一法品第二品的注释
16. Ekadhammapāḷi
15. 一法部义注 · 18 段
一法品第二品的注释
(16) 2. Ekadhammapāḷi-dutiyavaggavaṇṇanā
298在第二项中,“邪见”是六十二种邪见的通称。“邪见者”指具有那种邪见的人。
298. Dutiye micchādiṭṭhīti dvāsaṭṭhividhāyapi micchādiṭṭhiyā etaṃ adhivacanaṃ. Micchādiṭṭhikassāti tāya diṭṭhiyā samannāgatassa.
299“正见”是五种正见的通称。“有正见的人”是指具备那种正见的人。
299.Sammādiṭṭhīti pañcavidhāyapi sammādiṭṭhiyā etaṃ adhivacanaṃ. Sammādiṭṭhikassāti tāya diṭṭhiyā samannāgatassa.
302不如理作意,就是不当的作意。
302.Ayoniso manasikāroti anupāyamanasikāro.
303如理作意,就是恰当的作意。在这里,对于不如理作意的人,先前没有生起的邪见会生起,已经生起的邪见则会不断增长,直到进入决定;一旦进入决定,就叫做增长。对于如理作意的人,先前没有生起的正见会生起,已经生起的正见则会不断增长,直到阿拉汉道。证得阿拉汉果时,就叫做增长。
303.Yonisomanasikāroti upāyamanasikāro. Tattha ayoniso manasikaroto pubbe anuppannā micchādiṭṭhi uppajjati, uppannā pana yāva niyāmokkamanā pavaḍḍhati. Niyāme okkante vaḍḍhitā nāma hoti. Yoniso manasikaroto pubbe anuppannā sammādiṭṭhi uppajjati, uppannā pana yāva arahattamaggā pavaḍḍhati. Arahattaphale patte vaḍḍhitā nāma hoti.
304比丘们,说到“具足邪见的众生”,这里有些邪见既是投生天界的障碍,也是圣道的障碍;有些只是圣道的障碍,不是天界的障碍;有些既不是天界的障碍,也不是圣道的障碍。其中,无因见、无作见、无有见这三种,既是天界的障碍,也是圣道的障碍。依十种事而起的边执邪见只是圣道的障碍,不是天界的障碍。依二十种事而起的身见,既不是天界的障碍,也不是圣道的障碍。不过,抛开这种分类,在这部经里,因为说的是“比丘们,具足邪见”,所以指出:哪怕只是执取二十种事的身见,这种见也根本没有能力把人引向天界,它只会让人一头沉入地狱。就像一颗绿豆或黄豆大小的石子丢进水里,根本不会浮起来,只会一直往下沉;同样,哪怕是身见,也根本没有能力把人引向天界,只会让人沉入恶趣。
304.Micchādiṭṭhiyā, bhikkhave, samannāgatā sattāti ettha ekaccā micchādiṭṭhi saggāvaraṇā ceva hoti maggāvaraṇā ca, ekaccā maggāvaraṇāva, na saggāvaraṇā, ekaccā neva saggāvaraṇā na maggāvaraṇā. Tattha ahetukadiṭṭhi, akiriyadiṭṭhi, natthikadiṭṭhīti ayaṃ tividhā saggāvaraṇā ceva hoti maggāvaraṇā ca. Dasavatthukā antaggāhikā micchādiṭṭhi maggāvaraṇāva hoti na saggāvaraṇā. Vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi neva saggāvaraṇā na maggāvaraṇā. Idaṃ pana vidhānaṃ paṭikkhipitvā imasmiṃ sutte ‘‘micchādiṭṭhiyā, bhikkhave, samannāgatā’’ti vacanato antamaso vīsativatthukaṃ sakkāyadiṭṭhiṃ upādāya diṭṭhi nāma saggaṃ upanetuṃ samatthā nāma natthi, ekantaṃ nirayasmiṃyeva nimujjāpetīti vuttaṃ. Yathā hi muggamāsappamāṇāpi pāsāṇasakkharā udake pakkhittā uppilavamānā nāma natthi, ekantaṃ heṭṭhāva pavisati, evamevaṃ antamaso sakkāyadiṭṭhipi saggaṃ upanetuṃ samatthā nāma natthi, ekantaṃ apāyesuyeva nimujjāpetīti.
305“具足正见”这句话里,正见有五种:业自作正见、禅那正见、观正见、道正见、果正见。其中,业自作正见会把众生牵引到福报的生存状态;禅那正见会带来色界或无色界的结生;道正见会摧破轮回;果正见会遮止再生。那么观正见做什么呢?它也不牵引结生。不过帝毕塔咖秋喇阿跋亚长老说过:“贤友,如果观正见已经修习圆满,能在当生证得阿拉汉果,那当然好。如果不能,它会带来七次再生。”以上就是世间与出世间的正见。但在当前这个义理中,应当知道这里指的是能产生再有的世间正见。
305.Sammādiṭṭhiyā samannāgatāti ettha kammassakatasammādiṭṭhi, jhānasammādiṭṭhi, vipassanāsammādiṭṭhi, maggasammādiṭṭhi, phalasammādiṭṭhīti pañcavidhā sammādiṭṭhi. Tattha kammassakatasammādiṭṭhi sampattibhavaṃ ākaḍḍhati, jhānasammādiṭṭhi rūpārūpabhave paṭisandhiṃ deti, maggasammādiṭṭhi vaṭṭaṃ viddhaṃseti, phalasammādiṭṭhi bhavaṃ paṭibāhati. Vipassanāsammādiṭṭhi kiṃ karotīti? Sāpi paṭisandhiṃ nākaḍḍhati. Tipiṭakacūḷābhayatthero panāha ‘‘sace vipassanāsammādiṭṭhi bhāvitā diṭṭheva dhamme arahattaṃ pāpetuṃ sakkoti, iccetaṃ kusalaṃ. Sace na sakkoti, satta bhave deti, āvuso’’ti. Evamayaṃ lokiyalokuttarā sammādiṭṭhi kathitā. Imasmiṃ panatthe lokikā bhavanipphādikāva veditabbā.
306对于“凡那样的身业,如其见,圆满、受持”这句:这里,“如其见”是指随应于每一种具体的见。“圆满”是指完全具足。“受持”是指执取。这种身业有三种:安住于邪见的身业、与邪见俱生的身业、随顺邪见的身业。其中,如果有人持有这样的见解——“杀生的人、不与取的人、行邪淫的人,不会因此而有恶,恶不会到来”——怀有这种见解的人,其杀生、不与取、邪淫等身业,就称为安住于邪见的身业。而伴随着这种见解、这种看法一同生起的身业,就称为与邪见俱生的身业。正是那种身业,当它被完全具足、执取、抓住、紧握时,就称为随顺邪见的身业。语业等也是如此。这里,就像对身业所作的连接——“杀生的人、不与取的人、行邪淫的人,不会因此而有恶”——对于语业和意业,也应作这样的连接:“说妄语的人、说离间语的人、说粗恶语的人、说杂秽语的人,以及有贪欲的人、心怀嗔恚的人、持邪见的人,也不会因此而有恶。”
306.Yañcevakāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnanti ettha yathādiṭṭhīti yā yā diṭṭhi, tassā tassā anurūpaṃ. Samattanti paripuṇṇaṃ. Samādinnanti gahitaṃ. Tadetaṃ yathādiṭṭhiyaṃ ṭhitakāyakammaṃ, diṭṭhisahajātaṃ kāyakammaṃ, diṭṭhānulomikaṃ kāyakammanti tividhaṃ hoti. Tattha ‘‘pāṇaṃ hanato adinnaṃ ādiyato micchācāraṃ carato natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo’’ti yaṃ evaṃladdhikassa sato pāṇātipāta-adinnādāna-micchācārasaṅkhātaṃ kāyakammaṃ, idaṃ yathādiṭṭhiyaṃ ṭhitakāyakammaṃ nāma. ‘‘Pāṇaṃ hanato adinnaṃ ādiyato micchācāraṃ carato natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo’’ti imāya pana laddhiyā iminā dassanena sahajātaṃ kāyakammaṃ diṭṭhisahajātaṃ kāyakammaṃ nāma. Tadeva pana samattaṃ samādinnaṃ gahitaṃ parāmaṭṭhaṃ diṭṭhānulomikaṃ kāyakammaṃ nāma. Vacīkammādīsupi eseva nayo. Yathā panettha ‘‘pāṇaṃ hanato adinnaṃ ādiyato micchācāraṃ carato natthi tatonidānaṃ pāpa’’nti yojanā katā, evaṃ vacīkammamanokammesu ‘‘musā bhaṇato, pisuṇaṃ kathentassa, pharusaṃ kathentassa, samphaṃ palapantassa, abhijjhāluno, byāpannacittassa, micchādiṭṭhikassa ca sato natthi tatonidānaṃ pāpa’’nti yojanā kātabbā.
在“那也即是思”等句中,只有与邪见同时生起的思,才叫“思”;只有与邪见同时生起的愿求,才叫“愿求”;依思和愿求而把心安立起来,就叫“誓愿”;而与这些思等相应的触等诸法,就叫“行”。“比丘们,他的见是邪恶的”,因为那个人的见邪恶、低劣。“安置”就是种下、确立。“执取”就是抓取。“因为苦涩”这句话,只是前面那个意思的另一种说法。
Yā ca cetanātiādīsu diṭṭhisahajātāva cetanā cetanā nāma, diṭṭhisahajātāva patthanā patthanā nāma, cetanāpatthanānaṃ vasena cittaṭṭhapanā paṇidhi nāma, tehi pana cetanādīhi sampayuttā phassādayo saṅkhārā nāma. Diṭṭhi hissa, bhikkhave, pāpikāti yasmā tassa puggalassa diṭṭhi pāpikā lāmikā. Nikkhittanti ropitaṃ. Upādiyatīti gaṇhāti. Kaṭukattāyāti idaṃ purimasseva vevacanaṃ.
这棵芒果树从前具足色泽、香气和味道。
你得到同样的供养,为什么却结出苦涩的果实?
“被苦楝树环绕的芒果树是你的,哦,达提瓦哈那者。
根和根混在一起,枝和枝相接触。
因为跟不可意的东西住在一起,这棵芒果树才结出了苦果。”
‘‘Vaṇṇagandharasūpeto , amboyaṃ ahuvā pure; Tameva pūjaṃ labhamāno, kenambo kaṭukapphalo. ‘‘Pucimandaparivāro, ambo te dadhivāhana; Mūlaṃ mūlena saṃsaṭṭhaṃ, sākhā sākhā nisevare; Asātasannivāsena, tenambo kaṭukapphalo’’ti. (jā. 1.2.71-72) –
就像在之前提到的地方一样,这里所说的“辛”也应该理解为苦。所谓“因为不可意”,就是因为不甜美。
Āgataṭṭhāne viya hi idhāpi kaṭukanti tittakaṃ veditabbaṃ. Asātattāyāti amadhurattāya.
在这部《种子喻经》里,古代长老们说:“‘见’是指被执取的、决定性的邪见。”但驳斥这种说法后,又说:“其实六十二见全都被执取了。”在紧接着的那部经中,应当依照“离杀生的人、离不与取的人、离邪淫的人,没有由此因缘而生的福德”这样的方式,把安住于各自见解中的身业等结合起来理解。而在这里,应当知道与正见同时生起的内心安立就是“愿”。不过,这里的正见说的是世间和出世间的正见。其余各处的内容都很容易理解。
Imasmi pana bījūpamasutte ‘‘diṭṭhīti niyatamicchādiṭṭhi gahitā’’ti porāṇakattherā āhaṃsu. Taṃ pana paṭikkhipitvā ‘‘sabbānipi dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni gahitānī’’ti vuttaṃ. Anantarasutte ‘‘pāṇātipātā viramantassa, adinnādānā viramantassa, micchācārā viramantassa natthi tatonidānaṃ puñña’’ntiādinā nayena yathādiṭṭhiyaṃ ṭhitakāyakammādīni yojetvā veditabbāni. Idha pana sammādiṭṭhisahajātā cittaṭṭhapanāva patthanāti veditabbā. Sammādiṭṭhi panettha lokiyalokuttarā kathitā. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.