3. 戒住品
3. Sīlaṭṭhitivaggo
3. 念处相应义注 · 12 段
1-2. 戒经等的注释
1-2. Sīlasuttādivaṇṇanā
387-388387-388. 第三品的第一部经里,“诸戒”指的是四种遍清净戒。第二部经里,“渠道”指的是提问的路径,也就是寻求问题。
387-388. Tatiyavaggassa paṭhame sīlānīti catupārisuddhisīlāni. Dutiye ummaṅgoti pañhamaggo pañhagavesanaṃ.
第3到第5经中关于退减等经的注释
3-5. Parihānasuttādivaṇṇanā
389-391在第三部经里说“发生退减”,这是就个人来说的退减。因为如果有人即使在诸佛还住世的时候也不修习四念处,那么对他来说,正法就已经隐没了,就像提婆达多等人那样。所以在这部经里,说的只是那个人自己的正法隐没。第四部和第五部经里,一切内容都很清楚明白。
389-391. Tatiye parihānaṃ hotīti puggalavasena parihānaṃ hoti. Yo hi buddhesu dharantesupi cattāro satipaṭṭhāne na bhāveti, tassa saddhammo antarahito nāma hoti devadattādīnaṃ viya. Iti imasmiṃ sutte tassa puggalasseva dhammantaradhānaṃ kathitaṃ. Catutthapañcamesu sabbaṃ uttānameva.
6. 《部分经》的注释
6. Padesasuttavaṇṇanā
392第六经中“部分修习”的意思是:从部分的角度来说已经修习。因为当一个人只证得四道和前三果时,他所修习的念处就称为“部分修习”。
392. Chaṭṭhe padesaṃ bhāvitattāti padesato bhāvitattā. Cattāro hi magge tīṇi ca phalāni nibbattentena satipaṭṭhānā padesaṃ bhāvitā nāma honti.
7. 《成就经》的注释
7. Samattasuttavaṇṇanā
393在第七经中,所谓“已圆满修习”,就是已圆满、已修习的意思。因为,正是当人证得阿拉汉果时,诸念处才被称为已圆满修习。
393. Sattame samattaṃ bhāvitattāti samattā bhāvitattā. Arahattaphalaṃ uppādentena hi satipaṭṭhānā samattaṃ bhāvitā nāma honti.
8-10. 世间经等的注释
8-10. Lokasuttādivaṇṇanā
394-396第八经里的“大神通”,是就六种神通来说的。“我胜知千个世间”这句话,则是就他日常安住的状态来说的。据说,长老清晨起身,洗过脸,坐在住处,能忆念过去一千劫、未来一千劫;对现在,也能随着心念的转向,追踪一千个轮围世界的趣向。这样,他以天眼胜知一千个世间,这就是他日常安住的状态。其余各处,意思都很明白。
394-396. Aṭṭhame mahābhiññatanti channaṃ abhiññānaṃ vasena vuttaṃ. Sahassaṃ lokaṃ abhijānāmīti satatavihāravaseneva vuttaṃ. Thero kira pātova uṭṭhāya mukhaṃ dhovitvā senāsane nisinno atīte kappasahassaṃ, anāgate kappasahassaṃ anussarati, paccuppannepi sahassaṃ cakkavāḷānaṃ tassāvajjanassa gatiṃ anubandhati. Iti so dibbena cakkhunā sahassaṃ lokaṃ abhijānāti, ayamassa satatavihāro. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
戒住品第三。
