第三 界相应显示巴利原文
3. Dhātusaṃyuttaṃ
1. 种种品显示巴利原文
1. Nānattavaggo
1. 界种种经显示巴利原文
1. Dhātunānattasuttaṃ
85 在舍卫城。“诸比丘,我将为你们解说界的种种。你们仔细听,好好用心,我要宣说了。”“是的,尊者。”那些比丘回答世尊。世尊如此说道:显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
“诸比丘,什么是界的种种?眼界、色界、眼识界,耳界、声界、耳识界,鼻界、香界、鼻识界,舌界、味界、舌识界,身界、触界、身识界,意界、法界、意识界——诸比丘,这便称为界的种种。”显示巴利原文
‘‘Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu saddadhātu sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu gandhadhātu ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu rasadhātu jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāyaviññāṇadhātu, manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānatta’’nti. Paṭhamaṃ.
触种种经显示巴利原文
2. Phassanānattasuttaṃ
86 在舍卫城……“诸比丘,依于界的种种,便有触的种种生起。诸比丘,什么是界的种种?眼界、耳界、鼻界、舌界、身界、意界——诸比丘,这便称为界的种种。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu sotadhātu ghānadhātu jivhādhātu kāyadhātu manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
“诸比丘,缘于界种种而触种种又如何生起呢?诸比丘,缘于眼界生起眼触;缘于耳界……缘于鼻界……缘于舌界……缘于身界……缘于意界生起意触。诸比丘,正是这样缘于界种种而生起触种种。”显示巴利原文
‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso. Sotadhātuṃ paṭicca… ghānadhātuṃ paṭicca … jivhādhātuṃ paṭicca… kāyadhātuṃ paṭicca… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso. Evaṃ kho , bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānatta’’nti. Dutiyaṃ.
非触种种经显示巴利原文
3. Nophassanānattasuttaṃ
87 于舍卫城……“诸比丘,缘界种种而生起触种种,非缘触种种而生起界种种。诸比丘,何为界种种?眼界……意界——诸比丘,是名界种种。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu…pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
“诸比丘,如何是缘界种种而生起触种种,非缘触种种而生起界种种呢?诸比丘,缘眼界生起眼触,非缘眼触生起眼界……乃至……缘意界生起意触,非缘意触生起意界。诸比丘,正是如此,缘界种种生起触种种,非缘触种种生起界种种。”显示巴利原文
‘‘Kathañca , bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhudhātu…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manodhātu. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Tatiyaṃ.
4. 受种种经显示巴利原文
4. Vedanānānattasuttaṃ
88 住于舍卫城……“诸比丘,缘界种种生起触种种,缘触种种生起受种种。诸比丘,何等是界种种?眼界……意界——诸比丘,此名为界种种。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu …pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
“诸比丘,如何缘于界种种而生起触种种,缘于触种种而生起受种种?诸比丘,缘于眼界而生起眼触,缘于眼触而生起眼触所生受……缘于意界而生起意触,缘于意触而生起意触所生受。诸比丘,正是如此,缘于界种种而生起触种种,缘于触种种而生起受种种。”显示巴利原文
‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphassajā vedanā…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manosamphassajā vedanā. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānatta’’nti. Catutthaṃ.
五、第二受种种经显示巴利原文
5. Dutiyavedanānānattasuttaṃ
89 在舍卫城。……诸比丘,缘于界种种而生起触种种,缘于触种种而生起受种种;非缘于受种种而生起触种种,非缘于触种种而生起界种种。诸比丘,什么是界种种?眼界……意界。诸比丘,这称为界种种。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu…pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
“诸比丘,如何以界的种种为缘而生起触的种种,以触的种种为缘而生起受的种种,而非以受的种种为缘生起触的种种,非以触的种种为缘生起界的种种?诸比丘,以眼界为缘生起眼触,以眼触为缘生起眼触所生之受,非以眼触所生之受为缘生起眼触,非以眼触为缘生起眼界;以耳界为缘生起耳触,以耳触为缘生起耳触所生之受,非以耳触所生之受为缘生起耳触,非以耳触为缘生起耳界;以鼻界为缘生起鼻触,以鼻触为缘生起鼻触所生之受,非以鼻触所生之受为缘生起鼻触,非以鼻触为缘生起鼻界;以舌界为缘生起舌触,以舌触为缘生起舌触所生之受,非以舌触所生之受为缘生起舌触,非以舌触为缘生起舌界;以身界为缘生起身触,以身触为缘生起身触所生之受,非以身触所生之受为缘生起身触,非以身触为缘生起身界;以意界为缘生起意触,以意触为缘生起意触所生之受,非以意触所生之受为缘生起意触,非以意触为缘生起意界。诸比丘,正是这样,以界的种种为缘而生起触的种种,以触的种种为缘而生起受的种种,而非以受的种种为缘生起触的种种,非以触的种种为缘生起界的种种。”显示巴利原文
‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphassajā vedanā, no cakkhusamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhudhātu…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manosamphassajā vedanā, no manosamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manodhātu. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Pañcamaṃ.
六、外界种种经显示巴利原文
6. Bāhiradhātunānattasuttaṃ
90 在舍卫城……
“诸比丘,我将为你们解说界的种种。你们仔细听……
诸比丘,什么是界的种种?色界、声界、香界、味界、触界、法界——诸比丘,这称为界的种种。”
第六经。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha…pe… katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu saddadhātu gandhadhātu rasadhātu phoṭṭhabbadhātu dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānatta’’nti. Chaṭṭhaṃ.
7. 种种想经显示巴利原文
7. Saññānānattasuttaṃ
91 在舍卫城…… “尊者。”那些比丘回答世尊。世尊这样说道:“诸比丘,以界的种种为缘,生起种种想;以种种想为缘,生起种种思惟;以种种思惟为缘,生起种种欲;以种种欲为缘,生起种种热恼;以种种热恼为缘,生起种种寻求。诸比丘,什么是界的种种?色界……乃至……法界——诸比丘,这称为界的种种。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
诸比丘,如何以界的种种为缘而生起种种想,以种种想为缘而生起种种思惟,以种种思惟为缘而生起种种欲,以种种欲为缘而生起种种热恼,以种种热恼为缘而生起种种寻求呢?显示巴利原文
‘‘Kathañca , bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ?
诸比丘,缘于色界生起色想,缘于色想生起色思惟,缘于色思惟生起色欲,缘于色欲生起色热恼,缘于色热恼生起色寻求……乃至……缘于法界生起法想,缘于法想生起法思惟,缘于法思惟生起法欲,缘于法欲生起法热恼,缘于法热恼生起法寻求。显示巴利原文
‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā , rūpasaññaṃ paṭicca uppajjati rūpasaṅkappo, rūpasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṃ paṭicca uppajjati rūpapariḷāho, rūpapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati rūpapariyesanā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā.
诸比丘,正是这样,缘于界种种生起想种种,缘于想种种生起思惟种种,缘于思惟种种生起欲种种,缘于欲种种生起热恼种种,缘于热恼种种生起寻求种种。第七经。显示巴利原文
‘‘Evaṃ, kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānatta’’nti. Sattamaṃ.
8. 非寻求种种经显示巴利原文
8. Nopariyesanānānattasuttaṃ
92 如是我闻:一时,世尊住在舍卫城……
“诸比丘!由界的种种,生起想的种种;由想的种种,生起思惟的种种;由思惟的种种,生起欲望的种种;由欲望的种种,生起热恼的种种;由热恼的种种,生起寻求的种种。并非由寻求的种种而生起热恼的种种,并非由热恼的种种而生起欲望的种种,并非由欲望的种种而生起思惟的种种,并非由思惟的种种而生起想的种种,并非由想的种种而生起界的种种。
诸比丘!什么是界的种种?色界、声界、香界、味界、触界、法界——诸比丘!这便称为界的种种。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ , no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ , no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
“诸比丘!如何由界的种种而生起想的种种,由想的种种而生起……寻求的种种;并非由寻求的种种而生起热恼的种种,并非由热恼的种种而生起欲望的种种,并非由欲望的种种而生起思惟的种种,并非由思惟的种种而生起想的种种,并非由想的种种而生起界的种种?”显示巴利原文
‘‘Kathañca , bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ?
“诸比丘!由色界而生起色想……由法界而生起法想,由法想而生起……法寻求;并非由法寻求而生起法热恼,并非由法热恼而生起法欲,并非由法欲而生起法寻,并非由法寻而生起法想,并非由法想而生起法界。”显示巴利原文
‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati…pe… dhammapariyesanā; no dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, no dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, no dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, no dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, no dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammadhātu.
诸比丘,如是,缘界种种而生想种种,缘想种种而生……乃至寻求种种。然而,非缘寻求种种而生热恼种种,非缘热恼种种而生欲种种,非缘欲种种而生寻种种,非缘寻种种而生想种种,非缘想种种而生界种种。第八显示巴利原文
‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Aṭṭhamaṃ.
第九 外触种种经显示巴利原文
9. Bāhiraphassanānattasuttaṃ
93 于舍卫城……世尊告诸比丘:“诸比丘,缘界种种而生起想种种,缘想种种而生起寻种种,缘寻种种而生起触种种,缘触种种而生起受种种,缘受种种而生起欲种种,缘欲种种而生起热恼种种,缘热恼种种而生起寻求种种,缘寻求种种而生起获得种种。诸比丘,什么是界种种?即色界、声界、香界、味界、触界、法界。诸比丘,这称为界种种。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ , phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ , pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
“诸比丘!如何缘于界种种而生起想种种,缘于想种种……乃至生起获得种种呢?”显示巴利原文
‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… lābhanānattaṃ?
诸比丘!缘于色界,色想生起;缘于色想,色思惟生起;缘于色思惟,色触生起;缘于色触,色触所生受生起;缘于色触所生受,色欲生起;缘于色欲,色热恼生起;缘于色热恼,色寻求生起;缘于色寻求,色获得生起。……缘于法界,法想生起;缘于法想,法思惟生起;缘于法思惟,法触生起;缘于法触,法触所生受生起;缘于法触所生受,法欲生起;缘于法欲,法热恼生起;缘于法热恼,法寻求生起;缘于法寻求,法获得生起。显示巴利原文
‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā, rūpasaññaṃ paṭicca uppajjati rūpasaṅkappo, rūpasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati rūpasamphasso, rūpasamphassaṃ paṭicca uppajjati rūpasamphassajā vedanā, rūpasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṃ paṭicca uppajjati rūpapariḷāho, rūpapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati rūpapariyesanā, rūpapariyesanaṃ paṭicca uppajjati rūpalābho…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphasso, dhammasamphassaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphassajā vedanā, dhammasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā, dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammalābho .
诸比丘!正是如此,缘于界种种,生起想种种;缘于想种种……乃至缘于寻求种种,生起获得种种。第九经。显示巴利原文
‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ, pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānatta’’nti. Navamaṃ.
10. 第二外触种种经显示巴利原文
10. Dutiyabāhiraphassanānattasuttaṃ
94 住在舍卫城……“诸比丘,缘界种种而生起想种种,缘想种种而生起寻种种,缘触……受……欲……热恼……寻求种种而生起获得种种;非缘获得种种而生起寻求种种,非缘寻求种种而生起热恼种种,非缘热恼种种而生起欲……受……触……寻……想种种,非缘想种种而生起界种种。诸比丘,什么是界种种?即色界……法界。诸比丘,此称为界种种。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ , phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattaṃ; no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… chanda… vedanā… phassa… saṅkappa… saññānānattaṃ , no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
“诸比丘,如何是缘界种种而生起想种种,缘想种种而生起寻种种?缘触……受……欲……热恼……寻求……获得……非缘获得种种而生起寻求种种,非缘寻求种种而生起热恼……欲……受……触……非缘寻种种而生起想种种,非缘想种种而生起界种种?”显示巴利原文
‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ? Phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanā… lābha… no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāha… chanda… vedanā… phassa… no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ?
诸比丘,缘色界而有色想生起……缘法界而有法想生起,缘法想而有……法寻求生起,缘法寻求而有法获得生起;并非缘法获得而有法寻求生起,并非缘法寻求而有法热恼生起,并非缘法热恼而有法欲生起,并非缘法欲而有法触所生受生起,并非缘法触所生受而有法触生起,并非缘法触而有法寻生起,并非缘法寻而有法想生起,并非缘法想而有法界生起。显示巴利原文
‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati…pe… dhammapariyesanā, dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammalābho; no dhammalābhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā, no dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho , no dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, no dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphassajā vedanā, no dhammasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphasso, no dhammasamphassaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, no dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, no dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammadhātu.
诸比丘,正是如此:缘界种种而有想种种生起,缘想种种而有寻种种、触种种、受种种、欲种种、热恼种种、寻求种种、获得种种生起;并非缘获得种种而有寻求种种生起,并非缘寻求种种而有热恼种种生起,并非缘热恼种种而有欲种种生起,并非缘欲种种而有受种种生起,并非缘受种种而有触种种生起,并非缘触种种而有寻种种生起,并非缘寻种种而有想种种生起,并非缘想种种而有界种种生起。显示巴利原文
‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… saṅkappa… phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanā… lābha… no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Dasamaṃ.
种种品第一显示巴利原文
Nānattavaggo paṭhamo.
界、触,以及与此不同者,受与其余二者;
此为内五支,而界想非此所摄;
触又分二种,是名外五法。
显示巴利原文 Dhātuphassañca no cetaṃ, vedanā apare duve; Etaṃ ajjhattapañcakaṃ, dhātusaññañca no cetaṃ; Phassassa apare duve, etaṃ bāhirapañcakanti.
七界经显示巴利原文
1. Sattadhātusuttaṃ
七界经显示巴利原文
1. Sattadhātusuttaṃ
95 住于舍卫城……「比丘们,有七界。哪七种呢?光界、净界、空无边处界、识无边处界、无所有处界、非想非非想处界、想受灭界。比丘们,这便是七界。」显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘sattimā , bhikkhave, dhātuyo. Katamā satta? Ābhādhātu, subhadhātu, ākāsānañcāyatanadhātu, viññāṇañcāyatanadhātu, ākiñcaññāyatanadhātu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu, saññāvedayitanirodhadhātu – imā kho, bhikkhave, satta dhātuyo’’ti.
世尊这样说后,有一位比丘问世尊:“尊者,所说的光界、净界、空无边处界、识无边处界、无所有处界、非想非非想处界,以及想受灭界——尊者,这些界是依什么而显现的呢?”显示巴利原文
Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yā cāyaṃ, bhante, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu yā ca nevasaññānāsaññāyatanadhātu yā ca saññāvedayitanirodhadhātu – imā nu kho, bhante, dhātuyo kiṃ paṭicca paññāyantī’’ti?
“比丘,所谓光界者,此界依黑暗而显现。比丘,所谓净界者,此界依不净而显现。比丘,所谓空无边处界者,此界依色法而显现。比丘,所谓识无边处界者,此界依空无边处界而显现。比丘,所谓无所有处界者,此界依识无边处界而显现。比丘,所谓非想非非想处界者,此界依无所有处界而显现。比丘,所谓想受灭界者,此界依灭尽而显现。”显示巴利原文
‘‘Yāyaṃ, bhikkhu, ābhādhātu – ayaṃ dhātu andhakāraṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, subhadhātu – ayaṃ dhātu asubhaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, ākāsānañcāyatanadhātu – ayaṃ dhātu rūpaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, viññāṇañcāyatanadhātu – ayaṃ dhātu ākāsānañcāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, ākiñcaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu viññāṇañcāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu ākiñcaññāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, saññāvedayitanirodhadhātu – ayaṃ dhātu nirodhaṃ paṭicca paññāyatī’’ti.
“尊者,这光界、净界、空无边处界、识无边处界、无所有处界、非想非非想处界,以及想受灭界——尊者,这些界应以怎样的等至而证得呢?”显示巴利原文
‘‘Yā cāyaṃ , bhante, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu yā ca nevasaññānāsaññāyatanadhātu yā ca saññāvedayitanirodhadhātu – imā nu kho, bhante, dhātuyo kathaṃ samāpatti pattabbā’’ti?
比丘,光界、净界、空无边处界、识无边处界、无所有处界——这些界是应以想等至而证得的。比丘,而非想非非想处界,是应以行残余等至而证得的。比丘,那想受灭界,是应以灭尽等至而证得的。显示巴利原文
‘‘Yā cāyaṃ, bhikkhu, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu – imā dhātuyo saññāsamāpatti pattabbā. Yāyaṃ, bhikkhu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu saṅkhārāvasesasamāpatti pattabbā . Yāyaṃ, bhikkhu, saññāvedayitanirodhadhātu – ayaṃ dhātu nirodhasamāpatti pattabbā’’ti. Paṭhamaṃ.
2. 有因经显示巴利原文
2. Sanidānasuttaṃ
96 于舍卫城……“诸比丘,欲寻思依因而生,非无因生;嗔恚寻思依因而生,非无因生;害寻思依因而生,非无因生。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘sanidānaṃ, bhikkhave, uppajjati kāmavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati byāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati vihiṃsāvitakko, no anidānaṃ’’.
“诸比丘,欲寻思如何依缘而生起,并非无因?嗔恚寻思如何依缘而生起,并非无因?害寻思如何依缘而生起,并非无因?诸比丘,以欲界为缘,生起欲想;以欲想为缘,生起欲思惟;以欲思惟为缘,生起欲欲;以欲欲为缘,生起欲热恼;以欲热恼为缘,生起欲寻求。诸比丘,那寻求欲寻求的无闻凡夫,便以身、语、意三处行于邪道。”显示巴利原文
‘‘Kathañca, bhikkhave, sanidānaṃ uppajjati kāmavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati byāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati vihiṃsāvitakko, no anidānaṃ? Kāmadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati kāmasaññā, kāmasaññaṃ paṭicca uppajjati kāmasaṅkappo, kāmasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati kāmacchando, kāmacchandaṃ paṭicca uppajjati kāmapariḷāho, kāmapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati kāmapariyesanā. Kāmapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
“诸比丘,以嗔恚界为缘,生起嗔恚想;以嗔恚想为缘,生起嗔恚思惟;以嗔恚思惟为缘,生起嗔恚欲;以嗔恚欲为缘,生起嗔恚热恼;以嗔恚热恼为缘,生起嗔恚寻求。诸比丘,那寻求嗔恚寻求的无闻凡夫,便以身、语、意三处行于邪道。”显示巴利原文
‘‘Byāpādadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati byāpādasaññā, byāpādasaññaṃ paṭicca uppajjati byāpādasaṅkappo…pe… byāpādacchando… byāpādapariḷāho… byāpādapariyesanā… byāpādapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
“诸比丘,以害界为缘,生起害想;以害想为缘,生起害思惟;以害思惟为缘,生起害欲;以害欲为缘,生起害热恼;以害热恼为缘,生起害寻求。诸比丘,那寻求害寻求的无闻凡夫,便以身、语、意三处行于邪道。”显示巴利原文
‘‘Vihiṃsādhātuṃ , bhikkhave, paṭicca uppajjati vihiṃsāsaññā; vihiṃsāsaññaṃ paṭicca uppajjati vihiṃsāsaṅkappo…pe… vihiṃsāchando… vihiṃsāpariḷāho… vihiṃsāpariyesanā… vihiṃsāpariyesanaṃ, bhikkhave , pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
“诸比丘,譬如有人将燃烧的火把投入干草丛中,若不用手足急速将其扑灭,诸比丘,凡依于草木而活的众生便会遭遇灾难与毁灭。同样地,诸比丘,任何沙门或婆罗门,若于已生起的邪曲之想不急速舍断、驱除、消灭、令其灭尽无余,那么他于现法中便住于痛苦,伴以恼害、忧恼与热恼;身坏命终之后,可预期投生于恶趣。”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ādittaṃ tiṇukkaṃ sukkhe tiṇadāye nikkhipeyya; no ce hatthehi ca pādehi ca khippameva nibbāpeyya. Evañhi, bhikkhave, ye tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā te anayabyasanaṃ āpajjeyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā uppannaṃ visamagataṃ saññaṃ na khippameva pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti, so diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.
诸比丘,出离寻依因缘而生,非无因缘;无嗔恚寻依因缘而生,非无因缘;无害寻依因缘而生,非无因缘。显示巴利原文
‘‘Sanidānaṃ, bhikkhave, uppajjati nekkhammavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati abyāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati avihiṃsāvitakko, no anidānaṃ.
“诸比丘,出离的思惟如何依因而生,非无因而生?无瞋的思惟如何依因而生,非无因而生?无害的思惟如何依因而生,非无因而生?诸比丘,缘于出离界而生起出离想,缘于出离想而生起出离的思惟,缘于出离的思惟而生起出离的愿望,缘于出离的愿望而生起出离的热恼,缘于出离的热恼而生起出离的寻求。诸比丘,当如此寻求出离时,多闻的圣弟子会以三种方式正确地实践,即:以身、以语、以意。”显示巴利原文
‘‘Kathañca, bhikkhave, sanidānaṃ uppajjati nekkhammavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati abyāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati avihiṃsāvitakko, no anidānaṃ? Nekkhammadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati nekkhammasaññā, nekkhammasaññaṃ paṭicca uppajjati nekkhammasaṅkappo, nekkhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati nekkhammacchando, nekkhammacchandaṃ paṭicca uppajjati nekkhammapariḷāho, nekkhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati nekkhammapariyesanā; nekkhammapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
“诸比丘,缘于无瞋界而生起无瞋想,缘于无瞋想而生起无瞋思惟,乃至生起无瞋的愿望、无瞋的热恼、无瞋的寻求。诸比丘,当这样寻求无瞋时,多闻的圣弟子即以身、语、意三处,行于正道。”显示巴利原文
‘‘Abyāpādadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati abyāpādasaññā, abyāpādasaññaṃ paṭicca uppajjati abyāpādasaṅkappo…pe… abyāpādacchando… abyāpādapariḷāho… abyāpādapariyesanā, abyāpādapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
“诸比丘,缘于无害界而生起无害想,缘于无害想而生起无害思惟,缘于无害思惟而生起无害的愿望,缘于无害愿望而生起无害的热恼,缘于无害热恼而生起无害的寻求。诸比丘,当这样寻求无害时,多闻的圣弟子即以身、语、意三处,行于正道。”显示巴利原文
‘‘Avihiṃsādhātuṃ , bhikkhave, paṭicca uppajjati avihiṃsāsaññā , avihiṃsāsaññaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāsaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāchando, avihiṃsāchandaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāpariḷāho, avihiṃsāpariḷāhaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāpariyesanā; avihiṃsāpariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
诸比丘,譬如有人将燃烧的火把投入干草堆中,随即用手足迅速将其扑灭。这样,依止草木的众生便能免于灾祸。同样地,诸比丘,任何沙门或婆罗门,若能迅速舍断、除去、灭尽已生起的邪曲之想,使其不复存在,他便于现法住于安乐,无恼害、无忧恼、无热恼;身坏命终后,可期生于善趣。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ādittaṃ tiṇukkaṃ sukkhe tiṇadāye nikkhipeyya; tamenaṃ hatthehi ca pādehi ca khippameva nibbāpeyya. Evañhi, bhikkhave, ye tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā te na anayabyasanaṃ āpajjeyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā uppannaṃ visamagataṃ saññaṃ khippameva pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti, so diṭṭhe ceva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ; kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā’’ti. Dutiyaṃ.
3. 砖屋经显示巴利原文
3. Giñjakāvasathasuttaṃ
97 一时,世尊住在亲戚村的砖屋中。在那里,世尊招呼诸比丘:“诸比丘。”比丘们回应说:“尊者。”世尊这样说道:显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā ñātike viharati giñjakāvasathe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
“诸比丘,缘于界,想生起,见生起,寻生起。”如此说后,具寿迦旃延问世尊说:“尊者,于非正自觉者中,视之为正自觉者的那种见,是缘于什么而显现的呢?”显示巴利原文
‘‘Dhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññā, uppajjati diṭṭhi, uppajjati vitakko’’ti. Evaṃ vutte, āyasmā kaccāno bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yāyaṃ, bhante, diṭṭhi – ‘asammāsambuddhesu sammāsambuddhā’ti, ayaṃ nu kho, bhante, diṭṭhi kiṃ paṭicca paññāyatī’’ti?
迦旃延,这无明界,确是广大之界。迦旃延,缘于低劣的界,便生起低劣的想、低劣的见、低劣的寻、低劣的思、低劣的愿望、低劣的志向、低劣的人、低劣的言语。他宣说、教导、施设、建立、开显、分别、阐明低劣之法。我说,他的投生也是低劣的。显示巴利原文
‘‘Mahati kho esā, kaccāna, dhātu yadidaṃ avijjādhātu. Hīnaṃ , kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati hīnā saññā, hīnā diṭṭhi, hīno vitakko, hīnā cetanā, hīnā patthanā, hīno paṇidhi, hīno puggalo, hīnā vācā; hīnaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; hīnā tassa upapattīti vadāmi.
迦旃延,缘于中等的界,便生起中等的想、中等的见、中等的寻、中等的思、中等的愿望、中等的志向、中等的人、中等的言语。他宣说、教导、施设、建立、开显、分别、阐明中等之法。我说,他的投生也是中等的。显示巴利原文
‘‘Majjhimaṃ , kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati majjhimā saññā, majjhimā diṭṭhi, majjhimo vitakko, majjhimā cetanā, majjhimā patthanā, majjhimo paṇidhi, majjhimo puggalo, majjhimā vācā; majjhimaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; majjhimā tassa upapattīti vadāmi.
迦旃延,缘于殊胜的界,便生起殊胜的想、殊胜的见、殊胜的寻、殊胜的思、殊胜的愿望、殊胜的志向、殊胜的人、殊胜的言语。他宣说、教导、施设、建立、开显、分别、阐明殊胜之法。我说,他的投生也是殊胜的。第三经。显示巴利原文
‘‘Paṇītaṃ, kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati paṇītā saññā, paṇītā diṭṭhi, paṇīto vitakko, paṇītā cetanā, paṇītā patthanā, paṇīto paṇidhi, paṇīto puggalo, paṇītā vācā; paṇītaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; paṇītā tassa upapattīti vadāmī’’ti. Tatiyaṃ.
4. 劣意乐经显示巴利原文
4. Hīnādhimuttikasuttaṃ
98 在舍卫城……世尊这样说:“诸比丘,实由界相应故,众生相合共聚。劣意乐者与劣意乐者相合共聚;善意乐者与善意乐者相合共聚。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova , bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
“诸比丘,过去久远时,众生亦是由界相应故,相合共聚。劣意乐者与劣意乐者相合共聚;善意乐者与善意乐者相合共聚。显示巴利原文
‘‘Atītampi kho , bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.
诸比丘,于未来时,众生也将依界而聚合、相合。志向低劣者与志向低劣者相聚相合;志向良善者与志向良善者相聚相合。显示巴利原文
‘‘Anāgatampi kho , bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.
诸比丘,于现在时,众生也是依界而聚合、相合。志向低劣者与志向低劣者相聚相合;志向良善者与志向良善者相聚相合。第四经。显示巴利原文
‘‘Etarahipi kho , bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Catutthaṃ.
5. 经行经显示巴利原文
5. Caṅkamasuttaṃ
99 一时,世尊住在王舍城的耆阇崛山中。那时,舍利弗尊者正与众多比丘一同,在不远处从世尊经行;大目犍连尊者也与众多比丘一同,在不远处从世尊经行;大迦叶尊者也与众多比丘一同,在不远处从世尊经行;阿那律尊者也与众多比丘一同,在不远处从世尊经行;满慈子尊者也与众多比丘一同,在不远处从世尊经行;优波离尊者也与众多比丘一同,在不远处从世尊经行;阿难尊者也与众多比丘一同,在不远处从世尊经行;提婆达多也与众多比丘一同,在不远处从世尊经行。显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho mahāmoggallāno sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho mahākassapo sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho anuruddho sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho puṇṇo mantāniputto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho upāli sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho ānando sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; devadattopi kho sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati.
这时,世尊对诸比丘说:“诸比丘,你们看见舍利弗与众多比丘一同经行吗?” “是的,尊者。” “诸比丘,这些比丘全都具有大智慧。诸比丘,你们看见大目犍连与众多比丘一同经行吗?” “是的,尊者。” “诸比丘,这些比丘全都具有广大神通力。诸比丘,你们看见大迦叶与众多比丘一同经行吗?” “是的,尊者。” “诸比丘,这些比丘全都是头陀行的倡导者。诸比丘,你们看见阿那律与众多比丘一同经行吗?” “是的,尊者。” “诸比丘,这些比丘全都具有天眼。诸比丘,你们看见满慈子与众多比丘一同经行吗?” “是的,尊者。” “诸比丘,这些比丘全都是说法者。诸比丘,你们看见优波离与众多比丘一同经行吗?” “是的,尊者。” “诸比丘,这些比丘全都是持律者。诸比丘,你们看见阿难与众多比丘一同经行吗?” “是的,尊者。” “诸比丘,这些比丘全都是多闻者。诸比丘,你们看见提婆达多与众多比丘一同经行吗?” “是的,尊者。” “诸比丘,这些比丘全都怀有不善的欲望。”显示巴利原文
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe, bhikkhave, sāriputtaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū mahāpaññā. Passatha no tumhe, bhikkhave, moggallānaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū mahiddhikā. Passatha no tumhe, bhikkhave, kassapaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ , bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dhutavādā. Passatha no tumhe, bhikkhave, anuruddhaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dibbacakkhukā. Passatha no tumhe, bhikkhave, puṇṇaṃ mantāniputtaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dhammakathikā. Passatha no tumhe, bhikkhave, upāliṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū vinayadharā. Passatha no tumhe, bhikkhave, ānandaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū bahussutā. Passatha no tumhe, bhikkhave, devadattaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū pāpicchā’’.
诸比丘,众生依界而会合、相聚。意乐低劣者与意乐低劣者会合、相聚;意乐良善者与意乐良善者会合、相聚。诸比丘,过去世也是这样,众生依界而会合、相聚:意乐低劣者与意乐低劣者会合、相聚;意乐良善者与意乐良善者会合、相聚。显示巴利原文
‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.
诸比丘,于未来时,众生也将依界而相聚、相会:意乐下劣者与意乐下劣者相聚、相会;意乐贤善者与意乐贤善者相聚、相会。显示巴利原文
‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.
诸比丘,于现在时,众生也依界而相聚、相会:意乐下劣者与意乐下劣者相聚、相会;意乐贤善者与意乐贤善者相聚、相会。第五经。显示巴利原文
‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Pañcamaṃ.
第六 有偈经显示巴利原文
6. Sagāthāsuttaṃ
100 在舍卫城……世尊说:“诸比丘,众生确实是依界而相聚、会合。劣意乐者与劣意乐者相聚、会合。诸比丘,过去也是如此,众生依界而相聚、会合。劣意乐者与劣意乐者相聚、会合。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu’’.
“诸比丘,于未来,众生也将依界而相聚、会合。劣意乐者与劣意乐者将相聚、会合。”显示巴利原文
‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.
“诸比丘,于现在也是如此,众生依界而相聚、会合。劣意乐者与劣意乐者相聚、会合。”显示巴利原文
‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.
诸比丘,譬如粪与粪相聚集、相会合,尿与尿相聚集、相会合,唾与唾相聚集、相会合,脓与脓相聚集、相会合,血与血相聚集、相会合;同样地,诸比丘,诸有情依界而聚集、会合。意向低劣者与意向低劣者一起聚集、会合。在过去时……在未来时……乃至现在当下,诸有情亦依界而聚集、会合,意向低劣者与意向低劣者一起聚集、会合。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gūtho gūthena saṃsandati sameti; muttaṃ muttena saṃsandati sameti; kheḷo kheḷena saṃsandati sameti; pubbo pubbena saṃsandati sameti; lohitaṃ lohitena saṃsandati sameti ; evameva kho, bhikkhave, dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho addhānaṃ…pe… anāgatampi kho addhānaṃ…pe… etarahipi kho paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.
诸比丘,诸有情依界而聚集、会合。意向良善者与意向良善者一起聚集、会合。诸比丘,在过去时,诸有情亦依界而聚集、会合,意向良善者与意向良善者一起聚集、会合。显示巴利原文
‘‘Dhātusova bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.
诸比丘,在未来时……乃至现在当下,诸有情亦依界而聚集、会合。意向良善者与意向良善者一起聚集、会合。显示巴利原文
‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ…pe… etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.
“诸比丘,正如乳与乳交融和合,油与油交融和合,酥与酥交融和合,蜜与蜜交融和合,糖浆与糖浆交融和合;同样地,诸比丘,众生依界而和合、交融。志向良善者与志向良善者互相和合、交融。在过去,诸比丘,众生也是依界而和合、交融;志向良善者与志向良善者互相和合、交融。在未来,诸比丘,众生也将依界而和合、交融;志向良善者与志向良善者互相和合、交融。在现在当下,诸比丘,众生也是依界而和合、交融;志向良善者与志向良善者互相和合、交融。”显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, khīraṃ khīrena saṃsandati sameti; telaṃ telena saṃsandati sameti; sappi sappinā saṃsandati sameti; madhu madhunā saṃsandati sameti; phāṇitaṃ phāṇitena saṃsandati sameti; evameva kho, bhikkhave, dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho addhānaṃ… anāgatampi kho addhānaṃ… etarahipi kho paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti.
世尊如此说。善逝说完后,接着又如此宣说——这位导师说道:显示巴利原文
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
因交往而生起缠缚,由远离而得以断除;
就如同攀上一根细小的木头,仍会沉没在广阔的大海之中。
同样地,亲近懈怠之人,善生活者也会沉没;
因此应当远离这样的懈怠者、精进低劣之人。
应与那些离群独处、意志坚定的圣者们,
恒常精进不懈,与如是贤智者——那些修习禅那的人共住。
显示巴利原文 ‘‘Saṃsaggā vanatho jāto, asaṃsaggena chijjati; Parittaṃ dārumāruyha, yathā sīde mahaṇṇave. ‘‘Evaṃ kusītamāgamma, sādhujīvipi sīdati; Tasmā taṃ parivajjeyya, kusītaṃ hīnavīriyaṃ. ‘‘Pavivittehi ariyehi, pahitattehi jhāyīhi ; Niccaṃ āraddhavīriyehi, paṇḍitehi sahāvase’’ti.
7. 无信不相应经显示巴利原文
7. Assaddhasaṃsandanasuttaṃ
101 世尊住在舍卫城……「诸比丘,众生依界而聚会和合。无信者与无信者共聚会和合;无惭者与无惭者共聚会和合;无愧者与无愧者共聚会和合;少闻者与少闻者共聚会和合;懈怠者与懈怠者共聚会和合;失念者与失念者共聚会和合;劣慧者与劣慧者共聚会和合。」显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
「诸比丘,过去时,众生亦依界而聚会和合。无信者与无信者共聚会和合;无惭者与无惭者共聚会和合;无愧者与无愧者共聚会和合;少闻者与少闻者共聚会和合;懈怠者与懈怠者共聚会和合;失念者与失念者共聚会和合;劣慧者与劣慧者共聚会和合。显示巴利原文
‘‘Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.
「诸比丘,未来时,众生亦将依界而聚会和合。无信者与无信者将共聚会和合;无惭者与无惭者将共聚会和合;无愧者与无愧者将共聚会和合;少闻者与少闻者将共聚会和合;懈怠者与懈怠者将共聚会和合;失念者与失念者将共聚会和合;劣慧者与劣慧者将共聚会和合。」显示巴利原文
‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; anottappino anottappīhi saddhiṃ…pe… appassutā appassutehi saddhiṃ…pe… kusītā kusītehi saddhiṃ…pe… muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ…pe… duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.
“诸比丘,于现在时,众生亦依界而相聚相会。无信者与无信者相聚相会;无惭者与无惭者相聚相会;无愧者与无愧者相聚相会;少闻者与少闻者相聚相会;懈怠者与懈怠者相聚相会;失念者与失念者相聚相会;劣慧者与劣慧者相聚相会。”显示巴利原文
‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ…pe… anottappino anottappīhi saddhiṃ…pe… appassutā appassutehi saddhiṃ…pe… kusītā kusītehi saddhiṃ…pe… muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.
诸比丘,众生确是以界而相聚相会的。有信者与有信者相聚相会;有惭者与有惭者相聚相会;有愧者与有愧者相聚相会;多闻者与多闻者相聚相会;精进者与精进者相聚相会;正念现前者与正念现前者相聚相会;具慧者与具慧者相聚相会。诸比丘,过去时、未来时、现在时,众生亦是以界而相聚相会的。有信者与有信者相聚相会……具慧者与具慧者相聚相会。第七经。显示巴利原文
‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ…pe… anāgatampi kho, bhikkhave…pe… etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Sattamaṃ.
第八 无信为根经显示巴利原文
8. Assaddhamūlakasuttaṃ
102 在舍卫城……“诸比丘,众生依界而相聚、相合。无信者与无信者相聚、相合;无惭者与无惭者相聚、相合;劣慧者与劣慧者相聚、相合;有信者与有信者相聚、相合;有惭者与有惭者相聚、相合;有慧者与有慧者相聚、相合。诸比丘,过去时,众生也依界而相聚、相合……诸比丘,未来时,众生也将依界而相聚、相合……”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu…pe… anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti…pe….
“诸比丘,于现在时,众生也依界而相聚、相合。无信者与无信者相聚、相合;无惭者与无惭者相聚、相合;劣慧者与劣慧者相聚、相合;有信者与有信者相聚、相合;有惭者与有惭者相聚、相合;有慧者与有慧者相聚、相合。”显示巴利原文
‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti. (1)
“诸比丘,众生确实依界而相聚、相会。无信者与无信者相聚、相会;无愧者与无愧者相聚、相会;劣慧者与劣慧者相聚、相会;有信者与有信者相聚、相会;有愧者与有愧者相聚、相会;具慧者与具慧者相聚、相会。当如初品那样详细展开。”显示巴利原文
‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti ; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe… paṭhamavāro viya vitthāretabbo. (2)
诸比丘,众生确实依界而相聚相合:无信者与无信者相聚相合;少闻者与少闻者相聚相合;劣慧者与劣慧者相聚相合;有信者与有信者相聚相合;多闻者与多闻者相聚相合;具慧者与具慧者相聚相合。显示巴利原文
‘‘Dhātusova , bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe… . (3)
诸比丘,众生确实依界而相聚相合:无信者与无信者相聚相合;懈怠者与懈怠者相聚相合;劣慧者与劣慧者相聚相合;有信者与有信者相聚相合;精进者与精进者相聚相合;具慧者与具慧者相聚相合。显示巴利原文
‘‘Dhātusova, bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (4)
诸比丘,众生确实依界而相聚相合:无信者与无信者相聚相合;失念者与失念者相聚相合;劣慧者与劣慧者相聚相合;有信者与有信者相聚相合;具念者与具念者相聚相合;具慧者与具慧者相聚相合。显示巴利原文
‘‘Dhātusova , bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Aṭṭhamaṃ. (5)
9. 以无惭为根经显示巴利原文
9. Ahirikamūlakasuttaṃ
103 世尊住于舍卫城。……因界……无惭者与无惭者相聚相合,无愧者与无愧者相聚相合,劣慧者与劣慧者相聚相合;有惭者与有惭者相聚相合,有愧者与有愧者相聚相合,有慧者与有慧者相聚相合。……(1)显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova…pe… ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti , duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ sasandanti samenti, ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe… . (1)
无惭者与无惭者相聚相合,少闻者与少闻者相聚相合,劣慧者与劣慧者相聚相合;有惭者与有惭者相聚相合,多闻者与多闻者相聚相合,有慧者与有慧者相聚相合。……(2)显示巴利原文
‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (2)
无惭者与无惭者相互交往、彼此会聚,懈怠者与懈怠者相互交往、彼此会聚,劣慧者与劣慧者相互交往、彼此会聚;有惭者与有惭者相互交往、彼此会聚,精进者与精进者相互交往、彼此会聚,有慧者与有慧者相互交往、彼此会聚……显示巴利原文
‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (3)
无惭者与无惭者相互交往、彼此会聚,失念者与失念者相互交往、彼此会聚,劣慧者与劣慧者相互交往、彼此会聚;有惭者与有惭者相互交往、彼此会聚,住念者与住念者相互交往、彼此会聚,有慧者与有慧者相互交往、彼此会聚……显示巴利原文
‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Navamaṃ. (4)
十、无愧为根经
“诸比丘,众生依于界而相交往、相会聚:无愧者与无愧者相聚,寡闻者与寡闻者相聚,劣慧者与劣慧者相聚;有愧者与有愧者相聚,多闻者与多闻者相聚,有慧者与有慧者相聚。”显示巴利原文
10. Anottappamūlakasuttaṃ
104 一时,世尊住在舍卫城……“诸比丘,众生依界而交往、会聚。无愧者与无愧者交往、会聚;少闻者与少闻者交往、会聚;劣慧者与劣慧者交往、会聚。有愧者与有愧者交往、会聚;多闻者与多闻者交往、会聚;有慧者与有慧者交往、会聚……(第一)”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova , bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1)
于舍卫城。“诸比丘,无愧者与无愧者交往、会聚;懈怠者与懈怠者交往、会聚;劣慧者与劣慧者交往、会聚。有愧者与有愧者交往、会聚;精进者与精进者交往、会聚;有慧者与有慧者交往、会聚……这是第二段。”显示巴利原文
‘‘Anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (2)
于舍卫城。“诸比丘,无愧者与无愧者交往、会聚;失念者与失念者交往、会聚;劣慧者与劣慧者交往、会聚。有愧者与有愧者交往、会聚;住念者与住念者交往、会聚;有慧者与有慧者交往、会聚……这是第十段,也是第三部分。”显示巴利原文
‘‘Anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Dasamaṃ. (3)
少闻为根经显示巴利原文
11. Appassutamūlakasuttaṃ
105 在舍卫城……“比丘们,众生依界而相合、相会:少闻者与少闻者相合、相会;懈怠者与懈怠者相合、相会;劣慧者与劣慧者相合、相会;多闻者与多闻者相合、相会;精进者与精进者相合、相会;有慧者与有慧者相合、相会。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1)
少闻者与少闻者相合、相会;失念者与失念者相合、相会;劣慧者与劣慧者相合、相会。多闻者与多闻者相合、相会;正念现前者与正念现前者相合、相会;有慧者与有慧者相合、相会。显示巴利原文
‘‘Appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Ekādasamaṃ. (2)
12. 懈怠为根经显示巴利原文
12. Kusītamūlakasuttaṃ
106 在舍卫城……“诸比丘!众生正是随界而聚合、相会。懈怠者与懈怠者相聚合、相会;失念者与失念者相聚合、相会;智慧薄弱者与智慧薄弱者相聚合、相会;精进者与精进者相聚合、相会;正念现前者与正念现前者相聚合、相会;具慧者与具慧者相聚合、相会。”……这是第十二经。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Dvādasamaṃ.
七母及有因,与砖屋;
劣胜解、经行,有偈颂、无信第七。
无信为根者有五,无惭为根者有四;
以无愧为根者有三篇,以少闻者有二篇。
懈怠独为一经,更有三篇五法经;
已说二十二经,此即第二品。
显示巴利原文 Sattimā sanidānañca, giñjakāvasathena ca; Hīnādhimutti caṅkamaṃ, sagāthā assaddhasattamaṃ. Assaddhamūlakā pañca, cattāro ahirikamūlakā; Anottappamūlakā tīṇi, duve appassutena ca. Kusītaṃ ekakaṃ vuttaṃ, suttantā tīṇi pañcakā; Bāvīsati vuttā suttā, dutiyo vaggo pavuccatīti.
3. 业道品显示巴利原文
3. Kammapathavaggo
1. 无定经显示巴利原文
1. Asamāhitasuttaṃ
如是我闻:一时,世尊住在舍卫城。在那里,世尊告诉比丘们:“比丘们,由于界,众生们走到一起,会合在一起:无信者与无信者走到一起,会合在一起;无惭者与无惭者……无愧者与无愧者……无定者与无定者……劣慧者与劣慧者走到一起,会合在一起。显示巴利原文
3. Kammapathavaggo
不得定经显示巴利原文
1. Asamāhitasuttaṃ
107 一时,世尊住舍卫城……诸比丘,众生依界而相聚、相合。无信者与无信者相聚、相合;无惭者与无惭者相聚、相合;无愧者与无愧者相聚、相合;不得定者与不得定者相聚、相合;劣慧者与劣慧者相聚、相合。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; asamāhitā asamāhitehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
有信者与有信者相聚、相合;有惭者与有惭者相聚、相合;有愧者与有愧者相聚、相合;得定者与得定者相聚、相合;有慧者与有慧者相聚、相合。第一。显示巴利原文
‘‘Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samāhitā samāhitehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Paṭhamaṃ.
第二 破戒经显示巴利原文
2. Dussīlasuttaṃ
108 在舍卫城……诸比丘,众生依界而相聚和合:无信者与无信者相聚和合;无惭者与无惭者相聚和合;无愧者与无愧者相聚和合;破戒者与破戒者相聚和合;劣慧者与劣慧者相聚和合。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; dussīlā dussīlehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
有信者与有信者相聚和合;有惭者与有惭者相聚和合;有愧者与有愧者相聚和合;持戒者与持戒者相聚和合;有慧者与有慧者相聚和合。第二。显示巴利原文
‘‘Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sīlavanto sīlavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Dutiyaṃ.
五学处经显示巴利原文
3. Pañcasikkhāpadasuttaṃ
109 一时,世尊在舍卫城……诸比丘!众生依界而相聚、和合。杀生者与杀生者相聚、和合;不与取者与不与取者相聚、和合;欲邪行者与欲邪行者相聚、和合;妄语者与妄语者相聚、和合;饮酒放逸者与饮酒放逸者相聚、和合。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino adinnādāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārino kāmesumicchācārīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādino musāvādīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; surāmerayamajjappamādaṭṭhāyino surāmerayamajjappamādaṭṭhāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
离杀生者与离杀生者相聚、和合;离不与取者与离不与取者相聚、和合;离欲邪行者与离欲邪行者相聚、和合;离妄语者与离妄语者相聚、和合;离饮酒等放逸处者与离饮酒等放逸处者相聚、和合。第三。显示巴利原文
‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā pāṇātipātā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādānā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādā paṭiviratā musāvādā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Tatiyaṃ.
七业道经显示巴利原文
4. Sattakammapathasuttaṃ
110 在舍卫城……诸比丘,众生依界而聚集、会合。杀生者与杀生者共聚、会合;不与取者与不与取者共聚、会合;欲邪行者与欲邪行者共聚、会合;妄语者与妄语者共聚、会合;离间语者与离间语者共聚、会合;粗恶语者与粗恶语者共聚、会合;杂秽语者与杂秽语者共聚、会合。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino adinnādāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārino kāmesumicchācārīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādino musāvādīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pisuṇavācā pisuṇavācehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pharusavācā pharusavācehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samphappalāpino samphappalāpīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
远离杀生者……远离不与取者……远离欲邪行者……远离妄语者……远离离间语者与远离离间语者共聚、会合;远离粗恶语者与远离粗恶语者共聚、会合;远离杂秽语者与远离杂秽语者共聚、会合。第四。显示巴利原文
‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā…pe… adinnādānā paṭiviratā… kāmesumicchācārā paṭiviratā… musāvādā paṭiviratā… pisuṇāya vācāya paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pharusāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samphappalāpā paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Catutthaṃ.
十业道经显示巴利原文
5. Dasakammapathasuttaṃ
111 如是我闻:一时,世尊在舍卫城……「诸比丘,众生依界而相合、相聚。杀生者与杀生者相合、相聚;不与取者……欲邪行者……妄语者……两舌者……粗恶语者……杂秽语者与杂秽语者相合、相聚;贪婪者与贪婪者相合、相聚;心怀嗔恨者与心怀嗔恨者相合、相聚;邪见者与邪见者相合、相聚。」显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova , bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino…pe… kāmesumicchācārino… musāvādino… pisuṇavācā… pharusavācā… samphappalāpino samphappalāpīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; abhijjhāluno abhijjhālūhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; byāpannacittā byāpannacittehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
「离杀生者与离杀生者相合、相聚;离不与取者……离欲邪行者……离妄语者……离两舌者……离粗恶语者……离杂秽语者与离杂秽语者相合、相聚;不贪婪者与不贪婪者相合、相聚;无嗔恨心者与无嗔恨心者相合、相聚;正见者与正见者相合、相聚。」第五。显示巴利原文
‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā pāṇātipātā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādānā paṭiviratā…pe… kāmesumicchācārā paṭiviratā… musāvādā paṭiviratā… pisuṇāya vācāya… pharusāya vācāya… samphappalāpā paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anabhijjhāluno anabhijjhālūhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; abyāpannacittā abyāpannacittehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Pañcamaṃ.
第六·八支经显示巴利原文
6. Aṭṭhaṅgikasuttaṃ
112 一时,世尊在舍卫城……「诸比丘,众生依界而相聚相合。邪见者与邪见者相聚相合;邪思惟者……邪语者……邪业者……邪命者……邪精进者……邪念者……邪定者与邪定者相聚相合。正见者与正见者相聚相合;正思惟者……正语者……正业者……正命者……正精进者……正念者……正定者与正定者相聚相合。」第六。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāsaṅkappā…pe… micchāvācā… micchākammantā… micchāājīvā… micchāvāyāmā… micchāsatino … micchāsamādhino micchāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāsaṅkappā…pe… sammāvācā… sammākammantā… sammāājīvā… sammāvāyāmā… sammāsatino… sammāsamādhino sammāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
第七·十支经显示巴利原文
7. Dasaṅgasuttaṃ
113 世尊住在舍卫城…… “诸比丘,众生依界而相交、相聚。邪见者与邪见者相交、相聚;邪思惟者……邪语者……邪业者……邪命者……邪精进者……邪念者……邪定者与邪定者相交、相聚;邪智者与邪智者相交、相聚;邪解脱者与邪解脱者相交、相聚。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāsaṅkappā…pe… micchāvācā… micchākammantā… micchāājīvā… micchāvāyāmā… micchāsatino … micchāsamādhino micchāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāñāṇino micchāñāṇīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāvimuttino micchāvimuttīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
“正见者与正见者相交、相聚;正思惟者……正语者……正业者……正命者……正精进者……正念者……正定者……正智者与正智者相交、相聚;正解脱者与正解脱者相交、相聚。”第七。显示巴利原文
‘‘Sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāsaṅkappā…pe… sammāvācā… sammākammantā… sammāājīvā… sammāvāyāmā… sammāsatino… sammāsamādhino… sammāñāṇino sammāñāṇīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāvimuttino sammāvimuttīhi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Sattamaṃ.
七经摄颂:显示巴利原文
Sattannaṃ suttantānaṃ uddānaṃ –
“不得定、破戒,及五学处;”
所说七业道,及十业道;
第六说为八支,第七则具十支。
显示巴利原文 Asamāhitaṃ dussīlaṃ, pañca sikkhāpadāni ca; Satta kammapathā vuttā, dasakammapathena ca; Chaṭṭhaṃ aṭṭhaṅgiko vutto, dasaṅgena ca sattamaṃ.
业道品第三显示巴利原文
Kammapathavaggo tatiyo.
4. 第四品显示巴利原文
4. Catutthavaggo
1. 四界经显示巴利原文
1. Catudhātusuttaṃ
第四品显示巴利原文
4. Catutthavaggo
四界经显示巴利原文
1. Catudhātusuttaṃ
114 一时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。……于其处,世尊对比丘们说:“诸比丘,有这四种界。哪四种呢?地界、水界、火界、风界。诸比丘,这就是四种界。”第一经。显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu – imā kho, bhikkhave, catasso dhātuyo’’ti. Paṭhamaṃ.
2. 正觉前经显示巴利原文
2. Pubbesambodhasuttaṃ
115 一时,世尊住舍卫城……(中略)世尊对诸比丘这样说:“诸比丘,当我尚未觉悟、还未成就正自觉,仍是菩萨的时候,心中生起这样的思惟:‘什么是地界的乐味、过患与出离?什么是水界的乐味、过患与出离?什么是火界的乐味、过患与出离?什么是风界的乐味、过患与出离?’”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho pathavīdhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko āpodhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko tejodhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko vāyodhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇa’’’nti?
“诸比丘,那时我这样想:‘缘于地界而生起的快乐与喜悦,即是地界的乐味;地界是无常、苦、变易之法,即是地界的过患;调伏对地界的欲贪、断除欲贪,即是地界的出离。缘于水界而生起的快乐与喜悦,即是水界的乐味;水界是无常、苦、变易之法,即是水界的过患;调伏对水界的欲贪、断除欲贪,即是水界的出离。缘于火界而生起的快乐与喜悦,即是火界的乐味;火界是无常、苦、变易之法,即是火界的过患;调伏对火界的欲贪、断除欲贪,即是火界的出离。缘于风界而生起的快乐与喜悦,即是风界的乐味;风界是无常、苦、变易之法,即是风界的过患;调伏对风界的欲贪、断除欲贪,即是风界的出离。’”显示巴利原文
‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yaṃ kho pathavīdhātuṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ pathavīdhātuyā assādo; yaṃ pathavīdhātu aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ pathavīdhātuyā ādīnavo; yo pathavīdhātuyā chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ. Yaṃ āpodhātuṃ paṭicca…pe… yaṃ tejodhātuṃ paṭicca…pe… yaṃ vāyodhātuṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ vāyodhātuyā assādo; yaṃ vāyodhātu aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ vāyodhātuyā ādīnavo; yo vāyodhātuyā chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ vāyodhātuyā nissaraṇaṃ’’’.
“诸比丘,只要我尚未如此如实了知此四界之味为味、患为患、出离为出离,我便不在包含天、魔、梵天的世间,不在沙门、婆罗门、天人所在的世代中,宣称已证得无上正自觉。”显示巴利原文
‘‘Yāvakīvañcāhaṃ , bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ.
“诸比丘,然而当我如此如实了知此四界之味为味、患为患、出离为出离时,我才在包含天、魔、梵天的世间,在沙门、婆罗门、天人所在的世代中,宣称我已证得无上正自觉。我的智与见生起:‘我的解脱不可动摇,这是我的最后生,不再有后有。’”第二经。显示巴利原文
‘‘Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti , ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Dutiyaṃ.
第三 行经显示巴利原文
3. Acariṃsuttaṃ
116 世尊住在舍卫城。……诸比丘,我寻求地界的乐味,证得了地界的乐味;地界的乐味究竟到什么程度,我已以智慧善巧洞见。诸比丘,我寻求地界的过患,证得了地界的过患;地界的过患究竟到什么程度,我已以智慧善巧洞见。诸比丘,我寻求地界的出离,证得了地界的出离;地界的出离究竟到什么程度,我已以智慧善巧洞见。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ, yo pathavīdhātuyā assādo tadajjhagamaṃ, yāvatā pathavīdhātuyā assādo paññāya me so sudiṭṭho. Pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ, yo pathavīdhātuyā ādīnavo tadajjhagamaṃ , yāvatā pathavīdhātuyā ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ, yaṃ pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ, yāvatā pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ’’.
诸比丘,我寻求水界的乐味……诸比丘,我寻求火界的乐味……诸比丘,我寻求风界的乐味,证得了风界的乐味;风界的乐味究竟到什么程度,我已以智慧善巧洞见。诸比丘,我寻求风界的过患,证得了风界的过患;风界的过患究竟到什么程度,我已以智慧善巧洞见。诸比丘,我寻求风界的出离,证得了风界的出离;风界的出离究竟到什么程度,我已以智慧善巧洞见。显示巴利原文
‘‘Āpodhātuyāhaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātuyāhaṃ, bhikkhave… vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ, yo vāyodhātuyā assādo tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā assādo paññāya me so sudiṭṭho. Vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ, yo vāyodhātuyā ādīnavo tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ, yaṃ vāyodhātuyā nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ.
“诸比丘,只要我未能如实地证知这四界的乐味为乐味、过患为过患、出离为出离,我便不宣称于这天、魔、梵的世间,于沙门、婆罗门、天、人众中,已证得无上正自觉。”显示巴利原文
‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ.
诸比丘,当我如实了知这四界的乐味为乐味、过患为过患、出离为出离时,诸比丘,我便于这包含天、魔、梵的世间,于这包含沙门、婆罗门、天人的人众中,宣称证得无上正自觉。我生起了智与见:‘我的解脱不可动摇,这是最后生,不再有后有。’显示巴利原文
‘‘Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Tatiyaṃ.
4. 若无经显示巴利原文
4. Nocedaṃsuttaṃ
117 在舍卫城。……(前略)诸比丘,如果地界没有乐味,众生便不会于地界生起贪着。诸比丘,正因为地界有乐味,众生便于地界生起贪着。诸比丘,如果地界没有过患,众生便不会于地界生起厌离。诸比丘,正因为地界有过患,众生便于地界生起厌离。诸比丘,如果地界没有出离,众生便不会从地界出离。诸比丘,正因为地界有出离,众生便从地界出离。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘no cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā assādo abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā sārajjeyyuṃ . Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā assādo, tasmā sattā pathavīdhātuyā sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā ādīnavo, tasmā sattā pathavīdhātuyā nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ, tasmā sattā pathavīdhātuyā nissaranti’’.
“诸比丘,如果水界没有乐味……(中略)诸比丘,如果火界……(中略)诸比丘,如果风界没有乐味,众生便不会于风界生贪着。诸比丘,正因风界有乐味,众生才于风界生贪着。诸比丘,如果风界没有过患,众生便不会于风界生厌离。诸比丘,正因风界有过患,众生才于风界生厌离。诸比丘,如果风界没有出离,众生便不会从风界出离。诸比丘,正因风界有出离,众生才从风界出离。”显示巴利原文
‘‘No cedaṃ, bhikkhave, āpodhātuyā assādo abhavissa…pe… no cedaṃ, bhikkhave, tejodhātuyā…pe… no cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā assādo abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā assādo, tasmā sattā vāyodhātuyā sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā ādīnavo, tasmā sattā vāyodhātuyā nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā nissaraṇaṃ, tasmā sattā vāyodhātuyā nissaranti.
“诸比丘,只要众生对这四界的味为味、患为患、出离为出离,尚未如实了知,他们就不能从有诸天、魔、梵的世间,从有沙门婆罗门、人天众生的世代中出离、离缚、解脱,不能以无界限之心而住。”显示巴利原文
‘‘Yāvakīvañcime, bhikkhave, sattā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññaṃsu, neva tāvime bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādikatena cetasā vihariṃsu.
诸比丘,然而一旦众生对这四界的味为味、患为患、出离为出离,如实了知,他们便从有诸天、魔、梵的世间,从有沙门婆罗门、人天众生的世代中出离、离缚、解脱,得以离系缚之心而住。显示巴利原文
‘‘Yato ca kho, bhikkhave, sattā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññaṃsu, atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādikatena cetasā viharantī’’ti. Catutthaṃ.
5. 一向苦经显示巴利原文
5. Ekantadukkhasuttaṃ
118 一时,世尊住在舍卫城……“诸比丘,若地界纯然是苦,为苦所随逐、所浸没,不为乐所浸没,众生便不会对它生起染著。然而,诸比丘,正因为地界是乐,为乐所随逐、所浸没,不为苦所浸没,所以众生对它生起染著。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pathavīdhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantadukkhā abhavissa dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, pathavīdhātu sukhā sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, tasmā sattā pathavīdhātuyā sārajjanti’’.
“诸比丘,若水界……若火界……若风界纯然是苦,为苦所随逐、所浸没,不为乐所浸没,众生便不会对风界生起染著。然而,诸比丘,正因为风界是乐,为乐所随逐、所浸没,不为苦所浸没,所以众生对风界生起染著。”显示巴利原文
‘‘Āpodhātu ce hidaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātu ce hidaṃ, bhikkhave… vāyodhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantadukkhā abhavissa dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, vāyodhātu sukhā sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, tasmā sattā vāyodhātuyā sārajjanti.
诸比丘,如果地界纯是乐、随乐而转、全然浸入乐中、不浸入苦,那么众生便不会对地界生起厌离。诸比丘,正因为地界是苦、随苦而转、全然浸入苦中、不浸入乐,众生才对地界生起厌离。显示巴利原文
‘‘Pathavīdhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantasukhā abhavissa sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, pathavīdhātu dukkhā dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, tasmā sattā pathavīdhātuyā nibbindanti.
诸比丘,如果水界……诸比丘,如果火界……诸比丘,如果风界纯是乐、随乐而转、全然浸入乐中、不浸入苦,那么众生便不会对风界生起厌离。诸比丘,正因为风界是苦、随苦而转、全然浸入苦中、不浸入乐,众生才对风界生起厌离。第五。显示巴利原文
‘‘Āpodhātu ce hidaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātu ce hidaṃ, bhikkhave… vāyodhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantasukhā abhavissa sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, vāyodhātu dukkhā dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, tasmā sattā vāyodhātuyā nibbindantī’’ti. Pañcamaṃ.
第六 欢喜经显示巴利原文
6. Abhinandasuttaṃ
119 如是我闻:一时,世尊住在舍卫城…… 世尊对比丘们说:“比丘们,若有人于地界生欢喜,他便是于苦生欢喜。若于苦生欢喜,我说他尚未从苦中解脱。若于水界生欢喜…… 若于火界生欢喜…… 若于风界生欢喜,他便是于苦生欢喜。若于苦生欢喜,我说他尚未从苦中解脱。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yo, bhikkhave, pathavīdhātuṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo āpodhātuṃ abhinandati…pe… yo tejodhātuṃ… yo vāyodhātuṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi’’.
“比丘们,若有人不于地界生欢喜,他便是不于苦生欢喜。若不于苦生欢喜,我说他已从苦中解脱。若不于水界生欢喜…… 若不于火界生欢喜…… 若不于风界生欢喜,他便是不于苦生欢喜。若不于苦生欢喜,我说他已从苦中解脱。”显示巴利原文
‘‘Yo ca kho, bhikkhave, pathavīdhātuṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo āpodhātuṃ…pe… yo tejodhātuṃ… yo vāyodhātuṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
如是我闻:一时,世尊住在舍卫城…… 世尊对比丘们说:“比丘们,地界的生起、延续、显现与再生,即是苦的生起、疾病的延续、老死的显现。水界的生起、延续、显现与再生,即是苦的生起、疾病的延续、老死的显现。火界的…… 风界的生起、延续、显现与再生,即是苦的生起、疾病的延续、老死的显现。”显示巴利原文
7. Uppādasuttaṃ
120 比丘们,地界的生起、安住、转生与显现,即是苦的生起、诸病的安住、老死的显现。水界的……火界的……风界的生起、安住、转生与显现,即是苦的生起、诸病的安住、老死的显现。显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yo, bhikkhave, pathavīdhātuyā uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo. Yo āpodhātuyā…pe… yo tejodhātuyā… yo vāyodhātuyā uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo’’.
比丘们,然而,地界的息灭、止息、消逝,即是苦的息灭、诸病的止息、老死的消逝。水界的……火界的……风界的息灭、止息、消逝,即是苦的息灭、诸病的止息、老死的消逝。”第七。显示巴利原文
‘‘Yo ca kho, bhikkhave, pathavīdhātuyā nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo. Yo āpodhātuyā…pe… yo tejodhātuyā… yo vāyodhātuyā nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo’’ti. Sattamaṃ.
8. 沙门婆罗门经显示巴利原文
8. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ
121 舍卫城。“诸比丘,有这四种界。哪四种呢?地界、水界、火界、风界。诸比丘,那些沙门或婆罗门,若未能如实了知这四种界的味、过患与出离,那么,诸比丘,我不认为他们是沙门中的沙门,或是婆罗门中的婆罗门。这些尊者也未能在现法中,以证智自作证而成就并安住于沙门的目标或婆罗门的目标。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā; na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’.
“至于那些确实如实了知这四种界的味、过患与出离的沙门或婆罗门,诸比丘,我认为他们是沙门中的沙门,是婆罗门中的婆罗门。这些尊者能在现法中,以证智自作证而成就并安住于沙门的目标与婆罗门的目标。”显示巴利原文
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti , te ca kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
一时,世尊住在舍卫城……于彼处,世尊对诸比丘说:“诸比丘,那些沙门或婆罗门,若未能如实了知地界、水界、火界、风界,这四种界的味、过患与出离者,诸比丘,我不认为这些沙门是沙门中的沙门,这些婆罗门是婆罗门中的婆罗门。这些尊者也未能在现法中,以证智自作证而成就并安住于沙门的目标或婆罗门的目标。”显示巴利原文
9. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
122 一时,世尊住在舍卫城。…… “诸比丘,有这四界。哪四种呢?地界、水界、火界、风界。诸比丘,凡任何沙门或婆罗门,对这四界的集起、灭去、味、过患、出离不能如实了知……凡如实了知……他们便亲自以证智证得后,具足而住。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… pajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Navamaṃ.
第十 第三沙门婆罗门经显示巴利原文
10. Tatiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
123 一时,世尊住在舍卫城。…… “诸比丘,那些沙门或婆罗门,若不了知地界,不了知地界的集起,不了知地界的灭,不了知导向地界灭的行道;若不了知水界……若不了知火界……若不了知风界,不了知风界的集起,不了知风界的灭,不了知导向风界灭的行道——那么,诸比丘,我不认为他们是沙门中的沙门、婆罗门中的婆罗门;这些尊者们于现法也不能亲自以证智作证沙门义或婆罗门义,具足而住。”显示巴利原文
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pathavīdhātuṃ nappajānanti, pathavīdhātusamudayaṃ nappajānanti, pathavīdhātunirodhaṃ nappajānanti, pathavīdhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti…pe… āpodhātuṃ nappajānanti… tejodhātuṃ nappajānanti… vāyodhātuṃ nappajānanti, vāyodhātusamudayaṃ nappajānanti, vāyodhātunirodhaṃ nappajānanti, vāyodhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā; na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’.
“诸比丘,若有沙门或婆罗门,了知地界,了知地界的集起,了知地界的灭,了知导向地界灭的行道……了知水界……了知火界……了知风界,了知风界的集起,了知风界的灭,了知导向风界灭的行道——诸比丘,在我看来,他们便是沙门中的沙门、婆罗门中的婆罗门;而且,这些尊者于当生便能亲自证悟、圆满成就沙门的究竟目标与婆罗门的究竟目标而安住。”显示巴利原文
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pathavīdhātuṃ pajānanti, pathavīdhātusamudayaṃ pajānanti, pathavīdhātunirodhaṃ pajānanti, pathavīdhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti… ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā…pe… āpodhātuṃ pajānanti… tejodhātuṃ pajānanti… vāyodhātuṃ pajānanti, vāyodhātusamudayaṃ pajānanti, vāyodhātunirodhaṃ pajānanti, vāyodhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, te ca kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Dasamaṃ.
从前我修习四种,若不以此苦,
欢喜与生起,是为三种沙门婆罗门。
显示巴利原文 Catasso pubbe acariṃ, nocedañca dukkhena ca; Abhinandañca uppādo, tayo samaṇabrāhmaṇāti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
这组在讲什么 本组围绕佛陀核心教法中的「界」展开。它不只讲六根六尘十二处,更把一切身心经验拆解为不同的「界」(元素/范畴),并阐明这些界如何层层递进,缘生出触、受、想、寻、欲乃至最终的「获得」。整组经文从两个维度阐述:一是横向罗列十八界、七界等不同分类;二是纵向揭示一条清晰的心理因果链——从界为根本起点,一路推演到烦恼和执取的生起。
出场人物 / 对告众 Pali 中文(经文用名) 角色 Bhagavā 世尊 说法者 te bhikkhū 诸比丘 / 比丘们 主要听法众 aññataro bhikkhu 某位比丘 / 某位比丘 在《七界经》等经中作为提问者互动
核心法义(白话+重点) 这组经文的中心教法是:我们心理活动的一切,都有其根本元素(界)作为来源,而且这是一条单向的、有严格顺序的生起链。
经文首先把「界」定义为:眼界、色界、眼识界;耳界、声界、耳识界……等十八种构成经验的「基本元素」。接着,它揭示了一个不可逆的缘起流程。这个过程从粗糙到细微,层次分明:
1. 界 → 触 :缘于你有「眼界」和「色界」,才生起「眼触」(眼识与色的接触)。经文特别点明,这是一个不可逆的过程:「非缘于眼触而生起眼界」——不是因为有了看东西的接触,才生出眼睛这个感官界。
2. 触 → 受 :缘于这种接触,才生起苦、乐或不苦不乐的感受(受)。
3. 想/寻 → 欲/热恼 :经文进一步将此链延伸到对外界的反应。缘于「色界」生起「色想」(对颜色的认知),缘于想生起「色寻」(对这一颜色的念头/思维),缘于寻生起「色欲」,最后燃起「色热恼」(渴爱带来的焦躁不安)并向外「寻求」。
4. 究竟实相 :最后,「七界经」将话题转向禅修,提到光界、净界乃至想受灭界等不同禅定境界的「界」,并指出,这些更细微的界,需要以对应的「等至」(禅定)来亲证。
>
→ 要旨:修行不是从感受或想法本身去硬压,而是要一路回溯,看清这些心理现象生起的根本「界」。看清了心念如何从「界」这个源头,一路「缘生」出烦恼,就是解脱的关键。
关键术语锚 Pali 中文(经文用名) 为何易错 **Dhātu** 界 本组的绝对核心。这里不指“世界”或“三界”,而是指“元素、范畴、根本领域”,如地水火风四大、六根六尘、禅定境界等。它是一切经验的基本构成单位。 **Phassa** 触 不是身体的“触碰感”,而是指“根、尘、识”三者和合时的心理接触。是感受之前的关键一环。 **Vedanā** 受 严格局限为“苦、乐、不苦不乐”的感受性质,不是现代汉语里“忍受”、“遭受”的意思。 **Saññā / Vitakka** 想 / 寻 经文揭示一条从「认知(想)」→「思维念头(寻)」的因果链。想是认出对象的特征,寻是心主动投向对象,两者不同且前后相续。 **Pariḷāha** 热恼 此词形象地描绘了从「欲望」生起的焦灼、不安、被燃烧的心理状态,是苦的具体表现。 **Samāpatti** 等至 指深度禅定,心平稳、平等地到达目标。经文用以说明不同深度的「界」需要用相应深度的禅定去体验。
代表经(本组重点) 1. 《1. 界种种经》 (SN 14.1):根本定义,铺开十八界的范畴,是整个相应的基石。
2. 《4. 受种种经》 (SN 14.4):清晰地演示了「界 → 触 → 受」这一不可逆的基本公式,点明我们情绪感受的来源。
3. 《7. 想种种经》 (SN 14.7):将心理因果链延伸到「想、寻、欲、热恼、寻求」,完整展示了烦恼从认知到爆发的全过程。
4. 《1. 七界经》 (SN 14.11):将“界”的讨论从世俗经验推向出世间禅修,引入“光界、空无边处界”乃至“想受灭界”,展现了法的深度与实修路径。
5. 《2. 有因经》 (SN 14.12):探讨不善念头(欲寻、恚寻、害寻)的根源,指出它们“有因而生起,非无因”,呼应了“缘界而生”的主题。