetvā panimaṃ yatiṃ, Viddhaṃsemīti cintetvā māpesūpalavassakaṃ;
尔时石雨降,喷烟带焰大可怖,
犹如炽燃炭,高低石块纷坠多。
Tasmiṃ vasse’ti bībhacchā dhūmāyantā sajotikā, Jalitaṅgārasaṅkāsā pāsāṇuccāvacā bahū;
众手交相击触,迸发洪大可怖之声;
烟网弥布四方,遍令白昼昏晦成阴。
Karānaññoññasaṅghaṭṭā mahantaṃ bheravaṃ ravaṃ, Duddinaṃ dhūmajālāhi kurumānā samantato;
他们来到世尊面前,犹如安静的蜂群,
它们带着不竭的喜悦,落在世尊吉祥的足上;
Satthūpagantvābhimukhaṃ santamālāgulā viya, Patiṃsu siripāde te amandāmodavāhino;
当时,那是祥瑞具足的正自觉者的胜利,
在第四次与魔交战时,魔遭到挫败。
Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato, Catutthe mārayuddhamhi mārassāsi parājayo;
如是,思惟“彼大威德”已,对人中御者说。
应当恒常礼敬供养,因为他即是你们永久的依怙;
Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ, Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā;
魔罗见已心不悦,嗔火炽燃焰遍身;
化现刀兵之雨,掷向佛前。
Disvānattamano māro ditto kodhagginā tadā, Māpetvā’yudhavassaṃ so pesesi tadupantikaṃ;
诸如长弯刀、匕首、短矛、短棍、铁锤等各类兵器,
三叉刃炽热燃烧,散发着炽热光芒,如同闪电般令人怖畏。
Nettiṃsacchūrikā satti heṇḍivāla gadādayo, Tiṇgadhārā pajjalitā acirajjuti sannibhā;
犹如花供腾空去,飘游虚空天女处;
如是回旋而坠落,纷落正觉者足前。
Yathā pupphopahāropagantvāna gaganaṅganā, Evaṃ sambuddhapādesu patiṃsu parivattitā;
当时,那是祥瑞具足的正自觉者的胜利,
第五次与魔交战时,魔便败退。
Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato, Pañcame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo;
如是,思惟“彼大威德”已,对人中御者说。
应常礼敬、常供养,他永远是你们的依止。
Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ, Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā;
恶魔看见他,心生愤怒,心想:“我要对他做这做那。”
然而如今,他连任何一点邪恶的企图都无法实现。
Taṃ disvā pāpimā kuddho yaṃ yaṃ tassa karoma’haṃ, Taṃ taṃ’dānī na sakkoti kiñci kākumu’pakkamaṃ;
他降下灼热灰烬之雨,直袭如今遭魔侵扰的牟尼;
那雨自空中炽燃飞落,腾烟吐火,熊熊而焚。
Māpesi kukkulaṃ vassaṃ māramīta’dhunā muniṃ, So’gā’kāsā sampaditto dhūmāyantova pajjalaṃ;
火炭趋至胜者之前,翻转身形,
化作清凉旃檀之尘,纷纷流散。
Jinassābhimukhaṃ gantvā kukkulo parivattiya, Candanassa sitabbhassa dhūlī hutvāna pagghari;
当时,那是祥瑞具足的正自觉者的胜利,
在第六次战斗中,魔罗彻底败北;
Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato, Chaṭṭhe namuci yuddhamhi mārassāsī parājayo;
如是,思惟“彼大威德”已,对人中御者说。
应当恒常敬礼、恭敬,因为他就是你们永恒的皈依。
Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ, Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā;
黑魔见彼已,黑军前导,
恚怒大发,便于彼处降下沙石之雨。
Tato disvāna taṃ kaṇho kaṇhasenā purakkhato, Saṅkuddho pesayi tattha vassaṃ so sikatāmayaṃ;
从天而降的沙粒,灼灼如儿茶炭火,
飘落在胜者足前,皆化成了香粉。
Khadīraṅgāra saṅkāsā vālukā gaganāgatā, Bhassantā jinapādante vāsacuṇṇattamāgatā;
当时,那是祥瑞具足的正自觉者的胜利,
第七次魔战中,魔王遭遇失败;
Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato, Sattame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo;
如是,思惟“彼大威德”已,对人中御者说。
恒常礼敬供养,他即是你们永久的依止;
Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna nara sārathiṃ, Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā;
见彼亦不执著、无惭、以怒为帜,
我于彼处造诸泥沼,使彼沉陷其中。
Tampi disvā asajjanto ahirī kopaketuko, Māpetvā palipandāni tattha osīdayāmi taṃ;
如是思已造泥沼,深厚稠密遣之去;
烟腾火炽疾行空,瞬息凌虚而远逝。
Iti cintiya māpetvā pesesi palipaṃ ghanaṃ, Dhūpāyanto pajjalanto gantvā so nabhasā lahuṃ;
抵达正自觉者殊胜足下,即入涅槃,
化为种种妙香和合的香泥。
Sambuddhasiripādamhi sampatto nibbuto tato, Nānāsugandhasambhuta gandhakaddamataṃ gato;
当时,那是祥瑞具足的正自觉者的胜利,
在第八次与魔的战斗中,魔被击败;
Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato, Aṭṭhame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo;
如是,思惟“彼大威德”已,对人中御者说。
应当恒常恭敬礼拜,他实是你们永远的依止。
Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ, Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā;
魔王望去,见魔敌赫奕光明,
见后,不能令心欢喜,心生嗔怒;
Olokento tato māro mārāriṃ siriyujjalaṃ, Disvā cittampasādetumasakkonto’ti kopavā;
今日,将他投入黑暗之中,欲令迷惑;
他思忖“这是我的责任”后,造出了浓密的黑暗。
Ajjetamandhakārasmiṃ pakkhipitvā pamohituṃ, Mayhaṃ bhāroti cintetvā māpesi timiraṃ ghanaṃ;
生于诸世界之间,犹如可怖之黑暗,
彼行于虚空已,到达圣者近前。
Lokantaresu sambhuta timiso’va bhayāvaho, Gantvāna gaganā so hi patvāna munisantikaṃ;
犹如日轮升起时,黑暗归于灭尽,
同样地,在胜者的教法中,那样的无明黑暗亦复如是消亡。
Yathā timiramāyāti vināsaṃ suriyuggate, Evamāsi jinaggamhi andhakāro tathāvidho;
当时,那是祥瑞具足的正自觉者的胜利,
在第九番魔战中,魔军败阵;
Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato, Navame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo;
如是,思惟“彼大威德”已,对人中御者说。
常应礼敬、供养,他确是你们永久的皈依处;
Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ, Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā;
如是,魔王以九种现起造作大恐怖;
不见其有灾患,却为炽燃怒火所乱。
Evaṃ navahi vuṭṭhihi katvā māro mahā bhavaṃ, Na tassopaddavaṃ disvā dittakopānalākulo;