造论序言·47. 清净的解说
小学根本学·小学 · 81 段
47. 清净的解说
47. Suddhiniddeso
开示、防护、寻求、省察,按这四种来区分。
清净有四种,依巴帝摩卡防护而安立。
通过宣说而得清净,所以称为宣说清净。
Desanā saṃvaro eṭṭhipaccavekkhaṇa bhedato; Suddhī catubbidhā pātimokkhasaṃvarasammataṃ; Desanāya visuddhattā, desanāsuddhi vuccati.
以心的决意来防护——“我今后不再这样做”。
被称为防护清净,也就是根律仪的清净。
‘‘Na punevaṃ karissa’’nti, cittādhiṭṭhānasaṃvarā; Vutto saṃvarasuddhīti, sujjhatindriyasaṃvaro.
放弃了错误的寻求,依法努力谋生的人,他的寻求是清净的。
因为清净,所以说是寻求清净,这是就依止于活命而说的。
Pahāyānesanaṃ dhammenuppādentassa eṭṭhiyā; Suddhattā eṭṭhisuddhīti, vuttamājīvanissitaṃ.
经过如理审察之后,他才受用僧衣;
像这样,依照前面所说的方式反复观察而变得清净。
关于省察清净,这是依于资具而说的。
Yoniso paṭisaṅkhāya, cīvaraṃ paṭisevati; Evamādiyathāvutta-paccavekkhaṇasujjhanā; Paccavekkhaṇasuddhīti, vuttaṃ paccayanissitanti.
48. 知足的解说
48. Santosaniddeso
以少许无过失、又容易得到的东西而知足;
知量、易养活,怀着对正法的恭敬而行。
Appena anavajjena, santuṭṭho sulabhena ca; Mattaññū subharo hutvā, care saddhammagāravo.
不悲叹过去,不热望未来;
靠当下所能维持生活,就被称为知足。
Atītaṃ nānusocanto, nappajappamanāgataṃ; Paccuppannena yāpento, santuṭṭhoti pavuccatīti.
49. 四种守护的解说
49. Caturārakkhaniddeso
佛随念、慈、不净、死随念;
值得称为远离尘垢等功德者,正确且自己觉悟的佛陀。
Buddhānussati mettā ca, asubhaṃ maraṇassati; Ārakattādinārahaṃ, sammā sāmañca buddhato.
对正自觉者的随念,就是一次又一次地忆念。
佛随念就是忆念世尊的九种功德。
Sammāsambuddhaiti vānussati yā punappunaṃ; Navabhede bhagavato, buddhānussati sā guṇe.
结界内僧伽、结界内诸天神与诸主宰,
行乞村落之众人,并彼处所居人类。
Sīmaṭṭhasaṅghe sīmaṭṭhadevatāsu ca issare; Jane gocaragāmamhi, tatthupādāya mānuse.
愿一切众生都安乐,没有怨敌等等。
一次又一次地划定范围,这就是慈心的修习。
Sabbasattesu sukhitā, hontāverātiādinā; Paricchijja paricchijja, bhāvanā mettabhāvanā.
先依颜色、形状、处所、方位、界限,
次第界定发等诸身分。
Vaṇṇasaṇṭhānaokāsa-disato paricchedato; Vavatthapetvā kesādi-koṭṭhāse anupubbato.
不疾而从容,遮止诸散乱;
超越诸施设,次第而舍离。
Nātisīghañca saṇikaṃ, vikkhepaṃ paṭibāhayaṃ; Paṇṇattiṃ samatikkamma, muñcantassānupubbato.
通过颜色、住处、形状、气味和空间来修习;
所谓“厌恶”,是指在身体诸分与膨胀等尸体所缘上。
取不净的相状之后,生起的修习就是不净。
Vaṇṇaāsayasaṇṭhāna-gandhokāsehi bhāvanā; Paṭikkūlāti koṭṭhāse, uddhumātādivatthusu; Gahetvā asubhākāraṃ, pavattā bhāvanāsubhaṃ.
我必将死,我的生命将会断灭;
“死亡,死亡”,如理修习。
‘‘Maraṇaṃ me bhavissati, jīvitaṃ ucchijjissati; Maraṇaṃ maraṇaṃ vā’’ti, bhāvayitvāna yoniso.
如屠夫现前,由圆满而衰败;
由比量自他而反观己身,由此身与众多(死缘)共有。
Vadhakassevupaṭṭhānā, sampattīnaṃ vipattito; Upasaṃharato kāyabahusādhāraṇā tathā.
因为寿命脆弱,因为死期已定;
寿量的限定,就是死随念的修习。
Āyudubbalato kālavavatthānassabhāvato; Addhānassa paricchedā, bhāvanā maraṇassatīti.
50. 观禅的解说
50. Vipassanāniddeso
把握了名色之后,接着再把握它的因缘;
生成之后又消失,所以是无常;被生起与坏灭所逼迫,所以是苦。
Nāmarūpaṃ pariggayha, tato tassa ca paccayaṃ; Hutvā abhāvatoniccā, udayabbayapīḷanā.
苦以不自在故,无我故,此即三相;
于诸行上安立三相,数数审察。
通过循序渐进地修行,就能灭尽一切结缚。
Dukkhā avasavattittā, anattāti tilakkhaṇaṃ; Āropetvāna saṅkhāre, sammasanto punappunaṃ; Pāpuṇeyyānupubbena, sabbasaṃyojanakkhayanti.
关于增上戒、增上心与增上慧的学习,
由此比丘职责,在《小小学处》中已汇集引述。
Adhisīlādhicittānaṃ, adhipaññāya sikkhanā; Bhikkhukiccamato khuddasikkhāyaṃ samudāhaṭā.
对于名声远播、游行人间的伟大者,
疲惫不会产生,就像风一直吹着一样。
Mahato kittisaddassa, yassa lokavicārino; Parissamo na sambhoti, mālutasseva niccaso.
那位法吉祥,是铜鍱洲的旗帜;
由长老所造,为通达法与律者所称赞。
Tena dhammasirīkena, tambapaṇṇiyaketunā; Therena racitā dhammavinayaññupasaṃsitā.
到这里,这部《小小学处》就圆满结束了。
以五百首偈颂为数量。
Ettāvatāyaṃ niṭṭhānaṃ, khuddasikkhā upāgatā; Pañcamattehi gāthānaṃ, satehi parimāṇatoti.