小品·比丘尼篇章的解说
律抉择·小品解释 · 293 段
比丘尼篇章的解说
Bhikkhunikkhandhakakathā
比丘尼把身体、大腿或乳房露出来,
也不应该向比丘展示自己的性器官。
Kāyaṃ ūruṃ thanaṃ vāpi, vivaritvāna bhikkhunī; Attano aṅgajātaṃ vā, bhikkhussa na ca dassaye.
比丘尼若为比丘从事任何牵线撮合,
随后向该比丘言说此事,即犯突吉罗罪。
Bhikkhunā saha yaṃ kiñci, sampayojentiyāpi ca; Tato bhāsantiyā bhikkhuṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
比丘尼也不应该系过长的腰带;
就用那腰带,或者用那胸带。
Na ca bhikkhuniyā dīghaṃ, dhāreyya kāyabandhanaṃ; Teneva kāyabandhena, thanapaṭṭena vā pana.
或者用藤条和条,或者用皮条,如此等等;
或者用布条,或者用布编的绳子,或者用布卷成的带子。
Vilīvena ca paṭṭena, cammapaṭṭena vā tathā; Dussapaṭṭena vā dussa-veṇiyā dussavaṭṭiyā.
不应把肋骨弄弯;若弄弯,则犯恶作。
比丘尼不应让人用骨等物摩擦臀部。
Na phāsukā nametabbā, dukkaṭaṃ tu namentiyā; Na ghaṃsāpeyya samaṇī, jaghanaṃ aṭṭhikādinā.
若她让人敲打自己的手、手刷、脚、脸或大腿,
便犯恶作罪。
Hatthaṃ vā hatthakocchaṃ vā, pādaṃ vā mukhamūrukaṃ; Koṭṭāpeti sace tassā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
不应涂面,亦不应敷粉;
若以雄黄涂抹于面,便得犯戒。
Na mukhaṃ limpitabbaṃ tu, na cuṇṇetabbameva ca; Manosilāya vāpatti, mukhaṃ lañjantiyā siyā.
不应涂饰身体,也不应涂饰面容。
不应做眼影妆,也不应做额头装饰。
Aṅgarāgo na kātabbo, mukharāgopi vā tathā; Avaṅgaṃ na ca kātabbaṃ, na kātabbaṃ visesakaṃ.
贪欲从观看而生,所以不该去看。
不该站在能被看到的地方,也不该使作舞蹈。
Olokanakato rāgā, oloketuṃ na vaṭṭati; Ṭhātabbaṃ na ca sāloke, sanaccaṃ na ca kāraye.
牟尼说此为恶作:为妓女授具足戒者,
或卖酒、卖肉、卖叶者。
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, gaṇikaṃ vuṭṭhapentiyā; Suraṃ vā pana maṃsaṃ vā, paṇṇaṃ vā vikkiṇantiyā.
不该去搞放贷生息,也不该去做买卖经营。
若穿戴树皮冠或甲胄,则犯恶作。
Vaḍḍhiṃ vāpi vaṇijjaṃ vā, payojetuṃ na vaṭṭati; Tirīṭaṃ kañcukaṃ vāpi, yadi dhāreti dukkaṭaṃ.
男奴、女奴、雇工,皆不应令其侍奉;
乃至畜生道众生,亦不应令其侍奉。
Dāso vā pana dāsī vā, tathā kammakaropi vā; Na cevupaṭṭhapetabbo, tiracchānagatopi vā.
比丘尼不应穿纯蓝等色的整套袈裟,
也不应穿纯毛毡制的整套袈裟。
Na ca bhikkhuniyā sabba-nīlādiṃ pana cīvaraṃ; Dhāretabbaṃ, na dhāreyya, sabbaṃ namatakampi ca.
覆盖或不覆盖,截断或不截断;
不应该盯着看任何男性特征。
Paṭicchannāpaṭicchannaṃ , chinnaṃ vācchinnameva vā; Purisabyañjanaṃ sabbaṃ, oloketuṃ na vaṭṭati.
比丘尼远远地看见比丘时,
应该给他让路,远远地就退到一边。
Dūratova ca passitvā, bhikkhuṃ bhikkhuniyā pana; Maggo tassa padātabbo, okkamitvāna dūrato.
比丘尼托着钵在乞食时,看见了一位比丘;
把那个翻过来取出来之后,应当给比丘看。
Bhikkhuṃ pana ca passitvā, pattaṃ bhikkhaṃ carantiyā; Nīharitvā tamukkujjaṃ, dassetabbaṃ tu bhikkhuno.
或制缠腰之衣,或系束腰之带
月经时节,大仙开许经期女
Saṃvellikañca kātuṃ vā, dhāretuṃ kaṭisuttakaṃ; Utukāle anuññātaṃ, utunīnaṃ mahesinā.
Itthiposayutaṃ yānaṃ, hatthavaṭṭakameva vā; Pāṭaṅkī ca gilānāya, vaṭṭatevābhirūhituṃ.
即使她安住于八敬法,但若正在行敬悦罚,
经僧团认可后,应授予第二位比丘尼。
Garudhamme ṭhitāyāpi, mānattaṃ tu carantiyā; Sammannitvā padātabbā, dutiyā pana bhikkhunī.
若女人出家时,胎儿产出;
如果那个女人也有儿子,同样应该指派第二位比丘尼作为同伴。
Yassā pabbajjakāle tu, gabbho vuṭṭhāti itthiyā; Putto yadi ca tassāpi, dātabbā dutiyā tathā.
母亲得以哺乳、喂养自己的孩子;
将他装饰好抱在胸前,她亦得以躺卧。
Mātā labhati pāyetuṃ, bhojetuṃ puttamattano; Maṇḍetumpi ure katvā, setuṃ labhati sā pana.
除与妻同床外,于彼应如待其他男子;
于其他男子如何,于彼亦应如是。
Ṭhapetvā sahaseyyaṃ tu, tasmiṃ dutiyikāya hi; Purisesu yathāññesu, vattitabbaṃ tatheva ca.
她仅仅因为还俗就不再是比丘尼了,因为在这里她已经不是比丘尼。
因此,比丘尼不存在舍弃修学这回事。
Vibbhameneva sā hoti, yasmā idha abhikkhunī; Tasmā bhikkhuniyā sikkhā-paccakkhānaṃ na vijjati.
譬如已还俗之比丘尼,不复得受具足戒;
已转投外道教团者,亦复如是,不得受具足戒。
Vibbhantāya yathā tassā, puna natthūpasampadā; Gatāya titthāyatanaṃ, tathā natthūpasampadā.
剃除指甲和头发,以及接受男人们的礼敬;
然而,甚至同意对伤口进行处理,也是可以的。
Chedanaṃ nakhakesānaṃ, purisehi ca vandanaṃ; Vaṇassa parikammampi, sādituṃ pana vaṭṭati.
不应在任何厕所中大便;
下方敞开、上方遮蔽,则无不可。
Na vaccakuṭiyā vacco, kātabbo yāya kāyaci; Heṭṭhāpi vivaṭe uddhaṃ, paṭicchannepi vaṭṭati.
但并不是在任何地方都适合盘腿坐下。
病人可以半跏趺坐,这一点已经说明。
Na ca vaṭṭati sabbattha, pallaṅkena nisīdituṃ; Gilānāyaḍḍhapallaṅkaṃ, vaṭṭatīti pakāsitaṃ.
比丘尼无论如何都不应住在森林里;
不该在非渡口处或男子渡口处沐浴。
Na ca bhikkhuniyāraññe, vatthabbaṃ tu kathañcana; Atitthe naratitthe vā, nhāyituṃ na ca vaṭṭati.
若女沙门以香粉、香泥沐浴,
或逆流沐浴,皆犯恶作罪。
Samaṇī gandhacuṇṇena, yā ca vāsitamattiyā; Nhāyeyya paṭisote vā, tassā āpatti dukkaṭaṃ.
你自己享用吧,为了自己受用。
把布施物转施给别人、自己还没用过,对转施的比丘尼来说就是恶作罪。
‘‘Tvaṃyeva paribhuñjā’’ti, paribhogatthamattano; Dinnaṃ abhutvā aññassa, dentiyā pana dukkaṭaṃ.
令一切受取已,诸比丘可受用;
未受具戒者不在时,比丘尼则可行之。
Sabbaṃ paṭiggahāpetvā, bhikkhūhi paribhuñjituṃ; Asantenupasampanne, bhikkhunīnaṃ tu vaṭṭati.
四种业论
Catubbidhakammakathā
这四种羯磨是求听羯磨;
单白羯磨、白二羯磨和白四羯磨。
Cattārimāni kammāni, apalokanasaññitaṃ; Ñatti ñattidutiyañca, kammaṃ ñatticatutthakaṃ.
而求听羯磨则涉及五种情形。
单白羯磨适用于九种情形,白二羯磨适用于七种情形。
Apalokanakammaṃ tu, pañca ṭhānāni gacchati; Ñattikammaṃ navaṭṭhānaṃ, dutiyaṃ satta gacchati.
同样地,白四羯磨也适用于七种处所。
驱摈与收摄、盘杜与梵罚。
Tathā ñatticatutthampi, satta ṭhānāni gacchati; Nissāraṇañca osāro, bhaṇḍukaṃ brahmadaṇḍako.
白告羯磨居第五,以羯磨相立其名;
驱出摄受二事,约沙弥众而说。
Apalokanakammañhi, kammalakkhaṇapañcamaṃ; Nissāraṇañca osāraṃ, samaṇuddesato vade.
盘杜咖出家时,对阐那施以梵罚;
对其他如此情况的比丘,也应这样做。
Bhaṇḍukaṃ pabbajantena, channena brahmadaṇḍakaṃ; Aññassapi ca kātabbo, tathārūpassa bhikkhuno.
所有的人都集合起来,向所有人从各方面一一请许可之后;
僧团确实给予他衣钵等资具。
Sabbo sannipatitvāna, āpucchitvāna sabbaso; Cīvarādiparikkhāraṃ, saṅgho yaṃ deti tassa hi.
向比丘们请求许可三遍,然后随他们的心意;
对僧团的布施,就是这样,具有这种业行的特征。
Tikkhattuṃ apaloketvā, bhikkhūnaṃ ruciyā pana; Evaṃ saṅghassa dānaṃ tu, hoti taṃ kammalakkhaṇaṃ.
出离与复职,布萨及自恣;
众许与布施,受取为第七。
Nissāraṇamathosāro , uposathapavāraṇā; Sammuti ceva dānañca, paṭiggāho ca sattamo.
撤回为第八,
业相第九称;此即白羯磨,九处之施设。
Paccukkaḍḍhanatā ceva, aṭṭhamī parikittitā; Kammassa lakkhaṇañcāti, nava ṭhānāni ñattiyā.
在判决还没确定之前,对于那位不精通戒律的长老;
他的驱摈已经宣说了,因为那就是所谓的驱摈。
Vinicchaye asampatte, therassāvinayaññuno; Tassa nissāraṇā vuttā, yā sā nissāraṇāti hi.
对于想要受具足戒的人来说,这就是“来”的召请。
也通过布萨的方式,也通过自恣的方式。
Upasampadāpekkhassa, āgacchosāraṇāti sā; Uposathavasenāpi, pavāraṇavasenapi.
Ñattiyā ṭhapitattā hi, ñattikammānime duve; ‘‘Upasampadāpekkhañhi, anusāseyyaha’’nti ca.
我将向名为某某的比丘询问律——
如是等类所行之仪,即是白告与公推。
‘‘Itthannāmamahaṃ bhikkhuṃ, puccheyyaṃ vinaya’’nti ca; Evamādipavattā hi, edisā ñatti sammuti.
把舍弃衣等物品的给予,称为“布施”。
对诸罪的接受,就叫做“接受”。
Nissaṭṭhacīvarādīnaṃ, dānaṃ ‘‘dāna’’nti vuccati; Āpattīnaṃ paṭiggāho, ‘‘paṭiggāho’’ti vuccati.
“做完这个布萨后,我会在适当的时候邀请自恣。”
Paccukkaḍḍhanatā nāma, pavārukkaḍḍhanā matā; ‘‘Imaṃ uposathaṃ katvā, kāle pavārayāmi’’ti.
在草席事中,最先只有一次告白,其余的是告白加一次表决。
这就是羯磨的特征,单白有九处。
Tiṇavatthārake sabba-paṭhamā ñatti cetarā; Kammalakkhaṇametanti, nava ṭhānāni ñattiyā.
白二羯磨行于七事:
摈出、收摄、听许、授与僧物。
Ñattidutiyakammampi, satta ṭhānāni gacchati; Nissāraṇamathosāraṃ, sammutiṃ dānameva ca.
举出、宣说与业相,斯为第七;
翻钵等事,则谓摈出与复位。
Uddhāraṃ desanaṃ kamma-lakkhaṇaṃ pana sattamaṃ; Pattanikkujjanādī tu, nissārosāraṇā matā.
所谓共许,就是界区等,它被认为是十五种。
把咖提那衣布施出去,把亡者衣布施出去。
Sammuti nāma sīmādi, sā pañcadasadhā matā; Dānaṃ kathinavatthassa, dānaṃ matakavāsaso.
咖提那衣期内之舍除,是名舍除;
此乃对库提瓦图与精舍地基之开示。
Kathinassantarubbhāro, ‘‘ubbhāro’’ti pavuccati; Desanā kuṭivatthussa, vihārassa ca vatthuno.
在以草覆地中,以及在归咎愚痴等事情上,
在这里,以羯磨语为准,羯磨的特相被认定。
Tiṇavatthārakamme ca, mohāropanatādisu; Kammavācāvasenettha, kammalakkhaṇatā matā.
就这样,以白二羯磨为基础的这七种已经宣说。
同样,白四羯磨也适用于七种情形。
Iti ñattidutiyassa, ime satta pakāsitā; Tathā ñatticatutthampi, satta ṭhānāni gacchati.
驱除、摄受、共许、布施、制止;
还有谏诤,这是第七项业相。
Nissāraṇamathosāraṃ, sammutiṃ dānaniggahaṃ; Samanubhāsanañceva, sattamaṃ kammalakkhaṇaṃ.
七种呵责等羯磨的施行;
摈出与止息,被认为是它们的还纳。
Sattannaṃ tajjanādīnaṃ, kammānaṃ karaṇaṃ pana; Nissāraṇātha passaddhi, tesaṃ osāraṇā matā.
比丘尼之教诫,宣说为“听许”;
别住与敬悦之授与,名为“施”。
Ovādo bhikkhunīnaṃ tu, sammutīti pakāsitā; Mānattaparivāsānaṃ, dānaṃ ‘‘dāna’’nti vuccati.
再者,根本的收回,被称为“压制”;
随顺被举罪者的人,有八种,直到第三次。
Puna mūlāpaṭikkasso, ‘‘niggaho’’ti pavuccati; Ukkhittassānuvattikā, aṭṭha yāvatatīyakā.
阿利吒与旃陀迦利,此等十有一人;
彼等情状当了知,由十一番交相谏诫。
Ariṭṭho caṇḍakāḷī ca, ekādasa bhavantime; Imesaṃ tu vasā ñeyyā, dasekā samanubhāsanā.
授戒羯磨,以及被称为出罪的羯磨;
这在白四羯磨中则是第七业相。
Upasampadakammañca, kammamabbhānasaññitaṃ; Idaṃ ñatticatutthe tu, sattamaṃ kammalakkhaṇaṃ.
先请示(征询同意)之后,才可以做求听羯磨。
不能以第二(白)或第四(白)来作。
Apalokanakammañcā-paloketvāva kāraye; Ñattiyā dutiyenāpi, catutthena na kāraye.
白二羯磨之事,没有一件是轻微的。
对诸应作之事予以告白后,一切共许才得以成立。
Ñattidutiyakammāni, lahukānatthi kānici; Kātabbānapaloketvā, sabbā sammutiyo siyuṃ.
其余诸事,若仅以告白(apalokana)而行,则不合律仪;
当依如上所说之方式,以相应之程序而作。
Sesāni apaloketvā, kātuṃ pana na vaṭṭati; Yathāvuttanayeneva, tena teneva kāraye.
由事、由白、由告宣、由界、由僧众——
五种羯磨过失已宣说。
Vatthuto ñattito ceva, anussāvanasīmato; Parisatoti pañceva, kammadosā pakāsitā.
该当面做的事,他却背着做;
那个业因基础有缺陷,这就被称为非法。
Sammukhākaraṇīyaṃ yaṃ, taṃ karoti asammukhā; Kammaṃ vatthuvipannaṃ taṃ, adhammanti pavuccati.
Asammukhākaraṇīyāni, aṭṭheva ca bhavanti hi; Pattanikkujjanañceva, pattassukkujjanampi ca.
公开宣告的羯磨,以及有学共许和疯狂者共许;
不礼敬、梵罚、遣使受具足戒。
Pakāsanīyakammañca , sekkhaummattasammuti; Avandiyo tathā brahma-daṇḍo dūtūpasampadā.
除此八者,其余一切业,
皆应现前而作;善逝如是宣说。
Imānaṭṭha ṭhapetvāna, sesāni pana sabbaso; Sammukhākaraṇīyāni, kammāni sugatobravi.
依白唯有五,以失坏门立;
不执取事,亦不执取僧或人。
Ñattito pana pañceva, vipajjananayā matā; Na parāmasati vatthuñca, saṅghaṃ puggalameva vā.
不执取单白,或者将单白放在后面;
诸业以五因而败坏,仅仅因为单白(提案)。
Na parāmasati ñattiṃ vā, pacchā ñattiṃ ṭhapeti vā; Pañcahetehi kammāni, ñattitova vipajjare.
由于表白,五种羯磨过失被揭示出来;
不执取事相,也不执取僧团或个人。
Anussāvanato pañca, kammadosā pakāsitā; Na parāmasati vatthuṃ vā, saṅghaṃ puggalameva vā.
或漏失宣读,或于应宣之时漏失;
如是,诸羯磨败坏,亦因唱白(有误)。
Hāpeti sāvanaṃ vāpi, sāvetasamayepi vā; Evaṃ pana vipajjanti, anussāvanatopi ca.
依十一界,从界而言有羯磨之过;
布萨之事,我已在犍度中从头到尾全部讲过了。
Ekādasahi sīmāhi, sīmato kammadosatā; Vuttā uposathe tāva, khandhake sabbaso mayā.
四人众应作羯磨时,应到之人还没到;
欲也没有被提出,他们当面反对。
Catuvaggena kātabbe, kammappattā anāgatā; Chando ca na panānīto, paṭikkosanti sammukhā.
这样,具三支的过失可能取决于僧团的情况。
已经到来的具羯磨资格者,以及欲,但还没有来。
Evaṃ tivaṅgiko doso, parisāya vasā siyā; Āgatā kammapattā ca, chando ca na panāgato.
在第二组四组中,当面反对。
已经来了的羯磨参与者,连同欲也一并被带来了。
Sammukhā paṭisedhenti, dutiye catuvaggike; Āgatā kammapattā ca, chandopi ca samāhaṭo.
此中唯有反对,于第三四人组;
五人等组亦然,三类僧团中亦尔。
Paṭikkosova etthatthi, tatiye catuvaggike; Evaṃ pañcādivaggesu, saṅghesu tividhesupi.
会有四种过失,因僧众之故而成十种、两种;
如此,业于此以十二种方式败坏。
Catutthikā siyuṃ dosā, dasa dve parisāvasā; Evaṃ dvādasadhā ettha, kammāni hi vipajjare.
十六随行众之随行,汝等当恭敬谛听;
我今宣说微细问难,及诸隐微深奥之义。
Soḷasaparivārassa , parivārassa sādarā; Suṇātha nipuṇe pañhe, gūḷhatthe bhaṇato mama.
白天犯戒,夜里不犯;只在夜里犯戒,白天不犯。
那么,接受的人是怎样接受的?不接受的人又是怎样不接受的?
Divāpajjati no rattiṃ, rattiṃyeva ca no divā; Kathañca paṭiggaṇhanto, na gaṇhanto kathaṃ pana.
断者得罪,不断者亦然;
覆藏之比丘同得斯罪,不覆藏之比丘无罪。
Chindantassa siyāpatti, tathevāchindatopi ca; Chādentassa tathāpatti-na chādentassa bhikkhuno.
已得等至之比丘,何者为罪?
未得等至者,彼之此罪究竟云何?
Kā cāpatti samāpatti-lābhinoyeva bhikkhuno; Asamāpattilābhissa, kā ca nāmassa sā bhave.
说真实语者是重罪,说虚妄语者或许是罪。
说真话犯轻罪,说妄语犯重罪。
Garukaṃ bhaṇato saccaṃ, alikaṃ bhaṇato siyuṃ; Lahuṃ saccaṃ bhaṇantassa, musā ca bhaṇato garuṃ.
进入园子的时候就犯戒,而不是出来的时候。
出去的时候才有罪,进去的时候则没有。
Pavisanto ca ārāmaṃ, āpajjati na nikkhamaṃ; Nikkhamantova āpatti, na ceva pavisaṃ pana;
正在受持与不受持;
不执取的人,其实也是在执取;
即使布施,也可能带有过失;不布施,也可能带有过失。
即使这样做,做者[有罪],不做者亦有罪。
Samādiyanto asamādiyanto; Anādiyantopi ca ādiyanto; Dento adentopi siyā sadoso; Tathā karontopi ca no karonto.
佩戴的人会犯,不佩戴的人也一样会犯。
两人的母亲和父亲是同一个,这怎么可能?请你告诉我。
Āpajjati ca dhārento, adhārento tatheva ca; Dvinnaṃ mātā pitā sāva, kathaṃ hoti? Bhaṇāhi me.
双性人(兼具男女特征者)以自身受孕;
她能让别人怀孕,因此她既是母亲也是父亲。
Ubhatobyañjanā itthī, gabbhaṃ gaṇhāti attanā; Gaṇhāpeti paraṃ gabbhaṃ, tasmā mātāpitā ca sā.
不管是在村子里,还是在树林野外,凡是别人所拥有的物品,
不以盗窃方式取走它,怎么会犯波罗夷呢?
Gāme vā yadi vāraññe, yaṃ paresaṃ mamāyitaṃ; Na harantova taṃ theyyā, kathaṃ pārājiko bhave;
这个人就是盗住者,是依形相共住之盗者。
不拿别人的东西,因此成为失败者。
Theyyasaṃvāsako eso, liṅgasaṃvāsathenako; Parabhaṇḍaṃ agaṇhanto, tena hoti parājito.
比丘对美貌女人起了贪染之心,不能自我约束;
即使已经和她做了行淫的事,他怎么会不犯波罗夷呢?
Nāriṃ rūpavatiṃ bhikkhu, rattacitto asaññato; Methunaṃ tāya katvāpi, na so pārājiko kathaṃ;
他在梦里见到一个女人,像天女一样。
即使跟她发生了性关系,也不会成立(波罗夷)。
Accharāsadisaṃ nāriṃ, supinantena passati; Tāya methunasaṃyoge, katepi na bhavissati.
比丘在屋外,女人进了内室;
屋舍没有孔隙,怎么可能从交媾中退堕?
Bahiddhā gehato bhikkhu, itthī gabbhantaraṃ gatā; Chiddaṃ gehassa nevatthi, kathaṃ methunato cuto;
在卧室里与女人行淫欲之事;
仅仅因为铺了坐具之类的方式,就成了败者。
Antodussakuṭiṭṭhena, mātugāmena methunaṃ; Santhatādivaseneva, katvā hoti parājito.
在经和律里面,在犍度以及随顺法里;
在一切方面都善巧的智者,他们宣说这些问题。
Sutte ca vinayeyeva, khandhake sānulomike; Sabbattha nipuṇā dhīrā, ime pañhe bhaṇanti te.
欲求通达善巧者,于犍度、附随及随顺律,
当生恭敬。
Khandhake parivāre ca, vinaye sānulomike; Ādaro karaṇīyova, paṭubhāvaṃ panicchitā.