小品·业处修习方法论
律抉择·小品解释 · 187 段
业处修习方法论
Kammaṭṭhānabhāvanāvidhānakathā
在首要的别解脱律仪中,在通向解脱的入口处;
在说到“一切苦的灭尽”时,其余三者也同样已经说到了。
Pāmokkhe pātimokkhasmiṃ, mukhe mokkhappavesane; Sabbadukkhakkhaye vutte, vuttamevitarattayaṃ.
明白了这四种戒,并安住于其中;
再修习定之后,就通过慧而得到解脱。
Idaṃ catubbidhaṃ sīlaṃ, ñatvā tattha patiṭṭhito; Samādhiṃ puna bhāvetvā, paññāya parimuccati.
十随念已说,遍和十不净;
四种无量心,以及同样地,诸无色(定),后两类(一想一差别,即食厌想与四界差别)。
Dasānussatiyo vuttā, kasiṇā ca dasāsubhā; Catasso appamaññāyo, tathāruppā paradvayaṃ.
如是,此四十种业处皆已宣说;
此乃意生者(魔罗)之要害。
Iccevaṃ pana sabbampi, cattālīsavidhaṃ siyā; Kammaṭṭhānaṃ samuddiṭṭhaṃ, mammaṭṭhānaṃ manobhuno.
还有近行定与安止定,以及禅那的种种差别和超越。
以及从增长与不增长,还有从所缘与地。
Upacārappanāto ca, jhānabhedā atikkamā; Vaḍḍhanāvaḍḍhanā cāpi, tathārammaṇabhūmito.
以执取为缘而更增,随顺所行亦复然;
此中差别,具慧者应知。
Gahaṇā paccayā bhiyyo, tathā cariyānukūlato; Viseso ayametesu, viññātabbo vibhāvinā.
八随念、食厌想与界差别,此等名为引生近行定者;
其余三十,则说为能引禅那之法。
Aṭṭhānussatiyo saññā-vavatthānañca tatthime; Upacāravahā, sesā, tiṃsa jhānavahā matā.
3132(原文仅为编号,无对应巴利文内容可译)
3132.
在这其中,不净观和身至念属于初禅。
入出息念和诸遍,这些属于四种禅那。
Paṭhamajjhānikā tattha, asubhā kāyagatāsati; Ānāpānañca kasiṇā, catukkajjhānikā ime.
三种无量能得三禅,最后的无量则不然。
四种无色定也被认为是属于第四禅那的。
Tikajjhānāni tissova, appamaññātha pacchimā; Cattāropi ca āruppā, catutthajjhānikā matā.
超越有两种说法:从禅支和从所缘来说。
在四禅与三禅的禅那中,被认为超越了禅支。
Atikkamo dvidhā vutto, aṅgārammaṇatopi ca; Catukkatikajhānesu, aṅgātikkamatā matā.
第四无量也可能通过超越支分而产生;
无色定则是超越了所缘之后才生起的。
Catutthā appamaññāpi, aṅgātikkamato siyā; Ārammaṇamatikkamma, āruppā pana jāyare.
在这里,瑜伽修行者应当修习十种遍处;
至于其余的一切,也同样都不应该让它增长。
Kasiṇāni dasevettha, vaḍḍhetabbāni yoginā; Sesaṃ pana ca sabbampi, na vaḍḍhetabbameva taṃ.
在这其中,以相为所缘的,是十遍和十不净。
身至念,以及入出息念,这些一共二十二种。
Nimittārammaṇā tattha, kasiṇā ca dasāsubhā; Kāye satānāpānañca, bāvīsati bhavantime.
其余八种随念、想、界差别。
识无边处与非想非非想处,此二者(等)为十二种有行境。
Sesānussatiyo aṭṭha, saññā dhātuvavatthanaṃ; Viññāṇaṃ nevasaññā ca, dasa dve bhāvagocarā.
四种无量心,以及两种无色界心;
这些法已被详细区分,六种是不可说境的范畴。
Catasso appamaññāyo, dve ca āruppamānasā; Ime dhammā viniddiṭṭhā, cha navattabbagocarā.
十种不净想、厌逆想与身至念,
于诸天中不现起;依地而说,唯此十二。
Dasāsubhā paṭikkūla-saññā kāyagatāsati; Devesu na pavattanti, dvādasevāti bhūmito.
彼十二种,更添入出息念,
合为十三,梵天界中皆不受生。
Tāni dvādasa bhiyyo ca, ānāpānasatīpi ca; Sabbaso terasa vāpi, brahmaloke na jāyare.
除了四种无色(果心),据说(它们)生于无色界;
其余则皆不生于彼,一切(欲界、色界心)唯生于人间。
Ṭhapetvā caturāruppe, arūpāvacare kira; Aññe pana na jāyanti, sabbe jāyanti mānuse.
舍弃第四遍,以及诸遍与十不净;
唯以眼见即应取,彼等生于前行分。
Catutthaṃ kasiṇaṃ hitvā, kasiṇā ca dasāsubhā; Diṭṭheneva gahetabbā, pubbabhāge bhavanti te.
入出息也可通过所触而触及,皮之五法也可通过所见而触及。
风界靠所见和所触来把握,而这里其余的部分则靠所闻来把握。
Ānāpānañca phuṭṭhena, diṭṭhena tacapañcakaṃ; Māluto diṭṭhaphuṭṭhena, sutena cettha sesakaṃ.
此中,除虚空遍外,其余九遍
生起初无色界心之缘。
Ākāsakasiṇañcettha, ṭhapetvā kasiṇā nava; Paṭhamāruppacittassa, paccayā pana jāyare.
十种遍处皆为神通之所依,
三种无量亦是第四禅之缘。
Bhavanti hi abhiññāṇaṃ, kasiṇāni dasāpi ca; Tissopi appamaññāyo, catutthassa tu paccayā.
下下之无色,为后后之缘;
非想非非想处,说为灭尽之缘。
Heṭṭhimaheṭṭhimāruppaṃ, parassa ca parassa ca; Nevasaññā nirodhassa, paccayoti pakāsitā.
Sabbe sukhavihārassa, bhavanissaraṇassa ca; Tathā bhavasukhānañca, paccayāti ca dīpitā.
应当了知十种不净观,以及身至念。
这些对贪行者来说尤其相应。
Asubhā dasa viññeyyā, tathā kāyagatāsati; Anukūlā ime rāga-caritassa visesato.
四种无量心,及青黄赤白诸显色遍;
此等业处,已说为适合嗔行者。
Catasso appamaññāyo, savaṇṇakasiṇā tathā; Anukūlā ime dosa-caritassa pakāsitā.
3151(原文缺失,无法翻译)
3151.
寻行之人与痴性者,亦复如是;
唯入出息念,宣说为相应。
Vitakkacaritassāpi, mohappakatinopi ca; Ānāpānasatekāva, sappāyāti vibhāvitā.
想与简择,及对死之寂止的念,
此四者,于慧行者说为随顺。
Saññā ceva vavatthānaṃ, maraṇūpasame sati; Paññāpakatino ete, anukūlāti dīpitā.
以随念为首之六法,称为信行者所修;
四无色与其余遍,此十皆随顺一切。
Ādianussaticchakkaṃ, saddhācaritavaṇṇitaṃ; Āruppā kasiṇā sesā, dasa sabbānurūpakā.
智者如是依类别,了知诸禅修业处;
于中随顺己行性,当取自之相应者。
Evaṃ pabhedato ñatvā, kammaṭṭhānāni paṇḍito; Cariyāyānukūlaṃ tu, tesu yaṃ attano pana.
Taṃ gahetvāna medhāvī, daḷhaṃ kalyāṇamittako; Ucchedaṃ palibodhānaṃ, katvā paṭhamameva ca.
住在与自身相应、远离过失的精舍里,
修习了初禅等禅那之后,但从一切方面(彻底地)……
Anurūpe vasantena, vihāre dosavajjite; Bhāvetvā paṭhamādīni, jhānāni pana sabbaso.
然后,具慧者从初禅等禅那出定,
辨别名色之后,断除疑惑。
Tato vuṭṭhāya sappañño, jhānamhā paṭhamādito; Nāmarūpavavatthānaṃ, katvā kaṅkhaṃ vitīriya.
十种观染等属于随烦恼,不是道。
智者这样了知:道就是观智。
Upaklese amaggoti, dasobhāsādayo pana; Maggo vipassanāñāṇaṃ, iti jānāti paṇḍito.
三者既已分别,以此即得;
三谛之界定,亦已完成。
Tiṇṇaṃ tesaṃ vavatthāne, kate ettāvatā pana; Tiṇṇaṃ pana ca saccānaṃ, vavatthānaṃ kataṃ siyā.
生灭随观智、坏灭随观智、怖畏智、过患智、厌离智;
想要解脱的智、审察随观。
Udayabbayabhaṅgā ca, bhayādīnavanibbidā; Muñcitukamyatāñāṇaṃ, paṭisaṅkhānupassanā.
行舍智和第九种随顺谛智,
这就是被宣说为“道智见”的。
Saṅkhārupekkhāñāṇañca, navamaṃ saccānulomikaṃ; Ayaṃ ‘‘paṭipadāñāṇa-dassana’’nti pakāsitā.
然后,对于种姓心,也是无间(刹那)。
把寂静作为所缘之后,智见就生起来了。
Tato gotrabhucittassa, samanantarameva ca; Santimārammaṇaṃ katvā, jāyate ñāṇadassanaṃ.
“智见清净”,这就是所要说明的智。
以反复观察为终点,它的果报随之而生。
‘‘Ñāṇadassanasuddhī’’ti, idaṃ ñāṇaṃ pakāsitaṃ; Paccavekkhaṇapariyantaṃ, phalaṃ tassānujāyate.
他正是用这个方法,一次又一次地修习;
比丘这样证得其余的道与果。
Teneva ca upāyena, bhāvento so punappunaṃ; Pāpuṇāti yathā bhikkhu, sesamaggaphalāni ca.
如是究尽通达诸法已,
摧毁一切不善无残余。
他已经让三种存在状态彻底干涸;
他到达了无余依的寂静。
Iccevamaccantamavecca dhammaṃ; Viddhaṃsayitvākusalaṃ asesaṃ; Visosayitvāna tayo bhave so; Upeti santiṃ nirupādisesaṃ.
纵由识所了取,或依前后次第;
或于字母缀合之处,似亦见其不合。
Viññāsakkamato vāpi, pubbāparavasena vā; Yadi akkharabandhe vā, ayuttaṃ viya dissati.
不应以那种方式执取它,而应以无过失的方式执取。
被我仔细考察之后,因为已经完全造作。
Taṃ tathā na gahetabbaṃ, gahetabbamadosato; Mayā upaparikkhitvā, katattā pana sabbaso.
在殊胜的朱罗国,不被征服,没有纷乱;
而整个世间,就像被聚拢到一个村子里一样。
Seṭṭhassa coḷaraṭṭhassa, nābhibhūte nirākule; Sabbassa pana lokassa, gāme sampiṇḍite viya.
芭蕉、娑罗、棕榈、甘蔗与椰林交织密布;
莲花与睡莲覆盖的池水,庄严秀丽。
Kadalīsālatālucchu-nāḷikeravanākule; Kamaluppalasañchanna-salilāsayasobhite.
被迦韦利河水流冲刷过的大地表面;
在丰足、具足一切支分、吉祥、成就吉祥的地方。
Kāverijalasampāta-paribhūtamahītale; Iddhe sabbaṅgasampanne, maṅgale bhūtamaṅgale.
被殊胜的城墙和壕沟环绕着;
在韦奴达萨的精舍,景色悦目,令人心生欢喜。
Pavarākārapākāra-parikhāparivārite; Vihāre veṇhudāsassa, dassanīye manorame.
岸畔丛树、婆提罗树与树王交相辉映;
群鸟翔集之苑,种种园苑悦目怡心。
Tīrantaruhavātira-tarurājavirājite; Nānādijagaṇārāme, nānārāmamanorame.
以布满美丽莲花的池塘善加庄严的;
被甘甜净水盈满的殊胜水井所辉映。
Cārupaṅkajasaṃkiṇṇa-taḷākasamalaṅkate; Surasodakasampuṇṇa-varakūpopasobhite.
种种宽广高耸殊胜楼阁而为庄严,
复以众多住所,极其辉丽。
Vicitravipulaccugga-varamaṇḍapamaṇḍite; Āvāsehi canekehi, accantamupasobhite.
还有那座高耸的塔,直接冲破了大地的表面;
以胜利者的姿态大笑,轻蔑那险峻粗硬的凯拉萨山峰。
Uppatena ca thūpena, bhetvāva dharaṇītalaṃ; Jitvāvāvahasantena, kelāsasikharaṃ kharaṃ.
3176(原文仅为编号,没有可翻译的巴利文内容。)
3176.
就像秋天的云彩一样,悦目而高耸;
住在能让人生起净信、令人悦意的宫殿里,我曾安住其中。
Saradambudasaṅkāse, dassanīye samussite; Pasādajanane ramme, pāsāde vasatā mayā.
由佛陀狮子所宣说的律的判定;
为了佛狮子,我的共住弟子。
Vuttassa buddhasīhena, vinayassa vinicchayo; Buddhasīhaṃ samuddissa, mama saddhivihārikaṃ.
这部论则是为了诸比丘的利益,以简要的方式而作。
为了让人轻松又快速地理解并通达律藏。
Katoyaṃ pana bhikkhūnaṃ, hitatthāya samāsato; Vinayassāvabodhatthaṃ, sukhenevācirena ca.
无可动摇的勇者、令迦兰巴族欢喜的阿朱达王,
当其统御大地之时,此篇已然发起,亦已圆满功成。
Accutaccutavikkante, kalambakulanandane; Mahiṃ samanusāsante, āraddho ca samāpito.
正如已得成就,如是而无障碍;
愿一切众生的意图都与法相应,全都得以实现。
Yathā siddhimayaṃ patto, antarāyaṃ vinā tathā; Sabbe sijjhantu saṅkappā, sattānaṃ dhammasaṃyutā.
3181第3181段没有可翻译的巴利文内容。
3181.
只要曼达罗山与美谷住于世间,
愿佛陀之教亦住世,摧伏斗诤。
Yāva tiṭṭhati lokasmiṃ, mandāro cārukandaro; Tāva tiṭṭhatu buddhassa, sāsanaṃ kalisāsanaṃ.
愿雨云在合适的时候降下雨水,好好下雨。
愿大地的守护者们依照正法保护整片大地。
Kāle sammā pavassantu, vassaṃ vassavalāhakā; Pālayantu mahīpālā, dhammato sakalaṃ mahiṃ.
我今行此具足精髓、饶益、与义相应之事;
凡由是行我所获得之福德。
愿此世间由彼抵达牟尼主所至之处,
那座清凉、离忧的城池。
Imaṃ sārabhūtaṃ hitaṃ atthayuttaṃ; Karontena pattaṃ mayā yaṃ tu puññaṃ; Ayaṃ tena loko munindappayātaṃ; Sivaṃ vītasokaṃ puraṃ pāpuṇātu.
这部《律抉择》是由铜鍱洲佛授所造。他是蛇城人,最殊胜的语法家,精通三藏的方法与规则,善于令顶尖诗人的心莲华林绽放,是诗人中的牛王,能发出能生最上喜乐、最甜美的言语。
Iti tambapaṇṇiyena paramaveyyākaraṇena tipiṭakanayavidhikusalena paramakavijanahadayapadumavanavikasanakarena kavivaravasabhena paramaratikaravaramadhuravacanuggārena uragapurena buddhadattena racitoyaṃ vinayavinicchayo.