(16)2. 一法诵第二品注释
(16) 2. Ekadhammapāḷi-dutiyavaggavaṇṇanā
14. 一法部复注 · 13 段
298298. 以那(见)而错误地看,或自己错误地看,或只是错误的看本身,这就是邪见,也就是任何一种颠倒的见。因此说“有六十二种”等等。具有这种邪见的人,就是邪见者。属于那个邪见者的。
298. Micchā passati tāya, sayaṃ vā micchā passati, micchādassanameva vā tanti micchādiṭṭhi, yaṃ kiñci viparītadassanaṃ. Tenāha – ‘‘dvāsaṭṭhividhāyā’’tiādi . Micchādiṭṭhi etassāti micchādiṭṭhiko. Tassa micchādiṭṭhikassa.
299299. 以它正确地看,或自己正确地看,或只是正确地看本身,这就是正见。所谓五种,是按业自性智、禅那、观、道、果而分为五种。其中,属于禅那心生起的智慧是禅那正见,观智是观正见。
299. Sammā passati tāya, sayaṃ vā sammā passati, sammādassanamattameva vā tanti sammādiṭṭhi. Pañcavidhāyāti kammassakatājhānavipassanāmaggaphalavasena pañcavidhāya. Tattha jhānacittuppādapariyāpannaṃ ñāṇaṃ jhānasammādiṭṭhi, vipassanāñāṇaṃ vipassanāsammādiṭṭhi.
302在五蕴上生起的“常”等作意,就是非理作意。
302. Pañcasu khandhesu ‘‘nicca’’ntiādinā pavatto anupāyamanasikāro.
303以“无常”等为所缘而生起的,是如理作意。直到进入决定,意思是直到进入邪性决定。至于邪性决定的道理,则应依照《沙门果经注》及其复注中所说的方式来了知。
303. ‘‘Anicca’’ntiādinā pavatto upāyamanasikāro. Yāva niyāmokkamanāti yāva micchattaniyāmokkamanā. Micchattaniyāmokkamananayo pana sāmaññaphalasuttavaṇṇanāyaṃ taṭṭīkāya ca vuttanayeneva veditabbo.
304这种邪见有三种,既是天界障,也是道障。说它是天界障,是因为它达到了业道的程度,具有极大的过失。既然它已经是天界障,那么说它也是道障就必须宣说,所以经文说“也是道障”。“世间是常”等以十种事为对象的边执邪见,只是道障,因为它是颠倒的见解,而不是天界障,因为它还没有达到业道的程度——这是这里的用意。然而,有人反驳这种分类说:颠倒的见解并不成为道障,这与它属于非法相矛盾。如果真是那样,那么在没有断除身见的情况下,也应该能证得圣道了。基于这个用意,就驳斥了前面所说的那种分类。那些说“不是天界障”的人,认为这种邪见不妨碍生天,这就等于承认邪见也能导向天界。为了驳斥这种说法,所以说:“所谓邪见,绝不可能导向天界。”为什么?因为它绝对是极其沉重的过失法。因此说:“必定只会让人沉入地狱”等等。
304.Ayaṃ tividhā saggāvaraṇā ceva hotīti kammapathappattiyā mahāsāvajjabhāvato vuttaṃ. Saggāvaraṇāya hontiyā maggavibandhakabhāve vattabbameva natthīti vuttaṃ – ‘‘maggāvaraṇā cā’’ti. ‘‘Sassato loko’’tiādikā dasavatthukā antaggāhikā micchādiṭṭhi. Maggāvaraṇāva hoti viparītadassanabhāvato, na saggāvaraṇā akammapathapattitoti adhippāyo. Idaṃ pana vidhānaṃ paṭikkhipitvāti viparītadassanañca na maggāvaraṇañcāti viruddhametaṃ uddhammabhāvato. Tathā hi sati appahīnāya eva sakkāyadiṭṭhiyā maggādhigamena bhavitabbanti adhippāyena yathāvuttavidhānaṃ paṭikkhipitvā. ‘‘Na saggāvaraṇā’’ti saggūpapattiyā avibandhakattaṃ vadantehi diṭṭhiyā saggāvahatāpi nāma anuññātā hotīti taṃ vādaṃ paṭikkhipantena ‘‘diṭṭhi nāma saggaṃ upanetuṃ samatthā nāma natthī’’ti vuttaṃ. Kasmā? Ekantagarutarasāvajjabhāvato. Tenāha – ‘‘ekantaṃ nirayasmiṃyeva nimujjāpetī’’tiādi.
305“摧毁轮回”是说:道正见摧毁烦恼轮和业轮。那么果正见摧毁什么呢?它并不能摧毁果报轮。不过,之所以这样说,是因为它遮止了那已由自身因缘所摧毁的有,由于它还有施展作用的余地,所以才这样说。因此,如果这种善法能够导向阿拉汉果,那么这种观智就是不牵引结生的善法,没有过失。“给予七有”是说:作为入流道之缘的观正见,给予那个人七有。这样,是就五种正见整体而言的。所以他说:“世间和出世间的正见都已经讲说了。”在这个义理中——也就是在“比丘们,我不见有其他任何一种法……”等经文所说的趣向和道路这个意义上——由于说到“投生善趣、天界”,所以又说“应当知道,世间正见只是能成就有的”。
305.Vaṭṭaṃviddhaṃsetīti maggasammādiṭṭhi kilesavaṭṭaṃ kammavaṭṭañca viddhaṃseti. Vipākavaṭṭaṃ kā nu viddhaṃseti nāma. Evaṃ pana attano kāraṇena viddhastabhavaṃ phalasammādiṭṭhi paṭibāhatīti vuttaṃ avasaradānato. Iccetaṃ kusalanti arahattaṃ pāpetuṃ sace sakkoti, evametaṃ vipassanāya paṭisandhianākaḍḍhanaṃ kusalaṃ anavajjaṃ. Satta bhave detīti sotāpattimaggassa paccayabhūtā vipassanāsammādiṭṭhi tassa puggalassa satta bhave deti. Evamayanti pañcavidhampi sammādiṭṭhiṃ sandhāya vuttaṃ. Tenāha – ‘‘lokiyalokuttarā sammādiṭṭhi kathitā’’ti. Imasmiṃ panattheti ‘‘nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmī’’tiādinā vutte gatimaggasaṅkhāte atthe. ‘‘Sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti vuttattā ‘‘lokikā bhavanipphādikāva veditabbā’’ti vuttaṃ.
306“如见”中的“如”字,是为了揭示词义,所以这个复合词是以后半部分的含义为主,因此说“种种见”。意思是与每一种见相应。“完全”就是没有剩余,所以说“圆满”。“等受”是指在开头、中间、结尾都平等一致地受持、执取而不舍弃。这里说的就是经中“无论任何身业……”等语所说的那种身业。“安住于如见之身业”:如果一个人生起了“没有由此因缘的恶”之类的见解,安住于这种见中、只是安住而不舍弃,这就是那个持此见者的身业。“与见俱生之身业”:那位如见者以手势等方式令他人了知时,与彼见一同生起的身业。这里不应生起语业的疑惑,因为所指的是杀生等。“随顺见之身业”:随顺彼见而发起的身业,恰如他人所了知的那样。因此说“受持、执取、执着”。其中等等很容易理解。由此类推,安住于前述所见之语业、与见俱生之语业、随顺见之语业,亦复如是,成为三种。邪见者:具足业道之邪见的邪见者。另有人说:“以任何一种邪见而成为邪见者。”
306.Yathādiṭṭhīti atthabyāpanicchāyaṃ yathā-saddo, tena uttarapadatthappadhāno samāsoti āha – ‘‘yā yā diṭṭhī’’ti. Tassā tassā anurūpanti taṃtaṃdiṭṭhianurūpanti attho. Samattanti anavasesaṃ. Tenāha – ‘‘paripuṇṇa’’nti. Samādinnanti ādimajjhapariyosānesu samaṃ ekasadisaṃ katvā ādinnaṃ gahitaṃ anissaṭṭhaṃ. Tadetanti yadetaṃ ‘‘yañceva kāyakamma’’ntiādinā vuttaṃ, tadetaṃ kāyakammaṃ. Yathādiṭṭhiyaṃ ṭhitakāyakammanti yā pana diṭṭhi ‘‘natthi tatonidānaṃ pāpa’’ntiādinā pavattā, tassaṃ diṭṭhiyaṃ ṭhitakassa ṭhitamattassa anissaṭṭhassa taṃdiṭṭhikassa kāyakammaṃ. Diṭṭhisahajātaṃ kāyakammanti tassa yathādiṭṭhikassa paresaṃ hatthamuddādinā viññāpanakāle tāya diṭṭhiyā sahajātaṃ kāyakammaṃ. Na cettha vacīkammāsaṅkā uppādetabbā pāṇaghātādīnaṃyeva adhippetattā. Diṭṭhānulomikaṃ kāyakammanti yathā paresaṃ pākaṭaṃ hoti, evaṃ diṭṭhiyā anulomikaṃ katvā pavattitaṃ kāyakammaṃ. Tenāha – ‘‘samādinnaṃ gahitaṃ parāmaṭṭha’’nti. Tatthātiādi suviññeyyameva. Eseva nayoti iminā yathāvuttāya diṭṭhiyā ṭhitavacīkammaṃ, diṭṭhisahajātaṃ vacīkammaṃ, diṭṭhānulomikaṃ vacīkammanti tividhaṃ hotīti evamādi atidisati. Micchādiṭṭhikassāti kammapathappattāya micchādiṭṭhiyā micchādiṭṭhikassa. ‘‘Yāya kāyaci micchādiṭṭhiyā micchādiṭṭhikassa sato’’ti apare.
与见俱生的,是指与前面所说的见一同生起的思。这个道理也适用于其余各项词句。欲求,是指“愿我能做这件事”这样的渴爱欲求。就思和欲求而言,是指依前面所说的邪见所依止的心所法中的那些意欲而言。心的安立,是指心的决意。触等,是指思、见、渴爱等之外的触等诸法。因为邪见是恶的,所以那个人的所有这些法都会导向不可意之境……乃至地狱等——应当这样连接文意。前一个,就是指“苦”这个词。在这里,“苦”和“辛辣”两者都应看作不可意的同义词,就像“将来你会尝到辛辣”等说法中的用法一样。
Diṭṭhisahajātāti yathāvuttāya diṭṭhiyā sahajātā cetanā. Esa nayo sesapadesupi. Patthanāti ‘‘idaṃ nāma kareyya’’nti taṇhāpatthanā. Cetanāpatthanānaṃ vasenāti yathāvuttadiṭṭhigatanissitacetasikanikāmanānaṃ vasena. Cittaṭṭhapanāti cittassa paṇidahanā. Phassādayoti cetanādiṭṭhitaṇhādivinimuttā phassādidhammā. Yasmā diṭṭhi pāpikā, tasmā tassa puggalassa sabbe te dhammā aniṭṭhāya…pe… saṃvattantīti yojanā. Purimassevāti tittakapadasseva . Tittakaṃ kaṭukanti ca ubhayaṃ idha aniṭṭhapariyāyaṃ daṭṭhabbaṃ ‘‘pacchā te kaṭukaṃ bhavissatī’’tiādīsu viya.
芒果树:这就是那棵芒果树。他们只供养它,只对它做以前得到过的浇水、布施等供养。进入住所:他们进去了。因为与不可意的东西同住:因为接触了不甜的苦楝树根。
Amboyanti ambo ayaṃ. Tameva pūjanti tameva pubbe laddhaparisiñcanadānādipūjaṃ. Nivesareti pavisiṃsu. Asātasannivāsenāti amadhuranimbamūlasaṃsaggena.
不过,驳斥了那种说法之后……(中略)……所说的,其用意是:一切邪见都因为完全应受谴责,所以会导向不可爱、痛苦的果报。在紧接着的第十经中——也就是第十经里。应当像第九经那样,把义理连接起来理解。“心的安立”以及“希求”,在这里还应当加上“誓愿”来理解。
Taṃ pana paṭikkhipitvā…pe… vuttanti sabbāpi micchādiṭṭhi ekantasāvajjattā aniṭṭhāya dukkhāya saṃvattatīti adhippāyena vuttaṃ. Anantarasutteti dasamasutte. Yojetvā veditabbānīti navamasutte viya yojetvā veditabbāni. Cittaṭṭhapanāva patthanāti ettha paṇidhi cāti vattabbaṃ.