6. 利养恭敬相应复注
6. Lābhasakkārasaṃyuttaṃ
全篇 73 段
1. 《可怖经》的注释
1. Dāruṇasuttavaṇṇanā
157157. “顽固”:就是粗硬,因为它给出的是不可意的所缘。“得到四种资具”:就是获得四种资具。“恭敬”:就是用那些善加备办的资具来供养,但从实际含义上说,那只是得到成就而已,所以说“那些……的得到”。“名声宣扬”:就是称扬功德。“有障碍”:因为不能超越障碍,所以叫有障碍,因为它带来不利。
157.Thaddhoti kakkhaḷo aniṭṭhassa padānato. Catupaccayalābhoti catunnaṃ paccayānaṃ paṭilābho. Sakkāroti tehiyeva paccayehi susaṅkhatehi pūjanā, so pana atthato sampattiyevāti āha ‘‘tesaṃyeva…pe… lābho’’ti. Vaṇṇaghosoti guṇakittanā. Antarāyassa anativattanato antarāyiko anatthāvahattā.
2. 鱼钩经的注释
2. Baḷisasuttavaṇṇanā
158158. 用鱼钩来活动,或者靠鱼钩维生,所以叫渔夫。因此说“拿着鱼钩游走”。“入于饵”:就是靠近饵、落入饵中。因此说“涂了饵”。即使格位不同,也可以构成外部意义的有财释复合词,所以说“在饵上,眼见”。“Ayo”是指乐,与它相反的“anayo”是指苦,因此说“遭受了苦”。“Assa”就是“他的”,这里是用属格来表达作者(行为者)的意思。因为一个随烦恼流转的人,不会与烦恼分离,所以说“应当像对待烦恼魔罗的欲望那样去做”。
158. Baḷisena carati, tena vā jīvatīti bāḷisiko. Tenāha ‘‘baḷisaṃ gahetvā caramāno’’ti. Āmisagatanti āmisūpagataṃ āmisapatitaṃ. Tenāha ‘‘āmisamakkhita’’nti. Bhinnādhikaraṇānampi bāhiratthasamāso hotevāti āha ‘‘āmise cakkhudassana’’nti. Ayo vuccati sukhaṃ, tabbidhuratāya anayo, dukkhanti āha ‘‘dukkhaṃ patto’’ti. Assāti etena. Kattuatthe hi etaṃ sāmivacanaṃ. Yathā kilesā vattanti, evaṃ pavattamāno puggalo kilesavippayogo na hotīti vuttaṃ ‘‘yathā kilesamārassa kāmo, evaṃ kattabbo’’ti.
3-4. 《龟经》等经的注释
3-4. Kummasuttādivaṇṇanā
159-160159-160. 所谓“骨龟”,是指头顶骨盖上有尖锐骨尖的众生,它们的群体就叫骨龟族。在鱼、龟等身体上垂下来、掉下来的,叫“掉落者”,这里描述的形态就是铁刺。铁套,就是铁制的套子。耳轮箭状,就是像自伤箭那样的形状。铁刺,就是铁制的弯曲尖刺。说“出来”,是指它从非固定处出来。因为它只是刚被插入。现在,你不应被称为“我们的”。从这之后的下一部经,说的是第四经。
159-160. Aṭṭhikacchapā vuccanti yesaṃ kapālamatthake tikhiṇā aṭṭhikoṭi hoti, tesaṃ samūho aṭṭhikacchapakulaṃ. Macchakacchapādīnaṃ sarīre lambantī papatatīti papatā, vuccamānākāro ayakaṇṭako. Ayakosaketi ayomayakosake. Kaṇṇikasallasaṇṭhānoti attanikāpanasallasaṇṭhāno. Ayakaṇṭakoti ayomayavaṅkakaṇṭako. Nikkhamati ettha athāvarato. Pavesitamatto hi so. Idāni tvaṃ ‘‘amhāka’’nti na vattabbo. Ito anantarasutteti catutthasuttamāha.
5. 粪虫经的注释
5. Mīḷhakasuttavaṇṇanā
161161. “粪虫女”:这是按女性词性来称呼的。“粪虫”是指吃粪的虫子。“在内”是指在肚子里。
161.Mīḷhakāti evaṃ itthiliṅgavasena vuccamānā. Gūthapāṇakāti gūthabhakkhapāṇakā. Antoti kucchiyaṃ.
6. 雷电经的注释
6. Asanisuttavaṇṇanā
162他说“让那些不带来利养恭敬的人遭遇饥饿等苦吧”,这样说并不是因为希望众生受苦,应当这样把前后文联系起来理解。他感受无边的苦,是因为不善心接连不断地生起,数量极多。
162. ‘‘Ime lābhasakkāraṃ anāharantā jighacchādidukkhaṃ pāpuṇantū’’ti evaṃ na sattānaṃ dukkhakāmatāya evamāhāti ānetvā sambandho. Anantadukkhaṃ anubhoti aparāparaṃ uppajjanakaakusalacittānaṃ bahubhāvato.
7. 毒箭经的注释
7. Diddhasuttavaṇṇanā
163与涂毒相应的:或者是指以涂毒的方式行进,也就是行于涂毒之物。因此说“以涂毒”。
163. Acchavisayuttāti vā diddhe gatena gatadiddhena. Tenāha ‘‘visamakkhitenā’’ti.
8. 《豺经》注释
8. Siṅgālasuttavaṇṇanā
164老豺这个称呼,是因为身体没有光泽才这么叫的。因为身上长着竖起来的粗硬毛,所以名叫“有竖刺者”。Phuṭati 的意思是裂开、破裂。
164.Jarasiṅgālotveva vuccati sarīrasobhāya abhāvato. Sarīrassa uggatakaṇṭakattā ukkaṇṭakena nāma. Phuṭatīti phalati bhijjati.
9. 《毗蓝婆经》的注释
9. Verambhasuttavaṇṇanā
165不守护身体,就是指舍弃了二十六种适宜的行为。不守护言语,就是指从贪欲邻近和嗔恚邻近乃至说出。
165.Kāyaṃna rakkhati nāma chabbīsatiyā sāruppānaṃ pariccajanato. Vācaṃ na rakkhati nāma rāgasāmantā ca kodhasāmantā ca yāva nicchāraṇato.
10. 有偈经的注释
10. Sagāthakasuttavaṇṇanā
166166. 在“对被恭敬对待的人”这一句里,“不恭敬以及两者”是指不恭敬和两者兼具,意思是说,有时受到恭敬,有时受到不恭敬,有时两者都有。因此经文说“以不恭敬”等。由于成就了恒常安住,所以称为“恒常者”,于是说“阿拉汉果……微细见”等等。因为那种智确实被称为“金刚喻智”。“已来”:是指为了进入果等至,已经完成了它的前期准备。
166.‘‘Yassa sakkariyamānassā’’ti ettha asakkārena cūbhayanti asakkārena ca ubhayañca, kadāci sakkārena, kadāci asakkārena kadāci ubhayenāti attho. Tenāha ‘‘asakkārenā’’tiādi. Satatavihārānaṃ sampattiyā sātatikoti āha ‘‘arahatta…pe… sukhumadiṭṭhī’’tiādi. Tathā hi sā ‘‘vajirūpamañāṇa’’nti vuccati. Āgatattāti phalasamāpattiṃ samāpajjituṃ tassā pubbaparikammaṃ upagatattā.