1. 庵婆萨卡罗饿鬼事
1. Ambasakkarapetavatthu
517跋耆人中有座城市,名叫毗舍离。那里住着一位离车族人,名为庵婆萨卡罗。
他看见那饿鬼在城外,为探明缘由,便在那里问他。
518“他无卧,也无坐,不能前进,亦不能后退;
已食、已饮、已嚼之食,衣服、受用之物,乃至侍奉的女仆,这些他全都没有。
519“那些曾经见过、曾经听过的亲属与善友,往昔对他都很慈悯。
如今,他们连见他一面都不可得,因为他已被那些人弃绝。
520“坠落之人,无友可依;朋友们见他衰损,便将他舍弃。
见有利可图,便趋前侍奉;崇高之人,友朋常围绕于其左右。
521“他已失去一切财富,身份卑下,痛苦不堪,身体沾满污秽,肢节残破不全。
犹如露珠转瞬即逝,他的生命今日或明日便将终结。
522“像这样陷入极度的苦难,悬在苦楝木的尖桩上,惊恐战栗;
你凭何这样说,夜叉?‘活下去吧,朋友,仅仅活着便是更好。’
523“他曾是我的血亲,我忆念前世的往事;
看到他时,大王,我便生起悲悯,心想:‘莫让这行恶法者堕入地狱。’
524“离车族人啊,此人从此处死后,将投生那七种苦具足、形相可怖的地狱;
这造作恶业者,将再生于大热、猛烈、可怖之处。
525“比起那地狱,这根矛实在好上无数倍啊。
他堕入纯是痛苦、酷烈可怖、极为惨切的地狱。
526“他正为痛苦所迫,若听了我的这些话,恐怕会断送性命。
所以我才会不在他面前讲,免得他因我而断送性命。”
527“此人的来意我们已然明了,但仍想再向您请教别的事情。
若您给予机会,我们便向您提问,还请您不要见怪。”
528“当时我确实有过承诺:不与无信心者言说。
我虽不情愿,也姑且立言为信了。你便随力所及,尽情发问吧。”
529“凡我眼所见的,我全都相信。
若我亲眼见了之后仍不信,夜叉,你便随意处置我吧。”
530“愿我此承诺对您真实不虚,闻法之后,得清净信心;
您求义且心无恶意,凡您所闻未闻之法,
我将全数解说,如诸智者所了知。
531“你骑着装饰华丽的白马而来,来到那被尖桩刺穿的人身旁;
这辆车真是稀有、令人叹为观止——这究竟是何种业行带来的果报呢?”
532“在毗舍离城中心,那条泥泞的路上,出现了一个地狱般的深坑。
我满怀净信,取来白净的牛头旃檀,投入那泥沼之中。
533“我们将脚踏于其上,方才与众人一同越过;
这辆奇妙悦目的车乘,正是那业所感得的果报。”
534“你的容貌光耀四方,你的香气遍散各处;
你已得夜叉神通,具大威神力,为何赤身裸体?这是何等果报?”
535“我无嗔怒,常怀净信心,以柔和言语与人往来;
正是此业的果报,令我天界的容貌恒常闪耀。
536“我以净信心,见到安住于法者们的称誉与声望,便这样思惟:
正是此业的果报,令我天界的香气恒常飘散。
537“‘在河边的渡口,我把正在沐浴的同伴们的衣服,拿到岸上藏了起来;
‘我只是出于嬉戏,心无嗔害,却因此落得没有衣服蔽体,生活窘迫。’
538“‘有人趁着嬉戏而造作恶行,人们说这便是那业所带来的这般报应;
那么,若有人并非戏弄而认真造作,这业的果报,他们又说如何?
539“那些心怀恶思惟的人,其身与语皆不清净;
身坏命终之后,他们无疑将堕入地狱。
540“另有一些人,希求生往善道,乐于布施,善摄自身;
身坏命终之后,他们无疑将投生善道。”
541“我如何能确知,善与恶确有如此果报?
我看到什么才能相信?又有谁能令我相信此事?”
542“见闻之后,你当信受:善与恶的果报正是如此。
倘若善与恶俱不存在,还会有众生转生善趣或恶趣吗?
543“若人间的众生不在世间造作善与恶业,
人间便不会有善趣或恶趣的众生,也无有低劣与优胜的差别。
544“然而,正因世间的人们在人间造作善与恶业,
因此,众生或是善趣者,或是恶趣者,在人间则有低劣与殊胜之别。
545“他们说,这两类业的果报,应被感受为乐与苦。
那些天女尽情娱乐,愚者不见二边,故备受煎熬。
546“不存在由我自己所作的业;即使曾作布施,也无人告知于我。
没有衣服、卧具,也没有饮食,因此我裸露而住,活命艰辛。”
547“夜叉,可有什么方法,能使你得到衣服?
请告诉我那缘由是什么,我愿听闻这可信的道理。”
548“这里有一位名为迦毗多迦的比丘,他修习禅那,持戒清净,是阿拉汉,已得解脱。
他守护根门,防护巴帝摩卡,已证清凉,成就无上正见。
549“他和善慷慨,乐于受教,言语柔和,精通经教,善能放下;
他安住于无诤,是人天的福田,堪受供养。
550“他寂静无烟,无忧无求,已得解脱,拔除了箭,无有我所,亦无曲心;
他无有依着,灭尽一切戏论,成就三明,具足光辉。
551“他鲜为人知,纵使相见也难真正明了,人们在跋耆国称他为牟尼。
夜叉众了知那位无动摇者,他具足善法,游化于世间。
552“若你以我之名回向,而后布施一套或两套衣服与他,
若那些衣服被接受,你们自会看见我穿戴得整齐。”
553“我们现今应往何处,才得以见到那位正安住某处的沙门?
他今日能消除疑惑、犹豫及诸见刺。”
554“他坐在迦毗那迦那园中,被众多天神所环绕。
名为真实者,安住于自己的本行,不放逸地宣说法语。”
555“我将前往谁那里,现在以一套衣服给那沙门穿上;
愿那衣服得以接受,我们还想见到你身着那衣的样子。”
556“莫在非时亲近出家人,离车族啊,这于你们是善的,那不合于法;
你当于适当之时前去,到了那里,便能看见他独自静坐。”
557那位离车族人应声“好吧”,便在众仆的簇拥下到了那里。
他进入那座城邑之后,便在自家宅邸安住下来。
558那时,他处理完在家的事务,沐浴、饮水之后,得到了空闲;
从箱中拣选了八对衣布,令仆人们捧持着,这位离车族人。
559他来到那里,看见了那位心意寂静的沙门;
从乞食处返回,身心清凉,安坐于树下。
560他近前问候:是否少病少恼,起居安适?
“尊者,我在毗舍离是离车族人,众人称我为离车族的庵婆萨卡罗。
561“尊者,这八套精美的衣饰是我所有,请您纳受,我以此供养您。
我正是为此事而来,愿能心生欢喜。”
562“沙门与婆罗门,都远远避开你的住处。
在你家中,他们打碎钵,又将袈裟撕裂。
563“又有一些人,用脚和斧头,将头朝下的沙门们打翻在地。
这般的伤害,是你加诸出家人的,沙门们正承受着。
564“你连以草蘸油也不曾施人,见愚痴者亦不为其指路;
盲人的手杖你也要夺取,正是这般悭吝、不自调伏。
那么,你是依凭什么理由,又见到了什么,
你愿与我们一同分享吗?”
565“尊者,我承认您所说的话:我确曾伤害沙门与婆罗门;
我出于嬉戏,并非心怀恶意,即便如此,这于我仍是恶行,尊者。
566“此夜叉因嬉戏造下恶业,感受痛苦,受用不得满足。
年纪轻轻的青年,却落得赤身露体,还有什么比这更苦的呢?
567“尊者,见此情景,我心生悚惧,正是以此因缘而行布施。
尊者,请接受这八套衣物,愿此布施归于那夜叉。”
568“确实,布施在诸多方面受到赞叹,愿您这位布施者拥有那永不灭尽的法。
我接受您这八套衣物,愿此布施归于那夜叉。”
569于是,那位离车族人请他洗漱净手之后,将八套衣物供养给了长老;
“愿这些供养已被纳受,且看那夜叉,衣裳紧束。”
570他望见那位夜叉,周身涂以旃檀香膏,乘骑良驹,相貌殊胜;
那位夜叉装饰华丽,衣着端严,有大神通,众所围绕。
571他见此情景,欢喜踊跃,满心喜悦,容光焕发;
见到业的大果报,现前可见,以眼亲自作证。
572便上前对他说:“我将布施沙门与婆罗门;
我无所不施之物,而你,神灵,于我有大深恩。”
573“而你,离车族人,曾将一部分布施之物给了我,这不会徒劳无功;
因此,我将以你为见证,非人与人类一同作证。”
574“你是我的归宿、亲族与依怙,既是我的挚友,亦是我的天神;
我合掌向您恳求,夜叉啊,我渴望能再次见到您。”
575“你若不信、吝啬刻薄、心行不正,
你将无缘见我;纵然得见,我亦不会与你说话。
576“然而,你若敬重法、乐于布施、常怀摄受之心,
当你成为沙门和婆罗门的泉井,如此你便能见到我。
577“见到您,尊者,我自当与您交谈;还请快快将此人从这尖桩上解下吧!
自从我们做了那次见证,我想,这便是那被尖桩刺穿者受此果报的因由。
578“我们互相作证,而这个人却很快从尖桩上得以脱身。
若恭敬地奉行诸法,他便能从地狱和那种痛苦中解脱。
业或许于他时、他处方能受报。
586“往诣迦毗多迦,于适当之时,与他一同分享。
你亲自走近他,当面请问,他便会为你解说此中的道理。
580“去拜访那位比丘,以求知之心请问,切莫心怀恶意。
他会为你开示,已听闻与未曾听闻的法;
他会依自己的证知,宣说一切法。”
581他在那里秘密交谈后,令非人作了证;
他离开那里,前往离车族人跟前,随后对聚集而坐的大众说:
582“诸位贤者,请听我一言:我将求取一愿,我将得以获益;
犹如一人被尖桩刺穿,行为残忍,是承受重罚、如受诅咒(被追逐)之人。
583“如此过了大约二十夜,他被刺穿后,非生非死。
我现在就将他释放,请僧团同意如我所想。”
584“把这些和其余的迅速释放吧,谁会指责如此行事之人?
你就按自己所知的方式去做吧,僧团随顺你的想法。”
585他前往该处,即刻将那位被尖桩刺穿之人解救了出来。
并对他说:“莫怖畏,放心。”又为他延请了医师。
579“去拜访迦毗多迦,在适当的时候与他一同分享。
那位离车族人亲自近前而坐,如此这般,问他个中缘由。
587“这被尖矛刺穿的人,作诸恶业,罚则严厉,如受诅咒一般。
自被刺穿以来,至今约莫过了二十夜,他既不是活着,也不似死去。
588“尊者,他现已获释,如今由我前来。这实是那位夜叉所说的话。
可有什么方法,能令他不堕地狱?
589“尊者,请开示吧,若有因缘,我们愿听闻那可信的因缘之说。
那些业不会消失,不承受果报就想在此终结,这是不可能的。”
590“如果他恭敬、不放逸,日日夜夜修习诸法,
他当从地狱中解脱,而此业应于他处受报。”
591“此人的义利已得明瞭,尊者,如今请慈悯于我;
请教诫我,教导我,广大智慧者,令我免堕地狱。”
592“就在今日,你当以净信心皈依佛、法、僧;
同样,你应当受持那无缺无穿的五学处。
593“你应速疾远离杀生,并于世间避开不与取;
不饮酒,不说妄语,以守护自己的妻子为满足;
你应受持这具足八支的殊胜圣戒,它是善的,能带来安乐。
594“袈裟、钵食,以及卧具等资生之具;
饮食、嚼食,以及衣物、住处;
当以清净心,施与正直之人。
595“亦应布施于戒行具足、离贪、多闻的比丘们;
以饮食令其满足,福德常得增长。
596“如此恭敬修习诸法,昼夜常不放逸;
愿你从那地狱中解脱,此业当于他处受报。”
597“就在今日,我以净信心皈依佛、法、僧。
同样地,我受持完整无缺的五学处。
598“我即刻远离杀生,于世间避免不与取。
我不饮酒,也不说妄语,并满足于自己的妻子。
我受持这具足八支的殊胜圣戒,它是善的法,能带来安乐。
599“衣、钵食及床座等资具;
饮食、嚼食,以及衣布与坐卧处;
600‘对于具足戒、离欲、多闻的诸比丘;
我行布施,心无动摇,于诸佛的教法深生喜乐。’
601如此,离车族人庵婆萨卡罗,是毗舍离的一位近事男;
那位具足信心、性情温和、乐于服务的近事男,那时恭敬地奉事僧团。
602苏拉弗达痊愈之后,自在安乐,便出家了。
依止一位名为迦毗多迦乌塔摩的比丘,两人同证沙门果。
603如此亲近善士,对于有智的明者而言,能带来广大果报。
受桩刑者体证最上果,庵婆萨卡罗则证得较小之果。”
Vesālī nāma nagaratthi vajjīnaṃ, tattha ahu licchavi ambasakkaro ; Disvāna petaṃ nagarassa bāhiraṃ, tattheva pucchittha taṃ kāraṇatthiko. ‘‘Seyyā nisajjā nayimassa atthi, abhikkamo natthi paṭikkamo ca; Asitapītakhāyitavatthabhogā, paricārikā sāpi imassa natthi. ‘‘Ye ñātakā diṭṭhasutā suhajjā, anukampakā yassa ahesuṃ pubbe; Daṭṭhumpi te dāni na taṃ labhanti, virājitatto hi janena tena. ‘‘Na oggatattassa bhavanti mittā, jahanti mittā vikalaṃ viditvā; Atthañca disvā parivārayanti, bahū mittā uggatattassa honti. ‘‘Nihīnatto sabbabhogehi kiccho, sammakkhito samparibhinnagatto; Ussāvabindūva palimpamāno, ajja suve jīvitassūparodho. ‘‘Etādisaṃ uttamakicchappattaṃ, uttāsitaṃ pucimandassa sūle; ‘Atha tvaṃ kena vaṇṇena vadesi yakkha, jīva bho jīvitameva seyyo’’’ti. ‘‘Sālohito esa ahosi mayhaṃ, ahaṃ sarāmi purimāya jātiyā; Disvā ca me kāruññamahosi rāja, mā pāpadhammo nirayaṃ patāyaṃ . ‘‘Ito cuto licchavi esa poso, sattussadaṃ nirayaṃ ghorarūpaṃ; Upapajjati dukkaṭakammakārī, mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ bhayānakaṃ. ‘‘Anekabhāgena guṇena seyyo, ayameva sūlo nirayena tena; Ekantadukkhaṃ kaṭukaṃ bhayānakaṃ, ekantatibbaṃ nirayaṃ patāyaṃ . ‘‘Idañca sutvā vacanaṃ mameso, dukkhūpanīto vijaheyya pāṇaṃ; Tasmā ahaṃ santike na bhaṇāmi, mā me kato jīvitassūparodho’’. ‘‘Aññāto eso purisassa attho, aññampi icchāmase pucchituṃ tuvaṃ; Okāsakammaṃ sace no karosi, pucchāma taṃ no na ca kujjhitabba’’nti. ‘‘Addhā paṭiññā me tadā ahu , nācikkhanā appasannassa hoti; Akāmā saddheyyavacoti katvā, pucchassu maṃ kāmaṃ yathā visayha’’nti . ‘‘Yaṃ kiñcahaṃ cakkhunā passissāmi , sabbampi tāhaṃ abhisaddaheyyaṃ; Disvāva taṃ nopi ce saddaheyyaṃ, kareyyāsi me yakkha niyassakamma’’nti. ‘‘Saccappaṭiññā tava mesā hotu, sutvāna dhammaṃ labha suppasādaṃ; Aññatthiko no ca paduṭṭhacitto, yaṃ te sutaṃ asutañcāpi dhammaṃ; Sabbampi akkhissaṃ yathā pajānanti. ‘‘Setena assena alaṅkatena, upayāsi sūlāvutakassa santike; Yānaṃ idaṃ abbhutaṃ dassaneyyaṃ, kissetaṃ kammassa ayaṃ vipāko’’ti. ‘‘Vesāliyā nagarassa majjhe, cikkhallamagge narakaṃ ahosi; Gosīsamekāhaṃ pasannacitto, setaṃ gahetvā narakasmiṃ nikkhipiṃ. ‘‘Etasmiṃ pādāni patiṭṭhapetvā, mayañca aññe ca atikkamimhā; Yānaṃ idaṃ abbhutaṃ dassaneyyaṃ, tasseva kammassa ayaṃ vipāko’’ti. ‘‘Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsati, gandho ca te sabbadisā pavāyati; Yakkhiddhipattosi mahānubhāvo, naggo cāsi kissa ayaṃ vipāko’’ti. ‘‘Akkodhano niccapasannacitto, saṇhāhi vācāhi janaṃ upemi; Tasseva kammassa ayaṃ vipāko, dibbo me vaṇṇo satataṃ pabhāsati. ‘‘Yasañca kittiñca dhamme ṭhitānaṃ, disvāna mantemi pasannacitto; Tasseva kammassa ayaṃ vipāko, dibbo me gandho satataṃ pavāyati. ‘‘Sahāyānaṃ titthasmiṃ nhāyantānaṃ, thale gahetvā nidahissa dussaṃ; Khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhacitto, tenamhi naggo kasirā ca vuttī’’ti. ‘‘Yo kīḷamāno pakaroti pāpaṃ, tassedisaṃ kammavipākamāhu; Akīḷamāno pana yo karoti, kiṃ tassa kammassa vipākamāhū’’ti. ‘‘Ye duṭṭhasaṅkappamanā manussā, kāyena vācāya ca saṅkiliṭṭhā; Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ, asaṃsayaṃ te nirayaṃ upenti. ‘‘Apare pana sugatimāsamānā, dāne ratā saṅgahitattabhāvā; Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ, asaṃsayaṃ te sugatiṃ upentī’’ti. ‘‘Taṃ kinti jāneyyamahaṃ avecca, kalyāṇapāpassa ayaṃ vipāko; Kiṃ vāhaṃ disvā abhisaddaheyyaṃ, ko vāpi maṃ saddahāpeyya eta’’nti. ‘‘Disvā ca sutvā abhisaddahassu, kalyāṇapāpassa ayaṃ vipāko; Kalyāṇapāpe ubhaye asante, siyā nu sattā sugatā duggatā vā. ‘‘No cettha kammāni kareyyuṃ maccā, kalyāṇapāpāni manussaloke; Nāhesuṃ sattā sugatā duggatā vā, hīnā paṇītā ca manussaloke. ‘‘Yasmā ca kammāni karonti maccā, kalyāṇapāpāni manussaloke; Tasmā hi sattā sugatā duggatā vā, hīnā paṇītā ca manussaloke. ‘‘Dvayajja kammānaṃ vipākamāhu, sukhassa dukkhassa ca vedanīyaṃ; Tā devatāyo paricārayanti, paccanti bālā dvayataṃ apassino. ‘‘Na matthi kammāni sayaṃkatāni, datvāpi me natthi yo ādiseyya; Acchādanaṃ sayanamathannapānaṃ, tenamhi naggo kasirā ca vuttī’’ti. ‘‘Siyā nu kho kāraṇaṃ kiñci yakkha, acchādanaṃ yena tuvaṃ labhetha; Ācikkha me tvaṃ yadatthi hetu, saddhāyikaṃ hetuvaco suṇomā’’ti. ‘‘Kappitako nāma idhatthi bhikkhu, jhāyī susīlo arahā vimutto; Guttindriyo saṃvutapātimokkho, sītibhūto uttamadiṭṭhipatto. ‘‘Sakhilo vadaññū suvaco sumukho, svāgamo suppaṭimuttako ca; Puññassa khettaṃ araṇavihārī, devamanussānañca dakkhiṇeyyo. ‘‘Santo vidhūmo anīgho nirāso, mutto visallo amamo avaṅko; Nirūpadhī sabbapapañcakhīṇo, tisso vijjā anuppatto jutimā. ‘‘Appaññāto disvāpi na ca sujāno, munīti naṃ vajjisu voharanti; Jānanti taṃ yakkhabhūtā anejaṃ, kalyāṇadhammaṃ vicarantaṃ loke. ‘‘Tassa tuvaṃ ekayugaṃ duve vā, mamuddisitvāna sace dadetha; Paṭiggahītāni ca tāni assu, mamañca passetha sannaddhadussa’’nti. ‘‘Kasmiṃ padese samaṇaṃ vasantaṃ, gantvāna passemu mayaṃ idāni; Yo majja kaṅkhaṃ vicikicchitañca, diṭṭhīvisūkāni vinodayeyyā’’ti. ‘‘Eso nisinno kapinaccanāyaṃ, parivārito devatāhi bahūhi; Dhammiṃ kathaṃ bhāsati saccanāmo, sakasmimācerake appamatto’’ti. ‘‘Tathāhaṃ kassāmi gantvā idāni, acchādayissaṃ samaṇaṃ yugena; Paṭiggahitāni ca tāni assu, tuvañca passemu sannaddhadussa’’nti. ‘‘Mā akkhaṇe pabbajitaṃ upāgami, sādhu vo licchavi nesa dhammo; Tato ca kāle upasaṅkamitvā, tattheva passāhi raho nisinna’’nti. Tathāti vatvā agamāsi tattha, parivārito dāsagaṇena licchavi; So taṃ nagaraṃ upasaṅkamitvā, vāsūpagacchittha sake nivesane. Tato ca kāle gihikiccāni katvā, nhatvā pivitvā ca khaṇaṃ labhitvā; Viceyya peḷāto ca yugāni aṭṭha, gāhāpayī dāsagaṇena licchavi. So taṃ padesaṃ upasaṅkamitvā, taṃ addasa samaṇaṃ santacittaṃ; Paṭikkantaṃ gocarato nivattaṃ, sītibhūtaṃ rukkhamūle nisinnaṃ. Tamenamavoca upasaṅkamitvā, appābādhaṃ phāsuvihārañca pucchi; ‘‘Vesāliyaṃ licchavihaṃ bhadante, jānanti maṃ licchavi ambasakkaro. ‘‘Imāni me aṭṭha yugā subhāni , paṭigaṇha bhante padadāmi tuyhaṃ; Teneva atthena idhāgatosmi, yathā ahaṃ attamano bhaveyya’’nti. ‘‘Dūratova samaṇabrāhmaṇā ca, nivesanaṃ te parivajjayanti; Pattāni bhijjanti ca te nivesane, saṅghāṭiyo cāpi vidālayanti . ‘‘Athāpare pādakuṭhārikāhi, avaṃsirā samaṇā pātayanti; Etādisaṃ pabbajitā vihesaṃ, tayā kataṃ samaṇā pāpuṇanti. ‘‘Tiṇena telampi na tvaṃ adāsi, mūḷhassa maggampi na pāvadāsi; Andhassa daṇḍaṃ sayamādiyāsi, etādiso kadariyo asaṃvuto tuvaṃ; Atha tvaṃ kena vaṇṇena kimeva disvā, Amhehi saha saṃvibhāgaṃ karosī’’ti. ‘‘Paccemi bhante yaṃ tvaṃ vadesi, vihesayiṃ samaṇe brāhmaṇe ca; Khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhacitto, etampi me dukkaṭameva bhante. ‘‘Khiḍḍāya yakkho pasavitvā pāpaṃ, vedeti dukkhaṃ asamattabhogī; Daharo yuvā nagganiyassa bhāgī, kiṃ su tato dukkhatarassa hoti. ‘‘Taṃ disvā saṃvegamalatthaṃ bhante, tappaccayā vāpi dadāmi dānaṃ; Paṭigaṇha bhante vatthayugāni aṭṭha, yakkhassimā gacchantu dakkhiṇāyo’’ti. ‘‘Addhā hi dānaṃ bahudhā pasatthaṃ, dadato ca te akkhayadhammamatthu; Paṭigaṇhāmi te vatthayugāni aṭṭha, yakkhassimā gacchantu dakkhiṇāyo’’ti. Tato hi so ācamayitvā licchavi, therassa datvāna yugāni aṭṭha; ‘Paṭiggahitāni ca tāni assu, yakkhañca passetha sannaddhadussaṃ’. Tamaddasā candanasāralittaṃ, ājaññamārūḷhamuḷāravaṇṇaṃ; Alaṅkataṃ sādhunivatthadussaṃ, parivāritaṃ yakkhamahiddhipattaṃ. So taṃ disvā attamanā udaggo, pahaṭṭhacitto ca subhaggarūpo; Kammañca disvāna mahāvipākaṃ, sandiṭṭhikaṃ cakkhunā sacchikatvā. Tamenamavoca upasaṅkamitvā, ‘‘dassāmi dānaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ; Na cāpi me kiñci adeyyamatthi, tuvañca me yakkha bahūpakāro’’ti. ‘‘Tuvañca me licchavi ekadesaṃ, adāsi dānāni amoghametaṃ; Svāhaṃ karissāmi tayāva sakkhiṃ, amānuso mānusakena saddhi’’nti. ‘‘Gatī ca bandhū ca parāyaṇañca , mitto mamāsi atha devatā me ; Yācāmi taṃ pañjaliko bhavitvā, icchāmi taṃ yakkha punāpi daṭṭhu’’nti. ‘‘Sace tuvaṃ assaddho bhavissasi, kadariyarūpo vippaṭipannacitto; Tvaṃ neva maṃ lacchasi dassanāya, disvā ca taṃ nopi ca ālapissaṃ. ‘‘Sace pana tvaṃ bhavissasi dhammagāravo, dāne rato saṅgahitattabhāvo; Opānabhūto samaṇabrāhmaṇānaṃ, evaṃ mamaṃ lacchasi dassanāya. ‘‘Disvā ca taṃ ālapissaṃ bhadante, imañca sūlato lahuṃ pamuñca; Yato nidānaṃ akarimha sakkhiṃ, maññāmi sūlāvutakassa kāraṇā. ‘‘Te aññamaññaṃ akarimha sakkhiṃ, ayañca sūlato lahuṃ pamutto; Sakkacca dhammāni samācaranto, mucceyya so nirayā ca tamhā; Kammaṃ siyā aññatra vedanīyaṃ. ‘‘Kappitakañca upasaṅkamitvā, teneva saha saṃvibhajitvā kāle; Sayaṃ mukhenūpanisajja puccha, so te akkhissati etamatthaṃ. ‘‘Tameva bhikkhuṃ upasaṅkamitvā, pucchassu aññatthiko no ca paduṭṭhacitto; So te sutaṃ asutañcāpi dhammaṃ, Sabbampi akkhissati yathā pajāna’’nti. So tattha rahassaṃ samullapitvā, sakkhiṃ karitvāna amānusena; Pakkāmi so licchavīnaṃ sakāsaṃ, atha bravi parisaṃ sannisinnaṃ. ‘‘Suṇantu bhonto mama ekavākyaṃ, varaṃ varissaṃ labhissāmi atthaṃ; Sūlāvuto puriso luddakammo, paṇīhitadaṇḍo anusattarūpo . ‘‘Ettāvatā vīsatirattimattā, yato āvuto neva jīvati na mato; Tāhaṃ mocayissāmi dāni, yathāmatiṃ anujānātu saṅgho’’ti. ‘‘Etañca aññañca lahuṃ pamuñca, ko taṃ vadetha tathā karontaṃ; Yathā pajānāsi tathā karohi, yathāmatiṃ anujānāti saṅgho’’ti. So taṃ padesaṃ upasaṅkamitvā, sūlāvutaṃ mocayi khippameva; ‘Mā bhāyi sammā’ti ca taṃ avoca, tikicchakānañca upaṭṭhapesi. ‘‘Kappitakañca upasaṅkamitvā, teneva saha saṃvibhajitvā kāle; Sayaṃ mukhenūpanisajja licchavi, tatheva pucchittha naṃ kāraṇatthiko. ‘‘Sūlāvuto puriso luddakammo, paṇītadaṇḍo anusattarūpo; Ettāvatā vīsatirattimattā, yato āvuto neva jīvati na mato. ‘‘So mocito gantvā mayā idāni, etassa yakkhassa vaco hi bhante; Siyā nu kho kāraṇaṃ kiñcideva, yena so nirayaṃ no vajeyya. ‘‘Ācikkha bhante yadi atthi hetu, saddhāyikaṃ hetuvaco suṇoma; Na tesaṃ kammānaṃ vināsamatthi, avedayitvā idha byantibhāvo’’ti. ‘‘Sace sa dhammāni samācareyya, sakkacca rattindivamappamatto; Mucceyya so nirayā ca tamhā, kammaṃ siyā aññatra vedanīya’’nti. ‘‘Aññāto eso purisassa attho, mamampi dāni anukampa bhante; Anusāsa maṃ ovada bhūripañña, yathā ahaṃ no nirayaṃ vajeyya’’nti. ‘‘Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ upehi, dhammañca saṅghañca pasannacitto; Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyassu. ‘‘Pāṇātipātā viramassu khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayassu; Amajjapo mā ca musā abhāṇī, sakena dārena ca hohi tuṭṭho; Imañca ariyaṃ aṭṭhaṅgavarenupetaṃ, samādiyāhi kusalaṃ sukhudrayaṃ. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca; Dadāhi ujubhūtesu, vippasannena cetasā . ‘‘Bhikkhūpi sīlasampanne, vītarāge bahussute; Tappehi annapānena, sadā puññaṃ pavaḍḍhati. ‘‘Evañca dhammāni samācaranto, sakkacca rattindivamappamatto; Muñca tuvaṃ nirayā ca tamhā, kammaṃ siyā aññatra vedanīya’’nti. ‘‘Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ upemi, dhammañca saṅghañca pasannacitto; Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyāmi. ‘‘Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayāmi; Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho; Imañca ariyaṃ aṭṭhaṅgavarenupetaṃ, samādiyāmi kusalaṃ sukhudrayaṃ. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca. ‘‘Bhikkhū ca sīlasampanne, vītarāge bahussute; Dadāmi na vikampāmi , buddhānaṃ sāsane rato’’ti. Etādisā licchavi ambasakkaro, vesāliyaṃ aññataro upāsako; Saddho mudū kārakaro ca bhikkhu, saṅghañca sakkacca tadā upaṭṭhahi. Sūlāvuto ca arogo hutvā, serī sukhī pabbajjaṃ upāgami ; Bhikkhuñca āgamma kappitakuttamaṃ, ubhopi sāmaññaphalāni ajjhaguṃ. Etādisā sappurisāna sevanā, mahapphalā hoti sataṃ vijānataṃ; Sūlāvuto aggaphalaṃ aphassayi , phalaṃ kaniṭṭhaṃ pana ambasakkaro’’ti.
2. 色利萨迦饿鬼事
2. Serīsakapetavatthu
604请听,当时夜叉与商人正是于此地相遇的。
还有那些彼此间如法之论、一切善说,你们皆当善听。
605曾有一位名叫弊宿的国王,具大名闻,他命终之后,与地居天众同住。
他便在自己的天宫中愉悦安住,身为天众,对人间这般说道。
606“在弯曲的林中、无人居住处,在荒凉的旷野里,缺水又缺食物;
在那难以通行的流沙道中央,人们因畏惧那弯曲密林而心神迷乱。
607“此处既无果实,也无根茎,无物可执取,何来食物?
除了尘土与沙砾,只剩那灼热、严酷而无际的荒原。
608“这灼热的荒原犹如一口烧红的锅,并非铁制,却与来世相仿;
这里是往昔猎人们的旧居,这块土地看上去仿佛被诅咒过一般。
609“那么你们以何理由,为何来至此地?”
“你们突然一齐闯入,是出于贪求、恐惧,还是迷乱?”
610“在摩揭陀和盎葛,商队首领们装好各种货物,
他们为了求财、盼着赚到利润,就往信度和苏维拉那地方去了。
611“白日里,不堪干渴,又念及驾轭牲口的怜恤,
我们大家就以这个速度赶路,在夜里、在非时踏上了道路。
612“他们走错了路,误入歧途,在森林中茫然迷乱,彻底迷失了。
困在极难通行的沙漠深处,我们心识迷乱,分辨不清四方。
613“我们见到了前所未见的景象:你那最殊胜的天宫,还有你,夜叉啊!
我们仍期许着存活下去,见到之后欢喜踊跃、心意昂扬。”
614“大海的彼岸、这片荒漠,以及藤蔓缠绕、满布尖桩的道路;
你们为了财富,穿越险峻的河流与山岳,奔赴四方。
615“进入他人的领土,注视着维兰迦的人们;
你们听到过或者亲眼见过的任何稀奇事,我们都想听一听,亲爱的孩子们。”
616“比这更为奇妙的事,年轻人啊,我们既未曾听闻,也未曾眼见。
我们见到这一切超越凡人的无上妙相,无论如何瞻仰也看不餍足。
617“虚空之中,座座池塘倾泻而下,花团锦簇,白莲处处盛开;
这些树木常年结果,散发出极为馥郁的芳香。
618“百根琉璃柱高高地耸立,石与珊瑚所成的长梁绵延伸展;
这些镶有猫眼石与红宝石的柱子,光辉闪耀。
619“这千柱之殿威德无比,在那众多柱子之上,此殿极为殊胜;
宝石与黄金台座交相间隔,以精金箔片善加覆饰。
620“此宫殿由赡部洲金铸成,打磨光滑,并配有台阶与平台。
它坚固、美观、结构严整,极其耐看,令人心生喜爱。
621“在种种宝物之间,饮食丰盛,被成群天女所围绕;
伴随着铜鼓、圆鼓等诸乐器的奏响,你为赞美与礼敬所尊崇。
622“你由天女众唤醒而生起欢喜,安住在这美妙可意的宫殿楼阁之中。
你不可思议,具足一切功德,如同毗沙门王在纳莉尼池中一般。
623“你是天神,还是夜叉?或是化作人身的天帝释?
商队首领们问你:“告诉我们,夜叉,你叫什么名字?”
624“我是名为色利萨迦的夜叉,守护着这片荒漠沙道。
我守护着这片地方,遵从多闻天王的命令。”
625“你的这些,是无缘得来?是自然转化所生?是自己所作?还是诸天神所赐?
商队首领们这样问你:“你是如何得到这可爱之物的?
626“这并非我偶然得来,也非由业果转化而生,不是我自己造作的,也不是诸天神所赐。
乃是以我无恶的业行、以我自己的功德,才得到这可爱之物。”
627“你曾持什么戒?修什么梵行?你圆满成就了什么善行,而得此果报?
商人们和商队首领问你:你是怎么得到这座天宫的?”
628“当我治理憍萨罗国时,人们称我为“弊宿”。
那时,我是个执无见者,吝啬、心性邪恶,且持断灭论。
629“然而,当时有一位沙门,名曰童子迦叶,他多闻广博,辩才善巧,殊胜卓越。
那时,他为我宣说法义,驱散了我的种种邪见。
630“我听闻他说法之后,便自誓成为近事男;
我曾远离杀生,在这世间,我远离一切未给予之物。
我不饮酒,也不说妄语,并满足于自己的妻子。
631“那是我的誓愿,那是我的梵行,如此善行圆满的果报便是这样;
正是藉由那些无恶的善业与福德,我才获得这座宫殿。”
632“具足智慧者确实说真实语,智者之语,从无变异;
行善业者,随所往处,即于彼方,得享诸欲乐。
633“不论何处,有忧愁、悲伤、杀戮、束缚与种种杂染,
造恶业者随其所至,永不能从恶道中解脱。”
634“就在这个瞬间,人们彷佛陷于迷惑,如同陷入泥沼一般。
“年轻人,你与此人之间,为何会生起嫌隙?”
635“这些合欢树林啊,亲爱的孩子,天界的妙香正芬芳地飘散;
它们吹拂遍满这座宫殿,昼夜驱散黑暗。
636“而这些树,每过百年,便有一枚枚果荚成熟;
自从我受生此身以来,人间百年已经过去。
637“孩子啊,我见到之后,便在这座宫殿中住了五百年;
寿命尽、福德尽,我将逝去;正是为此忧愁,我昏厥了过去。”
638“像他那样的人,既已长久拥有这无与伦比的天宫,如何还会悲伤?
而那些短暂受生、福德微薄者,他们才必定会忧愁。”
639“你们对我说的这些亲切话语,实为合宜的教诫。
而你们,亲人们,受我守护,随心所往,平安而去。”
640“我们将前往信度酥维腊之地,为求财富,期盼增益。
我们当各尽己力,行圆满布施,举办隆重的尸利沙大会。”
641“你们不可举办尸利沙大会;凡你们所说的,都将属于你们。
你们应当远离诸恶行,并坚定地依法修习。
642“‘在这商队(团体)中,有一位近事男,他广学多闻,戒行与善德悉皆圆满;
他具足信心,乐善好施,品行端正,善能明辨,知足少欲,具有智慧。
643“‘正知明辨之人,不应说妄语,也不应心存害他之念;
他不应说破坏性的离间语,而应说柔和、亲切的话语。
644“他恭敬、尊重、善调伏,远离恶行,于增上戒清净;
此人以法奉养母亲与父亲,行圣者之正道。
645“我想,他为了父母之故而求取财富,并非为自己。
父母去世之后,他心向出离,将修习梵行。
646“他正直不曲,无狡诈、无虚伪,不以暗示之辞与人交谈;
像他这样的善业行者,安住于法,怎会遭遇痛苦?
647“正因为这个缘故,我亲自把自己显现出来;商人们,因此你们应当观见法。
否则,你们在此便会化为灰烬,在荒野中目盲迷乱,彻底迷失。
与善人交往,确实能迅速而容易地带来安乐。”
648“他叫什么名字?操何行业?他的名号是什么?族姓又是什么?
夜叉啊,我们也想见他;你因悲悯他而来到此地。
你心中仰慕的那一位,确实有福。’
649“那位名为桑巴瓦的理发师,是位近事男,以理发工具为生;
你们应当认识他——他是你们的侍者。切莫轻视他,他是一位善具戒行的善士。’”
650“夜叉啊,我们知道你所说的那位,却实在不知道他竟是如此这般。
夜叉啊,听闻你这番崇高的话语,我们也要礼敬他。”
651“在这商队中,无论年少、年长或中年,凡所有人等,”
让他们全都攀缘那座天宫吧,让悭吝者们目睹功德的果报。
652他们所有人在那里都争说:“我先!”,并将那位理发师拥到了前头;
他们全都执持了那座天宫,犹如因陀罗的胜妙宫城。
653他们都在那里争说“我先!”,各自表明了自己近事男的身份;
他们已远离杀生,在这世间,远避了不与取;
他们不饮酒,不说妄语,满足于自己的妻子。
654他们所有人都在那里自称‘我从前是……’,并表明近事男身份;
商队随喜赞叹,在夜叉神力的一再许可下启程离去。
655他们去往信度索毘罗地区,为求财富,期盼获得厚利;
他们依着各自的努力,所获圆满,安然返回了华氏城。
656那些平安归来的人,回到家中,与妻儿团聚,共享欢欣。
他们满心欢喜,喜悦满足,称心快意,举办了一场盛大的色利沙盛会。
他们建造了那座刺槐木的僧房。
657如此亲近善士,以及亲近具大利益的法功德;
为了一位近事男的利益,一切众生皆得安乐。
Suṇotha yakkhassa vāṇijāna ca, samāgamo yattha tadā ahosi; Yathā kathaṃ itaritarena cāpi, subhāsitaṃ tañca suṇātha sabbe. Yo so ahu rājā pāyāsi nāma , bhummānaṃ sahabyagato yasassī; So modamānova sake vimāne, amānuso mānuse ajjhabhāsīti. ‘‘Vaṅke araññe amanussaṭṭhāne, kantāre appodake appabhakkhe; Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, vaṅkaṃbhayā naṭṭhamanā manussā. ‘‘Nayidha phalā mūlamayā ca santi, upādānaṃ natthi kutodha bhakkho ; Aññatra paṃsūhi ca vālukāhi ca, tatāhi uṇhāhi ca dāruṇāhi ca. ‘‘Ujjaṅgalaṃ tattamivaṃ kapālaṃ, anāyasaṃ paralokena tulyaṃ; Luddānamāvāsamidaṃ purāṇaṃ, bhūmippadeso abhisattarūpo. ‘‘‘Atha tumhe kena vaṇṇena, kimāsamānā imaṃ padesaṃ hi; Anupaviṭṭhā sahasā samacca, lobhā bhayā atha vā sampamūḷhā’’’ti. ‘‘Magadhesu aṅgesu ca satthavāhā, āropayitvā paṇiyaṃ puthuttaṃ; Te yāmase sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā. ‘‘Divā pipāsaṃ nadhivāsayantā, yoggānukampañca samekkhamānā; Etena vegena āyāma sabbe, rattiṃ maggaṃ paṭipannā vikāle. ‘‘Te duppayātā aparaddhamaggā, andhākulā vippanaṭṭhā araññe; Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, disaṃ na jānāma pamūḷhacittā. ‘‘Idañca disvāna adiṭṭhapubbaṃ, vimānaseṭṭhañca tavañca yakkha; Tatuttariṃ jīvitamāsamānā, disvā patītā sumanā udaggā’’ti. ‘‘Pāraṃ samuddassa imañca vaṇṇuṃ, vettācaraṃ saṅkupathañca maggaṃ; Nadiyo pana pabbatānañca duggā, puthuddisā gacchatha bhogahetu. ‘‘Pakkhandiyāna vijitaṃ paresaṃ, verajjake mānuse pekkhamānā; Yaṃ vo sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ, accherakaṃ taṃ vo suṇoma tātā’’ti. ‘‘Itopi accherataraṃ kumāra, na no sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ; Atītamānussakameva sabbaṃ, disvā na tappāma anomavaṇṇaṃ. ‘‘Vehāyasaṃ pokkharañño savanti, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā; Dumā cime niccaphalūpapannā, atīva gandhā surabhiṃ pavāyanti. ‘‘Veḷūriyathambhā satamussitāse, silāpavāḷassa ca āyataṃsā; Masāragallā sahalohitaṅgā, thambhā ime jotirasāmayāse. ‘‘Sahassathambhaṃ atulānubhāvaṃ, tesūpari sādhumidaṃ vimānaṃ; Ratanantaraṃ kañcanavedimissaṃ, tapanīyapaṭṭehi ca sādhuchannaṃ. ‘‘Jambonaduttattamidaṃ sumaṭṭho, pāsādasopāṇaphalūpapanno; Daḷho ca vaggu ca susaṅgato ca , atīva nijjhānakhamo manuñño. ‘‘Ratanantarasmiṃ bahuannapānaṃ, parivārito accharāsaṅgaṇena; Murajaālambaratūriyaghuṭṭho, abhivanditosi thutivandanāya. ‘‘So modasi nārigaṇappabodhano, vimānapāsādavare manorame; Acintiyo sabbaguṇūpapanno, rājā yathā vessavaṇo naḷinyā . ‘‘Devo nu āsi udavāsi yakkho, udāhu devindo manussabhūto; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, ācikkha ko nāma tuvaṃsi yakkho’’ti. ‘‘Serīsako nāma ahamhi yakkho, kantāriyo vaṇṇupathamhi gutto; Imaṃ padesaṃ abhipālayāmi, vacanakaro vessavaṇassa rañño’’ti. ‘‘Adhiccaladdhaṃ pariṇāmajaṃ te, sayaṃ kataṃ udāhu devehi dinnaṃ; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, kathaṃ tayā laddhamidaṃ manuñña’’nti. ‘‘Nādhiccaladdhaṃ na pariṇāmajaṃ me, na sayaṃ kataṃ na hi devehi dinnaṃ; Sakehi kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ manuñña’’nti. ‘‘Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyaṃ, kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko; Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, kathaṃ tayā laddhamidaṃ vimāna’’nti. ‘‘Mamaṃ pāyāsīti ahu samaññā, rajjaṃ yadā kārayiṃ kosalānaṃ; Natthikadiṭṭhi kadariyo pāpadhammo, ucchedavādī ca tadā ahosiṃ. ‘‘Samaṇo ca kho āsi kumārakassapo, bahussuto cittakathī uḷāro; So me tadā dhammakathaṃ abhāsi, diṭṭhivisūkāni vinodayī me. ‘‘Tāhaṃ tassa dhammakathaṃ suṇitvā, upāsakattaṃ paṭidevayissaṃ; Pāṇātipātā virato ahosiṃ, loke adinnaṃ parivajjayissaṃ; Amajjapo no ca musā abhāṇiṃ, sakena dārena ca ahosi tuṭṭho. ‘‘Taṃ me vataṃ taṃ pana brahmacariyaṃ, tassa suciṇṇassa ayaṃ vipāko; Teheva kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ vimāna’’nti. ‘‘Saccaṃ kirāhaṃsu narā sapaññā, anaññathā vacanaṃ paṇḍitānaṃ; Yahiṃ yahiṃ gacchati puññakammo, tahiṃ tahiṃ modati kāmakāmī. ‘‘Yahiṃ yahiṃ sokapariddavo ca, vadho ca bandho ca parikkileso; Tahiṃ tahiṃ gacchati pāpakammo, na muccati duggatiyā kadācī’’ti. ‘‘Sammūḷharūpova jano ahosi, asmiṃ muhutte kalalīkatova; Janassimassa tuyhañca kumāra, appaccayo kena nu kho ahosī’’ti. ‘‘Ime ca sirīsavanā tātā, dibbā gandhā surabhī sampavanti; Te sampavāyanti imaṃ vimānaṃ, divā ca ratto ca tamaṃ nihantvā. ‘‘Imesañca kho vassasataccayena, sipāṭikā phalati ekamekā; Mānussakaṃ vassasataṃ atītaṃ, yadagge kāyamhi idhūpapanno. ‘‘Disvānahaṃ vassasatāni pañca, asmiṃ vimāne ṭhatvāna tātā; Āyukkhayā puññakkhayā cavissaṃ, teneva sokena pamucchitosmī’’ti. ‘‘Kathaṃ nu soceyya tathāvidho so, laddhā vimānaṃ atulaṃ cirāya; Ye cāpi kho ittaramupapannā, te nūna soceyyuṃ parittapuññā’’ti. ‘‘Anucchaviṃ ovadiyañca me taṃ, yaṃ maṃ tumhe peyyavācaṃ vadetha; Tumhe ca kho tātā mayānuguttā, yenicchakaṃ tena paletha sotthi’’nti. ‘‘Gantvā mayaṃ sindhusovīrabhūmiṃ, dhannatthikā uddayaṃ patthayānā; Yathāpayogā paripuṇṇacāgā, kāhāma serīsamahaṃ uḷāra’’nti. ‘‘Mā ceva serīsamahaṃ akattha, sabbañca vo bhavissati yaṃ vadetha; Pāpāni kammāni vivajjayātha, dhammānuyogañca adhiṭṭhahātha. ‘‘Upāsako atthi imamhi saṅghe, bahussuto sīlavatūpapanno; Saddho ca cāgī ca supesalo ca, vicakkhaṇo santusito mutīmā. ‘‘Sañjānamāno na musā bhaṇeyya, parūpaghātāya ca cetayeyya; Vebhūtikaṃ pesuṇaṃ no kareyya, saṇhañca vācaṃ sakhilaṃ bhaṇeyya. ‘‘Sagāravo sappaṭisso vinīto, apāpako adhisīle visuddho; So mātaraṃ pitarañcāpi jantu, dhammena poseti ariyavutti. ‘‘Maññe so mātāpitūnaṃ kāraṇā, bhogāni pariyesati na attahetu; Mātāpitūnañca yo accayena, nekkhammapoṇo carissati brahmacariyaṃ. ‘‘Ujū avaṅko asaṭho amāyo, na lesakappena ca vohareyya; So tādiso sukatakammakārī, dhamme ṭhito kinti labhetha dukkhaṃ. ‘‘Taṃ kāraṇā pātukatomhi attanā, tasmā dhammaṃ passatha vāṇijāse; Aññatra teniha bhasmī bhavetha, andhākulā vippanaṭṭhā araññe; Taṃ khippamānena lahuṃ parena, sukho have sappurisena saṅgamo’’ti. ‘‘Kiṃ nāma so kiñca karoti kammaṃ, kiṃ nāmadheyyaṃ kiṃ pana tassa gottaṃ; Mayampi naṃ daṭṭhukāmamha yakkha, yassānukampāya idhāgatosi; Lābhā hi tassa yassa tuvaṃ pihesī’’ti. ‘‘Yo kappako sambhavanāmadheyyo, upāsako kocchaphalūpajīvī; Jānātha naṃ tumhākaṃ pesiyo so, mā kho naṃ hīḷittha supesalo so’’ti. ‘‘Jānāmase yaṃ tvaṃ pavadesi yakkha, na kho naṃ jānāma sa edisoti; Mayampi naṃ pūjayissāma yakkha, sutvāna tuyhaṃ vacanaṃ uḷāra’’nti. ‘‘Ye keci imasmiṃ satthe manussā, daharā mahantā athavāpi majjhimā; Sabbeva te ālambantu vimānaṃ, passantu puññānaṃ phalaṃ kadariyā’’ti. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, taṃ kappakaṃ tattha purakkhatvā ; Sabbeva te ālambiṃsu vimānaṃ, masakkasāraṃ viya vāsavassa. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, upāsakattaṃ paṭivedayiṃsu; Pāṇātipātā paṭiviratā ahesuṃ, loke adinnaṃ parivajjayiṃsu; Amajjapā no ca musā bhaṇiṃsu, sakena dārena ca ahesuṃ tuṭṭhā. Te tattha sabbeva ‘ahaṃ pure’ti, upāsakattaṃ paṭivedayitvā; Pakkāmi sattho anumodamāno, yakkhiddhiyā anumato punappunaṃ. Gantvāna te sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā; Yathāpayogā paripuṇṇalābhā, paccāgamuṃ pāṭaliputtamakkhataṃ. Gantvāna te saṅgharaṃ sotthivanto, puttehi dārehi samaṅgibhūtā; Ānandī vittā sumanā patītā, akaṃsu serīsamahaṃ uḷāraṃ; Serīsakaṃ te pariveṇaṃ māpayiṃsu. Etādisā sappurisāna sevanā, mahatthikā dhammaguṇāna sevanā; Ekassa atthāya upāsakassa, sabbeva sattā sukhitā ahesunti.
3. 难陀迦饿鬼事
3. Nandakapetavatthu
658有一位名叫宾嘎洛咖的国王,是苏拉塔的统治者;
他前往莫利亚族人处随侍之后,又返回了苏拉塔。
659在正午的酷热中,国王走进了一片沼泽;
他望见一条悦目的路——那却是饿鬼的荒原道。
660国王对车夫说:
“这条道路悦意怡人,平安、吉祥、安稳;
御者,我等且循此路,从此处前往苏拉特。”
661于是苏拉特王便率领四支军队,沿那条路出发;
有一人面露惊慌,对苏拉特国这般说道:
662“我们误入了邪路,一条可怖、令人毛发竖立的路;
前方道路可见,身后却无来路。
665“我们误入歧途,靠近了阎摩的差役;
非人的气味飘散,恐怖的声音清晰可闻。”
664索拉塔王惊惧不安,对车夫说:
“我们误入了邪路,一条可怖、令人毛发竖立的路;
前方之路分明可见,身后之路却已隐没。
663“我们误入邪路,已临近阎魔的使者;
非人的气味飘散,恐怖的声音清晰可闻。”
666他登上了象背,环顾四方;
望见一株赏心悦目的榕树,树荫浓密;
其色宛如蓝云,光彩恰似墨云。
667国王对车夫说:“那边那个显得如此庞大的,是什么?”
“它的色泽宛如乌云,美丽恰似雨云。”
668“大王,那是一棵榕树树,是一棵浓荫密布的树。”
如乌云之色,如雨云般明丽。
669那位从苏拉塔来的人朝着那显现为巨大的东西走去。
如乌云之色,如雨云般明丽。
670国王从象背上下来,走向那棵树。
他与大臣和随从一同在树下就座。
他看见盛满水的罐子,以及糕点和财物。
671有一人容貌如天,佩戴着种种庄严饰品,
他走到国王跟前,对梭罗吒王这样说:
672“大王,欢迎您,您此行来得真是好。”
“请陛下饮水,享用糕饼吧,制敌者。”
673国王饮过水,与群臣及侍从们一道;
食过糕饼、又饮过之后,索拉特这样说道。
674“你是天神、乾闼婆,还是帝释天神补邻陀?
我们不认识你,故而请问:如何才能认出你?”
675“我不是天神,非乾闼婆,也不是帝释天神补邻陀;
大王,我是饿鬼,从苏拉塔来到此处。”
676“你从前在苏拉塔城中,持何戒行,作何行持?
你依何种梵行,而得这些威德?”
677“大王,制敌者、国土增长者,请您谛听。
大臣与随从,还有婆罗门国师。
678“天王啊,在苏拉塔时,我是一个心怀恶念之人。
我怀持邪见、戒行不净,为人悭吝,又常以恶口辱骂他人。
679“对于正在布施、正在行善的人们,我将阻拦众人。
在他人布施的时候,我便从中作障,成为他们的障碍。
680“布施并无果报,自制又从何而有果报?
所谓的老师根本不存在,未调伏者谁人能调伏?
681“众生皆与我等同,何来对长者的恭敬?
没有力量,也没有精进;又从何处生出奋发的努力。
682“既没有布施的果报,也不能净化怨敌。
人得到应得之物,那不过是命运转变所生的罢了。
683“无母,无父,无兄弟,此后亦无来世。
无布施(的果报),无供养(的果报),妥善积存者亦不存在。
684“即使有人杀害他人,乃至砍下他人的头颅。
在七者的缝隙之间,没有人杀任何人。
685“灵魂确实不可切割、不可毁坏,呈八角形,宛如圆球般饱满;
五百由旬,谁能切割命者呢?
686“就如线团被抛出,一边散解,一边飞逸而去;
同样地,这个命也是如此,一边解开缠绕,一边消逝远逝。
687“犹如离开一村,而进入另一村;
正是如此,此生命进入另一躯壳。
688“‘譬如从一屋舍出来,进入另一屋舍;
正是如此,此生命进入另一躯壳。’
689“八十四百千大劫;
愚者与智者,在耗尽轮回之后,
他们将结束诸苦。
690“乐与苦是有限的,如同用斗和箩来计量;
胜者了知一切,而其余众生则迷乱不清。
691“我从前执持这种见解,迷乱而被愚痴所覆蔽;
持邪见、戒行恶劣,又悭吝、好辱骂者。
692“六个月之内,我将命终;”
我将堕入极为惨烈、可怖的地狱。
693“它有四角、四座大门,各部分划分齐整,尺寸精确量度。
它以铁墙为边界,并以铁板覆盖封蔽。
694“那里的大地是铁所成的,炽焰燃烧,充满逼人的热力。
遍满百由旬,灼热常时住,无有间断。
695“长达十万年,其声随即得闻。
大王,此十万即千万年的百分之一。
696“数以万亿计的众生,正在地狱中备受煎熬;
即那些邪见者、破戒者,及诽谤圣者之人。
697“我将在那里长夜感受苦受;
这是恶业的果报,因此我忧伤不已。
705“大王,克敌制胜、增益国土者啊,请听我说;
大王,我的女儿名为至上,愿您吉祥。
699“她修习善业,乐于持守戒行与布萨;
她自律且乐于分享,慷慨好施,心无悭吝。
700“她于学处毫无缺损,在他人家中,亦是贤良的媳妇。
她是正自觉者、吉祥尊者释迦牟尼的近事女。
701“有一位戒行具足的比丘,为托钵而走进村落。
他双目低垂,正念现前,防护根门,善加调伏。
702“他次第托钵乞食,来到了那住处;
‘大王,优多罗,你看见了他,愿你吉祥。’
703“她供养了满壶饮水、糕饼与财物;
‘尊者,我父亲已去世,愿此供养能资助他。’
704“回向才一宣说,果报便立刻现起;
我在此处随心所欲受用诸欲,犹如多闻天王一般。
698“大王,伏敌者,国家的增盛者,请谛听此事。
于含括天人的世间,佛陀被尊为最上。
伏敌者啊,请偕同你的妻子儿女,皈依那位佛陀。
706“依八支圣道,他们触及不死之境。
伏敌者啊,请与你的儿女妻子一同皈依此法。
707“四种行道者,与四种安住于果者。
此僧团正直,具足慧与戒。
降敌者,你与妻子儿女一同,皈依此僧团。
708“你应速疾远离杀生,并于世间避开不与取;
不饮酒,不说妄语,安于己妻。”
709“夜叉啊,你于我实有利益之心,天神啊,你于我实有饶益之意;
我照你的话去做,你是我的老师。
710“我皈依佛陀,亦皈依无上之法。
我皈依人天之主的僧团。
711“我速疾戒除杀生,于世间远离不与取。
我不饮酒,也不说妄语,并满足于自己的妻子。
712“我将它扬弃于大风之中、湍急的河流之中;
我吐出恶见,欣乐诸佛的教法。”
713说完此语,索拉特王便舍离了恶见;
向世尊礼敬已,为首者登上车乘。
Rājā piṅgalako nāma, suraṭṭhānaṃ adhipati ahu; Moriyānaṃ upaṭṭhānaṃ gantvā, suraṭṭhaṃ punarāgamā. Uṇhe majjhanhike kāle, rājā paṅkaṃ upāgami; Addasa maggaṃ ramaṇīyaṃ, petānaṃ taṃ vaṇṇupathaṃ . Sārathiṃ āmantayī rājā – ‘‘Ayaṃ maggo ramaṇīyo, khemo sovatthiko sivo; Iminā sārathi yāma, suraṭṭhānaṃ santike ito’’. Tena pāyāsi soraṭṭho, senāya caturaṅginiyā; Ubbiggarūpo puriso, soraṭṭhaṃ etadabravi. ‘‘Kummaggaṃ paṭipannamhā, bhiṃsanaṃ lomahaṃsanaṃ; Purato dissati maggo, pacchato ca na dissati. ‘‘Kummaggaṃ paṭipannamhā, yamapurisāna santike; Amānuso vāyati gandho, ghoso suyyati dāruṇo’’. Saṃviggo rājā soraṭṭho, sārathiṃ etadabravi; ‘‘Kummaggaṃ paṭipannamhā, bhiṃsanaṃ lomahaṃsanaṃ; Purato dissati maggo, pacchato ca na dissati. ‘‘Kummaggaṃ paṭipannamhā, yamapurisāna santike; Amānuso vāyati gandho, ghoso suyyati dāruṇo’’. Hatthikkhandhaṃ samāruyha, olokento catuddisaṃ ; Addasa nigrodhaṃ ramaṇīyaṃ , pādapaṃ chāyāsampannaṃ; Nīlabbhavaṇṇasadisaṃ, meghavaṇṇasirīnibhaṃ. Sārathiṃ āmantayī rājā, ‘‘kiṃ eso dissati brahā; Nīlabbhavaṇṇasadiso, meghavaṇṇasirīnibho’’. ‘‘Nigrodho so mahārāja, pādapo chāyāsampanno; Nīlabbhavaṇṇasadiso , meghavaṇṇasirīnibho’’. Tena pāyāsi soraṭṭho, yena so dissate brahā; Nīlabbhavaṇṇasadiso, meghavaṇṇasirīnibho. Hatthikkhandhato oruyha, rājā rukkhaṃ upāgami; Nisīdi rukkhamūlasmiṃ, sāmacco saparijjano; Pūraṃ pānīyasarakaṃ, pūve vitte ca addasa. Puriso ca devavaṇṇī, sabbābharaṇabhūsito; Upasaṅkamitvā rājānaṃ, soraṭṭhaṃ etadabravi. ‘‘Svāgataṃ te mahārāja, atho te adurāgataṃ; Pivatu devo pānīyaṃ, pūve khāda arindama’’. Pivitvā rājā pānīyaṃ, sāmacco saparijjano; Pūve khāditvā pitvā ca, soraṭṭho etadabravi. ‘‘Devatā nusi gandhabbo, adu sakko purindado; Ajānantā taṃ pucchāma, kathaṃ jānemu taṃ maya’’nti. ‘‘Nāmhi devo na gandhabbo, nāpi sakko purindado; Peto ahaṃ mahārāja, suraṭṭhā idha māgato’’ti. ‘‘Kiṃsīlo kiṃsamācāro, suraṭṭhasmiṃ pure tuvaṃ; Kena te brahmacariyena, ānubhāvo ayaṃ tavā’’ti. ‘‘Taṃ suṇohi mahārāja, arindama raṭṭhavaḍḍhana; Amaccā pārisajjā ca, brāhmaṇo ca purohito. ‘‘Suraṭṭhasmiṃ ahaṃ deva, puriso pāpacetaso; Micchādiṭṭhi ca dussīlo, kadariyo paribhāsako. ‘‘‘Dadantānaṃ karontānaṃ, vārayissaṃ bahujjanaṃ; Aññesaṃ dadamānānaṃ, antarāyakaro ahaṃ. ‘‘‘Vipāko natthi dānassa, saṃyamassa kuto phalaṃ; Natthi ācariyo nāma, adantaṃ ko damessati. ‘‘‘Samatulyāni bhūtāni, kuto jeṭṭhāpacāyiko; Natthi balaṃ vīriyaṃ vā, kuto uṭṭhānaporisaṃ. ‘‘‘Natthi dānaphalaṃ nāma, na visodheti verinaṃ; Laddheyyaṃ labhate macco, niyatipariṇāmajaṃ . ‘‘‘Natthi mātā pitā bhātā, loko natthi ito paraṃ; Natthi dinnaṃ natthi hutaṃ, sunihitaṃ na vijjati. ‘‘‘Yopi haneyya purisaṃ, parassa chindate siraṃ; Na koci kañci hanati, sattannaṃ vivaramantare. ‘‘‘Acchejjābhejjo hi jīvo, aṭṭhaṃso guḷaparimaṇḍalo; Yojanānaṃ sataṃ pañca, ko jīvaṃ chettumarahati. ‘‘‘Yathā suttaguḷe khitte, nibbeṭhentaṃ palāyati; Evameva ca so jīvo, nibbeṭhento palāyati. ‘‘‘Yathā gāmato nikkhamma, aññaṃ gāmaṃ pavisati; Evameva ca so jīvo, aññaṃ bondiṃ pavisati. ‘‘‘Yathā gehato nikkhamma, aññaṃ gehaṃ pavisati; Evameva ca so jīvo, aññaṃ bondiṃ pavisati. ‘‘‘Cullāsīti mahākappino , satasahassāni hi; Ye bālā ye ca paṇḍitā, saṃsāraṃ khepayitvāna; Dukkhassantaṃ karissare. ‘‘‘Mitāni sukhadukkhāni, doṇehi piṭakehi ca; Jino sabbaṃ pajānāti’, sammūḷhā itarā pajā. ‘‘Evaṃdiṭṭhi pure āsiṃ, sammūḷho mohapāruto; Micchādiṭṭhi ca dussīlo, kadariyo paribhāsako. ‘‘Oraṃ me chahi māsehi, kālaṅkiriyā bhavissati; Ekantakaṭukaṃ ghoraṃ, nirayaṃ papatissahaṃ. ‘‘Catukkaṇṇaṃ catudvāraṃ, vibhattaṃ bhāgaso mitaṃ; Ayopākārapariyantaṃ, ayasā paṭikujjitaṃ. ‘‘Tassa ayomayā bhūmi, jalitā tejasā yutā; Samantā yojanasataṃ, pharitvā tiṭṭhati sabbadā. ‘‘Vassāni satasahassāni, ghoso suyyati tāvade; Lakkho eso mahārāja, satabhāgavassakoṭiyo. ‘‘Koṭisatasahassāni , niraye paccare janā; Micchādiṭṭhī ca dussīlā, ye ca ariyūpavādino. ‘‘Tatthāhaṃ dīghamaddhānaṃ, dukkhaṃ vedissa vedanaṃ; Phalaṃ pāpassa kammassa, tasmā socāmahaṃ bhusaṃ. ‘‘Taṃ suṇohi mahārāja, arindama raṭṭhavaḍḍhana; Dhītā mayhaṃ mahārāja, uttarā bhaddamatthu te. ‘‘Karoti bhaddakaṃ kammaṃ, sīlesuposathe ratā; Saññatā saṃvibhāgī ca, vadaññū vītamaccharā. ‘‘Akhaṇḍakārī sikkhāya, suṇhā parakulesu ca; Upāsikā sakyamunino, sambuddhassa sirīmato. ‘‘Bhikkhu ca sīlasampanno, gāmaṃ piṇḍāya pāvisi; Okkhittacakkhu satimā, guttadvāro susaṃvuto. ‘‘Sapadānaṃ caramāno, agamā taṃ nivesanaṃ; ‘Tamaddasa mahārāja, uttarā bhaddamatthu te’. ‘‘Pūraṃ pānīyasarakaṃ, pūve vitte ca sā adā; ‘Pitā me kālaṅkato, bhante tassetaṃ upakappatu’. ‘‘Samanantarānuddiṭṭhe, vipāko udapajjatha; Bhuñjāmi kāmakāmīhaṃ, rājā vessavaṇo yathā. ‘‘Taṃ suṇohi mahārāja, arindama raṭṭhavaḍḍhana; Sadevakassa lokassa, buddho aggo pavuccati; Taṃ buddhaṃ saraṇaṃ gaccha, saputtadāro arindama. ‘‘Aṭṭhaṅgikena maggena, phusanti amataṃ padaṃ; Taṃ dhammaṃ saraṇaṃ gaccha, saputtadāro arindama. ‘‘Cattāro ca paṭipannā , cattāro ca phale ṭhitā; Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito; Taṃ saṅghaṃ saraṇaṃ gaccha, saputtadāro arindama. ‘‘Pāṇātipātā viramassu khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayassu; Amajjapo mā ca musā abhāṇī, sakena dārena ca hohi tuṭṭho’’ti. ‘‘Atthakāmosi me yakkha, hitakāmosi devate; Karomi tuyhaṃ vacanaṃ, tvaṃsi ācariyo mama. ‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammañcāpi anuttaraṃ; Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ. ‘‘Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayāmi; Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho. ‘‘Ophuṇāmi mahāvāte, nadiyā sīghagāmiyā; Vamāmi pāpikaṃ diṭṭhiṃ, buddhānaṃ sāsane rato’’. Idaṃ vatvāna soraṭṭho, viramitvā pāpadassanā ; Namo bhagavato katvā, pāmokkho rathamāruhīti.