224凡已汇聚于此的众生,或居地面,或处虚空,
愿一切众生皆心生喜悦,并恭敬谛听此所言说。
225是故众生皆谛听,于诸人类修慈心;
彼等昼夜献供养,故当勤护莫放逸。
226于此世间、他方世间,或天界之中,无论任何财富、任何殊胜的宝物,
无有能与如来相比的,这正是在佛陀中的殊胜宝。
以此真实语,愿你得安乐。
227尽灭、离贪、不死之殊胜,乃入定的释迦圣者所证得;
无有任何法能与此法等同,此亦是法中的殊胜宝:
以此真实语,愿你得安乐。
228最胜佛陀所赞叹的清净之定,即称为无间定;
无有任何定可与彼定相等,这即是法中的殊胜宝。
以此真实语,愿你得安乐。
229为善人所称赞的八种人,正是四双;
他们是善逝的声闻弟子,堪受供养;凡施予他们的,皆获广大果报。
这亦是僧团中的殊胜宝;凭此真实,愿你安乐!
230于乔达摩教中坚心善修、离欲无贪者,
已至究竟、深入不死,白得涅槃,安然受用。
这亦是僧团中所具的殊胜之宝,以此真谛之言,愿你获得安稳与吉祥。
231“犹如因陀罗柱安立于大地,不被四方之风所动摇;
我言如实彻见圣谛之善士,亦复如是;
此亦僧中所具殊胜之宝,以此真谛,愿得安稳吉祥。
232那些洞明由深慧者所善说的圣谛的人,
他们即便极为放逸,也不会再有第八次的生命流转;
这也是僧团中殊胜的宝,以此真实语,愿你安稳。
233当其具足见道时,便舍断了三种法:
有身见与疑,及戒禁取诸结,悉已断除;
234既超四恶趣,六重罪终不能造。
这也是僧团中殊胜的宝,愿以此真实语,令你安稳吉祥。
235即使他以身、语或意造作恶业,
他无法隐藏它;不能隐藏,即是所说见谛者的不可能性;
这也是僧团中殊胜的宝,愿以此真实语,令你安稳吉祥。
236正如热季的第一个月,高大的林树枝头繁花盛开,
同样地,他开示了殊胜的正法,导向涅槃,为最上之利益。
此亦于佛陀之中为殊胜之宝,愿以此谛实之语,令得吉祥安稳。
237最胜者、知最胜者、施最胜者、持最胜者——彼无上尊,宣说无上胜法。
此亦佛宝中殊胜之宝,愿以此真语,令你吉祥安稳。
238旧者已尽,新者不生;于当来有,其心离染。
种子已尽,更无生长之欲,坚稳者寂灭,如同此灯。
这同样是僧团中殊胜的珍宝,以此真实语,愿你安稳吉祥。
239所有聚集于此的众生,或在平地,或处虚空;
我们礼敬为天人与人类所尊敬的如来、佛陀,愿有吉祥。
240凡此聚集之众生,或居大地或处虚空;
天人所敬如来法,我等礼敬愿吉祥。
241凡聚集于此之众生,或居地上,或处虚空;
我等礼敬天人所敬之如实僧伽,愿得安稳吉祥。
Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe; Sabbeva bhūtā sumanā bhavantu, athopi sakkacca suṇantu bhāsitaṃ. Tasmā hi bhūtā nisāmetha sabbe, mettaṃ karotha mānusiyā pajāya; Divā ca ratto ca haranti ye baliṃ, tasmā hi ne rakkhatha appamattā. Yaṃ kiñci vittaṃ idha vā huraṃ vā, saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ; Na no samaṃ atthi tathāgatena, idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ; Etena saccena suvatthi hotu. Khayaṃ virāgaṃ amataṃ paṇītaṃ, yadajjhagā sakyamunī samāhito; Na tena dhammena samatthi kiñci, idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ; Etena saccena suvatthi hotu. Yaṃ buddhaseṭṭho parivaṇṇayī suciṃ, samādhimānantarikaññamāhu; Samādhinā tena samo na vijjati, idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ; Etena saccena suvatthi hotu. Ye puggalā aṭṭha sataṃ pasatthā, cattāri etāni yugāni honti; Te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā, etesu dinnāni mahapphalāni; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. Ye suppayuttā manasā daḷhena, nikkāmino gotamasāsanamhi; Te pattipattā amataṃ vigayha, laddhā mudhā nibbutiṃ bhuñjamānā; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. Yathindakhīlo pathavissito siyā, catubbhi vātehi asampakampiyo; Tathūpamaṃ sappurisaṃ vadāmi, yo ariyasaccāni avecca passati; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. Ye ariyasaccāni vibhāvayanti, gambhīrapaññena sudesitāni; Kiñcāpi te honti bhusaṃ pamattā, na te bhavaṃ aṭṭhamamādiyanti; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. Sahāvassa dassanasampadāya , tayassu dhammā jahitā bhavanti; Sakkāyadiṭṭhi vicikicchitañca, sīlabbataṃ vāpi yadatthi kiñci. Catūhapāyehi ca vippamutto, chaccābhiṭhānāni bhabba kātuṃ ; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. Kiñcāpi so kamma karoti pāpakaṃ, kāyena vācā uda cetasā vā; Abhabba so tassa paṭicchadāya , abhabbatā diṭṭhapadassa vuttā; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. Vanappagumbe yatha phussitagge, gimhānamāse paṭhamasmiṃ gimhe; Tathūpamaṃ dhammavaraṃ adesayi , nibbānagāmiṃ paramaṃ hitāya; Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. Varo varaññū varado varāharo, anuttaro dhammavaraṃ adesayi; Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. Khīṇaṃ purāṇaṃ nava natthi sambhavaṃ, virattacittāyatike bhavasmiṃ; Te khīṇabījā avirūḷhichandā, nibbanti dhīrā yathāyaṃ padīpo; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe; Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, buddhaṃ namassāma suvatthi hotu. Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe; Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, dhammaṃ namassāma suvatthi hotu. Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe; Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, saṅghaṃ namassāma suvatthi hotūti.
2. 腥臭经
2. Āmagandhasuttaṃ
242“稗子、小米、稷米,以及叶果、根果、藤果;
依法所得,正直之人受用这些,不因贪欲而说虚妄之言。
243“当你享用精心烹制、由他人供养的清净美食时,
你享用着白米饭,迦叶啊,所食的却是腥秽。
244“腥秽于我不宜。”你这样说,徒具婆罗门血统者啊;
而今你享用着白米饭,佐以精心烹制的鸟肉;
迦叶,我请教你此事:你所说的“腥味”是指什么?
245“杀生,杀害,割截,捆绑,偷盗,妄语,以及欺诈与蒙骗;
研学邪咒、染指他人妻,此是腥味,非关食肉。
246“那些在欲乐中放纵不节的人,贪著滋味,沉溺于不净;
持虚无论者,邪僻不正,刚强难化——这是腐臭,绝非食肉。
247“那些粗野凶残、背地诋毁之人,背叛朋友,毫无悲悯而又骄慢自大;
吝啬之人,不施一物——这才是荤腥,并非食肉。
248“愤怒、骄慢、刚愎、违逆、虚伪、嫉妒与自赞吹嘘,
傲慢自大,亲近不善之人——这才是荤腥,并非食肉。
249“那些行为恶劣、赖债不还、暗中告密、交易行骗、巧于伪装之徒;
那些最卑劣、在此世间造作恶行的人——这即是荤腥,绝非食用肉食。
250“那些在世间对众生不知克制、掠夺他人、专务伤害的人;
戒行败坏、残忍、言语粗暴、不知恭敬——这才是腥臭,并非食肉。
251“他们贪著于此等恶行,常怀敌意、侵害生命,恒常沉溺于恶,死后便堕入黑暗;
众生头朝下堕入地狱,这才是腥臭,并非食肉。
252“不是靠戒食鱼肉,不是靠裸形,不是靠剃发、结发、身涂尘垢,
不是靠穿着粗砺的兽皮,不是靠供奉祭火,也不是靠世间那些为求不死而修的种种苦行,
咒语、献供、祭祀以及依时节举行的仪轨,并不能净化一个尚未超越疑惑的人。
253“于彼诸境善防护,了知诸根安住法,乐正直柔和;
超越系缚断众苦,智者于所见所闻,心无所染。”
254世尊通达明咒彼岸,再三宣说令此义昭然;
牟尼无秽、无依、难可测度,以种种妙偈而开演。
255听闻了佛陀这善说、无秽、能除一切苦的教法后,
他心怀谦下,顶礼如来,即于彼处乞求出家。
‘‘Sāmākaciṅgūlakacīnakāni ca, pattapphalaṃ mūlaphalaṃ gavipphalaṃ; Dhammena laddhaṃ satamasnamānā , na kāmakāmā alikaṃ bhaṇanti. ‘‘Yadasnamāno sukataṃ suniṭṭhitaṃ, parehi dinnaṃ payataṃ paṇītaṃ; Sālīnamannaṃ paribhuñjamāno, so bhuñjasī kassapa āmagandhaṃ. ‘‘Na āmagandho mama kappatīti, icceva tvaṃ bhāsasi brahmabandhu; Sālīnamannaṃ paribhuñjamāno, sakuntamaṃsehi susaṅkhatehi; Pucchāmi taṃ kassapa etamatthaṃ, kathaṃ pakāro tava āmagandho’’. ‘‘Pāṇātipāto vadhachedabandhanaṃ, theyyaṃ musāvādo nikativañcanāni ca; Ajjhenakuttaṃ paradārasevanā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. ‘‘Ye idha kāmesu asaññatā janā, rasesu giddhā asucibhāvamassitā ; Natthikadiṭṭhī visamā durannayā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. ‘‘Ye lūkhasā dāruṇā piṭṭhimaṃsikā , mittadduno nikkaruṇātimānino; Adānasīlā na ca denti kassaci, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. ‘‘Kodho mado thambho paccupaṭṭhāpanā , māyā usūyā bhassasamussayo ca; Mānātimāno ca asabbhi santhavo, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. ‘‘Ye pāpasīlā iṇaghātasūcakā, vohārakūṭā idha pāṭirūpikā ; Narādhamā yedha karonti kibbisaṃ, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. ‘‘Ye idha pāṇesu asaññatā janā, paresamādāya vihesamuyyutā; Dussīlaluddā pharusā anādarā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. ‘‘Etesu giddhā viruddhātipātino, niccuyyutā pecca tamaṃ vajanti ye; Patanti sattā nirayaṃ avaṃsirā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. ‘‘Na macchamaṃsānamanāsakattaṃ , na naggiyaṃ na muṇḍiyaṃ jaṭājallaṃ; Kharājināni nāggihuttassupasevanā, ye vāpi loke amarā bahū tapā; Mantāhutī yaññamutūpasevanā, sodhenti maccaṃ avitiṇṇakaṅkhaṃ. ‘‘Yo tesu gutto viditindriyo care, dhamme ṭhito ajjavamaddave rato; Saṅgātigo sabbadukkhappahīno, na lippati diṭṭhasutesu dhīro’’. Iccetamatthaṃ bhagavā punappunaṃ, akkhāsi naṃ vedayi mantapāragū; Citrāhi gāthāhi munī pakāsayi, nirāmagandho asito durannayo. Sutvāna buddhassa subhāsitaṃ padaṃ, nirāmagandhaṃ sabbadukkhappanūdanaṃ; Nīcamano vandi tathāgatassa, tattheva pabbajjamarocayitthāti.
256舍弃惭耻,心怀厌嫌,却声称“我是你的人”;
对于力所能及之事却不愿承担——当知:此人非我同伴。
257那种对朋友只说爱语而不见行动的人,
只说不做之人,智者能彻底了知。
258总在提防关系破裂,时时只盯着你的过失——这并非朋友;
而那位让你如同孩子安睡在怀中那般全然信赖,不被他人所离间者,他才是真正的朋友。
259生喜之处,致誉之乐,
冀果利者荷负丈夫重担而修习之。
260已饮远离之味与寂静之味;
无忧无恶,便饮法喜之味。
Hiriṃ tarantaṃ vijigucchamānaṃ, tavāhamasmi iti bhāsamānaṃ; Sayhāni kammāni anādiyantaṃ, neso mamanti iti naṃ vijaññā. Ananvayaṃ piyaṃ vācaṃ, yo mittesu pakubbati; Akarontaṃ bhāsamānaṃ, parijānanti paṇḍitā. Na so mitto yo sadā appamatto, bhedāsaṅkī randhamevānupassī; Yasmiñca seti urasīva putto, sa ve mitto yo parehi abhejjo. Pāmujjakaraṇaṃ ṭhānaṃ, pasaṃsāvahanaṃ sukhaṃ; Phalānisaṃso bhāveti, vahanto porisaṃ dhuraṃ. Pavivekarasaṃ pitvā, rasaṃ upasamassa ca; Niddaro hoti nippāpo, dhammapītirasaṃ pivanti.
如是我闻:一时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,有一位天神,在深夜时分,以殊胜的容光照亮了整座祇园,来到世尊前。来到后,向世尊礼敬,立于一旁。立于一旁后,那位天神以偈颂问世尊:
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
261“众多天神与人,都曾思惟吉祥。
希求安稳者,请说最上吉祥。”
262“不亲近愚人,而亲近智者;
礼敬可礼敬者,这是最上的吉祥。
263“住于适宜之地,过去曾修积善业,
确立正志于自身,这是最上的吉祥。
264“广博的学问与技艺,以及善学的律仪;
所说的话语善妙,这便是最高的吉祥。
265“赡养父母,慈爱妻子儿女;
工作有条不紊,这是最高的吉祥。
266“布施、如法而行、善待亲族;
行无过失,这是最高的吉祥。
267“远离诸恶,戒除诸恶,并克制饮酒,
于诸善法中不放逸,这是最上的吉祥。
268“恭敬与柔和,知足与感恩;
适时听闻正法,这是最上的吉祥。
269“忍耐与易受教,得见诸沙门;
适时讨论正法,这是最上的吉祥。
270“精勤与梵行,亲见圣谛;
现证涅槃,这是最殊胜的吉祥。
271“虽为世间法所触,其心毫不动摇;
无忧、无垢、安稳,这是最上的吉祥。
272“成就如此诸行之后,于一切处皆立于不败之地;
于一切处,他们皆安稳而行,这是他们的最上吉祥。”
‘‘Bahū devā manussā ca, maṅgalāni acintayuṃ; Ākaṅkhamānā sotthānaṃ, brūhi maṅgalamuttamaṃ’’. ‘‘Asevanā ca bālānaṃ, paṇḍitānañca sevanā; Pūjā ca pūjaneyyānaṃ , etaṃ maṅgalamuttamaṃ. ‘‘Patirūpadesavāso ca, pubbe ca katapuññatā; Attasammāpaṇidhi ca, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. ‘‘Bāhusaccañca sippañca, vinayo ca susikkhito; Subhāsitā ca yā vācā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. ‘‘Mātāpitu upaṭṭhānaṃ, puttadārassa saṅgaho; Anākulā ca kammantā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. ‘‘Dānañca dhammacariyā ca, ñātakānañca saṅgaho; Anavajjāni kammāni, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. ‘‘Āratī viratī pāpā, majjapānā ca saṃyamo; Appamādo ca dhammesu, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. ‘‘Gāravo ca nivāto ca, santuṭṭhi ca kataññutā; Kālena dhammassavanaṃ , etaṃ maṅgalamuttamaṃ. ‘‘Khantī ca sovacassatā, samaṇānañca dassanaṃ; Kālena dhammasākacchā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. ‘‘Tapo ca brahmacariyañca, ariyasaccāna dassanaṃ; Nibbānasacchikiriyā ca, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. ‘‘Phuṭṭhassa lokadhammehi, cittaṃ yassa na kampati; Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. ‘‘Etādisāni katvāna, sabbatthamaparājitā; Sabbattha sotthiṃ gacchanti, taṃ tesaṃ maṅgalamuttama’’nti.
5. 针毛经
5. Sūcilomasuttaṃ
如是我闻:一时,世尊住在伽耶的登给德芒葛,针毛夜叉的住处。那时,粗悍夜叉与针毛夜叉正从世尊不远处经过。于是,粗悍夜叉对针毛夜叉说:“那是个沙门。”针毛夜叉说:“那不是沙门,他只是个小沙门而已。且待我弄清楚,他究竟是沙门,还是小沙门。”
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā gayāyaṃ viharati ṭaṅkitamañce sūcilomassa yakkhassa bhavane. Tena kho pana samayena kharo ca yakkho sūcilomo ca yakkho bhagavato avidūre atikkamanti. Atha kho kharo yakkho sūcilomaṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘eso samaṇo’’ti. ‘‘Neso samaṇo, samaṇako eso. Yāvāhaṃ jānāmi yadi vā so samaṇo , yadi vā so samaṇako’’ti .
那时,针毛夜叉来到世尊跟前,靠近后将身体凑向世尊。世尊便将身体移开。于是针毛夜叉对世尊说:“沙门,你怕我吗?”“朋友,我并不怕你,然而你的碰触是邪恶的。”
Atha kho sūcilomo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato kāyaṃ upanāmesi. Atha kho bhagavā kāyaṃ apanāmesi. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhāyasi maṃ, samaṇā’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, bhāyāmi; api ca te sapphasso pāpako’’ti.
“沙门,我要问你一个问题。如果你不回答我,我就扰乱你的心,或撕裂你的心脏,或抓住你的双脚,将你扔到恒河对岸去。”
‘‘Pañhaṃ taṃ, samaṇa, pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī’’ti.
“朋友,在此有诸天神、魔罗、梵天的世间,在包含沙门、婆罗门、天、人的众生中,我不见有任何人能扰乱我心、撕裂我心脏,或抓住我的双脚,将我扔到恒河对岸。不过,朋友,你想问便请问吧。”
‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yo me cittaṃ vā khipeyya hadayaṃ vā phāleyya pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya. Api ca tvaṃ, āvuso, puccha yadākaṅkhasī’’ti. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
273“贪欲嗔怒,何为其源?不悦、喜悦与身毛竖立,又从何起?
内心寻思起于何处,竟如童子纵放乌鸦?”
274“贪欲与嗔怒以此为本源,不悦、喜悦、身毛竖立也由此而生。”
心的思绪由此生起,犹如孩童放出的乌鸦。
274“由情爱所生,从自身生起,犹如榕树从树干发出的气根。
种种对欲乐的系缚,犹如蔓藤在林中蔓延。
275“那些了知它来源的人,便能驱除它。夜叉,请谛听!
他们渡过了这难渡的洪流——过去从未有人渡过,以达致不再受生。”
‘‘Rāgo ca doso ca kutonidānā, aratī ratī lomahaṃso kutojā; Kuto samuṭṭhāya manovitakkā, kumārakā dhaṅkamivossajanti’’. ‘‘Rāgo ca doso ca itonidānā, aratī ratī lomahaṃso itojā; Ito samuṭṭhāya manovitakkā, kumārakā dhaṅkamivossajanti. ‘‘Snehajā attasambhūtā, nigrodhasseva khandhajā; Puthū visattā kāmesu, māluvāva vitatāvane. ‘‘Ye naṃ pajānanti yatonidānaṃ, te naṃ vinodenti suṇohi yakkha; Te duttaraṃ oghamimaṃ taranti, atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāyā’’ti.
6. 法行经
6. Dhammacariyasuttaṃ
276法行、梵行,他们说这是最上的财富。
纵使有人发心出家,从在家生活走向无家。
277若有人生性多嘴,好乐伤害,行同野兽;
他的生命便愈趋下劣,徒自增长尘垢。
278乐于诤论的比丘,为愚痴法所蒙蔽,
佛陀所宣说的法,他尚不能了知,
279无明所导之人,不知恼害修心者即是染污,
即是趣向地狱之道。
280堕入恶趣后,从胎入胎,从黑暗走向黑暗;
这样的比丘,命终之后必受众苦。
281譬如那经年累月、积满秽物的粪坑,
像这样充满垢秽的人,实难清净。
282诸比丘,你们知道那样的依家者,
怀有恶欲、恶思惟,行持鄙劣行处的人——
283你们全体大众同心合意,便应将他驱逐出去;
应清除废渣,抛弃污秽。
284扬去那些糠秕——非沙门而自命沙门者,
摈除怀恶欲、以恶行为行处之人。
285清净者与清净者共住,当具念而相依;
尔时和合且明智,汝等当尽苦之边际。
Dhammacariyaṃ brahmacariyaṃ, etadāhu vasuttamaṃ; Pabbajitopi ce hoti, agārā anagāriyaṃ. So ce mukharajātiko, vihesābhirato mago; Jīvitaṃ tassa pāpiyo, rajaṃ vaḍḍheti attano. Kalahābhirato bhikkhu, mohadhammena āvuto; Akkhātampi na jānāti, dhammaṃ buddhena desitaṃ. Vihesaṃ bhāvitattānaṃ, avijjāya purakkhato; Saṃkilesaṃ na jānāti, maggaṃ nirayagāminaṃ. Vinipātaṃ samāpanno, gabbhā gabbhaṃ tamā tamaṃ; Sa ve tādisako bhikkhu, pecca dukkhaṃ nigacchati. Gūthakūpo yathā assa, sampuṇṇo gaṇavassiko; Yo ca evarūpo assa, dubbisodho hi sāṅgaṇo. Yaṃ evarūpaṃ jānātha, bhikkhavo gehanissitaṃ; Pāpicchaṃ pāpasaṅkappaṃ, pāpaācāragocaraṃ. Sabbe samaggā hutvāna, abhinibbajjiyātha naṃ; Kāraṇḍavaṃ niddhamatha, kasambuṃ apakassatha . Tato palāpe vāhetha, assamaṇe samaṇamānine; Niddhamitvāna pāpicche, pāpaācāragocare. Suddhā suddhehi saṃvāsaṃ, kappayavho patissatā; Tato samaggā nipakā, dukkhassantaṃ karissathāti.
7. 婆罗门法经
7. Brāhmaṇadhammikasuttaṃ
如是我闻:一时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,许多憍萨罗国的大婆罗门长者——年迈高龄,垂垂老矣,已达暮年——来到世尊处。到了之后,与世尊互相致意。说毕令人欢喜的问候语,他们在一旁坐下。坐定后,那些大婆罗门长者对世尊这样说:“乔达摩尊者,如今的婆罗门,还能见到古代婆罗门所行的婆罗门法吗?”“婆罗门们,如今的婆罗门见不到古代婆罗门所行的婆罗门法了。”“乔达摩尊者,若不麻烦,请为我们讲述古代婆罗门的婆罗门法吧。”“那么,婆罗门们,请仔细听,善加思惟,我要说了。”“是的,尊者。”那些大婆罗门长者回答世尊。世尊如是说:
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sambahulā kosalakā brāhmaṇamahāsālā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te brāhmaṇamahāsālā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘sandissanti nu kho, bho gotama, etarahi brāhmaṇā porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhamme’’ti? ‘‘Na kho, brāhmaṇā, sandissanti etarahi brāhmaṇā porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhamme’’ti. ‘‘Sādhu no bhavaṃ gotamo porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhammaṃ bhāsatu, sace bhoto gotamassa agarū’’ti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇā, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho te brāhmaṇamahāsālā bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
286古昔诸仙人,调伏修苦行;
弃舍五欲乐,唯求己身利。
287“婆罗门不蓄牲畜,亦无金与谷;
他们以诵习圣典为财富、为食粮,守护着这梵赠的宝藏。
288“凡有所备,皆呈于门前为食;
人们深信,以信心所备办的食物,理当布施给这些婆罗门。
289“以各色衣服,及卧具、住所;
富庶的城镇与国土,皆礼敬这些婆罗门。
290“婆罗门曾是不受侵犯、不可战胜的,为法所护;
从无人在任何人家门前将他们拒之门外。
291“他们曾修童子梵行,整整四十八年;
古代的婆罗门,以明与行为追求。
292“婆罗门不与他人私通,也不买卖妻子;
他们由相互爱悦而结合,和合共住,彼此悦意。
293除却那一避过经期、为求嗣续的时节之外,
其余时候,婆罗门绝不涉淫欲之法。
294“他们赞叹梵行、戒行、正直、柔和与苦行。
温和、不害与忍耐,他们予以称赞。
295“在他们之中,那位至高无上、精进坚固的梵天神,
他即使在梦中,也不曾行淫欲法。
296“于此,有智慧的人们随学他的行持;
他们赞叹梵行、戒行与安忍。
297“他们乞得了米、卧具、衣服、酥与油;
如法汇集诸物后,他们便举行了祭祀。
298“祭祀现前时,他们并未宰杀那些牛;
如同母亲、父亲、兄弟,或其他亲族。
牛是我们最亲近的友伴,是药草的泉源。
299“它们给予食物与力量,亦给予容色与安乐;
了知这些利益后,他们便不再杀牛。
300“婆罗门们身姿娇贵高大,容貌俊美,享有盛誉;
婆罗门们依循自己的法,精勤于应为与不应为之事;
只要他们安住于世间,众生便幸福繁荣。
301“当他们渐渐看见时,心中便生起了颠倒;
看见国王的威仪变化,以及那些盛装打扮的女子。
302“他们的车乘套着良驹,打造精良,覆以彩饰的顶篷;
宅第与住所,皆按份额划分得井然有序。
303“牛群环布,佳丽云集;
这丰盛的人间财富,令婆罗门心生贪求。
304“他们编集了颂诗,便去见甘蔗王,说道:
你有丰足的钱财与谷物,祭祀吧,因为你财富众多;
祭祀吧,你的财宝丰盈。
305“于是,那位战车之主——国王,被众婆罗门说服;
他举行了马祭、人祭、掷棍祭、胜利饮祭与无闩祭;
做完这些祭祀之后,他将财富布施给了众婆罗门。
306“有牛群、床榻与衣物,还有盛装打扮的女子;
精心打造、覆以彩绣华盖的车乘,套着纯种良马。
307“令人悦意的住所,处处划分得井然有序;
以种种谷米盈满而施,施财与诸婆罗门;
308彼等于彼得财已,遂乐积藏储蓄。
这些人陷溺于欲望,贪爱便愈发增长。
他们在那里编成偈颂,又去谒见甘蔗王,说道:
309“犹如水与大地,金银、财物与谷物,
如此,牛之于人,实为有情的资具;
去祭祀吧,你拥有丰足的财富;去祭祀吧,你拥有众多的财物。
310“于是,国王被婆罗门说服——这位车乘中的最胜者,
在祭祀中,他宰杀了数十万头牛。
311“它们不用足,不用角,绝不以任何方式伤人;
母牛温顺如母羊,柔顺地挤出满桶乳汁;
国王却抓住它们的角,以刀将其杀害。
312“那时,诸天神、祖先、因陀罗、阿修罗与罗刹齐声高呼:
“此乃非法!”因为刀落到了母牛身上。
313“过去世间只有三种病:贪欲、饥饿与衰老;
然而,由于屠杀牲畜,疾病便增长到了九十八种。
314“这种以刑杖施加的非法,自古便已存在。
无辜的母牛遭到宰杀,那些祭祀者也就从正法堕落了。
315“这便是那古老而为智者所呵责的劣法;
无论何处见有此事,众人便呵责那祭祀者。
316“法若毁坏,首陀罗与吠舍便告分裂。
众多刹帝利彼此不和,妻子们也蔑视自己的丈夫。
317“刹帝利、徒具血统的婆罗门,以及其余依族姓而得庇护的人们;
‘‘Isayo pubbakā āsuṃ, saññatattā tapassino; Pañca kāmaguṇe hitvā, attadatthamacārisuṃ. ‘‘Na pasū brāhmaṇānāsuṃ, na hiraññaṃ na dhāniyaṃ; Sajjhāyadhanadhaññāsuṃ, brahmaṃ nidhimapālayuṃ. ‘‘Yaṃ nesaṃ pakataṃ āsi, dvārabhattaṃ upaṭṭhitaṃ; Saddhāpakatamesānaṃ, dātave tadamaññisuṃ. ‘‘Nānārattehi vatthehi, sayanehāvasathehi ca; Phītā janapadā raṭṭhā, te namassiṃsu brāhmaṇe. ‘‘Avajjhā brāhmaṇā āsuṃ, ajeyyā dhammarakkhitā; Na ne koci nivāresi, kuladvāresu sabbaso. ‘‘Aṭṭhacattālīsaṃ vassāni, (komāra) brahmacariyaṃ cariṃsu te; Vijjācaraṇapariyeṭṭhiṃ, acaruṃ brāhmaṇā pure. ‘‘Na brāhmaṇā aññamagamuṃ, napi bhariyaṃ kiṇiṃsu te; Sampiyeneva saṃvāsaṃ, saṅgantvā samarocayuṃ. ‘‘Aññatra tamhā samayā, utuveramaṇiṃ pati; Antarā methunaṃ dhammaṃ, nāssu gacchanti brāhmaṇā. ‘‘Brahmacariyañca sīlañca, ajjavaṃ maddavaṃ tapaṃ; Soraccaṃ avihiṃsañca, khantiñcāpi avaṇṇayuṃ. ‘‘Yo nesaṃ paramo āsi, brahmā daḷhaparakkamo; Sa vāpi methunaṃ dhammaṃ, supinantepi nāgamā. ‘‘Tassa vattamanusikkhantā, idheke viññujātikā; Brahmacariyañca sīlañca, khantiñcāpi avaṇṇayuṃ. ‘‘Taṇḍulaṃ sayanaṃ vatthaṃ, sappitelañca yāciya; Dhammena samodhānetvā, tato yaññamakappayuṃ. ‘‘Upaṭṭhitasmiṃ yaññasmiṃ, nāssu gāvo haniṃsu te; Yathā mātā pitā bhātā, aññe vāpi ca ñātakā; Gāvo no paramā mittā, yāsu jāyanti osadhā. ‘‘Annadā baladā cetā, vaṇṇadā sukhadā tathā ; Etamatthavasaṃ ñatvā, nāssu gāvo haniṃsu te. ‘‘Sukhumālā mahākāyā, vaṇṇavanto yasassino; Brāhmaṇā sehi dhammehi, kiccākiccesu ussukā; Yāva loke avattiṃsu, sukhamedhitthayaṃ pajā. ‘‘Tesaṃ āsi vipallāso, disvāna aṇuto aṇuṃ; Rājino ca viyākāraṃ, nāriyo samalaṅkatā. ‘‘Rathe cājaññasaṃyutte, sukate cittasibbane; Nivesane nivese ca, vibhatte bhāgaso mite. ‘‘Gomaṇḍalaparibyūḷhaṃ, nārīvaragaṇāyutaṃ; Uḷāraṃ mānusaṃ bhogaṃ, abhijjhāyiṃsu brāhmaṇā. ‘‘Te tattha mante ganthetvā, okkākaṃ tadupāgamuṃ; Pahūtadhanadhaññosi , yajassu bahu te vittaṃ; Yajassu bahu te dhanaṃ. ‘‘Tato ca rājā saññatto, brāhmaṇehi rathesabho; Assamedhaṃ purisamedhaṃ, sammāpāsaṃ vājapeyyaṃ niraggaḷaṃ; Ete yāge yajitvāna, brāhmaṇānamadā dhanaṃ. ‘‘Gāvo sayanañca vatthañca, nāriyo samalaṅkatā; Rathe cājaññasaṃyutte, sukate cittasibbane. ‘‘Nivesanāni rammāni, suvibhattāni bhāgaso; Nānādhaññassa pūretvā, brāhmaṇānamadā dhanaṃ. ‘‘Te ca tattha dhanaṃ laddhā, sannidhiṃ samarocayuṃ; Tesaṃ icchāvatiṇṇānaṃ, bhiyyo taṇhā pavaḍḍhatha; Te tattha mante ganthetvā, okkākaṃ punamupāgamuṃ. ‘‘Yathā āpo ca pathavī ca, hiraññaṃ dhanadhāniyaṃ; Evaṃ gāvo manussānaṃ, parikkhāro so hi pāṇinaṃ; Yajassu bahu te vittaṃ, yajassu bahu te dhanaṃ. ‘‘Tato ca rājā saññatto, brāhmaṇehi rathesabho; Nekā satasahassiyo, gāvo yaññe aghātayi. ‘‘Na pādā na visāṇena, nāssu hiṃsanti kenaci; Gāvo eḷakasamānā, soratā kumbhadūhanā; Tā visāṇe gahetvāna, rājā satthena ghātayi. ‘‘Tato devā pitaro ca , indo asurarakkhasā; Adhammo iti pakkanduṃ, yaṃ satthaṃ nipatī gave. ‘‘Tayo rogā pure āsuṃ, icchā anasanaṃ jarā; Pasūnañca samārambhā, aṭṭhānavutimāgamuṃ. ‘‘Eso adhammo daṇḍānaṃ, okkanto purāṇo ahu; Adūsikāyo haññanti, dhammā dhaṃsanti yājakā. ‘‘Evameso aṇudhammo, porāṇo viññugarahito; Yattha edisakaṃ passati, yājakaṃ garahatī jano. ‘‘Evaṃ dhamme viyāpanne, vibhinnā suddavessikā; Puthū vibhinnā khattiyā, patiṃ bhariyāvamaññatha. ‘‘Khattiyā brahmabandhū ca, ye caññe gottarakkhitā;
他们背弃了种姓之说,转而屈服于诸欲的支配。”
Jātivādaṃ niraṃkatvā , kāmānaṃ vasamanvagu’’nti.
听了这话,那些婆罗门大长者对世尊说:“真是殊胜啊,乔达摩尊者!……请乔达摩尊者摄受我等为近事男,从今日起,终生皈依。”
Evaṃ vutte, te brāhmaṇamahāsālā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe. … upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti.
318若人从他了知正法,当如诸天神敬奉因陀罗而敬其人;
彼受敬者于彼欢喜,多闻之士为彼开显正法。
319智者善闻而专注之后,便依于法、随法而修习;
他变得明智、明辨而通达,这正是因为不放逸地亲近了如此之人。
320亲近那卑劣、愚痴之人,以及不关心未来利益、心怀嫉妒之人;
就在此生未能明了法义,他便怀着未度脱的疑惑走向死亡。
321犹如有人下到河中,那河水既深且急,水流湍急;
他正被水流冲荡,顺水而下,又如何能助人渡河?
322同样地,不明了正法,不曾依多闻者审察义理,
自己尚未了知,心中仍为疑惑所困,又如何能助他人省察明白?
323譬如登上坚固之船,桨与舵悉皆具备;
彼知彼处所宜、善巧而具慧者,能于彼处渡送众多他人过河。
324同样地,有这样一个人——他通达智慧,修习成就,多闻,于法安住不动摇。
他因具足了知,便能引导那些具备倾听基础与因缘的人深入思惟、心生信服。
325因此,应当亲近善士——既有智慧又真正多闻的人。
通达义理,依之修行,悟法者即得安乐。
Yasmā hi dhammaṃ puriso vijaññā, indaṃva naṃ devatā pūjayeyya; So pūjito tasmi pasannacitto, bahussuto pātukaroti dhammaṃ. Tadaṭṭhikatvāna nisamma dhīro, dhammānudhammaṃ paṭipajjamāno; Viññū vibhāvī nipuṇo ca hoti, yo tādisaṃ bhajati appamatto. Khuddañca bālaṃ upasevamāno, anāgatatthañca usūyakañca; Idheva dhammaṃ avibhāvayitvā, avitiṇṇakaṅkho maraṇaṃ upeti. Yathā naro āpagamotaritvā, mahodakaṃ salilaṃ sīghasotaṃ; So vuyhamāno anusotagāmī, kiṃ so pare sakkhati tārayetuṃ. Tatheva dhammaṃ avibhāvayitvā, bahussutānaṃ anisāmayatthaṃ; Sayaṃ ajānaṃ avitiṇṇakaṅkho, kiṃ so pare sakkhati nijjhapetuṃ. Yathāpi nāvaṃ daḷhamāruhitvā, phiyena rittena samaṅgibhūto; So tāraye tattha bahūpi aññe, tatrūpayaññū kusalo mutīmā . Evampi yo vedagu bhāvitatto, bahussuto hoti avedhadhammo; So kho pare nijjhapaye pajānaṃ, sotāvadhānūpanisūpapanne. Tasmā have sappurisaṃ bhajetha, medhāvinañceva bahussutañca; Aññāya atthaṃ paṭipajjamāno, viññātadhammo sa sukhaṃ labhethāti.
326“应具备怎样的戒与行,修习怎样的业,
方能令此人正确地安立,达至无上目标?”
327“他应尊敬长者,不起嫉妒,了知往见尊长的时节;
应知时机,谛听所宣法语,恭敬聆听善说。
328“适时前往尊长处,放下骄慢,谦恭柔和;
随念并修持义理、法、自制与梵行。
329“乐于法,爱乐于法,安住于法,通达法的抉择;
他从不言说贬损法的话语,唯依真实善语所引导;
330嬉笑、戏言、悲泣、嗔恚,欺诳、谄曲、贪求、骄慢;
暴戾、粗鄙、垢染、昏乱,此等尽舍,无慢而行,其心安住。
331“善说之语,以了知为精髓;所闻与了知,以定为精髓。
若人鲁莽而放逸,他的智慧与多闻便不会增长。
332“那些于圣者所宣说的法中得喜乐的人,
他们于言语、心意和行为上,皆是无上;
他们安住于寂静、柔和与定,
证得了多闻与智慧的精髓。”
‘‘Kiṃsīlo kiṃsamācāro, kāni kammāni brūhayaṃ; Naro sammā niviṭṭhassa, uttamatthañca pāpuṇe’’. ‘‘Vuḍḍhāpacāyī anusūyako siyā, kālaññū cassa garūnaṃ dassanāya; Dhammiṃ kathaṃ erayitaṃ khaṇaññū, suṇeyya sakkacca subhāsitāni. ‘‘Kālena gacche garūnaṃ sakāsaṃ, thambhaṃ niraṃkatvā nivātavutti; Atthaṃ dhammaṃ saṃyamaṃ brahmacariyaṃ, anussare ceva samācare ca. ‘‘Dhammārāmo dhammarato, dhamme ṭhito dhammavinicchayaññū; Nevācare dhammasandosavādaṃ, tacchehi nīyetha subhāsitehi. ‘‘Hassaṃ jappaṃ paridevaṃ padosaṃ, māyākataṃ kuhanaṃ giddhi mānaṃ; Sārambhaṃ kakkasaṃ kasāvañca mucchaṃ , hitvā care vītamado ṭhitatto. ‘‘Viññātasārāni subhāsitāni, sutañca viññātasamādhisāraṃ; Na tassa paññā ca sutañca vaḍḍhati, yo sāhaso hoti naro pamatto. ‘‘Dhamme ca ye ariyapavedite ratā, Anuttarā te vacasā manasā kammunā ca; Te santisoraccasamādhisaṇṭhitā, Sutassa paññāya ca sāramajjhagū’’ti.
10. 精勤经
10. Uṭṭhānasuttaṃ
333起而禅坐,你们的沉眠有何意义?
被病苦所迫、中箭受伤者,何来睡眠?
334起而禅坐,为证寂静,当坚固修习!
切莫放逸,若被死神之王察知,便会被他欺诳,落入其掌控。
335天人与人类,凡有所欲求者,皆被这执取粘着,停滞不前。
应速速超越这杂染的执取,莫让这时机白白流过。
错过时机的人确实会忧愁,他们已落入地狱之中。
336“放逸是尘垢,放逸本身即是尘垢,随放逸而来的也是尘垢;
以不放逸与智慧,拔除你自己身上的那支箭。
Uṭṭhahatha nisīdatha, ko attho supitena vo; Āturānañhi kā niddā, sallaviddhāna ruppataṃ. Uṭṭhahatha nisīdatha, daḷhaṃ sikkhatha santiyā; Mā vo pamatte viññāya, maccurājā amohayittha vasānuge. Yāya devā manussā ca, sitā tiṭṭhanti atthikā; Tarathetaṃ visattikaṃ, khaṇo vo mā upaccagā; Khaṇātītā hi socanti, nirayamhi samappitā. Pamādo rajo pamādo, pamādānupatito rajo; Appamādena vijjāya, abbahe sallamattanoti.
11. 罗睺罗经
11. Rāhulasuttaṃ
337“久相亲近,愿汝不轻慢智者;
人间擎灯者,愿汝常礼敬。”
338“我不因时常共处而轻慢智者。
为人间高举明灯者,我恒常礼敬他。”
339捨彼五欲樂,可愛可意者;
以信辭家出,當作苦盡者。
340“应亲近善友,择僻静住处而住。
应居寂静、远离喧嚣之处,于饮食当知量。
341“于衣、食、卧具等诸资具,
于这些物莫生渴爱,莫再重返这世间。
342波罗提木叉中善自摄护,于五根门亦当防慎;
愿身至念现前安住,厌离心盈满相续。
343“应当远离伴随贪欲的悦目相。
修习不净观,令心专一、善入定。
344“亦修无相,断除慢随眠。
由此,通达慢已,他便寂静而行。”
‘‘Kacci abhiṇhasaṃvāsā, nāvajānāsi paṇḍitaṃ; Ukkādhāro manussānaṃ, kacci apacito tayā’’ . ‘‘Nāhaṃ abhiṇhasaṃvāsā, avajānāmi paṇḍitaṃ; Ukkādhāro manussānaṃ, niccaṃ apacito mayā’’. ‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame; Saddhāya gharā nikkhamma, dukkhassantakaro bhava. ‘‘Mitte bhajassu kalyāṇe, pantañca sayanāsanaṃ; Vivittaṃ appanigghosaṃ, mattaññū hohi bhojane. ‘‘Cīvare piṇḍapāte ca, paccaye sayanāsane; Etesu taṇhaṃ mākāsi, mā lokaṃ punarāgami. ‘‘Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, indriyesu ca pañcasu; Sati kāyagatātyatthu, nibbidābahulo bhava. ‘‘Nimittaṃ parivajjehi, subhaṃ rāgūpasañhitaṃ; Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ. ‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha; Tato mānābhisamayā, upasanto carissatī’’ti.
世尊正是这样常常以这些偈颂教导尊者罗睺罗。
Itthaṃ sudaṃ bhagavā āyasmantaṃ rāhulaṃ imāhi gāthāhi abhiṇhaṃ ovadatīti.
12. 尼果达咖波经
12. Nigrodhakappasuttaṃ
如是我闻:一时,世尊住在阿罗维的阿咖罗婆寺。那时,尊者鹏耆舍的亲教师——一位名叫尼拘律劫波的长老,刚在阿咖罗婆寺般涅槃不久。当时,尊者鹏耆舍独处静修,心中生起这样的念头:“我的亲教师是已经般涅槃了,还是没有般涅槃呢?”于是,尊者鹏耆舍傍晚从静修处起身,来到世尊之处。到后,向世尊礼敬,退坐一面。坐定后,尊者鹏耆舍对世尊说:“尊者,我独处静修时,心中生起这个念头:我的亲教师是已经般涅槃了,还是没有般涅槃呢?”接着,尊者鹏耆舍从座起身,将上衣搭于一肩,向世尊合掌,以偈颂对世尊说:
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena āyasmato vaṅgīsassa upajjhāyo nigrodhakappo nāma thero aggāḷave cetiye aciraparinibbuto hoti. Atha kho āyasmato vaṅgīsassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘parinibbuto nu kho me upajjhāyo udāhu no parinibbuto’’ti? Atha kho āyasmā vaṅgīso sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘parinibbuto nu kho me upajjhāyo, udāhu no parinabbuto’’’ti. Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
345“我们向这位导师请教,他有无上的智慧,于此生便能断除人的疑惑;
有一位比丘在阿伽罗婆命终,他名声远扬、享有声誉,内心已彻底寂灭。
346“他名叫尼拘律劫波,世尊,那是您为那位婆罗门所起的名字;
他出于对您的敬仰而修行,渴望解脱,精进努力,坚定见法。
347“释迦族的圣者、全见者啊,我们大家也都想了解那位弟子。
我们的耳朵已经准备好听法,您是我们的导师,您是无上者。
348“请断除我们的疑惑,为我们阐明此事吧——广慧者啊,请宣说那已般涅槃者。
请您在我们中间宣说吧,普眼者,犹如千眼帝释在诸天神之中。
349“凡世间种种结缚、通向痴迷之道、属于无明之方者,以及疑惑所依之处;
到达如来时,那些便不复存在,因为这是人类最上的眼。
350“若人从未如风驱散暴风云那般,驱散烦恼;
暗冥将覆蔽整个世界,纵是具足光明之人,亦无能照耀。
351“智者却会成为带来光明的人——勇者啊,我正是这样看待您。
我们前来亲近具洞察力的明智者,请于会众之中,为我们宣说‘劫’。
352“请速发优美与悦耳之声,犹如天鹅舒颈,轻柔低鸣。
以你那圆润、善巧调适的妙音,我们皆端心一意,凝然倾听。
353我当调伏彼贤者,宣说永断生死法;
凡夫不得随欲行,如来唯依审择行。
354汝此圆满之释义,正直慧者已尽领受;
末后合掌虔敬奉伸,明知实情、明心慧者啊,莫再令我迷惑。
355“您已遍知圣法的始终本末,知者、无上英雄,请勿令我迷惑。
犹如暑季中为炎热所苦者渴望凉水,我渴望您的话语,请降下您所闻的法雨。
356“劫波延那为所求故修梵行,愿此梵行非是徒劳、终有实果;
彼已般涅槃,抑或尚余依身?其解脱究竟如何,愿为我等宣说。”
357“他已于此名色中断除渴爱,”(世尊这样说)
那长久以来随眠的黑暗之流;
他已完全超越生死,无有余留。
如上乃五中最胜之世尊所说。
358闻此语已,我心得净信,啊,仙中第七者!
看来我问得不虚,那位婆罗门并未欺诳我。
359“他言如其行、行如其言,实为佛陀的弟子。
斩断死神之网,那幻惑者所张开的坚固罗网。
360“世尊啊,迦波已见执取之始;
迦波耶那诚已越,死神境界极难逾。”
‘‘Pucchāma satthāramanomapaññaṃ, diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṃ chettā; Aggāḷave kālamakāsi bhikkhu, ñāto yasassī abhinibbutatto. ‘‘Nigrodhakappo iti tassa nāmaṃ, tayā kataṃ bhagavā brāhmaṇassa; So taṃ namassaṃ acari mutyapekkho, āraddhavīriyo daḷhadhammadassī. ‘‘Taṃ sāvakaṃ sakya mayampi sabbe, aññātumicchāma samantacakkhu; Samavaṭṭhitā no savanāya sotā, tuvaṃ no satthā tvamanuttarosi. ‘‘Chindeva no vicikicchaṃ brūhi metaṃ, parinibbutaṃ vedaya bhūripañña; Majjheva no bhāsa samantacakkhu, sakkova devāna sahassanetto. ‘‘Ye keci ganthā idha mohamaggā, aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā; Tathāgataṃ patvā na te bhavanti, cakkhuñhi etaṃ paramaṃ narānaṃ. ‘‘No ce hi jātu puriso kilese, vāto yathā abbhadhanaṃ vihāne; Tamovassa nivuto sabbaloko, na jotimantopi narā tapeyyuṃ. ‘‘Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti, taṃ taṃ ahaṃ vīra tatheva maññe; Vipassinaṃ jānamupāgamumhā , parisāsu no āvikarohi kappaṃ. ‘‘Khippaṃ giraṃ eraya vaggu vagguṃ, haṃsova paggayha saṇikaṃ nikūja; Bindussarena suvikappitena, sabbeva te ujjugatā suṇoma. ‘‘Pahīnajātimaraṇaṃ asesaṃ, niggayha dhonaṃ vadessāmi dhammaṃ; Na kāmakāro hi puthujjanānaṃ, saṅkheyyakāro ca tathāgatānaṃ. ‘‘Sampannaveyyākaraṇaṃ tavedaṃ, samujjupaññassa samuggahītaṃ; Ayamañjalī pacchimo suppaṇāmito, mā mohayī jānamanomapañña. ‘‘Parovaraṃ ariyadhammaṃ viditvā, mā mohayī jānamanomavīra; Vāriṃ yathā ghammani ghammatatto, vācābhikaṅkhāmi sutaṃ pavassa . ‘‘Yadatthikaṃ brahmacariyaṃ acarī, kappāyano kaccissa taṃ amoghaṃ; Nibbāyi so ādu saupādiseso, yathā vimutto ahu taṃ suṇoma’’. ‘‘Acchecchi taṇhaṃ idha nāmarūpe, (iti bhagavā) Kaṇhassa sotaṃ dīgharattānusayitaṃ; Atāri jātiṃ maraṇaṃ asesaṃ,’’ Iccabravī bhagavā pañcaseṭṭho. ‘‘Esa sutvā pasīdāmi, vaco te isisattama; Amoghaṃ kira me puṭṭhaṃ, na maṃ vañcesi brāhmaṇo. ‘‘Yathāvādī tathākārī, ahu buddhassa sāvako; Acchidā maccuno jālaṃ, tataṃ māyāvino daḷhaṃ. ‘‘Addasā bhagavā ādiṃ, upādānassa kappiyo; Accagā vata kappāyano, maccudheyyaṃ suduttara’’nti.
13. 正游行经
13. Sammāparibbājanīyasuttaṃ
361“我请问那具足广大智慧的牟尼,
已渡越,至彼岸,入般涅槃,心意坚住;
比丘从家出离,舍弃诸欲之后,如何正确地游历世间?
他应端正地游化世间。”
362世尊说:“若人的吉兆已彻底断除,”
天象、梦兆与体相;
他已舍离吉祥与过失的垢染,
他便可正确地游历世间。
363“比丘应调伏人间之贪染,亦调伏天界欲乐之贪染;
超越有,通达法,他应于世间正确地游方。
364“比丘当摒弃离间语,断除愤怒与悭吝;
舍断了随顺与违逆,他当正确地游历世间。
365“舍断了可爱与不可爱,不执取、无所依于任何处;
从种种结缚中得以解脱,他当正确地游历世间。
366“他不于依处中见有实质,于诸执取中调伏了欲贪;
彼无所依,不待他导,于世正行;
367身语意皆无违逆,正知于法。
他向慕涅槃之境,便这样正确地游行于世间。
368“比丘不因“他们向我礼敬”而自矜,虽遭辱骂亦不结怨。
得到他人供养的食物而不贪着,他正确地游行于世间。
369“比丘舍离贪与有,远离割截与系缚,
他已度越疑惑,拔除烦恼之箭,当正确地游化世间。
370“比丘了知自身所宜,便不伤害世间任何人;
如实了知法之后,他应如理地游行于世。
371“他已无有随眠,一切不善之根皆已断除;
他无有期盼,亦无所愿求,他应如理地游行于世。
372“烦恼已尽,慢已断除;于一切贪欲之途,皆已超越;
调伏、寂灭而安住,如是之人,当正确地游行于世间。
373“有信、多闻,明见决定之道;智者不于执取党派者中,随党派而行。
灭除了贪、嗔与恚,他如是正确地游行于世间。
374“净胜者已掀去遮蔽,于诸法得自在、达于彼岸、安住不动;
通达行灭智,他如是正确地游行于世间。
375“于过去、未来,他已超越时间,拥有极清净的智慧;
他从一切处解脱,正确地游行于世间。
376“已了知目标,完全体证法,现见诸漏的断除;
灭尽一切依着,如此之人,方能正确地游行世间。”
377“诚然,世尊,正如您所说,那如此安住、已调伏的比丘;
已超越一切结与轭,他应正确地游行世间。”
‘‘Pucchāmi muniṃ pahūtapaññaṃ, Tiṇṇaṃ pāraṅgataṃ parinibbutaṃ ṭhitattaṃ; Nikkhamma gharā panujja kāme, kathaṃ bhikkhu Sammā so loke paribbajeyya’’. ‘‘Yassa maṅgalā samūhatā, (iti bhagavā) Uppātā supinā ca lakkhaṇā ca; So maṅgaladosavippahīno, Sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Rāgaṃ vinayetha mānusesu, dibbesu kāmesu cāpi bhikkhu; Atikkamma bhavaṃ samecca dhammaṃ, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Vipiṭṭhikatvāna pesuṇāni, kodhaṃ kadariyaṃ jaheyya bhikkhu; Anurodhavirodhavippahīno, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Hitvāna piyañca appiyañca, anupādāya anissito kuhiñci; Saṃyojaniyehi vippamutto, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Na so upadhīsu sārameti, ādānesu vineyya chandarāgaṃ; So anissito anaññaneyyo, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Vacasā manasā ca kammunā ca, aviruddho sammā viditvā dhammaṃ; Nibbānapadābhipatthayāno, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Yo vandati manti nuṇṇameyya , akkuṭṭhopi na sandhiyetha bhikkhu; Laddhā parabhojanaṃ na majje, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Lobhañca bhavañca vippahāya, virato chedanabandhanā ca bhikkhu; So tiṇṇakathaṃkatho visallo, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Sāruppaṃ attano viditvā, no ca bhikkhu hiṃseyya kañci loke; Yathā tathiyaṃ viditvā dhammaṃ, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Yassānusayā na santi keci, mūlā ca akusalā samūhatāse; So nirāso anāsisāno , sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Āsavakhīṇo pahīnamāno, sabbaṃ rāgapathaṃ upātivatto; Danto parinibbuto ṭhitatto, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Saddho sutavā niyāmadassī, vaggagatesu na vaggasāri dhīro; Lobhaṃ dosaṃ vineyya paṭighaṃ, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Saṃsuddhajino vivaṭṭacchado, dhammesu vasī pāragū anejo; Saṅkhāranirodhañāṇakusalo , sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Atītesu anāgatesu cāpi, kappātīto aticcasuddhipañño; Sabbāyatanehi vippamutto, sammā so loke paribbajeyya. ‘‘Aññāya padaṃ samecca dhammaṃ, vivaṭaṃ disvāna pahānamāsavānaṃ; Sabbupadhīnaṃ parikkhayāno , sammā so loke paribbajeyya’’. ‘‘Addhā hi bhagavā tatheva etaṃ, yo so evaṃvihārī danto bhikkhu; Sabbasaṃyojanayogavītivatto , sammā so loke paribbajeyyā’’ti.
14. 法行经
14. Dhammikasuttaṃ
如是我闻:一时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,法行居士与五百位在家信徒一同前往世尊所在处。礼敬之后,在一边坐下。坐于一边的法行居士便以偈颂问世尊:
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho dhammiko upāsako pañcahi upāsakasatehi saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho dhammiko upāsako bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
378“我要向您请教,智慧广大的乔达摩,怎样做才算是一位善好的弟子?
无论是由在家而出家的人,还是住于家中的近事男。
379“因为您确实了知,含摄诸天神在内的世间,其趣向与最终归宿,
无人能及您,您善见微妙之义,众人称说您为无上佛陀。
380“您证知一切智,出于悲悯,为众生开示法义。
您已揭除遮蔽,具足遍眼,清净无垢,普照一切世间。
381“名为伊罗婆那的龙王,听闻世尊为‘胜者’,便来到您的近前。
他与您交谈请教后,闻‘善哉’已,欢喜而去。
382“多闻天王也前来,向您请教正法。
他请问您,您便为他解说,贤者啊;他听闻之后,亦满心欢喜。
383“那些好为诤论的外道,无论是邪命外道还是尼乾陀,
他们全都在智慧上无法超越他,犹如站立者无法超过那疾步而行之人。
384“所有好辩的婆罗门,乃至其中有些年长者,
全都追随你的义理,还有其他那些自以为能辩的论师。
385“因为这个法微妙而带来安乐,正是世尊您所善阐明的。
我们全都渴望聆听此法。您既已受请问,至上的佛陀,请为我们宣说吧。
386“我的比丘们已齐集而坐,近事男众也同样为闻法而来;
让他们听闻那无垢者所觉证之善说法,犹如诸天神聆听帝释天神的妙语。”
387“诸比丘,请听我说,我为你们宣说这清净之法,你们全都应当奉行。
能见义利的智者,应当修习那随顺出家的行仪。
388“比丘决不可于非时四处游行,应于适当时间入村乞食。
非时游者为系缚所缠,故诸佛不于非时游行。
389“色、声、香、味与触,这些能令众生迷醉。
调伏了对这些法的欲求,他适时而往,受用早食。
390“比丘适时乞得钵食后,便独自退隐,于静处安坐;
他向内省思,不令心向外流散,善能收摄自身。
391“若他与弟子、其他人或比丘交谈,
他应当宣说殊胜的正法,不说离间之语,亦不毁谤他人。
392有人确实以诤论相驳难,这般浅慧之辈我等不称叹;
诸结缚遂处处黏附其身,只因彼心远远驰逐彼处。
393“团食、住处、坐卧具,以及浣除僧伽梨尘垢之水,
听闻善逝所说法后,具足上慧的弟子当审思而受用。
394“是故,对于团食、坐卧具,以及浣除僧伽梨尘垢之水,
于诸法中,比丘不染着,犹如莲叶上的水滴。
395“在家者的义务,我现在宣说:依此而行,弟子便成为善行者。
的确,带着执取的人,无法触及那完整的比丘法。
396“他不应自己杀生,不应指使他人杀害,也不应在他人杀害时予以随喜。
对于世间一切众生——无论是静止的还是活动的,他已放下暴力。
397“进而,身为一位有觉知的声闻弟子,对于任何未给予之物,在任何时候、任何地方,都应当完全远离。
他不应自己拿取,不应令他人拿取,也不应认可他人拿取;凡未给予之物,他皆应远离。
398“智者应远离非梵行,如同避开炽燃的火坑;
若不能修梵行,亦不应侵犯他人之妻。
399“不论在集会中、在大众中,还是独自一人,都不应说妄语;
自己不妄语,也不教人妄语,也不赞同他人妄语;一切不实之语悉应远离。
400“在家人若乐好此法,便不应饮酒。
不应劝人饮酒,也不应许人饮酒;了知这将令人痴狂。
401“迷醉中,愚人造作恶行,还使其他放逸之人也随之造恶。
当远离此非福之处,它令人痴狂、迷惑,是愚者之所乐。
402“不应杀生,不应取未予之物,不应说妄语,亦不应饮酒。
应离非梵行,远离淫欲法;夜晚不应食非时食。
403“不应戴花鬘,不应涂香;应卧于低床或地上铺设的卧具。
这便是所谓八支布萨,由已至苦边、具足功德的佛陀所宣说。
404此后半月行布萨,十四日、十五日与初八日,
并及示现之半月,以清净心具足八支,圆满无缺。
405“清晨,持守布萨之后,以饮食供养比丘僧团;
智者净信随喜,如法地分配饮食。
406“他应如法奉养父母,从事正当的商业;
在家众若不放逸地奉行此行法,便能往生名为‘自光’的诸天神。”
‘‘Pucchāmi taṃ gotama bhūripañña, kathaṃkaro sāvako sādhu hoti; Yo vā agārā anagārameti, agārino vā panupāsakāse. ‘‘Tuvañhi lokassa sadevakassa, gatiṃ pajānāsi parāyaṇañca; Na catthi tulyo nipuṇatthadassī, tuvañhi buddhaṃ pavaraṃ vadanti. ‘‘Sabbaṃ tuvaṃ ñāṇamavecca dhammaṃ, pakāsesi satte anukampamāno; Vivaṭṭacchadosi samantacakkhu, virocasi vimalo sabbaloke. ‘‘Āgañchi te santike nāgarājā, erāvaṇo nāma jinoti sutvā; Sopi tayā mantayitvājjhagamā, sādhūti sutvāna patītarūpo. ‘‘Rājāpi taṃ vessavaṇo kuvero, upeti dhammaṃ paripucchamāno; Tassāpi tvaṃ pucchito brūsi dhīra, so cāpi sutvāna patītarūpo. ‘‘Ye kecime titthiyā vādasīlā, ājīvakā vā yadi vā nigaṇṭhā; Paññāya taṃ nātitaranti sabbe, ṭhito vajantaṃ viya sīghagāmiṃ. ‘‘Ye kecime brāhmaṇā vādasīlā, vuddhā cāpi brāhmaṇā santi keci; Sabbe tayi atthabaddhā bhavanti, ye cāpi aññe vādino maññamānā. ‘‘Ayañhi dhammo nipuṇo sukho ca, yoyaṃ tayā bhagavā suppavutto; Tameva sabbepi sussūsamānā, taṃ no vada pucchito buddhaseṭṭha. ‘‘Sabbepi me bhikkhavo sannisinnā, upāsakā cāpi tatheva sotuṃ; Suṇantu dhammaṃ vimalenānubuddhaṃ, subhāsitaṃ vāsavasseva devā’’. ‘‘Suṇātha me bhikkhavo sāvayāmi vo, dhammaṃ dhutaṃ tañca carātha sabbe; Iriyāpathaṃ pabbajitānulomikaṃ, sevetha naṃ atthadaso mutīmā. ‘‘No ve vikāle vicareyya bhikkhu, gāme ca piṇḍāya careyya kāle; Akālacāriñhi sajanti saṅgā, tasmā vikāle na caranti buddhā. ‘‘Rūpā ca saddā ca rasā ca gandhā, phassā ca ye sammadayanti satte; Etesu dhammesu vineyya chandaṃ, kālena so pavise pātarāsaṃ. ‘‘Piṇḍañca bhikkhu samayena laddhā, eko paṭikkamma raho nisīde; Ajjhattacintī na mano bahiddhā, nicchāraye saṅgahitattabhāvo. ‘‘Sacepi so sallape sāvakena, aññena vā kenaci bhikkhunā vā; Dhammaṃ paṇītaṃ tamudāhareyya, na pesuṇaṃ nopi parūpavādaṃ. ‘‘Vādañhi eke paṭiseniyanti, na te pasaṃsāma parittapaññe; Tato tato ne pasajanti saṅgā, cittañhi te tattha gamenti dūre. ‘‘Piṇḍaṃ vihāraṃ sayanāsanañca, āpañca saṅghāṭirajūpavāhanaṃ; Sutvāna dhammaṃ sugatena desitaṃ, saṅkhāya seve varapaññasāvako. ‘‘Tasmā hi piṇḍe sayanāsane ca, āpe ca saṅghāṭirajūpavāhane; Etesu dhammesu anūpalitto, bhikkhu yathā pokkhare vāribindu. ‘‘Gahaṭṭhavattaṃ pana vo vadāmi, yathākaro sāvako sādhu hoti; Na hesa labbhā sapariggahena, phassetuṃ yo kevalo bhikkhudhammo. ‘‘Pāṇaṃ na hane na ca ghātayeyya, na cānujaññā hanataṃ paresaṃ; Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, ye thāvarā ye ca tasā santi loke. ‘‘Tato adinnaṃ parivajjayeyya, kiñci kvaci sāvako bujjhamāno; Na hāraye harataṃ nānujaññā, sabbaṃ adinnaṃ parivajjayeyya. ‘‘Abrahmacariyaṃ parivajjayeyya, aṅgārakāsuṃ jalitaṃva viññū; Asambhuṇanto pana brahmacariyaṃ, parassa dāraṃ na atikkameyya. ‘‘Sabhaggato vā parisaggato vā, ekassa veko na musā bhaṇeyya; Na bhāṇaye bhaṇataṃ nānujaññā, sabbaṃ abhūtaṃ parivajjayeyya. ‘‘Majjañca pānaṃ na samācareyya, dhammaṃ imaṃ rocaye yo gahaṭṭho; Na pāyaye pivataṃ nānujaññā, ummādanantaṃ iti naṃ viditvā. ‘‘Madā hi pāpāni karonti bālā, kārenti caññepi jane pamatte; Etaṃ apuññāyatanaṃ vivajjaye, ummādanaṃ mohanaṃ bālakantaṃ. ‘‘Pāṇaṃ na hane na cādinnamādiye, musā na bhāse na ca majjapo siyā; Abrahmacariyā virameyya methunā, rattiṃ na bhuñjeyya vikālabhojanaṃ. ‘‘Mālaṃ na dhāre na ca gandhamācare, mañce chamāyaṃ va sayetha santhate; Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṃ, buddhena dukkhantagunā pakāsitaṃ. ‘‘Tato ca pakkhassupavassuposathaṃ, cātuddasiṃ pañcadasiñca aṭṭhamiṃ; Pāṭihāriyapakkhañca pasannamānaso, aṭṭhaṅgupetaṃ susamattarūpaṃ. ‘‘Tato ca pāto upavutthuposatho, annena pānena ca bhikkhusaṅghaṃ; Pasannacitto anumodamāno, yathārahaṃ saṃvibhajetha viññū. ‘‘Dhammena mātāpitaro bhareyya, payojaye dhammikaṃ so vaṇijjaṃ; Etaṃ gihī vattayamappamatto, sayampabhe nāma upeti deve’’ti.
《宝经》《荤腥经》《惭经》,《吉祥经》《针毛经》
《法行经》与《婆罗门经》,《船经》《何戒经》《努力经》
《罗睺罗经》《劫经》,以及《游行经》
以及《如法经》,明智者说,此小品共有十四经。
Ratanāmagandho hiri ca, maṅgalaṃ sūcilomena; Dhammacariyañca brāhmaṇo , nāvā kiṃsīlamuṭṭhānaṃ. Rāhulo puna kappo ca, paribbājaniyaṃ tathā; Dhammikañca viduno āhu, cūḷavagganti cuddasāti.