833舍卫城。 “诸比丘,当我尚未觉悟,还是菩萨时,心中生起这样的念头:‘什么是修习神足的道路,什么是修习神足的实践方法呢?’诸比丘,那时我又这样想:‘在此,比丘修习具足欲定勤行的神足——这样,我的欲不会陷于消沉,也不会过于高昂;内心不会向内缩紧,也不会向外散乱。他安住于前后想:前如后,后如前;下如上,上如下;昼如夜,夜如昼。如此,他以开阔、无遮蔽的心,修习充满光明的心。他修习精进定……心定……他修习具足观定勤行的神足——这样,我的观不会陷于消沉,也不会过于高昂;内心不会向内缩紧,也不会向外散乱。他安住于前后想:前如后,后如前;下如上,上如下;昼如夜,夜如昼。如此,他以开阔、无遮蔽的心,修习充满光明的心。’”
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho maggo, kā paṭipadā iddhipādabhāvanāyā’ti ? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘idha bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – iti me chando na ca atilīno bhavissati, na ca atippaggahito bhavissati, na ca ajjhattaṃ saṃkhitto bhavissati, na ca bahiddhā vikkhitto bhavissati. Pacchāpuresaññī ca viharati – yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure; yathā adho tathā uddhaṃ, yathā uddhaṃ tathā adho; yathā divā tathā rattiṃ, yathā rattiṃ tathā divā. Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṃ cittaṃ bhāveti . Vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – iti me vīmaṃsā na ca atilīnā bhavissati, na ca atippaggahitā bhavissati, na ca ajjhattaṃ saṃkhittā bhavissati, na ca bahiddhā vikkhittā bhavissati. Pacchāpuresaññī ca viharati – yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure; yathā adho tathā uddhaṃ, yathā uddhaṃ tathā adho; yathā divā tathā rattiṃ yathā rattiṃ tathā divā’ – iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṃ cittaṃ bhāveti.
“诸比丘,当比丘如此修习、如此多修四神足之后,他便能体验种种神变:一身化为多身,多身合为一身……乃至能以身体自在掌控梵天界。诸比丘,当比丘如此修习、如此多修四神足之后,便由灭尽诸漏,于现法以证智自作证无漏心解脱、慧解脱而安住。”第一经。
‘‘Evaṃ bhāvitesu kho, bhikkhave, bhikkhu catūsu iddhipādesu evaṃ bahulīkatesu anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti. Evaṃ bhāvitesu kho, bhikkhave, bhikkhu catūsu iddhipādesu evaṃ bahulīkatesu, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Paṭhamaṃ.
六种证智也应如此详细展开。
(Chapi abhiññāyo vitthāretabbā).
834如是我闻:一时,世尊在舍卫城。那时,具寿阿难来到世尊面前,向世尊礼敬后,坐在一旁。坐定后,具寿阿难对世尊说:“尊者,世尊是否亲自觉知,曾以神通力、意生身去过梵天界?”“阿难,我确实亲自觉知,曾以神通力、意生身去过梵天界。”“那么尊者,世尊是否亲自觉知,曾以神通力、以此四大所成之身去过梵天界呢?”“阿难,我确实亲自觉知,曾以神通力、以此四大所成之身去过梵天界。”
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhijānāti nu kho, bhante, bhagavā iddhiyā manomayena kāyena brahmalokaṃ upasaṅkamitā’’ti? ‘‘Abhijānāmi khvāhaṃ, ānanda, iddhiyā manomayena kāyena brahmalokaṃ upasaṅkamitā’’ti. ‘‘Abhijānāti pana, bhante, bhagavā iminā cātumahābhūtikena kāyena iddhiyā brahmalokaṃ upasaṅkamitā’’ti ? ‘‘Abhijānāmi khvāhaṃ, ānanda, iminā cātumahābhūtikena kāyena iddhiyā brahmalokaṃ upasaṅkamitā’’ti.
“尊者!世尊能以神通用意生身往梵天界,又能自记曾以神通用此四大所成之身往梵天界。尊者,这对世尊而言,真是稀有、真是奇妙啊!”“阿难,如来是稀有的,具足稀有法;阿难,如来是奇妙的,具足奇妙法。”
‘‘Yañca kho, omāti, bhante, bhagavā iddhiyā manomayena kāyena brahmalokaṃ upasaṅkamituṃ, yañca kho abhijānāti, bhante, bhagavā iminā cātumahābhūtikena kāyena iddhiyā brahmalokaṃ upasaṅkamitā , tayidaṃ, bhante, bhagavato acchariyañceva abbhutañcā’’ti. ‘‘Acchariyā ceva, ānanda, tathāgatā acchariyadhammasamannāgatā ca, abbhutā ceva, ānanda, tathāgatā abbhutadhammasamannāgatā ca’’.
“阿难,每当如来将身融入心、将心融入身,安住于将乐想与轻安想浸入身中时,阿难,那时如来的身体便更轻盈、更柔软、更堪任、更明亮。”
‘‘Yasmiṃ, ānanda, samaye tathāgato kāyampi citte samodahati cittampi kāye samodahati, sukhasaññañca lahusaññañca kāye okkamitvā viharati; tasmiṃ, ānanda, samaye tathāgatassa kāyo lahutaro ceva hoti mudutaro ca kammaniyataro ca pabhassarataro ca.
“阿难,犹如一个被整日烧红的铁球,变得更轻盈、更柔软、更堪任、更明亮。同样地,阿难,每当如来将身融入心、将心融入身,安住于将乐想与轻安想浸入身中时,如来的身体便更轻盈、更柔软、更堪任、更明亮。”
‘‘Seyyathāpi, ānanda, ayoguḷo divasaṃ santatto lahutaro ceva hoti mudutaro ca kammaniyataro ca pabhassarataro ca; evameva kho, ānanda, yasmiṃ samaye tathāgato kāyampi citte samodahati, cittampi kāye samodahati, sukhasaññañca lahusaññañca kāye okkamitvā viharati; tasmiṃ, ānanda, samaye tathāgatassa kāyo lahutaro ceva hoti mudutaro ca kammaniyataro ca pabhassarataro ca.
“阿难,有时如来将身融入心、将心融入身,以乐想与轻安想浸润全身而安住,那时如来的身体即能不费力气地从地面升入虚空,并现起种种神通:一身化为多身、多身合为一身……乃至能以身在梵天界中自在运作。
‘‘Yasmiṃ, ānanda, samaye tathāgato kāyampi citte samodahati, cittampi kāye samodahati, sukhasaññañca lahusaññañca kāye okkamitvā viharati; tasmiṃ, ānanda, samaye tathāgatassa kāyo appakasireneva pathaviyā vehāsaṃ abbhuggacchati, so anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti.
“阿难,犹如一团轻飘飘的棉绒或木棉絮,被风一吹,不费力气地从地面升向空中;同样地,阿难,有时如来将身融入心、将心融入身,以乐想与轻安想浸润全身而安住,那时如来的身体即能不费力气地从地面升入虚空,并现起种种神通:一身化为多身、多身合为一身……乃至能以身在梵天界中自在运作。”第二经。
‘‘Seyyathāpi , ānanda, tūlapicu vā kappāsapicu vā lahuko vātūpādāno appakasireneva pathaviyā vehāsaṃ abbhuggacchati; evameva kho, ānanda, yasmiṃ samaye tathāgato kāyampi citte samodahati, cittampi kāye samodahati, sukhasaññañca lahusaññañca kāye okkamitvā viharati; tasmiṃ, ānanda, samaye tathāgatassa kāyo appakasireneva pathaviyā vehāsaṃ abbhuggacchati, so anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattetī’’ti. Dutiyaṃ.
835“诸比丘,有四种神足。哪四种呢?诸比丘,于此,比丘修习具足勤行成就的欲定神足,修习精进定……心定……修习具足勤行成就的观定神足——诸比丘,这便是四种神足。诸比丘,正是由于这四种神足已修习、已多修习,比丘便能于当下,以胜智亲证无漏的心解脱和慧解脱,安住其中。第三段。”
‘‘Cattārome , bhikkhave, iddhipādā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi …pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ime kho, bhikkhave, cattāro iddhipādā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Tatiyaṃ.
4. 纯净经
4. Suddhikasuttaṃ
836“诸比丘,有四种神足。哪四种呢?诸比丘,于此,比丘修习具足勤行成就的欲定神足,修习精进定……心定……修习具足勤行成就的观定神足——诸比丘,这便是四种神足。第四段。”
‘‘Cattārome, bhikkhave, iddhipādā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ime kho, bhikkhave, cattāro iddhipādā’’ti. Catutthaṃ.
5. 第一果经
5. Paṭhamaphalasuttaṃ
837“诸比丘,有这四种神足。哪四种呢?诸比丘,在此,比丘修习具足欲定勤行之神足,修习具足精进定勤行之神足……修习具足心定勤行之神足……修习具足观定勤行之神足。诸比丘,这便是四种神足。诸比丘,正是由于这四种神足的修习、多修习,这位比丘可期两种果位之一:或于现法证得究竟智,或尚有余依,则为不来者。”第五经。
‘‘Cattārome , bhikkhave, iddhipādā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi …pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ime kho, bhikkhave, cattāro iddhipādā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā bhikkhunā dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Pañcamaṃ.
6. 第二果经
6. Dutiyaphalasuttaṃ
838“诸比丘,有这四种神足。哪四种呢?诸比丘,于此,一位比丘修习具足欲定与勤行之神足,修习具足精进定……具足心定……修习具足观定与勤行之神足。诸比丘,这就是四种神足。诸比丘,正是由于这四种神足的已修习、已多修习,便可期七种果、七种利益。
‘‘Cattārome , bhikkhave, iddhipādā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi …pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ime kho, bhikkhave, cattāro iddhipādā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā satta phalā sattānisaṃsā pāṭikaṅkhā.
“什么是七种果、七种利益呢?有人于现世即提前证得阿拉汉果;若不能于现世提前证得阿拉汉果,则于命终时证得阿拉汉果;若不能于现世提前证得阿拉汉果,也不能于命终时证得阿拉汉果,那么,由于彻底断除五下分结,他成为中般涅槃者、生般涅槃者、无行般涅槃者、有行般涅槃者,或成为上流、往生色究竟天者。诸比丘,有了这四种神足的已修习、已多修习,便可期望这七种果、七种利益。”第六经。
‘‘Katame satta phalā sattānisaṃsā? Diṭṭheva dhamme paṭikacca aññaṃ ārādheti no ce diṭṭheva dhamme paṭikacca aññaṃ ārādheti; atha maraṇakāle aññaṃ ārādheti, no ce diṭṭheva dhamme paṭikacca aññaṃ ārādheti, no ce maraṇakāle aññaṃ ārādheti; atha pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti, upahaccaparinibbāyī hoti, asaṅkhāraparinibbāyī hoti, sasaṅkhāraparinibbāyī hoti, uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā ime satta phalā sattānisaṃsā pāṭikaṅkhā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 第一阿难经
7. Paṭhamaānandasuttaṃ
839在舍卫城。那时,尊者阿难前往世尊那里,顶礼世尊后,坐在一旁。坐定后,尊者阿难对世尊这样说:
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
“尊者,什么是神变?什么是神足?什么是神足的修习?什么是导向神足修习的道路?” “阿难,在此,有比丘体验种种神通变化:从一身变为多身,又从多身合为一身……乃至能以身体自在往来梵天界。阿难,这便称为神变。”
‘‘Katamā nu kho, bhante , iddhi, katamo iddhipādo, katamā iddhipādabhāvanā, katamā iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā’’ti? ‘‘Idhānanda, bhikkhu anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti – ayaṃ vuccatānanda, iddhi’’.
“阿难,什么是神足?阿难,那导向获得神通、证得神通的道路与修习,阿难,这就叫做神足。”
‘‘Katamo cānanda, iddhipādo? Yo, ānanda, maggo yā paṭipadā iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya saṃvattati – ayaṃ vuccatānanda, iddhipādo.
“阿难,什么是神足的修习呢?阿难,在此,比丘修习具足欲定与勤行成就的欲神足,修习具足精进定与勤行成就的勤神足,修习具足心定与勤行成就的心神足,修习具足观定与勤行成就的观神足——阿难,这就称为神足的修习。”
‘‘Katamā cānanda, iddhipādabhāvanā? Idhānanda, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ayaṃ vuccatānanda, iddhipādabhāvanā.
“阿难,什么是导向神足修习的道路呢?就是这八支圣道,即正见……正定。阿难,这就称为导向神足修习的道路。”第七经。
‘‘Katamā cānanda, iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccatānanda, iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā’’ti. Sattamaṃ.
8. 第二阿难经
8. Dutiyaānandasuttaṃ
840阿难尊者坐于一旁,世尊对他说:“阿难,什么是神通?什么是神足?什么是神足的修习?什么是导向神足修习的道路?”阿难尊者回答:“世尊,我们所领会的教法,以世尊为根本,以世尊为导引……”
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘katamā nu kho, ānanda, iddhi, katamo iddhipādo, katamā iddhipādabhāvanā, katamā iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā…pe….
“阿难,比丘于此体验种种神通变化:一身化作多身,……乃至在梵天界,亦能以身自在掌控。阿难,这便叫做神通。
‘‘Idhānanda, bhikkhu anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti – ayaṃ vuccatānanda, iddhi.
“阿难,什么是神足呢?阿难,凡是能带来神通之获得与神通之证得的道路和修行,这就称为神足。”
‘‘Katamo cānanda, iddhipādo? Yo, ānanda, maggo yā paṭipadā iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya saṃvattati – ayaṃ vuccatānanda, iddhipādo.
“阿难,什么是神足的修习呢?阿难,在此,比丘修习具足欲定与勤行成就的欲神足,修习具足精进定与勤行成就的勤神足……修习具足心定与勤行成就的心神足……修习具足观定与勤行成就的观神足——阿难,这就称为神足的修习。”
‘‘Katamā cānanda, iddhipādabhāvanā? Idhānanda, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ayaṃ vuccatānanda, iddhipādabhāvanā.
“阿难,什么是通向神足修习的道路呢?正是这圣八支道,即:正见……正定。阿难,这就称为通向神足修习的道路。”第八经。
‘‘Katamā cānanda, iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccatānanda, iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
9. 第一比丘经
9. Paṭhamabhikkhusuttaṃ
841那时,众多比丘来到世尊处,向世尊行礼后,坐在一旁。坐定后,他们问世尊道:“尊者,什么是神通?什么是神足?什么是神足的修习?什么是通向神足修习的途径?”
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘katamā nu kho, bhante, iddhi, katamo iddhipādo, katamā iddhipādabhāvanā, katamā iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā’’ti?
“诸比丘,于此,有比丘成就种种神通变化:由一身而成多身……乃至能以身体自在地运行至梵天界。诸比丘,这便称为神通。
‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, iddhi.
“诸比丘,什么是神足?诸比丘,那能令获得神通、证得神通的道路与行道——这便称为神足。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, iddhipādo? Yo, bhikkhave, maggo, yā paṭipadā iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya saṃvattati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, iddhipādo.
“诸比丘,什么是神足的修习呢?诸比丘,在此,比丘修习具足欲定勤行成就的神足,修习具足精进定勤行成就的神足,修习具足心定勤行成就的神足,修习具足观定勤行成就的神足。诸比丘,这便称为神足的修习。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, iddhipādabhāvanā? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, iddhipādabhāvanā.
“诸比丘,什么是导向神足修习的道?即是这八支圣道,也就是:正见……正定。诸比丘,这便称为导向神足修习之道。”第九经。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā’’ti. Navamaṃ.
10. 第二比丘经
10. Dutiyabhikkhusuttaṃ
842那时,众多比丘前往世尊那里……在一旁坐下。坐定后,世尊对比丘们这样说:“诸比丘,什么是神通?什么是神足?什么是神足的修习?什么是通向神足修习的道路呢?”“尊者,我们的法以世尊为根本,以世尊为导引……”
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu…pe… ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca – ‘‘katamā nu kho, bhikkhave, iddhi, katamo iddhipādo, katamā iddhipādabhāvanā, katamā iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā…pe….
“诸比丘,什么是神通?在此,比丘证得种种神通变化:由一身化为多身……乃至能以身体自在掌控直到梵天界。诸比丘,这便称为神通。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, iddhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, iddhi.
“诸比丘,什么是神足?凡是能导向获得神通、证得神通的道路与方法——这便称为神足。”
‘‘Katamo ca, bhikkhave, iddhipādo? Yo, bhikkhave, maggo, yā paṭipadā iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya saṃvattati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, iddhipādo.
“诸比丘,什么是神足的修习呢?诸比丘,在此,比丘修习具足欲定勤行成就的神足,修习具足精进定勤行成就的神足,修习具足心定勤行成就的神足,修习具足观定勤行成就的神足。诸比丘,这便称为神足的修习。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, iddhipādabhāvanā? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, iddhipādabhāvanā.
“诸比丘,何为通向神足修习之道?即此八支圣道,也就是:正见……正定。诸比丘,此即名为通向神足修习之道。”第十经。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, iddhipādabhāvanāgāminī paṭipadā’’ti. Dasamaṃ.
11. 目犍连经
11. Moggallānasuttaṃ
843于其处,世尊对诸比丘说:“诸比丘,你们认为如何?修习、多修习了哪些法,目犍连比丘才有了如此的大神通、大威力?”“尊者,我们的法以世尊为根本,以世尊为引导……”“诸比丘,正是由于修习、多修习了四神足,目犍连比丘才具有如此的大神通、大威力。”
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamesaṃ dhammānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā…pe… ‘‘catunnaṃ kho, bhikkhave, iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’’.
“哪四种呢?诸比丘,在此,目犍连比丘修习具足欲定勤行之神足,心想:‘这样,我的意欲不会过于迟缓,也不会过于紧逼;不会向内收缩,也不会向外散乱。’他安住于前后想——‘前方如何,后方亦然;后方如何,前方亦然;下方如何,上方亦然;上方如何,下方亦然;白昼如何,夜晚亦然;夜晚如何,白昼亦然。’如此,他以敞开无覆之心修习光明心。他修习具足精进定勤行之神足……修习具足心定勤行之神足……修习具足观定勤行之神足,心想:‘这样,我的慧观不会过于迟缓,也不会过于紧逼;不会向内收缩,也不会向外散乱。’……如此,他以敞开无覆之心修习光明心。诸比丘,正是由于修习、多修习了这四神足,目犍连比丘才具有如此的大神通、大威力。”
‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Idha, bhikkhave, moggallāno bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ‘iti me chando na ca atilīno bhavissati, na ca atippaggahito bhavissati, na ca ajjhattaṃ saṃkhitto bhavissati, na ca bahiddhā vikkhitto bhavissati’. Pacchāpuresaññī ca viharati – ‘yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure; yathā adho tathā uddhaṃ, yathā uddhaṃ tathā adho; yathā divā tathā rattiṃ, yathā rattiṃ tathā divā’. Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṃ cittaṃ bhāveti. Vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ‘iti me vīmaṃsā na ca atilīnā bhavissati, na ca atippaggahitā bhavissati, na ca ajjhattaṃ saṃkhittā bhavissati, na ca bahiddhā vikkhittā bhavissati’…pe… iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṃ cittaṃ bhāveti. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo.
“诸比丘,再者,由于修习、多修习这四神足,目犍连比丘体验种种神变:一身变为多身,多身变为一身……乃至能以身在梵天界自在而转。诸比丘,又由于修习、多修习这四神足,目犍连比丘以诸漏灭尽,于现法以证智自作证,成就并住于无漏心解脱、慧解脱。” 第十一经。
‘‘Imesañca pana, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā moggalāno bhikkhu evaṃ anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti. Imesañca pana, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Ekādasamaṃ.
12. 如来经
12. Tathāgatasuttaṃ
844那时,世尊对比丘们说:“诸比丘,你们如何思惟?如来是由于修习、多修习了哪些法,而具有如此的大神通、大威力呢?”“尊者,法以世尊为根本……”“诸比丘,正是由于修习、多修习了四神足,如来才有如此的大神通、大威力。”
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamesaṃ dhammānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā tathāgato evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘catunnaṃ kho, bhikkhave, iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā tathāgato evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’’.
“是哪四种呢?诸比丘,于此,如来修习‘欲定勤行成就神足’,他如此修习:‘我的欲愿不会过于消沉,不会过于亢奋;内心不向内收束,也不向外散乱。’他安住于前后想:‘前如后,后如前;下如上,上如下;昼如夜,夜如昼。’如此,他以开放、无遮盖、光明的心而修习心。他修习‘精进定勤行成就神足’……修习‘心定勤行成就神足’……修习‘观定勤行成就神足’,他如此修习:‘我的观照不会过于消沉,不会过于亢奋;内心不向内收束,也不向外散乱。’他安住于前后想:‘前如后,后如前;下如上,上如下;昼如夜,夜如昼。’如此,他以开放、无遮盖、光明的心而修习心。诸比丘,正是由于修习、多修习了这四神足,如来才有如此的大神通、大威力。”
‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Idha, bhikkhave, tathāgato chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ‘iti me chando na ca atilīno bhavissati, na ca atippaggahito bhavissati, na ca ajjhattaṃ saṃkhitto bhavissati, na ca bahiddhā vikkhitto bhavissati’. Pacchāpuresaññī ca viharati – ‘yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure; yathā adho tathā uddhaṃ, yathā uddhaṃ tathā adho; yathā divā tathā rattiṃ, yathā rattiṃ tathā divā’. Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṃ cittaṃ bhāveti. Vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti – ‘iti me vīmaṃsā na ca atilīnā bhavissati, na ca atipaggahitā bhavissati, na ca ajjhattaṃ saṃkhittā bhavissati, na ca bahiddhā vikkhittā bhavissati’. Pacchāpuresaññī ca viharati – ‘yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure; yathā adho tathā uddhaṃ, yathā uddhaṃ tathā adho; yathā divā tathā rattiṃ, yathā rattiṃ tathā divā’. Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṃ cittaṃ bhāveti. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā tathāgato evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo.
“诸比丘,再者,由于修习、多修这四神足,如来能体验种种神通变化:能以一化多、以多归一……乃至能以身自在行于梵天界。诸比丘,也正因修习、多修这四神足,如来藉由灭尽一切烦恼,于现法中,以证智亲自证得无烦恼的心解脱、慧解脱,并安住其中。”第十二经。
‘‘Imesañca pana, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā tathāgato anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti. Imesañca pana, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā tathāgato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Dvādasamaṃ.
(六种神通亦当详说。)
(Chapi abhiññāyo vitthāretabbā).
道、铁丸、比丘,纯一经与二果经;
两经关于阿难,两经关于比丘,目犍连经与如来经。
Maggo ayoguḷo bhikkhu, suddhikañcāpi dve phalā; Dve cānandā duve bhikkhū, moggallāno tathāgatoti.