1. 《誓愿经》的注释
1. Vatapadasuttavaṇṇanā
257257. 第二品第一经。“誓愿的条目”指誓愿的各个部分。“已圆满”指完整无缺。“已受持”指已经领受。“恭敬族中尊长”指对族中的大父、大母、叔父、叔母、舅父、舅母等恭敬奉事。“言语柔和”指令人喜爱、柔软、甜美的言语。“慷慨放舍”指自由施与的布施。“洗净双手”指为了布施应施之物而始终洗净双手。“乐于施舍”指乐于施与。“值得乞求”指值得被他人乞求,或者说“堪受乞求”,即正好适合被乞求。“乐于布施与分享”指乐于布施和分享。第一经释。
257. Dutiyavaggassa paṭhame vatapadānīti vatakoṭṭhāsāni. Samattānīti paripuṇṇāni. Samādinnānīti gahitāni. Kule jeṭṭhāpacāyīti kulajeṭṭhakānaṃ mahāpitā mahāmātā cūḷapitā cūḷamātā mātulo mātulānītiādīnaṃ apacitikārako. Saṇhavācoti piyamudumadhuravāco. Muttacāgoti vissaṭṭhacāgo. Payatapāṇīti deyyadhammadānatthāya sadā dhotahattho. Vossaggaratoti vossajjane rato. Yācayogoti parehi yācitabbāraho, yācayogoti vā yācayogeneva yutto. Dānasaṃvibhāgaratoti dāne ca saṃvibhāge ca rato. Paṭhamaṃ.
《帝释天名经》的注释
2. Sakkanāmasuttavaṇṇanā
258258. 第二经。“生而为人”指的是在摩揭陀国的马恰拉村生而为人。“他布施了住所”指的是在十字路口为大众建造了住所并布施出去。“即使有一千种理由”指的是一千种理由,或者当由一千个人或以一千句话来陈述“这是此事的含义,那是此事的含义”时,他立于一处就能作出判决。第二经结束。
258. Dutiye manussabhūtoti magadharaṭṭhe macalagāme manussabhūto. Āvasathaṃ adāsīti catumahāpathe mahājanassa āvasathaṃ kāretvā adāsi. Sahassampi atthānanti sahassampi kāraṇānaṃ, janasahassena vā vacanasahassena vā osārite ‘‘ayaṃ imassa attho, ayaṃ imassa attho’’ti ekapade ṭhitova vinicchinati. Dutiyaṃ.
《玛哈离经》注释
3. Mahālisuttavaṇṇanā
259第三经。“走近”:他想:“人们说‘帝释天神是天王’,究竟有没有这位帝释天神?我以前见过他吗?为了这件事,我要去问十力。”于是就走近。“我亦知此”:这里复数用了单数形式,意思是“我也知道那些法”。据说,帝释天神在紧邻的前一世,是摩揭陀国马恰拉村一个名叫摩伽的青年,聪明能干,他的行为就像菩萨的修行一样。他带着三十三个人一起做善事。有一天,他自己用智慧观察后,在村中大众聚集的地方,把两边的垃圾清走,使那个地方变得宜人。之后又在那里建了一座凉亭。后来人们离开时,又建了一座会堂。他出村后,走了一伽乌塔、半由旬、三伽乌塔、一由旬的路,和同伴们一起把不平的地方填平。他们全都同心协力,在需要造桥的地方造桥,在适合建凉亭、会堂、池塘、花坛和植树的地方,就建凉亭、会堂,挖池塘,垒花坛,种树木,积累了很多福德。摩伽圆满了七项誓愿后,身体坏灭,和同伴们一起投生到三十三天。这一切,世尊全都知道。因此说:“由于受持哪些法,帝释天神获得了帝释之位,我也知道这个。”这是关于帝释天神获得帝释天神地位的简要说明,详细说明则见于《善吉祥光》长部注疏的《帝释问释》中。第三。
259. Tatiye upasaṅkamīti ‘‘sakko devarājāti kathenti, atthi nu kho so sakko, yena so diṭṭhapubboti imamatthaṃ dasabalaṃ pucchissāmī’’ti upasaṅkami. Tañca pajānāmīti bahuvacane ekavacanaṃ, te ca dhamme pajānāmīti attho. Sakko kira anantare attabhāve magadharaṭṭhe macalagāme magho nāma māṇavo ahosi paṇḍito byatto, bodhisattacariyā viya ca tassa cariyā ahosi. So tettiṃsa purise gahetvā kalyāṇamakāsi. Ekadivasaṃ attanova paññāya upaparikkhitvā gāmamajjhe mahājanassa sannipatitaṭṭhāne kacavaraṃ ubhatopassesu apabyūhitvā taṃ ṭhānaṃ ramaṇīyaṃ akāsi. Puna tattheva maṇḍapaṃ kāresi. Puna gacchante kāle sālaṃ kāresi. Gāmato ca nikkhamitvā gāvutampi aḍḍhayojanampi tigāvutampi yojanampi vicaritvā tehi sahāyehi saddhiṃ visamaṃ samaṃ akāsi. Te sabbeva ekacchandā tattha tattha setuyuttaṭṭhāne setuṃ, maṇḍapasālāpokkharaṇimālāvaccharopanapadīnaṃ yuttaṭṭhānesu maṇḍapasālāpokkharaṇimālāvaccharopanādīni karontā bahuṃ puññamakaṃsu. Magho satta vatapadāni pūretvā kāyassa bhedā saddhiṃ sahāyehi tāvatiṃsabhavane nibbatti. Taṃ sabbaṃ bhagavā jānāti. Tenāha – yesaṃ dhammānaṃ samādinnattā sakko sakkattaṃ ajjhagā, tañca pajānāmīti. Ayaṃ sakkassa sakkattādhigame saṅkhepakathā, vitthāro pana sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya sakkapaṇhavaṇṇanāyaṃ vutto. Tatiyaṃ.
《贫穷经》注释
4. Daliddasuttavaṇṇanā
260第四,“人中贫者”:就是人当中的穷人。“人中可怜者”:就是成了人当中可怜对象的人。“人中下贱者”:就是人当中的低劣者。“在那里”:在那个地方,或者在那显耀之中。“他们非难”:他们暗中不满,以低劣的方式去想。“他们议论”:他们说出去,公开讲出来。“他们到处细说”:他们在各处谈论、广为传播。
这里有一段次第叙述:据说,在佛陀还没有出世的时候,他曾是迦尸国波罗奈的国王。当时那座城市高悬幢幡、彩旗,种种装饰,极其庄严。他右绕巡行,被因他的富贵荣光而注目观看的民众仰望着。就在那时,有一位独觉佛从香醉山来到那座城里托钵乞食,诸根寂静,心意寂静,具足最上的调伏。大众却舍弃了对国王的恭敬,只注视着那位独觉佛。国王心想:“现在这群人里连一个看我的人都没有,这到底是怎么回事?”于是他观察,看见了那位独觉佛。而这位独觉佛年纪很大,已到暮年,袈裟破旧,到处都有线头脱落。国王见到了这位历经十万大劫又两个阿僧祇劫圆满巴拉密的独觉佛,却连一点净信之心都没有生起,也没有伸手合掌致敬。国王心想:“这个出家人大概是嫉妒我,才不看我。”于是发怒,唾骂说:“这个穿着麻风衣的家伙在哪里!”然后就离开了。由于这个业的果报,他投生在大地狱中;又以残余的业报来到人界,在王舍城一个极其贫穷的女人腹中结生。自从受胎那时起,那个女人连一点稀粥都喝不饱。他在母胎中时,耳朵和鼻子就已经烂掉,出生时就是贝壳状斑白的麻风病人。父母是对子女行难行能行之事的大恩之人,所以他的母亲在他还不能拿钵出去乞食的时候,还会替他带回稀粥和水。等到他能自己出去乞食时,母亲把钵放到他手里,说:“你会凭自己的业被人认出来。”然后就离开了。
260. Catutthe manussadaliddoti manussaadhano. Manussakapaṇoti manussakāruññataṃ patto. Manussavarākoti manussalāmako. Tatrāti tasmiṃ ṭhāne, tasmiṃ vā atirocane. Ujjhāyantīti avajjhāyanti lāmakato cintenti. Khiyantīti kathenti pakāsenti. Vipācentīti tattha tattha kathenti vitthārenti. Eso kho mārisāti ettha ayamanupubbikathā – so kira anuppanne buddhe kāsiraṭṭhe bārāṇasirājā hutvā samussitaddhajapaṭākanānālaṅkārena suṭṭhu alaṅkataṃ nagaraṃ padakkhiṇaṃ akāsi attano sirisampattiyā samākaḍḍhitanettena janakāyena samullokiyamāno. Tasmiñca samaye eko paccekabuddho gandhamādanapabbatā āgamma tasmiṃ nagare piṇḍāya carati, santindriyo santamānaso uttamadamathasamannāgato. Mahājanopi rājagataṃ cittīkāraṃ pahāya paccekabuddhameva olokesi. Rājā – ‘‘idāni imasmiṃ janakāye ekopi maṃ na oloketi. Kiṃ nu kho eta’’nti? Olokento paccekabuddhaṃ addasa. Sopi paccekabuddho mahallako hoti pacchimavaye ṭhito. Cīvarānipissa jiṇṇāni, tato tato suttāni gaḷanti. Rañño satasahassādhikāni dve asaṅkhyeyyāni pūritapāramiṃ paccekabuddhaṃ disvā cittapasādamattaṃ vā hatthaṃ pasāretvā vandanamattaṃ vā nāhosi. So rājā ‘‘pabbajito maññe esa usūyāya maṃ na oloketī’’ti kujjhitvā ‘‘kvāyaṃ kuṭṭhicīvarāni pāruto’’ti niṭṭhubhitvā pakkāmi. Tassa kammassa vipākena mahāniraye nibbattitvā vipākāvasesena manussalokaṃ āgacchanto rājagahe paramakapaṇāya itthiyā kucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhi. Gahitakālato paṭṭhāya sā itthī kañjikamattampi udarapūraṃ nālattha. Tassa kucchigatasseva kaṇṇanāsā vilīnā, saṅkhapalitakuṭṭhī hutvā mātukucchito nikkhanto. Mātāpitaro nāma dukkarakārikā honti, tenassa mātā yāva kapālaṃ gahetvā carituṃ na sakkoti, tāvassa kañjikampi udakampi āharitvā adāsi. Bhikkhāya carituṃ samatthakāle panassa kapālaṃ hatthe datvā ‘‘paññāyissasi sakena kammenā’’ti pakkāmi.
从那时起,他全身的肉一块一块地裂开脱落,脓水直流,剧烈的痛苦持续不断。他不管靠在哪条巷子里躺下,都会整夜大声嚎叫。因为他那凄惨哀嚎的声音,整条街上的人整夜都睡不着。从那时起,他得到了“善觉”这个名字,因为他会吵醒睡得好的人。后来,世尊来到王舍城时,城里的居民邀请导师,在城中央搭起大帐篷,做了布施。麻风病人善觉也去了,坐在布施帐篷不远处。居民们用美味的硬食和软食亲手供养以佛陀为首的比丘僧团,也给了他粥和饭。他吃了美味食物后,心变得专注。导师在吃完饭、做完随喜之后,开示了诸谛。善觉就坐在原地,随着教法引导自己的智慧,证得了入流果。导师起身回了精舍。他也从坐垫上起来,拿起钵,拄着拐杖,往自己住的地方走去。路上,他被一头受惊的母牛夺去了性命。就像打破陶钵却得到金钵一样,他在第二个心识刹那投生到了天界,凭着自己的福德,超越其他天人而大放光明。为了说明这件事,帝释天王说了“这位,诸位尊者……”等话。
Athassa tato paṭṭhāya sakalasarīrato maṃsāni chijjitvā chijjitvā patanti, yūsaṃ paggharati, mahāvedanā vattanti. Yaṃ yaṃ racchaṃ nissāya sayati, sabbarattiṃ mahāravena ravati. Tassa kāruññaparidevitasaddena sakalavīthiyaṃ manussā sabbarattiṃ niddaṃ na labhanti. Tassa tato paṭṭhāya sukhasayite pabodhetīti suppabuddhotveva nāmaṃ udapādi. Athāparena samayena bhagavati rājagahaṃ sampatte nāgarā satthāraṃ nimantetvā nagaramajjhe mahāmaṇḍapaṃ katvā dānaṃ adaṃsu. Suppabuddhopi kuṭṭhī gantvā dānaggamaṇḍapassa avidūre nisīdi. Nāgarā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena parivisantā tassāpi yāgubhattaṃ adaṃsu. Tassa paṇītabhojanaṃ bhuttassa cittaṃ ekaggaṃ ahosi. Satthā bhattakiccāvasāne anumodanaṃ katvā saccāni dīpesi, suppabuddho nisinnaṭṭhāne nisinnova desanānusārena ñāṇaṃ pesetvā sotāpattiphale patiṭṭhito. Satthā uṭṭhāya vihāraṃ gato. Sopi cumbaṭaṃ āruyha kapālamādāya daṇḍamolubbha attano vasanaṭṭhānaṃ gacchanto vibbhantāya gāviyā jīvitā voropito mattikapātiṃ bhinditvā suvaṇṇapātiṃ paṭilabhanto viya dutiyacittavāre devaloke nibbatto attano puññaṃ nissāya aññe deve atikkamma virocittha. Taṃ kāraṇaṃ dassento sakko devānamindo eso kho mārisātiādimāha.
信,是指经由圣道而获得的信。戒也是如此——是对谁来说的善呢?所谓善戒,说的就是圣弟子的、为圣者所喜爱的戒。在这里,虽然对圣弟子来说,没有任何一条戒是不令人喜爱的,但在这个意义上,特指来生也不会舍弃的五戒。第四项。
Saddhāti maggenāgatasaddhā. Sīlañca yassa kalyāṇanti kalyāṇasīlaṃ nāma ariyasāvakassa ariyakantasīlaṃ vuccati. Tattha kiñcāpi ariyasāvakassa ekasīlampi akantaṃ nāma natthi, imasmiṃ panatthe bhavantarepi appahīnaṃ pañcasīlaṃ adhippetaṃ. Catutthaṃ.
第5篇 可喜经的注释
5. Rāmaṇeyyakasuttavaṇṇanā
261261. 第五项中,“园塔”指园林里的塔庙。“树林塔庙”指树林里的塔庙。这两处都应从受到恭敬这一意义上理解为塔庙。“人所能喜乐的”指人感到可喜乐的状态。现在,为了说明依人所能喜乐而有的地方可喜乐,他说了“在村中”等话。第五项。
261. Pañcame ārāmacetyāti ārāmacetiyāni. Vanacetyāti vanacetiyāni. Ubhayatthāpi cittīkataṭṭhena cetyaṃ veditabbaṃ. Manussarāmaṇeyyassāti manussaramaṇīyabhāvassa. Idāni manussaramaṇīyakavasena bhūmiramaṇīyakaṃ dassento gāme vātiādimāha. Pañcamaṃ.
6. 祭祀者经的注释
6. Yajamānasuttavaṇṇanā
262262. 第六项中,“祭祀者”指正在祭祀的人。据说那时,鸯伽国和摩揭陀国的人们每年都会收集酥油、蜂蜜、糖浆等物中最好的部分,在一个地方堆起大约六十车木柴,点火燃烧,当火焰炽燃时,他们把这一切都投进去,说:“我们祭祀大梵天王。”他们有这样的见解:“一次投入火中,能带来千倍的果报。”释迦天王心想:“这些人把一切最好的东西都拿来,说是‘祭祀大梵天王’,却烧在火里。他们这样做没有果报。在我眼前,不能让他们白白损失。如果他们能把东西布施给佛陀和僧团,就能生出广大功德,我要让他们这样做。”于是,他让柴堆燃烧起来,在人们注视的时候,在满月之日变现出大梵天王的身形,仿佛在大众眼前破开月轮而出现。大众看见后,心想:“大梵天王亲自来接受我们的祭祀了!”便双膝跪在地上,举起合掌,恭敬礼拜。婆罗门们说:“你们以为‘我们只是靠推理在说’,现在看吧——这位就是你们的梵天神,亲自来接受祭祀了。”释迦天王到来后,站在柴堆顶端的虚空中,问道:“这份供养是给谁的?”众人回答:“尊者,是给您的,请接受我们的祭祀。”于是他说:“那么你们来吧,不要丢弃秤而用手来称。这位导师住在边远住处,我们去问他:‘布施给谁果报大?’”他带着两个国家的人来到导师那里,这样请问。
262. Chaṭṭhe yajamānānanti yajantānaṃ. Tadā kira aṅgamagadhavāsikā manussā anusaṃvaccharaṃ sappimadhuphāṇitādīsu aggaṃ gahetvā ekasmiṃ ṭhāne dārūnaṃ saṭṭhimatte sakaṭabhāre rāsiṃ katvā aggiṃ datvā pajjalitakāle ‘‘mahābrahmuno yajāmā’’ti taṃ sabbaṃ pakkhipanti. ‘‘Ekavāraṃ pakkhittaṃ sahassaguṇaphalaṃ detī’’ti nesaṃ laddhi. Sakko devarājā ‘‘sabbepime sabbaaggāni gahetvā ‘mahābrahmuno yajāmā’ti aggimhi jhāpenti. Aphalaṃ karonti, mayi passante mā nassantu, yathā buddhassa ceva saṅghassa ca datvā bahuṃ puññaṃ pasavanti, evaṃ karissāmī’’ti dārurāsiṃ jalāpetvā olokentesu manussesu puṇṇamadivase brahmattabhāvaṃ māpetvā mahājanassa passantasseva candamaṇḍalaṃ bhinditvā nikkhanto viya ahosi. Mahājano disvā ‘‘imaṃ yaññaṃ paṭiggahetuṃ mahābrahmā āgacchatī’’ti jaṇṇukehi bhūmiyaṃ patiṭṭhāya, añjaliṃ paggayha namassamāno aṭṭhāsi. Brāhmaṇā āhaṃsu ‘‘tumhe ‘mayaṃ takkena kathemā’ti maññatha, idāni passatha, ayaṃ vo brahmā sahatthā yaññaṃ paṭiggahetuṃ āgacchatī’’ti. Sakko āgantvā dārucitakamatthake ākāse ṭhatvā ‘‘kassāyaṃ sakkāro’’ti pucchi? Tumhākaṃ, bhante, paṭiggaṇhatha no yaññanti. Tena hi āgacchatha, mā tulaṃ chaḍḍetvā hatthena tulayittha, ayaṃ satthā dhuravihāre vasati, taṃ pucchissāma ‘‘kassa dinnaṃ mahapphalaṃ hotī’’ti ? Ubhayaraṭṭhavāsino gahetvā satthu santikaṃ gantvā pucchanto evamāha.
其中,“期望功德的人”是指那些想要功德、追求功德的人。“有依的功德”是指以生命资具为果报的功德。“布施给僧团有大果”是说:布施给圣僧团,会带来广大的果报。开示结束时,八万四千众生饮下了不死甘露。从那时起,人们就把所有最上等的布施都献给了比丘僧团。第六。
Tattha puññapekkhānanti puññaṃ icchantānaṃ puññatthikānaṃ. Opadhikaṃ puññanti upadhivipākaṃ puññaṃ. Saṅghe dinnaṃ mahapphalanti ariyasaṅghe dinnaṃ vipphāravantaṃ hoti. Desanāvasāne caturāsītipāṇasahassāni amatapānaṃ piviṃsu. Tato paṭṭhāya manussā sabbāni aggadānāni bhikkhusaṅghassa adaṃsu. Chaṭṭhaṃ.
第7篇 礼敬佛经的注释
7. Buddhavandanāsuttavaṇṇanā
263263. 在第七项中,“起来吧”意思是:站起来,努力,精进。“已战胜战场者”:因为世尊已经战胜了贪等烦恼以及十二由旬宽的魔军,所以这样称呼世尊。“已卸下重担者”:指已经卸下了五蕴、烦恼和行蕴的重担。“在十五日的夜晚”:指在第十五日满月之夜。第七项结束。
263. Sattame uṭṭhehīti uṭṭhaha, ghaṭa, vāyama. Vijitasaṅgāmāti rāgādīnañceva dvādasayojanikassa ca mārabalassa jitattā bhagavantaṃ evaṃ ālapati . Pannabhārāti oropitakhandhakilesābhisaṅkhārabhāra. Pannarasāya rattinti pannarasāya puṇṇamāya rattiṃ. Sattamaṃ.
第8篇 居士礼敬经的注释
8. Gahaṭṭhavandanāsuttavaṇṇanā
264264. 第八项中,“诸方”指四个正方向和四个隅方。“住在地上者”指住在地面上的天神。“长久以来心住于定中者”指通过近行定和安止定,心长久以来安住于定境。“礼敬”就是我礼敬。“以梵行为归宿者”意思是:十年、二十年……乃至六十年,直到命终都坚持独卧、一日一食等最殊胜的修行,这样行持梵行。“作功德者”指布施四种资具、用红花和须摩那花供养、点燃上千盏灯等,做这类功德的人。“具戒者”指立足于近事男的身份,具足五戒或十戒。“依法养妻者”指不依靠挖墙偷盗等非法手段,而是通过正当的耕种、牧牛、经商等方式,扶养妻子儿女之人。“首领登车”指天人的首领、尊胜者登上了车。第八经释。
264. Aṭṭhame puthuddisāti catasso disā catasso anudisā ca. Bhummāti bhūmivāsino. Cirarattasamāhiteti upacārappanāhi cirarattasamāhitacitte. Vandeti vandāmi. Brahmacariyaparāyaṇeti dasapi vassāni vīsatipi vassāni…pe… saṭṭhipi vassāni āpāṇakoṭikaṃ ekaseyyaṃ ekabhattantiādikaṃ seṭṭhacariyaṃ brahmacariyaṃ caramāneti attho. Puññakarāti catupaccayadānaṃ kusumbhasumanapūjā dīpasahassajālanti evamādipuññakārakā. Sīlavantoti upāsakatte patiṭṭhāya pañcahipi dasahipi sīlehi samannāgatā. Dhammena dāraṃ posentīti umaṅgabhindanādīni akatvā dhammikehi kasigorakkhavaṇijjādīhi puttadāraṃ posenti. Pamukho rathamāruhīti devānaṃ pamukho seṭṭho rathaṃ āruhi. Aṭṭhamaṃ.
第9篇 礼敬导师经的注释
9. Satthāravandanāsuttavaṇṇanā
265第九项:礼敬世尊,就是把上衣整理好,搭在一边肩上,像梵天那样跪下来,把合掌举到头顶上表示敬意。所谓“那位夜叉”,指的就是那位帝释天神。“无劣名”是说世尊在一切功德上完全没有低劣之处,所以用表示一切功德的名号来说,他的名声毫无缺减。“超越无明”是通过超越那覆盖四圣谛、作为轮回根源的无明。“有学”指七类有学。“乐于摧毁”指乐于摧毁轮回。“他们修学”就是他们修习。第九项结束。
265. Navame bhagavantaṃ namassatīti ekaṃsaṃ uttariyaṃ dukulaṃ katvā, brahmajāṇuko hutvā sirasi añjaliṃ ṭhapetvā namassati. So yakkhoti so sakko. Anomanāmanti sabbaguṇehi omakabhāvassa natthitāya sabbaguṇanemittakehi nāmehi anomanāmaṃ. Avijjāsamatikkamāti catusaccapaṭicchādikāya vaṭṭamūlakaavijjāya samatikkamena. Sekkhāti satta sekkhā. Apacayārāmāti vaṭṭaviddhaṃsane ratā. Sikkhareti sikkhanti. Navamaṃ.
第10章 礼敬僧团经的注释
10. Saṅghavandanāsuttavaṇṇanā
266第十项中,他为什么这样一再地说呢?据说帝释天王的音声很甜美,牙齿排列整齐,说话的时候,声音就像金铃一样清脆悦耳。他想着“我要能一再听到这个声音”,所以就一再地说。“住于腐尸者”:因为住在腐烂的母体里,或者自己的身体被覆盖着躺卧,所以叫“住于腐尸者”。“他们沉入那腐尸中”:在十个月里,这些人沉入那叫作母胎的腐尸之中。“我羡慕他们这样的状态”:我羡慕、向往他们的这种状态。“他们不把谷物放进仓里”:他们不把自己拥有的谷物放进仓库,因为他们根本没有谷物。“也不放进缸里”:不放进缸里。“也不放进篮里”:不放进竹篮里。“寻求他人已做成的”:他们依照乞食的行仪,去寻觅别人已经做好、在别人家中煮熟的食物。“由此”:通过这种方式求得的。“善持者”:指十年……乃至六十年,都妥善受持、行持着美妙头陀支的人。
266. Dasame ajjhabhāsīti kasmā esa punappunaṃ evaṃ bhāsatīti? Sakkassa kira devarañño saddo madhuro, suphasitaṃ dantāvaraṇaṃ, kathanakāle suvaṇṇakiṅkiṇikasaddo viya niccharati. Taṃ punappunaṃ sotuṃ labhissāmīti bhāsati. Pūtidehasayāti pūtimhi mātusarīre vā, attanoyeva vā sarīraṃ avattharitvā sayanato pūtidehasayā. Nimuggākuṇapamheteti dasamāse mātukucchisaṅkhāte kuṇapasmiṃ ete nimuggā. Etaṃ tesaṃ pihayāmīti etesaṃ etaṃ pihayāmi patthayāmi. Na te saṃ koṭṭhe opentīti na te saṃ santakaṃ dhaññaṃ koṭṭhe pakkhipanti. Na hi etesaṃ dhaññaṃ atthi. Na kumbhīti na kumbhiyaṃ. Na kaḷopiyanti na pacchiyaṃ. Paraniṭṭhitamesānāti paresaṃ niṭṭhitaṃ paraghare pakkaṃ bhikkhācāravattena esamānā gavesamānā. Tenāti evaṃ pariyiṭṭhena. Subbatāti dasapi…pe… saṭṭhipi vassāni susamādinnasundaravatā.
“善语持咒者”是指这样善巧说话的人:我们要诵习法,要受持头陀支,要享用不死之法,要修习沙门法。所谓“默然而平等而行”,意思是:即使他们整夜都在说法,仿佛被雷鸣般的声音充满,他们实际上仍然是默然而平等而行。为什么呢?因为他们完全没有说无意义的话。“众多愚人”是指许多互相敌对的有情。“在执杖者中已寂灭”是指:对于那些为了伤害他人而拿起棍棒的有情,他们已寂灭,已经放下了棍棒。“在执取者中无执取”是指:对于那些有执取的有情,他们也没有执取,因为他们对生命形态、出生方式等任何一类都没有执取。第十项结束。
Sumantamantinoti dhammaṃ sajjhāyissāma, dhutaṅgaṃ samādiyissāma, amataṃ paribhuñjissāma, samaṇadhammaṃ karissāmāti evaṃ subhāsitabhāsino. Tuṇhībhūtā samañcarāti tiyāmarattiṃ asanighosena ghositā viya dhammaṃ kathentāpi tuṇhībhūtā samaṃ carantiyeva nāma. Kasmā? Niratthakavacanassābhāvā. Puthumaccā cāti bahusattā ca aññamaññaṃ viruddhā. Attadaṇḍesu nibbutāti paraviheṭhanatthaṃ gahitadaṇḍesu sattesu nibbutā vissaṭṭhadaṇḍā. Sādānesu anādānāti sagahaṇesu sattesu ca bhavayoniādīnaṃ ekakoṭṭhāsassāpi agahitattā agahaṇā. Dasamaṃ.