《断经》的注释巴利
1. Chetvāsuttavaṇṇanā
267 267. 第三品的第一经,内容和前面说过的完全一样。第一。巴利
267. Tatiyavaggassa paṭhamaṃ vuttatthameva. Paṭhamaṃ.
2. 《丑陋经》的注释。巴利
2. Dubbaṇṇiyasuttavaṇṇanā
268 268. 第二经中,“丑陋”是指像烧焦的树桩一样的相貌。“矮小大腹者”是指身材矮小、肚子很大。“座上”是指在红毯石上。“食嗔者”只是帝释天神被取的名字而已。他其实是一位色界梵天神,听到“据说帝释天神具足忍辱之力”,为了试探才来到这里。而那些被挡住的夜叉,无法进入这样设有守护的地方。“走近”:他听说了诸天神的话后,心想“用粗恶的话没法动摇他,但用卑下的态度、安住在忍辱中,就能把他赶走”,为了这样赶走他,便走近了。“消失”:他安住在忍辱中,现起强大的作意,以卑下的态度示现,却无法站在帝释天神的座上,于是消失了。“我并非心受损”:这里“su”只是语气助词,他说的是“心受损”。“我不会被忿怒之轮轻易带动”:不会被忿怒之轮轻易带动,他说“在忿怒的力量中运转,对我而言并非易事”。“我不久怒”:这里“vo”只是语气助词,他说的是“我不久怒”。第二经。巴利
268. Dutiye dubbaṇṇoti jhāmakhāṇuvaṇṇo. Okoṭimakoti lakuṇḍako mahodaro. Āsaneti paṇḍukambalasilāyaṃ. Kodhabhakkhoti sakkena gahitanāmamevetaṃ. So pana eko rūpāvacarabrahmā, ‘‘sakko kira khantibalena samannāgato’’ti sutvā vīmaṃsanatthaṃ āgato . Avaruddhakayakkhā pana evarūpaṃ saṃvihitārakkhaṃ ṭhānaṃ pavisituṃ na sakkonti. Upasaṅkamīti devānaṃ sutvā ‘‘na sakkā esa pharusena cāletuṃ, nīcavuttinā pana khantiyaṃ ṭhitena sakkā palāpetu’’nti tathā palāpetukāmo upasaṅkami. Antaradhāyīti khantiyaṃ ṭhatvā balavacittīkāraṃ paccupaṭṭhapetvā nīcavuttiyā dassiyamānāya sakkāsane ṭhātuṃ asakkonto antaradhāyi. Na sūpahatacittomhīti ettha sūti nipātamattaṃ, upahatacittomhīti āha. Nāvattena suvānayoti na kodhāvattena suānayo, kodhavase vattetuṃ na sukaromhīti vadati. Na vo cirāhanti voti nipātamattaṃ, ahaṃ ciraṃ na kujjhāmīti vadati. Dutiyaṃ.
3. 《桑巴利幻术经》的注释。巴利
3. Sambarimāyāsuttavaṇṇanā
269 第三则中,“患病者”是指他被仙人众诅咒时生起的疾病所折磨,所以叫患病者。帝释天神说“你教给我吧”,意思是:如果你教给我桑巴利幻术,那我也能治好你的病。他们劝阻说:“朋友,请不要教给他。就算不用桑巴利幻术,帝释天神已经在折磨我们了;如果他知道了那个,我们就完了。不要为了你一个人的利益而毁掉我们。”所谓“桑巴利被烧煮百年”,是说就像阿修罗王桑巴利那样,这个狡诈的家伙施展幻术后,在地狱里被烧煮了一百年,他也会这样被烧煮。他说:“你们是如法而行的人,幻术对你们没有用。”那么,帝释天神能治好他的怒火吗?能。怎么治呢?据说,那时那群仙人还住在那里,所以把他带到仙人面前,让他忏悔,这样他就会好起来。但他被帝释天神骗了,没有那样做,就直接离开了。第三则。巴利
269. Tatiye ābādhikoti isigaṇena abhisapakāle uppannābādhena ābādhiko. Vācehi manti sace maṃ sambarimāyaṃ vācesi, evamahaṃ tampi tikicchissāmīti vadati. Mā kho tvaṃ, mārisa, vācesīti vināpi tāva sambarimāyaṃ sakko amhe bādhati, yadi pana taṃ jānissati, naṭṭhā mayaṃ, mā attano ekassa atthāya amhe nāsehīti vatvā nivārayiṃsu. Sambarova sataṃ samanti yathā sambaro asurindo māyāvī māyaṃ payojetvā vassasataṃ niraye pakko, evaṃ paccati. Tumhe dhammikāva, alaṃ vo māyāyāti vadati. Kiṃ pana sakko tassa kodhaṃ tikicchituṃ sakkuṇeyyāti? Āma sakkuṇeyya. Kathaṃ? Tadā kira so isigaṇo dharatiyeva, tasmā naṃ isīnaṃ santikaṃ netvā khamāpeyya, evamassa phāsu bhaveyya. Tena pana vañcitattā tathā akatvā pakkantova. Tatiyaṃ.
第4经《罪过经》的注释。巴利
4. Accayasuttavaṇṇanā
270 270. 在第四首偈颂中,“sampayojesuṃ”(他们结合/他们引发)的意思是:他们引发了争吵。“Accasarā”(他越过了)的意思是:他越过了、冒犯了;也就是说,一位比丘越过另一位比丘后说了话。“Yathādhammaṃ nappaṭiggaṇhāti”(不如法接受)的意思是:他不能容忍。“Kodho vo vasamāyātū”(愿嗔怒来到你们的掌控之下)的意思是:愿嗔怒来到你们的掌控之下,也就是说,它表明:你们不要落入嗔怒的控制。“Mā ca mitte hi vo jarā”(也不要让你们的朋友衰败)这里,hi 只是一个虚词;意思是:不要让名为衰败者在你们的朋友情谊中产生。或者,这里是把具格当作处格来用:在朋友之间不要让衰败产生;意思是:不要让朋友关系变成另一种状态。“Agarahiyaṃ mā garahitthā”(不要呵责不应呵责者)的意思是:不要呵责不应被呵责的漏尽者。第四。巴利
270. Catutthe sampayojesunti kalahaṃ akaṃsu. Accasarāti atikkami, eko bhikkhu ekaṃ bhikkhuṃ atikkamma vacanaṃ avocāti attho. Yathādhammaṃnappaṭiggaṇhātīti na khamati. Kodho vo vasamāyātūti kodho tumhākaṃ vasaṃ āgacchatu, mā tumhe kodhavasaṃ gamitthāti dīpeti. Mā ca mitte hi vo jarāti ettha hīti nipātamattaṃ, tumhākaṃ mittadhamme jarā nāma mā nibbatti. Bhummatthe vā karaṇavacanaṃ, mittesu vo jarā mā nibbatti, mittabhāvato aññathābhāvo mā hotūti attho. Agarahiyaṃ mā garahitthāti agārayhaṃ khīṇāsavapuggalaṃ mā garahittha. Catutthaṃ.
第5篇 不嗔经的注释巴利
5. Akkodhasuttavaṇṇanā
271 271. 第五首偈中,“不要让嗔怒征服你们”意思是:嗔怒不要征服你们,你们要征服嗔怒。“不要对发怒者发怒”意思是:对正在发怒的人,不要以怒回应。“无嗔”指慈以及慈的前分。“无害”指悲以及悲的前分。“再者,嗔怒压垮恶人,如同大山一样”意思是:嗔怒像大山一样压垮卑劣的人。第五。巴利
271. Pañcame mā vo kodho ajjhabhavīti kodho tumhe mā abhibhavi, tumheva kodhaṃ abhibhavatha. Mā ca kujjhittha kujjhitanti kujjhantānaṃ mā paṭikujjhittha. Akkodhoti mettā ca mettāpubbabhāgo ca. Avihiṃsāti karuṇā ca karuṇāpubbabhāgo ca. Atha pāpajanaṃ kodho, pabbatovābhimaddatīti lāmakajanaṃ pabbato viya kodho abhimaddatīti. Pañcamaṃ.
1 2 3