小品·卧具犍度论
律抉择·小品解释 · 391 段
卧具犍度论
Senāsanakkhandhakakathā
有靠背的高椅,就算超过了规定尺寸,也可以用。
同样地,五支椅和七支椅也都可以使用。
Āsandiko atikkanta-pamāṇopi ca vaṭṭati; Tathā pañcaṅgapīṭhampi, sattaṅgampi ca vaṭṭati.
在家里,用棉花填充的床和椅子,是为了坐下来。
把西沙帕木垫在头和脚下,对没病的人来说是允许的。
Tūlonaddhā ghareyeva, mañcapīṭhā nisīdituṃ; Sīsapādūpadhānañca, agilānassa vaṭṭati.
给病人铺好卧具,并在那里放好枕垫;
铺好垫布后,卧者可以躺下。
Santharitvā gilānassa, upadhānāni tattha ca; Paccattharaṇakaṃ datvā, nipajjantassa vaṭṭati.
横量一肘加一拳,此乃枕头之量度;
纵则一肘半,或为两肘,库伦达中如是说。
Tiriyaṃ muṭṭhiratanaṃ, hoti bimbohanaṃ mitaṃ; Dīghato ca diyaḍḍhaṃ vā, dvihatthanti kurundiyaṃ.
用布片、树叶、羊毛、草、树皮这五种材料填满;
五种褥垫已经讲过了,这是按棉絮等填充材料的数量来作的总结性界定。
Pūritā coḷapaṇṇuṇṇa-tiṇavākehi pañcahi; Bhisiyo bhāsitā pañca, tūlānaṃ gaṇanāvasā.
五种木棉垫,还有三种棉垫;
野兽和鸟类的毛,这些是枕头的填充物。
Bhisitūlāni pañceva, tathā tūlāni tīṇipi; Lomāni migapakkhīnaṃ, gabbhā bimbohanassime.
人发在诸发中,拔古喇等花在诸花中;
多摩罗净叶在诸叶中,亦不适用。
Manussalomaṃ lomesu, pupphesu bakulādikaṃ; Suddhaṃ tamālapattañca, paṇṇesu na ca vaṭṭati.
羊毛等五种棉絮,
大仙于褥垫中宣说;
不过,那在摩苏罗伽坐垫上是适用的。
这是《库伦达》注疏中所说的。
Uṇṇādikaṃ pañcavidhañca tūlaṃ; Mahesinā yaṃ bhisiyaṃ pavuttaṃ; Masūrake taṃ pana vaṭṭatīti; Kurundiyaṃ aṭṭhakathāya vuttaṃ.
这三种棉做成褥垫,都是不如法的。
掺入多摩罗叶的话,则在任何情况下都适用。
Yadetaṃ tividhaṃ tūlaṃ, bhisiyaṃ taṃ akappiyaṃ; Missaṃ tamālapattaṃ tu, sabbattha pana vaṭṭati.
而男子、女人的色身,或者畜生道众生的色身;
不管是叫人去做,还是自己去做,都犯恶作罪。
Rūpaṃ tu purisitthīnaṃ, tiracchānagatassa vā; Kārentassa karoto vā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
本生故事或者事迹,也可以让别人来做;
花鬘工艺、藤蔓工艺,自己亲手做也是可以的。
Jātakaṃ pana vatthuṃ vā, kārāpetuṃ parehi vā; Mālākammaṃ latākammaṃ, sayaṃ kātumpi vaṭṭati.
所谓同座者,是指戒腊相差两夏者,
无论年长或年少;或者仅相差一夏。
Samānāsaniko nāma, dvīhi vassehi yo pana; Vuḍḍho vā daharo vāpi, vassenekena vā pana.
2839(此段无对应巴利原文内容,无法翻译。)
2839.
夏腊相同当共语,此中更有何可言?
七夏三夏同一席,五夏比丘居其间。
Samānavasse vattabbaṃ, kiñca nāmidha vijjati; Sattavassativassehi, pañcavasso nisīdati.
下面有能容三人坐的长座,它足以供人坐。
在同一张床或同一把椅子上,两个人坐在一起是可以的。
Heṭṭhā dīghāsanaṃ tiṇṇaṃ, yaṃ pahoti nisīdituṃ; Ekamañcepi pīṭhe vā, dve nisīdanti vaṭṭati.
除双性人、女人与黄门,
长座之上,余者皆听就坐。
Ubhatobyañjanaṃ itthiṃ, ṭhapetvā paṇḍakaṃ pana; Dīghāsane anuññātaṃ, sabbehipi nisīdituṃ.
前受取、后受取,中间脱免亦复如是;
三种卧具之受取,正觉者所宣说。
Purimiko pacchimiko, tathevantaramuttako; Tayo senāsanaggāhā, sambuddhena pakāsitā.
从初一日前的黎明起,
直到新的黎明尚未破晓之时。
这确实是给住处的接收者。
他们说“田”是指入雨安居的时候。
Pubbāruṇā pāṭipadassa yāva; Punāruṇo bhijjati neva tāva; Idañhi senāsanagāhakassa; Khettanti vassūpagame vadanti.
清晨若已取住处,另一位比丘前来索求,
应告之:已取。
Pātova gāhite añño, bhikkhu senāsane pana; Sace yācati āgantvā, vattabbo gāhitanti so.
先向僧团请示后,接受了雨安居的住处;
就算在雨安居期间还俗了,若获得那里所生的(供养)。
Saṅghikaṃ apaloketvā, gahitaṃ vassavāsikaṃ; Antovassepi vibbhanto, labhate tatrajaṃ sace.
雨安居已毕之比丘,若从住者手中取可许之物,
取已,却以己物施与彼人。
Vuṭṭhavasso sace bhikkhu, kiñci āvāsihatthato; Gahetvā kappiyaṃ bhaṇḍaṃ, datvā tassattano pana.
“在某家,我的雨安居衣已取来,
你去取吧”——这样说后,他即向别处而去。
‘‘Asukasmiṃ kule mayhaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ; Gāhitaṃ gaṇha’’iccevaṃ, vatvā gacchati so disaṃ.
若于所到之处还俗,则不得取;
其已到手之物,仍属僧团。
Uppabbajati ce tattha, gataṭṭhāne, na labbhati; Gahetuṃ tassa sampattaṃ, saṅghikaṃyeva taṃ siyā.
如果他在那里当着众人面前使之接受下来,
他得到了所应得的一切雨安居衣。
Manusse sammukhā tattha, paṭicchāpeti ce pana; Sabbaṃ labhati sampattaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ.
园林和精舍,以及两种地基;
褥、枕、床和椅凳,这是第三。
Ārāmo ca vihāro ca, vatthūni duvidhassapi; Bhisi bimbohanaṃ mañca-pīṭhanti tatiyaṃ pana.
铜锅、铜釜、铜钵、铜水器;
凿子、斧头、锄头、斧头与掘具。
Lohakumbhī kaṭāhañca, bhāṇako lohavārako; Vāsi pharasu kuddālo, kuṭhārī ca nikhādanaṃ.
藤蔓、竹子、草、叶子,还有文若草和芦苇。
陶土和木器,第五项就按他所说的那样。
Valli veḷu tiṇaṃ paṇṇaṃ, muñjapabbajameva ca; Mattikā dārubhaṇḍañca, pañcamaṃ tu yathāha ca.
“二法摄为二,第三摄为四;
第四种是九分法,第五种被认为是八分法。
‘‘Dvīhi saṅgahitāni dve, tatiyaṃ catusaṅgahaṃ; Catutthaṃ navakoṭṭhāsaṃ, pañcamaṃ aṭṭhadhā mataṃ.
如是,以五聚,五净眼之怙主;
世尊开示二十五种重物。”
Iti pañcahi rāsīhi, pañcanimmalalocano; Pañcavīsavidhaṃ nātho, garubhaṇḍaṃ pakāsayi’’.
这确实是属于僧团的重物。
比丘若分配或划分,就触犯重罪。
Idañhi pana saṅghassa, santakaṃ garubhaṇḍakaṃ; Vissajjento vibhājento, bhikkhu thullaccayaṃ phuse.
比丘、僧团或众部所让渡之重物,是未让渡;
所分配者,是未分配。
Bhikkhunā garubhaṇḍaṃ tu, saṅghena hi gaṇena vā; Vissajjitamavissaṭṭhaṃ, vibhattamavibhājitaṃ.
在前三种里,确实没有非重物。
铜釜、铜锅,还有铜制的器皿。
Purimesu hi tīsvettha, na catthāgarubhaṇḍakaṃ; Lohakumbhī kaṭāho ca, lohabhāṇakameva ca.
小件物品也分三类,这正是重物。
洗脚盆的铜器,是死物,应作分配。
Tividhaṃ khuddakaṃ vāpi, garubhaṇḍakamevidaṃ; Pādagaṇhanako loha-vārako bhājiyo mato.
再往上,从那里开始,铜水壶算是重物;
水瓶等所有这一切,确实都是重物。
Uddhaṃ pana tato loha-vārako garubhaṇḍakaṃ; Bhiṅkārādīni sabbāni, garubhaṇḍāni honti hi.
铁钵应当分配。
铜制的盘碟等也是如此;
烟管之类,亦绝不可分配;
“不应分配”,此义已明。
Bhājetabbo ayopatto; Tambāyothālakāpi ca; Dhūmanettādikaṃ neva; Bhājetabbanti dīpitaṃ.
自己得到的那件铜器,哪怕只是一点点;
比丘不应把它当作个人财物来享用。
Attanā paṭiladdhaṃ taṃ, lohabhaṇḍaṃ tu kiñcipi; Na puggalikabhogena, bhuñjitabbañhi bhikkhunā.
青铜、铜、铁做的一切容器,
不能以个人受用的方式去使用。
Kaṃsavaṭṭakalohānaṃ, bhājanānipi sabbaso; Na puggalikabhogena, vaṭṭanti paribhuñjituṃ.
即使是锡制品,也应当由有智慧的人以同样的方式理解此法。
对僧团的东西没有过失,对在家人家里的东西也没有。
Tipubhaṇḍepi eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā; Na doso saṅghike atthi, gihīnaṃ santakesu vā.
乳石所生之重物,如taṭṭaka等;
从握足处以上,瓶为重物。
Khīrapāsāṇasambhūtaṃ, garukaṃ taṭṭakādikaṃ; Pādagaṇhanato uddhaṃ, ghaṭako garubhaṇḍako.
金、銀、黃銅、水晶所成之器;
縱是在家人的,這些容器也不合用。
Siṅgisajjhumayaṃ hāra-kūṭajaṃ phalikubbhavaṃ; Bhājanāni na vaṭṭanti, gihīnaṃ santakānipi.
锛刀是可分的小件,重物则称大件;
医师的斧头、放血针也是如此。
Vāsi bhājaniyā khuddā, garubhaṇḍaṃ mahattarī; Tathā pharasu vejjānaṃ, sirāvedhanakampi ca.
斧、扁斧、锄,僧伽重物与凿;
尖峰亦由彼摄,如是宣说。
Kuṭhāri vāsi kuddālo, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ; Sikharampi ca teneva, gahitanti pakāsitaṃ.
四方口、槽口与弯口,
以及带柄的小凿,凡此诸器皆重物。
Caturassamukhaṃ doṇi-mukhaṃ vaṅkampi tattha ca; Sadaṇḍaṃ khuddakaṃ sabbaṃ, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ.
铁锤、铁砧,或者钳子、秤之类的器具;
如果有什么东西是布施给僧团的,那一切都属于僧团的贵重物品。
Muṭṭhikamadhikaraṇī , saṇḍāso vā tulādikaṃ; Kiñci saṅghassa dinnaṃ ce, taṃ sabbaṃ garubhaṇḍakaṃ.
理发师的钳镊和大剪刀,
大毕钵罗剪是裁缝们的重物。
Nhāpitassa ca saṇḍāso, kattarī ca mahattarī; Mahāpipphalakaṃ tunna-kārānaṃ garubhaṇḍakaṃ.
藤蔓若已施与僧团,或生于彼处而受守护;
纵仅半臂之长,藤蔓之属亦成重。
Valli saṅghassa dinnā vā, tatthajātāpi rakkhitā; Aḍḍhabāhuppamāṇāpi, garu vettalatādikā.
以线、树皮等所制之绳索或系带,
布施僧团之时,即归入重物之列。
Suttavākādinibbattā, rajjukā yottakāni vā; Saṅghassa dinnakāle tu, gacchanti garubhaṇḍataṃ.
或者用椰子的纤维,或者用树皮,或者用任何东西,
确实,卷起来做成的一卷,也算是重物。
Nāḷikerassa hīre vā, vāke vā pana kenaci; Vaṭṭetvā hi katā eka-vaṭṭāpi garubhaṇḍakaṃ.
竹子如果布施给僧团,或者生长在那里的(竹子)受到保护;
长八指、针杆那么大的,算是重物。
Veḷu saṅghassa dinno vā, rakkhito tatthajātako; Aṭṭhaṅgulāyato sūci-daṇḍamatto garuṃ siyā.
伞柄、伞骨与手杖,剪刀柄,
持足之具,油筒、器皿,此等皆应分与。
Chattadaṇḍasalākāyo, daṇḍo kattarayaṭṭhipi; Pādagaṇhanakā tela-nāḷī bhājaniyā ime.
文阇草之类,纵仅一握,亦属重物;
棕榈叶之类,纵仅一片,或人所施,或彼处自生。
Muñjādīsupi yaṃ kiñci, muṭṭhimattaṃ garuṃ siyā; Tālapaṇṇādimekampi, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ.
就算只是一本八指宽的空书册,也算重的;
陶土、天然土,或者五色土,又或者石灰。
Aṭṭhaṅgulappamāṇopi, garukaṃ rittapotthako; Mattikā pakatī vāpi, pañcavaṇṇā sudhāpi vā.
在黏液等之中,或者任何物,或者是布施出去的东西,或者是那里生长之物。
而像多罗果那样大小的,则被说明为重物。
Silesādīsu vā kiñci, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ; Tālapakkapamāṇaṃ tu, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.
藤蔓竹子之类,无人守护、无人藏护;
若非僧团重物,皆可随意取用。
Valliveḷādikaṃ kiñci, arakkhitamagopitaṃ; Garubhaṇḍaṃ na hoteva, gahetabbaṃ yathāsukhaṃ.
对于已守护、已保护的,取者应当取。
平等地给,或者给得更多,或者只给增长的部分。
Rakkhitaṃ gopitaṃ vāpi, gahetabbaṃ tu gaṇhatā; Samakaṃ atirekaṃ vā, datvā phātikameva vā.
眼药、雌黄,以及阿魏、雄黄;
通晓律的智者应知,这些应当分配。
Añjanaṃ haritālañca, tathā hiṅgu manosilā; Bhājetabbanti viññeyyaṃ, viññunā vinayaññunā.
哪怕是木头做的东西,只要大小像针柄那样,
长八指的木制品算是重物。
Dārubhaṇḍepi yo koci, sūcidaṇḍappamāṇako; Aṭṭhaṅgulāyato dāru-bhaṇḍako garubhaṇḍakaṃ.
不过,在大注疏里,是分别之后才显示的;
长椅也有七支,以及贤座和脚凳。
Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vibhajitvāva dassitaṃ; Āsandikopi sattaṅgo, bhaddapīṭhañca pīṭhikā.
羊足座与圆轮腿座,草编座与草席座;
草编座、稻草座,以及洗涤用的木板。
Pīṭhameḷakapādañca, tathāmaṇḍakavaṭṭakaṃ; Kocchaṃ palālapīṭhañca, dhovane phalakampi ca.
捆扎用的木槌,还有捶打衣物的木槌;
还有芒果箱和染槽船。
Bhaṇḍikā muggaro ceva, vatthaghaṭṭanamuggaro; Ambaṇampi ca mañjūsā, nāvā rajanadoṇikā.
杓、箧、筐与匙,
如是诸般器,凡此一切物,皆为僧伽重物。
Uḷuṅkopi samuggopi, karaṇḍampi kaṭacchupi; Evamādi tu sabbampi, saṅghikaṃ garubhaṇḍakaṃ.
一切木制的房屋建材,都被认为是重的。
可以分配的皮革是允许的,不可分配的是不允许的。
Sabbaṃ dārumayaṃ geha-sambhāraṃ garukaṃ mataṃ; Bhājiyaṃ kappiyaṃ cammaṃ, akappiyamabhājiyaṃ.
羊皮被说成是重物,臼之类的东西也一样。
织工等所用的器具,以及属于僧团的农具。
Eḷacammaṃ garuṃ vuttaṃ, tathevodukkhalādikaṃ; Pesakārādibhaṇḍañca, kasibhaṇḍañca saṅghikaṃ.
如是钵支、钵盖、棕扇、凉扇,
簸箕、篮笼,以及一切扫帚,皆重。
Tathevādhārako patta-pidhānaṃ tālavaṇṭakaṃ; Bījanī pacchi caṅkoṭaṃ, sabbā sammuñjanī garu.
不管是哪种铺在地上的东西,不管是哪一张草席;
还有带轮子的车乘,以及所有笨重的东西。
Yaṃ kiñci bhūmattharaṇaṃ, yo koci kaṭasārako; Cakkayuttakayānañca, sabbampi garubhaṇḍakaṃ.
伞、棕榈叶扇、角和葫芦容器;
鞋、钻火木、滤水器等,这些是轻便之物。
Chattañca muṭṭhipaṇṇañca, visāṇaṃtumbabhājanaṃ; Upāhanāraṇīdhamma-karaṇādi lahuṃ idaṃ.
象牙和犀角,就像它们本来的状态那样,还没有经过削制;
床脚之类任何还没加工好的、该被削制的东西。
Hatthidanto visāṇañca, yathāgatamatacchitaṃ; Mañcapādādi yaṃ kiñci, bhājanīyamaniṭṭhitaṃ.
阿魏盒已削制完成,
眼药筒与药签,容器与拭水布。
Niṭṭhito tacchito vāpi, vidho hiṅgukaraṇḍako; Añjanī ca salākāyo, bhājanī udapuñchanī.
一切陶器,也都值得使用;
还有钵、炭火盆、烟熏器和陶罐碎片。
Sabbaṃ kulālabhaṇḍampi, paribhogārahaṃ pana; Pattaṅgārakaṭāhañca, dhūmadānaṃ kapallikā.
塔尖饰、灯树,砌墙覆顶诸砖瓦;
凡属僧伽一切物,悉判为重物。
Thūpikā dīparukkho ca, cayanacchadaniṭṭhakā; Saṅghikaṃ pana sabbampi, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.
金钵、小盘并水瓶,
金属器中亦有小罐;此水瓶者,当分与之。
Patto kañcanako ceva, thālakaṃ kuṇḍikāpi ca; Ghaṭako lohabhaṇḍepi, kuṇḍikāpi ca bhājiyā.
用重的物品换重的物品,用不动产换不动产的。
转交给僧团之后,才可以取用。
Garunā garubhaṇḍañca, thāvarena ca thāvaraṃ; Saṅghassa parivattetvā, gaṇhituṃ pana vaṭṭati.
比丘不应以未洗之足踩踏卧具坐具;
湿足亦然,穿鞋亦然。
Adhotena ca pādena, nakkame sayanāsanaṃ; Allapādena vā bhikkhu, tatheva saupāhano.
于地上或于处理过之地吐痰,
不见处理过之墙壁而吐者,犯恶作。
Bhūmiyā niṭṭhubhantassa, parikammakatāya vā; Parikammakataṃ bhittiṃ, apassentassa dukkaṭaṃ.
已经整理好的地面,以及属于僧团的床和椅。
仅用自己的物品铺开后,由任何人。
Parikammakataṃ bhūmiṃ, saṅghikaṃ mañcapīṭhakaṃ; Attano santakeneva, pattharitvāna kenaci.
若彼眠卧时,仓促(卧其侧);
若身体某部分触床,即犯恶作。
Nipajjitabbaṃ, sahasā, tassa niddāyato yadi; Sarīrāvayavo koci, mañcaṃ phusati dukkaṭaṃ.
若论毛者,依毛数而一一恶作;
以手足之掌践踏,则听许。
Lomesu pana lomānaṃ, gaṇanāyeva dukkaṭaṃ; Talena hatthapādānaṃ, vaṭṭatakkamituṃ pana.
价值千钱的钵食,连同衣;
已入未满一夏比丘之手,即使已书写记录而存放。
Sahassagghanako koci, piṇḍapāto sacīvaro; Patto avassikaṃ bhikkhuṃ, likhitvā ṭhapitopi ca.
如彼团食,六十年后生起;
智者当施与住立六十年者,以续其命。
Tādiso piṇḍapātova, saṭṭhivassānamaccaye; Uppanno saṭṭhivassassa, ṭhitikāya dade budho.
食毕指定之食,若已出家为沙弥;
其后乃于沙弥次第中,得受取此食。
Uddesabhattaṃ bhuñjitvā, jāto ce sāmaṇerako; Gahetuṃ labhati taṃ pacchā, sāmaṇerassa pāḷiyā.
一个满二十岁的人,明天将得到指派。
如果他在今天受具足戒,原有的轮候资格便已失效。
Sampuṇṇavīsavasso yo, sve uddesaṃ labhissati; Ajja so upasampanno, atītā ṭhitikā siyā.
如果拿到了食物筹,但当天并没有得到食物;
第二天由他所得,应被收取,这毫无疑问。
Sace pana salākā tu, laddhā bhattaṃ na taṃdine; Laddhaṃ, punadine tassa, gāhetabbaṃ, na saṃsayo.
次第食减者,及一食独坐者;
各别立限已,方与签筹。
Uttaruttaribhaṅgassa, bhattassekacarassa hi; Visuñhi ṭhitikā katvā, dātabbā tu salākikā.
如果只得到了饭食,而不是额外的配菜。
或者得到了额外的一份,或者根本没得到食物。
Bhattameva sace laddhaṃ, na panuttaribhaṅgakaṃ; Laddhamuttaribhaṅgaṃ vā, na laddhaṃ bhattameva vā.
凡以任何方式、任何事物未得者,
翌日亦当令其获取——如是宣说。
Yena yena hi yaṃ yaṃ tu, na laddhaṃ, tassa tassa ca; Taṃ taṃ punadine cāpi, gāhetabbanti dīpitaṃ.
以僧团指派食为首的这种食物,也有七种;
客比丘食等四种,已经讲过了。
Saṅghuddesādikaṃ bhattaṃ, idaṃ sattavidhampi ca; Āgantukādibhattañca, catubbidhamudīritaṃ.
还有寺院轮次食和常时小屋食;
这十五种食物,在这里全都已经一一说明了。
Vihāravārabhattañca, niccañca kuṭibhattakaṃ; Pannarasavidhaṃ bhattaṃ, uddiṭṭhaṃ sabbamevidha.
反复地审察巴利圣典与注疏,
有智慧的人应当妥善分配僧团的资具。
Pāḷimaṭṭhakathañceva, oloketvā punappunaṃ; Saṅghike paccaye sammā, vibhajeyya vicakkhaṇo.
关于仪轨篇章的讨论
Vattakkhandhakakathā
外来客、常住者和乞食者
在住处、林野和随喜方面
于饭食、行客,
暖室及入厕处,有诸应作之事。
Āgantukāvāsikapiṇḍacārī-; Senāsanāraññanumodanāsu ; Vattāni bhatte gamikassa jantā-; Ghare tathā vaccakuṭippavese.
阿阇梨、亲教师、弟子及同住弟子所应行之诸般义务,
一切悉皆摄尽无余。
已宣说十四种义务,
心地清净之导师。
Ācariyupajjhāyakasissasaddhi- ; Vihārivattānipi sabbasova; Vattāni vuttāni catuddaseva; Visuddhacittena vināyakena.
Āgantukena ārāmaṃ, pavisantena bhikkhunā; Chattaṃ panāpanetabbaṃ, muñcitabbā upāhanā.
不应把头蒙起来,也不应只用衣布盖住头顶。
确实不应以彼且以饮用水洗脚。
Oguṇṭhanaṃ na kātabbaṃ, sīse cīvarameva vā; Na hi tena ca dhotabbā, pādā pānīyavārinā.
Vanditabbāva pucchitvā, vihāre vuḍḍhabhikkhuno; Kāle senāsanaṃ tena, pucchitabbañca bhikkhunā.
还有厕所、小便处和饮用水。
洗用水、僧团规约、行乞处等。
Vaccaṭṭhānañca passāva-ṭṭhānaṃ pānīyameva ca; Paribhojanīyaṃ saṅgha-katikaṃ gocarādikaṃ.
看见年长的来访比丘时,即使是常住的比丘,
钵应被接受;上前迎接后,袈裟也应被接受。
Vuḍḍhamāgantukaṃ disvā, bhikkhunāvāsikenapi; Pattaṃ paṭiggahetabbaṃ, paccuggantvāna cīvaraṃ.
应当铺设好座位,还要为他准备洗脚水。
应当把(洗足)水放好,并询问(来客)是否要用水。
Āsanaṃ paññapetabbaṃ, tassa pādodakampi ca; Upanikkhipitabbañca, pucchitabbañca vārinā.
应礼敬他,应为其安排住处与座位;
其住处或曾住或未曾住,行处与非行处亦应了知。
Vandeyyo paññapetabbaṃ, tassa senāsanampi ca; Ajjhāvutthamavutthaṃ vā, gocarāgocarampi ca.
大小便的地方,以及需要教导的俗家。
进去和出来的时候,该说“喝水”等话。
Vaccaṭṭhānañca passāva-ṭṭhānaṃ sekkhakulāni ca; Pavese nikkhame kālo, vattabbo pāniyādikaṃ.
如果那个人是刚受戒的新比丘,
就像客比丘到来时那样;
端坐时,
一切住处的比丘皆应以此(礼仪)而行。
Sace so navako hoti; Āgatāgantuko yathā; Nisinneneva tenassa; Sabbamāvāsibhikkhunā.
“把钵放在这里,坐这个座位。”
应当这样说:住处也是应当布施的。
‘‘Atra pattaṃ ṭhapehīti, nisīdāhīdamāsanaṃ’’; Iccevaṃ pana vattabbaṃ, deyyaṃ senāsanampi ca.
欲离之比丘,应收拾木制陶制器具,
关闭住处,然后方可离去。
Dārumattikabhaṇḍāni, gantukāmena bhikkhunā; Gantabbaṃ paṭisāmetvā, thaketvāvasathampi ca.
比丘纵已告假辞行,亦当离去卧坐之处;
若无可告之人,亦须善护而后去。
Āpucchitvāpi gantabbaṃ, bhikkhunā sayanāsanaṃ; Pucchitabbe asantepi, gopetvā vāpi sādhukaṃ.
不要贸然进入,也不要贸然离开。
托钵乞食的人,应当站在不太远也不太近的地方。
Sahasā pavise nāpi, sahasā na ca nikkhame; Nātidūre naccāsanne, ṭhātabbaṃ piṇḍacārinā.
用左手把僧伽梨(双层大衣)提起,然后又把钵拿起来;
智者用右手把它向前伸出,然后接受施食。
Vāmahatthena saṅghāṭiṃ, uccāretvātha bhājanaṃ; Dakkhiṇena paṇāmetvā, bhikkhaṃ gaṇheyya paṇḍito.
比丘应该先观察片刻,施主是否想布施汤;
比丘应当看向中间,不要盯着施食者的脸。
Sūpaṃ vā dātukāmāti, sallakkheyya muhuttakaṃ; Olokeyyantarā bhikkhu, na bhikkhādāyikāmukhaṃ.
饮水之类的东西也应该随身携带,即使是住在森林里的比丘也一样。
星宿、与它相应的结合,以及方位,都应当知道。
Pānīyādi panāneyyaṃ, bhikkhunāraññakenapi; Nakkhattaṃ tena yogo ca, jānitabbā disāpi ca.
大小便与用水之处,依次而设;
若人仍按僧腊次第而行,即犯恶作罪。
Vaccapassāvatitthāni, bhavanti paṭipāṭiyā; Karontassa yathāvuḍḍhaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
Sahasā ubbhajitvā vā, na ca vaccakuṭiṃ vise; Ukkāsitvā bahi ṭhatvā, pavise saṇikaṃ pana.
比丘不应哼哼着排便;
若在排便时嚼齿木或出声,即犯恶作。
Vaccaṃ na nitthunantena, kātabbaṃ pana bhikkhunā; Khādato dantakaṭṭhaṃ vā, karoto hoti dukkaṭaṃ.
不过,不应当把大便拉在粪桶外面。
也不能在尿桶外小便。
Vaccaṃ pana na kātabbaṃ, bahiddhā vaccadoṇiyā; Passāvopi na kātabbo, bahi passāvadoṇiyā.
不要用粗糙的物品刮擦,也不要把木片丢进厕所坑里。
应丢弃唾液,但不应把它倒进尿盆里。
Kharena nāvalekheyya, na kaṭṭhaṃ vaccakūpake; Chaḍḍeyya na ca pāteyya, kheḷaṃ passāvadoṇiyā.
智者立于鞋上,即应提起(衣);
就地应遮盖,然出时则立。
Pādukāsu ṭhitoyeva, ubbhajeyya vicakkhaṇo; Paṭicchādeyya tattheva, ṭhatvā nikkhamane pana.
若于有水之处大便后不洗净者,
除痴牟尼已说彼为恶作。
Nācameyya sace vaccaṃ, katvā yo salile sati; Tassa dukkaṭamuddiṭṭhaṃ, muninā mohanāsinā.
不应出声漱口,也不应作咂咂声;
漱口后,即使在碗中,也不应留下水。
Sasaddaṃ nācametabbaṃ, katvā capu capūti ca; Ācamitvā sarāvepi, sesetabbaṃ na tūdakaṃ.
即使已经除去粪便并排便后,出去时仍然犯恶作。
就算有泥垢,也要彻底清除干净。
Ūhatampi adhovitvā, nikkhamantassa dukkaṭaṃ; Uklāpāpi sace honti, sodhetabbaṃ asesato.
若盛放刮擦木片的容器已满,则应弃之;
水罐若空,应以水注满。
Avalekhanakaṭṭhena, pūro ce pīṭharo pana; Chaḍḍeyya kumbhi rittā ce, kumbhiṃ pūreyya vārinā.
没有长老请求,确实不应诵巴帝摩卡。
不该说法,也不该提问,更不该作答。
Anajjhiṭṭho hi vuḍḍhena, pātimokkhaṃ na uddise; Dhammaṃ na ca bhaṇe, pañhaṃ, na puccheyya na vissaje.
已请许可而后说法,更长老至不须重请;
重请之事既已无有,此义如是已为宣明。
Āpucchitvā kathentassa, vuḍḍhaṃ vuḍḍhatarāgame; Puna āpucchane kiccaṃ, natthīti paridīpitaṃ.
和长老同住一处时,
未经请求,就不该在任何时候自己诵习。
Vuḍḍhenekavihārasmiṃ, saddhiṃ viharatā pana; Anāpucchā hi sajjhāyo, na kātabbo kadācipi.
不应为其诵出,反复问难更不必说;
具法眼之比丘,也不应为其说法。
Uddesopi na kātabbo, paripucchāya kā kathā; Na ca dhammo kathetabbo, bhikkhunā dhammacakkhunā.
不应熄灭灯火,也不应点亮它;
窗户和门扇,可以关上,但不可打开。
Na dīpo vijjhāpetabbo, kātabbo vā na ceva so; Vātapānakavāṭāni, thakeyya vivareyya no.
经行处经行时,遇长者当转身避让;
勿以衣角或身体触碰他。
Caṅkame caṅkamanto ca, vuḍḍhato parivattaye; Tampi cīvarakaṇṇena, kāyena na ca ghaṭṭaye.
不应在长老们面前洗澡,也不应在他们上方洗澡。
对下行的人,应该让路,不要冲撞。
Purato neva therānaṃ, nhāyeyya na panūpari; Uttaraṃ otarantānaṃ, dade maggaṃ, na ghaṭṭaye.
不圆满履行行仪,戒就不会圆满。
戒行不清净、智慧又差的人,得不到心的专一安定。
Vattaṃ aparipūrento, na sīlaṃ paripūrati; Asuddhasīlo duppañño, cittekaggaṃ na vindati.
心散乱的人无法专注一境,也看不见正法。
没看见正法的人,无法从苦中解脱出来。
Vikkhittacittonekaggo, saddhammaṃ na ca passati; Apassamāno saddhammaṃ, dukkhā na parimuccati.
所以,有智慧的胜者之子确实应当履行自己的义务。
听从最胜佛陀的教诫后,就会走向涅槃。
Tasmā hi vattaṃ pūreyya, jinaputto vicakkhaṇo; Ovādaṃ buddhaseṭṭhassa, katvā nibbānamehiti.