贤友,那么《蒙达王品》中的第十部《那罗陀经》,是在哪里、针对谁、以什么事为缘由、由谁、怎样宣说的呢?
Pu – muṇḍarājavagge panāvuso dasamaṃ nāradasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.
毗——尊者,这是在华氏城,针对蒙达王而说的。尊者,蒙达王的跋达王后去世了,她是他所亲爱、所悦意的。因为那位所亲爱、所悦意的跋达王后去世了,国王既不沐浴,也不涂香,不吃饭,不处理政务,日日夜夜迷恋着跋达王后的遗体。尊者,就在这个因缘下,具寿那罗陀长老依照世尊为憍萨罗国波斯匿王所开示的法门,宣说道:“大王,有五种不可得之处,无论是沙门、婆罗门、天、魔、梵天神,还是世间任何其他人,都不可得。”等等。
Vi – pāṭaliputte bhante muṇḍaṃ rājānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Muṇḍassa bhante rañño bhaddā devī kālaṅkatā hoti piyā manāpā. So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṃ bhuñjati, na kammantaṃ payojeti, rattindivaṃ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘pañcimāni mahārāja alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti evamādinā bhante āyasmatā nāradattherena rañño pasenadissa kosalassa bhagavatā desitaniyāmena desitaṃ.
尊者,这个法门叫什么名字?
Ko nāmo ayaṃ bhante dhammapariyāyo.
尊者,确实是忧愁之箭的拔除者。
Taggha bhante sokasallaharaṇo.
贤友,在《增支部·五集·盖品》中,世尊是如何宣说第四《时经》的?
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte nīvaraṇavagge catutthaṃ samayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——尊者,在《盖品》中,第四《时经》是世尊这样说的:“比丘们,有五种不适合精进的时机。是哪五种呢?比丘们,在这里,有比丘年老,被衰老所压倒。比丘们,这是第一种不适合精进的时机。”等等。
Vi – nīvaraṇavagge bhante catutthaṃ samayasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave asamayā padhānāya. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhu jiṇṇo hoti jarāyābhibhūto. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo asamayo padhānāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,第七《处经》,世尊是如何宣说的呢?
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ ṭhānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——尊者,第七《处经》是这样说的:世尊开示:“比丘们,有五种处,无论女人或男人、在家人或出家人,都应当常常省察。哪五种?‘我有老法,不能超越老’,无论女人或男人、在家人或出家人,都应当常常省察。”
Vi – sattamaṃ bhante ṭhānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave ṭhānāni abhiṇhaṃ paccavekkhitabbāni itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. Katamāni pañca, jarādhammomhi jaraṃ anatītoti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《住法者经》
Dhammavihārīsutta
贤友,在《战士品》中,第三篇《法住者经》世尊是如何宣说的?
Pu – yodhājīvavagge panāvuso tatiyaṃ dhammavihārisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《战士品》中,第三篇《法住者经》里,世尊这样宣说:“在这里,有位比丘学习法——契经、应颂、记说、偈颂、自说、如是语、本生、未曾有法、方广。他把整天时间都花在学来的法上,荒废了独处禅修,不致力于内心的止息。这样的比丘,就叫做‘多学而非法住者’。”
Vi – yodhājīvavagge bhante tatiyaṃ dhammavihārisuttaṃ ‘‘idha bhikkhu bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ dutivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ, so tāya dhammapariyattiyā divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati bhikkhu bhikkhu pariyattibahulo no dhammavihārī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
尊者,人们常说“法住者、法住者”。尊者,比丘要怎样才算是法住者呢?
Dhammavihārī dhammavihārīti bhante vuccati, kittāvatā nu kho bhante bhikkhu dhammavihārī hoti.
第二未来怖畏经
Dutiyaanāgatabhayasutta
贤友,在《增支部·五集》的《战士品》中,第八经《第二未来怖畏经》,世尊是怎么说的?
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte yodhājīvavagge aṭṭhamaṃ dutiyaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《战士品》中,第八《第二未来怖畏经》里,世尊以如是等语这样说道:“比丘们,观察到这五种未来的怖畏,比丘就足以不放逸、精勤、心向解脱而安住,为了获得尚未获得的、证达尚未证达的、实现尚未实现的。”
Vi – yodhājīvavagge bhante aṭṭhamaṃ dutiyaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第三未来怖畏经
Tatiyaanāgatabhayasutta
贤友,就在同一处,世尊是怎样宣说第九篇《第三未来怖畏经》的呢?
Pu – tattheva āvuso navamaṃ tatiyaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在同一处,第九经《第三未来怖畏经》中,世尊这样说道:“比丘们,有五种未来的怖畏,现在还没有生起,将来会生起。你们应当觉察它们,觉察之后,应当为了断除它们而努力。是哪五种呢?比丘们,将来会有比丘们,身体没有修习、戒没有修习、心没有修习、慧没有修习。”
Vi – tattheva bhante navamaṃ katiyaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti, tāni vo paṭibujjhitabbāni, paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Katamāni pañca, bhavissanti bhikkhave bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第四未来怖畏经
Catutthaanāgatabhayasutta
贤友,在《增支部》五集“战士生计品”中,第十经《第四未来怖畏经》里,世尊是怎么说的?
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte yodhājīvavagge dasamaṃ catutthaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在“战士生计品”中,第十经《第四未来怖畏经》里,世尊这样宣说:“比丘们,有这五种未来的怖畏,现在还没有生起,将来会生起。你们应当觉察它们,觉察之后,应当努力断除它们。”
Vi – yodhājīvavagge bhante dasamaṃ catutthaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti, tāni vo paṭibujjhitabbāni, paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabba’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在髻品中,第九部《狮子经》是世尊怎样宣说的?
Pu – kakudhavagge āvuso navamaṃ sīhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在髻品中,第九部《狮子经》是世尊这样宣说的:“诸比丘,狮子是兽王,傍晚时分从栖息处出来,出来后伸展身体,伸展身体后环顾四方,环顾四方后三遍发出狮子吼。”
Vi – kakudhavagge bhante navamaṃ sīhasuttaṃ ‘‘sīho bhikkhave migarājā sāyanhasamayaṃ āsayā nikkhamati, āsayā nikkhamitvā vijambhati, vijambhitvā samantā catuddisaṃ anuviloketi, samantā catuddisaṃ anuviloketvā tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在盲林品里,第一部《家近住经》世尊是怎么说的?
Pu – andhakavindavagge pana āvuso ‘‘paṭhamaṃ kulūpakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在盲林品中,第一部《家近住经》里,世尊这样说:“比丘们,具足五种法的亲近家族比丘,在诸家中不受喜爱、不受欢迎、不受尊重、不受恭敬。”
Vi – andhakavindavagge bhante paṭhamaṃ kulūpakasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo cā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
Pu——贤友,就在那里,第四部《盲林经》是世尊在何处、针对谁、怎样说的?
Pu – tattheva āvuso catutthaṃ andhakavindasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
尊者,在摩揭陀国的安陀迦频达,世尊针对阿难尊者这样说:“阿难,那些新出家不久、刚来到这个法与律的比丘们,阿难,你们应当劝导、安立、建立他们于五法。”世尊以这样的方式等开示。
Vi – magadhesu bhante andhakavinde āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha ‘‘ye te ānanda bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, te vo ānanda bhikkhū pañcasu dhammesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
善现前经
Satisūpaṭṭhitasutta
贤友,在增支部五集病品中,世尊是怎样开示第二念现起经的?
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte gilānavagge dutiyaṃ satisūpaṭṭhitasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在病品中,世尊这样开示了第二念现起经:“比丘们,如果有任何比丘或比丘尼修习五法、多作五法,就可以期望两种果中的一种:在现世得到究竟智,或者如果还有余依,就得到不来。是哪五种呢?比丘们,在这里,比丘内心……念已经现起……”世尊以这些语句作了开示。
Vi – gilānavagge bhante dutiyaṃ satisūpaṭṭhitasuttaṃ ‘‘yo hi koci bhikkhave bhikkhu vā bhikkhunī vā pañca dhamme bhāveti, pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ ‘diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhuno ajjhattaññeva satisūpaṭṭhitā hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第三《看护者经》的?
Pu – tattheva āvuso tatiyaṃ upaṭṭhākasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗罗答:尊者,第三《看护者经》是世尊以这些话等所作的開示:“比丘们,具足五法的病人难以看护。是哪五种呢?他做不适当的事,对适当的事不知节制,不服用药物……”
Vi – tatiyaṃ bhante upaṭṭhākasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato gilāno dūpaṭṭhāko hoti. Katamehi pañcahi, asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, bhesajjaṃ nappaṭisevitā hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普:贤友,就在这里,世尊是怎么开示第五《无寿经》的?
Pu – tattheva āvuso pañcamaṃ anāyussāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
Vi – 第五《无寿经》:尊者,世尊是这样说的:“比丘们,有五种法会导致短寿。哪五种呢?做不合适的事,对合适的事不知节制,吃未消化的食物,在不合适的时间出行,不修梵行。比丘们,这五种法确实会导致短寿。”世尊就是以这样的方式开示的。
Vi – pañcamaṃ bhante anāyussāsuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā anāyussā. Katame pañca, asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, apariṇatabhojī ca hoti, akālacārī ca hoti, abrahmacārī ca. Ime kho bhikkhave pañca dhammā anāyussā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,第八《沙门乐经》是世尊如是说的。
Pu – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ samaṇasukhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第八《沙门乐经》中,世尊这样说道:“比丘们,有五种沙门之苦。是哪五种呢?比丘们,在这里,有位比丘对随得的任何衣服都不满足,对随得的任何食物都不满足,对随得的任何住处都不满足,对随得的任何病缘病缘药资具都不满足,并且不喜乐于梵行。比丘们,这就是五种沙门之苦。”世尊如此说了。
Vi – aṭṭhamaṃ bhante samaṇasukhasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave samaṇadukkhāni. Katamāni pañca, idha bhikkhave bhikkhu asantuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, asantuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, asantuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, asantuṭṭho hoti itarītarena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena, anabhirato ca brahmacariyaṃ carati. Imāni kho bhikkhave pañca samaṇadukkhānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在这里,世尊是怎样宣说第十《衰损经》的?
Pu – tattheva āvuso dasamaṃ byasanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,世尊这样宣说了第十经《衰损经》:“比丘们,有五种衰损。哪五种?亲族衰损、财富衰损、疾病衰损、戒衰损、见衰损。”
Vi – dasamaṃ bhante byasanasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave byasanāni. Katamāni pañca, ñātibyasanaṃ bhogabyasanaṃ rogabyasanaṃ sīlabyasanaṃ diṭṭhibyasana’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,世尊在《王品》中是怎样宣说第六《愿求经》的?
Pu – rājavagge pana āvuso chaṭṭhaṃ patthanāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《王品》中,世尊这样宣说了第六《愿求经》:“诸比丘,刹帝利灌顶王的长子具足五种特质,会希求副王之位。”
Vi – rājavagge bhante chaṭṭhaṃ patthanāsuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto oparajjaṃ patthetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《善士施经》
Sappurisadānasutta
贤友,在荆棘林品中,世尊是怎样宣说第八《善士施经》的?
Pu – tikaṇḍakīvagge āvuso aṭṭhamaṃ sappurisadānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在荆棘林品中,世尊这样宣说了第八《善士施经》:“比丘们,有五种善士的布施。是哪五种呢?以信心布施,恭敬地布施,适时地布施,以无执著心布施,不伤害自己与他人而布施。”
Vi – tikaṇḍakīvagge bhante aṭṭhamaṃ sappurisadānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave sappurisadānāni. Katamāni pañca, saddhāya dānaṃ deti, sakkaccaṃ dānaṃ deti, kālena dānaṃ deti, anuggahitacitto dānaṃ deti, attānañca parañca anupahacca dānaṃ detī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一正性决定经
Paṭhamasammattaniyāmasutta
贤友,在正法品中,第一《正性决定经》是世尊如何宣说的?
Pu – saddhammavagge pana āvuso paṭhamaṃ sammattaniyāmasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在正法品中,第一《正性决定经》是世尊这样说的:“比丘们,具足五种法的人,即使是善星,也不能进入正性决定,不能在善法中得决定。是哪五种呢?轻蔑说法,轻蔑说法者,轻蔑自己”等。世尊以这样的方式宣说了这部经。
Vi – saddhammavagge bhante paṭhamaṃ sammattaniyāmasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato sunakkhopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi, kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一正法隐没经
Paṭhamasaddhammasammosasutta
贤友,就在那里,第四《第一正法混灭经》是世尊怎样宣说的呢?
Pu – tattheva āvuso catutthaṃ paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,第四《第一正法混灭经》是世尊这样说的:“比丘们,有五种法会导致正法混乱和消失。哪五种呢?比丘们,在这里,比丘们不恭敬地听法,不恭敬地学取法,不恭敬地受持法,不恭敬地审察所持之法的含义,不恭敬地在了知含义、了知法之后依循法随法而行。比丘们,这五种法会导致正法混乱和消失。”世尊就是以这样的方式宣说的。
Vi – tattheva bhante catutthaṃ paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū na sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ pariyāpuṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, na sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, na sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho bhikkhave pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第二正法混灭经
Dutiyasaddhammasammosasutta
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第五《第二正法混灭经》的呢?
Pu – tattheva āvuso pañcamaṃ dutiyasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,世尊这样宣说了第五部《第二正法混灭经》:“比丘们,有五种法会导致正法混乱、隐没。是哪五种呢?比丘们,在这里,比丘们不学通经、应颂、记说、偈颂、自说、如是语、本生、未曾有法、问答。比丘们,这就是第一种能导致正法混乱、隐没的法。”
Vi – tattheva bhante pañcamaṃ dutiyasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū dhammaṃ na pariyāpuṇanti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第三正法混灭经
Tatiyasaddhammasammosasutta
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第六《第三正法混灭经》的?
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ tatiyasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,世尊确实宣说了第六经,也就是《第三正法湮没经》。经中说:“诸比丘,有五种法会导致正法湮没、消失。是哪五种呢?诸比丘,在这里,比丘们错误地受持经典,把词句放错了位置。诸比丘,词句放错了位置,义理也就难以理解。诸比丘,这是导致正法湮没、消失的第一种法。”世尊就是以这样的方式宣说的。
Vi – tattheva bhante chaṭṭhaṃ tatiyasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū duggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti dunnikkhittahi padabyañjanehi. Dunnikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《增支部·五集·正法品》中,第七《恶说经》是世尊如何宣说的?
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte saddhammavagge sattamaṃ dukkathāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在正法品中,第七《难说经》是这样说的:“比丘们,拿人与人相比较来说,五种人的话是难说的。是哪五种呢?比丘们,对没有信心的人说信心的话题,话就难说;对破戒的人说戒律的话题,话就难说;对听闻少的人说多闻的话题,话就难说;对吝啬的人说布施的话题,话就难说;对智慧差的人说智慧的话题,话就难说。”世尊就是这样说的。
Vi – saddhammavagge bhante sattamaṃ dukkathāsuttaṃ ‘‘pañcannaṃ bhikkhave puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ, assaddhassa bhikkhave saddhākathā dukkathā, dussīlassa sīlakathā dukkathā, appassutassa bāhusaccakathā dukkathā, maccharissa cāgakathā dukkathā, duppaññassa paññākathā dukkathā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,第九《优陀夷经》是世尊在何处、关于谁、在什么事由中、怎样宣说的?
Pu – tattheva āvuso navamaṃ udāyisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,这部经是在憍赏弥,关于具寿优陀夷而说的。当时,具寿优陀夷被一大群在家众围绕着,坐在那里说法。具寿阿难看见具寿优陀夷被一大群在家众围绕着坐在那里说法,看见之后就去到世尊那里,到了以后顶礼世尊,坐在一边。坐在一边的具寿阿难对世尊这样说:“尊者,具寿优陀夷正被一大群在家众围绕着说法。”尊者,就是因为这件事,世尊这样说道:“阿难,为别人说法确实不容易。阿难,为别人说法的人,应当先在内心建立五种法,然后才能为别人说法。”世尊就是以这些话等而宣说的。
Vi – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ udāyiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante udāyī mahatiyā gīhiparisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti. Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṃ udāyiṃ mahatiyā gihiparisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ. Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca ‘‘āyasmā bhante udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desetī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na kho ānanda sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ, paresaṃ ānanda dhammaṃ desentena pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一 调伏怨恨经
Paṭhamaāghātapaṭivinayasutta
贤友,那么在怨恨品中,世尊最初是如何宣说第一调伏怨恨经的?
Pu – āghātavagge pana āvuso paṭhamaṃ āghātapaṭivinayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《怨恨品》中,第一《调伏怨恨经》里,世尊这样宣说:“比丘们,有五种调伏怨恨的方法,比丘生起怨恨时,应当用这些方法把它彻底调伏。是哪五种呢?比丘们,如果对某个人生起了怨恨,就应当对这个人修慈心,这样就能调伏对那个人的怨恨。”世尊以这样的话等宣说。
Vi – āghātavagge bhante paṭhamaṃ āghātapaṭivinayasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave āghātapaṭivinayā, yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo. Katame pañca, yasmiṃ bhikkhave puggale āghāto jāyetha, mettā tasmiṃ puggale bhāvetabbā, evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《居士品》里,世尊是怎么说第五《贱民经》的?
Pu – upāsakavagge pana āvuso pañcamaṃ caṇḍālasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《居士品》里,第五《贱民经》中,世尊这样说过:“比丘们,具足五种法的居士,就是居士中的贱民,也是居士中的污垢,也是居士中最下劣的人。”世尊就是用这类话来说的。
Vi – upāsakavagge bhante pañcamaṃ caṇḍālasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato upāsako upāsakacaṇḍālo ca hoti upāsakamalañca upāsakapatikuṭṭho cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是在何处、针对谁、又是怎样宣说这第六部《喜经》的呢?
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ pītisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
尊者,第六《喜经》是在舍卫城,针对给孤独居士而说的:“居士,你们用衣、钵食、坐卧具、生病所需的医药用品来供养比丘僧团。居士,你们不应该仅仅因为‘我们用衣、钵食、坐卧具、生病所需的医药用品来供养比丘僧团’就感到满足。所以,居士,你们应当这样学:‘我们怎样才能时常进入远离的喜乐而安住呢?’”世尊就是以这样的方式宣说了这部经。
Vi – chaṭṭhaṃ bhante pītisuttaṃ sāvatthiyaṃ anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘tumhe kho gahapati bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvara piṇḍapāta senāsana gilānapaccayabhesajjaparikkhārena . Na kho gahapati tāvatakeneva tuṭṭhi karaṇīyā ‘‘mayaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna paccaya bhesajjaparikkhārenā’’ti. Tasmātiha gahapati evaṃ sikkhitabbaṃ ‘‘kindi mayaṃ kālena kālaṃ pavivekaṃ pītiṃ upasampajja vihareyyāmā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第七《贸易经》的?
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ vaṇijjāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,世尊宣说了第七《贸易经》:“比丘们,有五种贸易是近事男不应做的。哪五种?武器贸易、人口贸易、肉类贸易、酒类贸易、毒药贸易。比丘们,这五种贸易是近事男不应做的。”尊者,世尊就是这样说的。
Vi – tattheva bhante sattamaṃ vaṇijjāsuttaṃ ‘‘pañcimā bhikkhave vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā. Katamā pañca, satthavaṇijjā sattavaṇijjā maṃsavaṇijjā majjavaṇijjā visavaṇijjā. Imā kho bhikkhave pañca vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是在何处、针对谁、以什么事为所依、又是怎样宣说这第十《伽维西经》的呢?
Pu – tattheva āvuso dasamaṃ gavesīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,第十《伽维西经》是世尊在憍萨罗国,针对法藏司库具寿阿难长老而宣说的。尊者,具寿阿难长老——法藏司库,对世尊这样说:“尊者,是什么因、什么缘,让世尊展现微笑?如来不会无缘无故展现微笑。”尊者,正是以这件事为因缘,世尊以“阿难,从前在这个地方曾有一座城市,富庶、繁荣、人口众多、人群密集。阿难,那位世尊、阿拉汉、正自觉者迦叶佛,正是依止这座城而住的”等语作了开示。
Vi – dasamaṃ bhante gavesīsuttaṃ kosalesu āyasmantaṃ ānandattheraṃ dhammabhaṇḍāgārikaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānandatthero dhammabhaṇḍāgāriko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya, na akāraṇena tathāgatā sitaṃ pātukarontī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘bhūtapubbaṃ ānanda imasmiṃ padese nagaraṃ ahosi iddhañceva phītañca bahujanaṃ ākiṇṇamanussaṃ, taṃ kho panānanda nagaraṃ kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho upanissāya vihāsī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在婆罗门品中,第八《语经》世尊是怎么说的?
Pu – brāhmaṇavagge āvuso aṭṭhamaṃ vācāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在婆罗门品中,第八《语经》是这样说的:“比丘们,具备五种法的言语才是善说,不是恶说,智者不会指责,也无可指摘。是哪五种呢?适时而说,真实而说,柔和而说,与义相应而说,以慈心而说。比丘们,具备这五种法的言语才是善说,不是恶说,智者不会指责,也无可指摘。”尊者,世尊正是这样说的。
Vi – brāhmaṇavagge bhante aṭṭhamaṃ vācāsuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṃ. Katamehi pañcahi, kālena bhāsitā hoti, saccā ca bhāsitā hoti, saṇhā ca bhāsitā hoti, atthasaṃhitā ca bhāsitā hoti, mettācittena ca bhāsitā hoti, imehi kho bhikkhave pañcahi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūna’’nti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在这里,世尊是怎么说第九《家经》的?
Pu – tattheva āvuso navamaṃ kulasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在同一处,第九《家经》中,世尊这样说道:“比丘们,当具戒的出家者走近一个家庭时,那里的人们以五种方式生出大量福德。是哪五种呢?比丘们,当具戒的出家者走近一个家庭时,人们看见后内心生起净信——比丘们,那时那个家庭就已经走上了通向天界的道路。”世尊正是以此等语句所作的開示。
Vi – tattheva bhante navamaṃ kulasuttaṃ ‘‘yaṃ bhikkhave sīlavanto pabbajitā kulaṃ upasaṅkamanti, tattha manussā pañcahi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavanti. Katamehi pañcahi, yasmiṃ bhikkhave samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā disvā cittāni pasādenti, saggasaṃvattanikaṃ bhikkhave taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《闻法经》
Dhammassavanasutta
贤友,那么,在Kimila品中,第二部《闻法经》世尊是怎么说的呢?
Pu – kimilavagge pana āvuso dutiyaṃ dhammassavanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在金毗罗品中,第二《闻法经》是这样说的:世尊说:“比丘们,闻法有五种利益。哪五种呢?听到未曾听过的,让已听过的变得清净,超越疑惑,使见解端正,内心生起净信。比丘们,这就是闻法的五种利益。”尊者,世尊就是这样说的。
Vi – kimilavagge bhante dutiyaṃ dhammassavanasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ānisaṃsā dhammassavane. Katame pañca, assutaṃ suṇāti, sutaṃ pariyodāpeti, kaṅkhaṃ vitarati, diṭṭhiṃ ujuṃ karoti, cittamassa pasīdati, ime kho bhikkhave pañca ānisaṃsā dhammassavane’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《骂詈品》中,第五《不忍经》世尊是怎么宣说的?
Pu – akkosakavagge pana āvuso pañcamaṃ akkhantisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《骂詈品》中,世尊以如是等语宣说了第五《不忍经》:"比丘们,不忍有五种过患。哪五种?被众人讨厌、不喜欢,结怨多,过失多,迷乱而死,身体坏散、死后投生到苦界、恶趣、堕处、地狱。"
Vi – akkosakavagge bhante pañcamaṃ akkhantisuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā akkhantiyā. Katame pañca, bahuno janassa appiyo hoti amanāpo, verabahulo ca hoti, vajjabahulo ca, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是如何宣说第八《不净信经》的?
Pu – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ apāsādikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,世尊宣说了第八《不净信经》:“比丘们,对于不净信,有五种过患。是哪五种?未净信的人不生净信;已净信的人当中,有些人发生变异;导师的教诫没有被实行;后辈的人仿效所见;他自己的心不得净信。比丘们,这些就是对于不净信的五种过患。”世尊就是以这样的方式宣说的。
Vi – tattheva bhante aṭṭhamaṃ apāsādikasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā apāsādike. Katame pañca, appasannā nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti, satthusāsanaṃ akataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati, cittamassa nappasīdati. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā apāsādike’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,那么,在《住处品》中,世尊是如何宣说第一《住处经》的呢?
Pu – āvāsikavagge panāvuso paṭhamaṃ āvāsikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《住处品》中,世尊宣说了第一《住处经》:“比丘们,具足五种法的住寺比丘不值得亲近。是哪五种呢?行为举止不圆满,行仪不圆满;不多闻,不能持守所闻之法;不修简朴之行,不乐于独处静修;不善言辞,不善表达;智慧低劣,愚昧迟钝,像哑羊一样。比丘们,具足这五种法的住寺比丘不值得亲近。”世尊就是这样宣说的。
Vi – āvāsikavagge bhante paṭhamaṃ āvāsikasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hoti. Katamehi pañcahi, na ākappasampanno hoti na vattasampanno, na bahussuto hoti na sutadharo, na paṭisallekhitā hoti na paṭisallānārāmo, na kalyāṇavāco hoti na kalyāṇavākkaraṇo, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo. Imehi kho bhikkhave pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,世尊就在那里宣说了第七《应毁经》,他是怎么说的呢?
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,世尊就在那里宣说了第七《应毁经》:
“比丘们,具足五法的住寺比丘,就像被丢弃的东西一样,会这样堕入地狱。是哪五种呢?不审察、不探究,就称赞应受谴责者的功德;不审察、不探究,就谴责应受称赞者;吝惜住处、贪恋住处;吝惜家族、贪恋家族;损毁信众布施之物。比丘们,具足这五法的住寺比丘,就像被丢弃的东西一样,会这样堕入地狱。”
世尊就是以这样的方式宣说的。
Vi – tattheva bhante sattamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi, ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, āvāsamaccharī hoti āvāsapaligedhī, kulamaccharī hoti kulapaligedhi, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho bhikkhave pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一恶行经
Paṭhamaduccaritasutta
贤友,在恶行品里,世尊是怎么宣说第一《恶行经》的呢?
Pu – duccaritavagge pana āvuso paṭhamaṃ duccaritasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《恶行品》中,世尊宣说了第一部《恶行经》:“比丘们,恶行有这五种过患。哪五种呢?自己会责备自己;智者审察后会呵责;坏名声会传开;临终时心识迷乱;身体坏散、死后会投生到恶趣、苦处、堕落之处、地狱。比丘们,这就是恶行的五种过患。”世尊是这样说的。
Vi – duccaritavagge bhante paṭhamaṃ duccaritasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā duccarite. Katame pañca, attāpi attānaṃ upavadati, anuvicca viññū garahanti, pāpako kittisaddo abbhuggacchati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā duccarite’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是如何宣说第九《坟场经》的?
Pu – tattheva āvuso navamaṃ sivathikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——就在那里,尊者,世尊宣说了第九《坟场经》:“诸比丘,坟场有这五种过患。哪五种?不净、恶臭、令人恐惧、是凶暴野兽和非人的住处、众人哭泣哀号。诸比丘,这就是坟场的五种过患。”世尊如此宣说。
Vi – tattheva bhante navamaṃ sivathikasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā sivathikāya. Katame pañca, asuci, duggandhā, sappaṭibhayā, vāḷānaṃ amanussānaṃ āvāso, bahuno janassa ārodanā. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā sivathikāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.