11 在“loka aggo”一类情形中——“若前一个辅音之下没有元音,应将其从后头的元音分离”,即应将前一个辅音从元音中析离出来。巴利
11. Loka aggoityasmiṃ – ‘‘pubbamadhoṭhita massaraṃ sarena viyojaye’’ti pubbabyañjanaṃ sarato puthakkātabbaṃ.
元音相遇时,发生省略。巴利
Sarā sare lopaṃ.
当前面紧接另一个元音时,元音即发生省略。巴利
Anantare sare pare sarā lopaṃ papponti.
“当nara与paraṃ结合时”,是指辅音(非元音)应被带到后面的音节,例如lokaggo。巴利
‘‘Nare paraṃ yutte’’ti assaro byañjano parakkharaṃ netabbo lokaggo.
此处的‘sare’为依格(第七格),表示‘在元音上’的邻近关系,因此若有音素或时间的间隔,则不发生连音。例如 maṃ ahā sīti,以及‘pamādamanuyuñjantī’等偈颂中的‘janā appamāda’。一切连音皆是如此。巴利
Saretyasmiṃ opasilesiko kāsasattamī, tato vaṇṇakālabyavadhāne kāriyaṃ na hoti. Yathā-maṃ ahā sīti, ‘‘pamādamanuyuñjantī’’tyādigāthāyaṃ ‘janā appamāda’nti ca. Evaṃ sabbasandhīsu.
将说明紧接其后元音的省略,由此可知前面元音的省略,也因此了知以第七格所示者,即指其后。巴利
Anantaraṃ parassa sarassa lopaṃ vakkhati, tasmānena pubbassa lopo ñāyati, teneva sattamīniddiṭṭhassa paratāpi gamyate.
12 第12条。‘sare’是主题范围。此处‘ime pana ime’中的元音,即发生省略。巴利
12. Saretyadhikāro. Pana ime pana imetīha-sarā lopaṃ itveva.
或者,其后异形的元音可省略。巴利
Vā paro asarūpo.
从异形元音之后,其后的元音亦可省略,例如 paname、panime。巴利
Asamānarūpāsaramhā paro saro vā lupyate, paname, panime.
13 如“bandhussa iva, na upeti”等例,此中——巴利
13. Bandhussa iva, na upetītīdha –
在某些情况下,元音省略后会出现非同类音。巴利
Kvacāsavaṇṇaṃ lutte.
当前面的元音省略时,属于后面的那个元音,在某些情况下会变为非同类音——即是说,i 和 u 会变成发音部位相近的 e 和 o。如 bandhusseva,又如 nopeti。巴利
Sare lutte parasarassa kvaci asavaṇṇo hotīti i u iccetesaṃ ṭhānāsannā e o. Bandhusseva. Nopeti.
14 此处——tatra ayaṃ, yāni idha, bahu upakāraṃ, saddhā idha, tathā upama——这些即属于此类情况:巴利
14. Tatra ayaṃ, yāni idha, bahu upakāraṃ, saddhā idha, tathā upamantyetasmiṃ –
当元音被省略时,后一位置的元音有时会变为相近部位的长音。如:Tatrāyaṃ、yānīdha、bahūpakāraṃ、saddhīdha、tathūpamaṃ。巴利
Sare lutte paro saro kvaci ṭhānāsannaṃ dīghaṃ yāti. Tatrāyaṃ, yānīdha, bahūpakāraṃ, saddhīdha, tathūpamaṃ.
15 十五、此处,“Kiṃsu idha”这一句——巴利
15. Kiṃsu idhetyatra –
当后续的元音被省略时,前面的元音有时亦会变长,例如:Kiṃ sūdha。巴利
Sare lutte pubbo ca kvaci dīghaṃ yāti. Kiṃ sūdha.
16 十六、此处就“Te ajja”、“Te ahaṃ”等作出说明——巴利
16. Te ajja, te ahaṃtettha –
此即“Yamedantassādeso”规则。巴利
Yamedantassādeso.
当随后是元音时,词末的“e”有时替换为“y”,例如 tyajja;当随后是辅音时,则有时变为长音,例如 tyāhaṃ。巴利
Sare pare antassa ekārassa kvaci yo ādeso hoti, tyajja, ‘‘dīgha’’nti byañjane pare kvaci dīgho, tyāhaṃ.
为何说“有时”?譬如 Nettha。巴利
Kvacīti kiṃ. Nettha.
17 十七、关于“So assa”、“Anu eti”等形式,在此处——巴利
17. So assa, anu etityettha –
关于“va”、“o”、“u”、“d”、“u”、“dant”等末尾字母的规则。巴利
Vamodudantānaṃ.
当后接元音时,词末的“a”、“u”等有时会替换为“v”。例如:Svassa, anveti。巴利
Sare pare anto kārukārānaṃ kvaci vo ādeso hoti. Svassa, anveti.
“有时”是何义?例如tayassu、sametāyasmā。巴利
Kvacīti kiṃ. Tayassu, sametāyasmā.
18 此处,“ahaṃ”读作“tīdha”——巴利
18. Idha ahaṃ tīdha –
“Do”者,属于“dha”字。巴利
Do dhassa ca.
当后接元音时,‘dha’有时变为‘do’。长音例如‘idāhaṃ’(我于此处)。说“有时”,是因为存在不转变的情况,如‘idheva’(就在此处)。以连词‘ca’(及)表示,后接辅音时同理,如‘idha bhikkhave’(诸比丘,此处)。巴利
Sare pare dhassa kvaci do hoti. Dīghe – idāhaṃ. Kvacīti kiṃ. Idheva. Cakārena byañjanepi, idha bhikkhave.
19 在‘pati’之后接‘antuṃ’,此处说明规则如下——巴利
19. Pati antuṃ, vutti assetīha –
“i”类元音,或变为“ya”,或保持不变。巴利
Ivaṇṇo yannavā.
后接元音时,i 类元音有时变为 ya,有时不变。若已变为 ya,则依“一切加 ca 字……”的规则,在有时加 ca 的替换中,又依“当位双写”的规则,由于后接辅音的发音部位与前面元音相邻近,故进行双写。例如 paccantaṃ、vutyassa。巴利
Sare pare ivaṇṇassa yo navā hoti. Kata yakārassa tissa ‘‘sabbo cantī’’ti kvaci cādese ‘‘paradvebhāvo ṭhāne’’ti sarato parabyañjanassa ṭhānāsannavasā dvittaṃ. Paccantaṃ, vutyassa.
为何说“有时不变”呢?例如 paṭaggi。巴利
Navāti kiṃ. Paṭaggi,
此处,依“某些情况下以 paṭi 替代 patissa”的规则,patissa 变为 paṭi。用元音字母的说法,是为了在一切处统摄短音与长音。巴利
Ettha ‘‘kvaci paṭi patisse’’ti patissa paṭi, vaṇṇaggahaṇaṃ sabbattha rassadīgha saṅgahaṇatthaṃ.
20 如是——巴利
20. Yathā evetīha –
“eva”等词中的“ri”,其前字母亦变为短音。巴利
Evādissa ri pubbo ca rasso.
位于元音之后的“eva”等词中的“e”,变为“ri”,有时则不变。其前字母亦依发音部位相近而变为短音。例如“yathariva”、“yatheva”。巴利
Sarato parassa evassādiekāro rittaṃ navā yāti. Pubbo ca ṭhānāsannaṃ rassaṃ. Yathariva. Yatheva.
21 第二十一节:此非三支,非轻快,非义与义,非从此而来。故于此,唯与诸善士共,六通各别,即“pā”也。巴利
21. Na imassa, ti aṅgikaṃ, lahu essati, attha atthaṃ, ito āyati, tasmā iha, sabbhi eva, cha abhiññā, putha eva, pā evatīha vā tveva –
“ya、va、ma、da、na、ta、ra、ḷa”等,皆为可增入之辅音。巴利
Ya va ma da na ta ra ḷā cāgamā.
当后有元音时,“y”等或成增入音;以“ca”字表示,“o”亦然(如“go”)。例如:nayimassa、tivaṅgikaṃ、lahumessati、attadatthaṃ、itonāyati、tasmātiha、sabbhireva、chaḷabhiñā、puthageva,皆是如此。“rassa”——于后有辅音时,某处为短音。此即“pageva”之所在。巴利
Sare pare yādayo āgamā vā honti, cakārena go ca. Nayimassa, tivaṅgikaṃ, lahumessati, attadatthaṃ, itonāyati, tasmātiha, sabbhireva, chaḷabhiñā, puthageva, ‘‘rassa’’nti byañjane pare kvaci rasso. Pageva.
为何说“vā”?六神通各自有别,这就是“pā”之意。巴利
Vāti kiṃ. Cha abhiññā, putha eva, pā eva.
此处,“于元音某处”意指元音保持其自性,即唯是自相,并非变化之义。巴利
Ettha ‘‘sare kvacī’’ti sarānaṃ pakati hoti, sassarūpameva, na vikārotyattho.
22 “上升超越”处——巴利
22. Abhi uggatotyatra –
‘abhi’转为‘abbho’,即‘abhi’的abbho形,因此成为abbhuggato(超然升起)。巴利
‘‘Abbho abhī’’ti abhissa abbho. Abbhuggato.
1 2 3 4 5