结集的问答显示巴利原文
Saṃgāyanassa pucchā vissajjanā
问:贤友,于第一次结集时,结集法的诸大长老——大迦叶等大长老、古结集者们,先结集了律藏,又结集了经藏中称为长部、中部、相应部的三部之后,接着又结集了什么教言?显示巴利原文
Pucchā – paṭhamamahāsaṃgītikāle āvuso dhammasaṃgāhakā mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā paṭhamaṃ vinayapiṭakaṃ saṃgāyitvā suttantapiṭake ca dīghamajjhimasaṃyuttasaṅkhāte tayo nikāye saṃgāyitvā tadanantaraṃ kiṃ nāma pāvacanaṃ saṃgāyiṃsu.
答:诸位尊者,于第一次大结集时,以大迦叶为首的诸大长老,即古昔结集者,先结集了律藏;又结集了经藏中名为长部、中部、相应部的三部;其后,又结集了以九千经、五百经及五十七经所庄严,总量达一百二十诵品,名为增支部的教法。显示巴利原文
Vissajjanā – paṭhamamahāsaṃgītikāle bhante dhammasaṃgāhakā mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā paṭhamaṃ vinayaṃ saṃgāyitvā suttantapiṭake ca dīghamajjhimasaṃyuttasaṅkhāte tayo nikāye saṃgāyitvā tadanantaraṃ navahi ca suttasahassehi pañcahi ca suttasattehi sattapaññāsāya ca suttehi paṭimaṇḍitaṃ vīsatibhāṇavārasataparimāṇaṃ aṅguttaranikāyaṃ nāma pāvacanaṃ saṃgāyiṃsu.
问:贤友,在增支部当中,依一集、二集、三集等集类之划分,共为十一种。其中,他们最先结集了哪一集?显示巴利原文
Pucchā – aṅguttaranikāyepi āvuso ekakanipāto dukanipāto tikanipātotiādinā nipātapakaraṇaparicchedavasena ekādasavidhā. Tattha kataraṃ nipātapakaraṇaṃ saṃgāyiṃsu.
答:诸位尊者,在增支部的十一种集类中,他们首先结集的乃是一集。显示巴利原文
Vissajjanā – aṅguttaranikāye bhante ekādasasu nipātapakaraṇaparicchedesu ekakanipātaṃ paṭhamaṃ saṃgāyiṃsu.
一、色等品显示巴利原文
1. Rūpādivagga
问:贤友,在一集中,依色等品、断盖品、无作品等品目分类,其品类繁多。其中,他们最初结集的是哪一品?显示巴利原文
Pucchā – ekakanipātepi āvuso rūpādivaggo nīvaraṇappahānavaggo akammaniyavaggotiādinā vaggabhedavasena bahuvidhā. Tattha kataraṃ vaggaṃ paṭhamaṃ saṃgāyiṃsu.
答:尊者,在一集中,于色等品、断盖品等二十品中,他们最先结集的是色等品。显示巴利原文
Vissajjanā – ekakanipāte bhante rūpādivaggo nīvaraṇappahānavaggotiādinā vīsatiyā vaggesu rūpādivaggaṃ paṭhamaṃ saṃgāyiṃsu.
问:善哉,善哉,贤友!贤友,我们现在也从彼处开始,为结集之故,着手进行以结集为先导的法问与答。贤友,那么,由知者、见者、阿罗汉、正自觉者世尊,在增支部一集色等品中,前五经是在何处、依何因缘、如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – sādhu sādhu āvuso, mayampi dāni āvuso tatoyeva paṭṭhāya saṃgāhanatthāya saṃgītipubbaṅgamāni dhammapucchanavissajjanakiccāni āvahituṃ samārabhāma. Tenāvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte rūpādivagge purimāni pañca suttāni kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitāni.
答:尊者,在舍卫城,世尊针对众多比丘,依于五位重视色等的男子的意乐,而说了如下之语:“诸比丘,我不见有其他任何一种相,能像女人的相这般完全占据男子的心而住立。诸比丘,女人的相完全占据男子的心而住立。”显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha rūpādigarukānaṃ pañcannaṃ purisānaṃ ajjhāsayavasena ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave itthirūpaṃ, itthirūpaṃ bhikkhave purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
诸比丘,我不见有其他任何一种相,能像女人的相这般完全占据男子的心而住立。诸比丘,女人的相完全占据男子的心而住立。显示巴利原文
Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave itthirūpaṃ, itthirūpaṃ bhikkhave purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati.
问:尊者,就在那里,世尊是于何处、针对何人、如何宣说后五经的呢?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso pacchimāni pañca suttāni bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitāni.
释疑:尊者,正是在舍卫城,世尊依于五位注重色等之女子的意乐,针对众多比丘而开示了如下之言:“诸比丘,我不见有其他任何一种相,能像男相这般遍取女子之心而安住。诸比丘,男相遍取女子之心而安住。”显示巴利原文
Vissajjanā – tasmiṃyeva bhante sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha rūpādigarukānaṃ pañcannaṃ itthīnaṃ ajjhāsayavasena ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave purisarūpaṃ, purisarūpaṃ bhikkhave itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
“诸比丘,我不见有其他任何一种相,能像男相这般遍取女子之心而安住。诸比丘,男相遍取女子之心而安住。”显示巴利原文
Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave purisarūpaṃ, purisarūpaṃ bhikkhave itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati.
依了义,依未了义显示巴利原文
Nītatthavasena, neyyatthavasena
问:尊者,在此色等品中,世尊依了义而说为何?又依不了义而宣示为何?显示巴利原文
Pucchā – imasmiṃ āvuso rūpādivagge bhagavatā nītatthavasena kiṃ kathitaṃ, neyyatthavasena pana kiṃ ñāpitaṃ.
答:尊者,于此色等品中,世尊依了义宣说了轮回,复依不了义阐明了还灭。显示巴利原文
Vissajjanā – imasmiṃ bhante rūpādivagge bhagavatā nītatthavasena vaṭṭaṃ kathitaṃ. Neyyatthavasena pana vivaṭṭampi ñāpitaṃ.
2. 盖断品显示巴利原文
2. Nīvaraṇappahānavagga
问曰:尊者,再者,这五盖断除品,世尊是在何处、如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – dutiyo pana āvuso nīvaraṇappahānavaggo bhagavatā kattha kathañca bhāsito.
答:尊者,在舍卫城,世尊这样说道:“诸比丘,我不见有其他任何一种法,能令未生的欲贪生起,或令已生的欲贪增长广大,如同此净相。诸比丘,对净相不如理作意,则未生的欲贪便会生起,已生的欲贪便会增长广大。”显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā kāmacchando uppajjati, uppanno vā kāmacchando bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave subhanimittaṃ, subhanimittaṃ bhikkhave ayoniso manasikaroto anuppannoceva kāmacchando uppajjati, uppanno ca kāmacchando bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsito.
问:尊者,在第二“断除盖障品”中,世尊宣说了什么?显示巴利原文
Pucchā – imasmiṃ pana āvuso dutiye nīvaraṇappahānavagge bhagavatā kiṃ kathitaṃ.
答:尊者,在第二“断除盖障品”中,世尊既宣说了轮回,也宣说了还灭。显示巴利原文
Vissajjanā – imasmiṃ pana bhante dutiye nīvaraṇappahānavagge bhagavatā vaṭṭampi vivaṭṭampi kathitaṃ.
3. 不适业品显示巴利原文
3. Akammaniyava
问:“贤友,……正自觉者在《增支部》第一集第三“不适业品”中,宣说了怎样的教法?”显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte tatiye akammaniyavagge kīdisī dhammadesanāyo desitā.
答:“尊者,在第三‘不适业品’中,世尊宣说了这样的教法:‘诸比丘,我不见有其他任何一法,当其未修习时,会像此心这般不适业。诸比丘,心未修习时,便不适业。诸比丘,我不见有其他任何一法,当其已修习时,会像此心这般适业。诸比丘,心已修习时,便适业。’”显示巴利原文
Vissajjanā – tatiye bhante akammaniyavagge ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ abhāvitaṃ akammaniyaṃ hoti, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ, cittaṃ bhikkhave abhāvitaṃ akammaniyaṃ hoti. Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ bhāvitaṃ kammaniyaṃ hoti, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ. Cittaṃ bhikkhave bhāvitaṃ kammaniyaṃ hotī’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
4. 不调品显示巴利原文
4. Adantavagga
问:“贤友,在第四‘不调品’中,世尊宣说了怎样的教法?”显示巴利原文
Pucchā – catutthe panāvuso adantavagge bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
答:“尊者,在第四‘不调品’中,世尊宣说了这样的教法:‘诸比丘,我不见有其他任何一法,当其未调伏时,会像此心这般导致大不利。诸比丘,心未调伏时,便导致大不利。诸比丘,我不见有其他任何一法,当其已调伏时,会像此心这般导致大利益。诸比丘,心已调伏时,便导致大利益。’”显示巴利原文
Vissajjanā – catutthe bhante adantavagge ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ adantaṃ mahato anatthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ, cittaṃ bhikkhave adantaṃ mahato anatthāya saṃvattati. Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ dantaṃ mahato atthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ, cittaṃ bhikkhave dantaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
5. 邪向品显示巴利原文
5. Paṇihitaacchavagga
问曰:“贤友,在第五‘邪向品’中,世尊所宣说的是怎样的教法?”显示巴利原文
Pucchā – pañcame āvuso paṇihitaacchavagge bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
答曰:“尊者,在第五‘邪向品’中,世尊宣说了这样的教法:‘诸比丘,譬如稻芒或麦芒,若放置的方向有误,那么以手或脚去踩踏,而说它会刺伤手或脚,或者令血流出——这是不可能的事。原因何在?诸比丘,因为芒的方向有误。正是如此,诸比丘,那位比丘以错误的导向之心,而说他会刺破无明、生起明、证得涅槃——这是不可能的事。原因何在?诸比丘,因为心被错误导向。’”显示巴利原文
Vissajjanā – pañcame bhante paṇihitaacchavagge ‘‘seyyathāpi bhikkhave sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā micchāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhecchati, lohitaṃ vā uppādessatīti netaṃ ṭhāna vijjati. Taṃ kissahetu, micchāpaṇihitattā bhikkhave sūkassa. Evameva kho bhikkhave so vata bhikkhu micchāpaṇihitena cittena avijjaṃ bhecchati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati, taṃ kissa hetu, micchāpaṇihitattā bhikkhave cittassā’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
6. 指弹品显示巴利原文
6. Accharāsaṅghātavagga
问曰:“贤友,在‘指弹品’中,世尊是如何宣说第一、第二这两部经的?”显示巴利原文
Pucchā – accharāsaṅghātavagge āvuso paṭhama dutiyasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
答:在《弹指之顷》品中,尊者,世尊如此说道:“比丘们,此心极光净,却为客尘烦恼所染污。无闻凡夫不如实了知,因此我说:‘无闻凡夫没有心的修习。’比丘们,此心极光净,并能从客尘烦恼中解脱。多闻圣弟子如实了知,因此我说:‘多闻圣弟子具有心的修习。’”世尊如此宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – accharāsaṅghātavagge bhante bhagavatā ‘‘pabhassaramidaṃ bhikkhave cittaṃ, tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ, taṃ assutavā puthujjano yathābhūtaṃ nappajānāti, tasmā ‘assutavato puthujjanassa cittabhāvanā natthī’ti vadāmi. Pabhassaramidaṃ bhikkhave cittaṃ, tañca kho āgantukehi upakkilesehi vippamuttaṃ, taṃ subhavā ariyasāvako yathābhūtaṃ pajānāti. Tasmā ‘sutapato ariyasāvakassa cittabhāvanā atthī’ti vadāmī’’ti. Evaṃ kho bhagavatā bhāsitāni.
问:贤友,正是在那里,世尊是如何宣说第三经等诸经的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso tatiyasuttādīni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
答:就在那里,尊者,世尊宣说了第三经等五部经:“比丘们,若比丘即便在弹指之顷修习、培育、作意慈心,这位比丘便称为住于不失禅那者、奉行大师教诫者、遵从教示者、不虚受国土施食者,何况那些对此数数修习者呢?比丘们,凡是不善法、与不善相应、属于不善品类的诸法,都以意为前导,意是那些法中最先生起的,然后不善法才生起;比丘们,凡是善法、与善相应、属于善品类的诸法,都以意为前导,意是那些法中最先生起的,然后善法才生起。”尊者,世尊如此宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante tatiyasuttādīni pañcasuttāni ‘‘accharāsaṅghātamattampi ce bhikkhave bhikkhu mettācittaṃ āsevati, bhāveti, manasikaroti. Ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu arittajjhāno viharati satthusāsanakaro ovādapatikaro amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati, ko pana vādo ye naṃ bahulīkaronti. Yekeci bhikkhave dhammā akusalā akusalabhāgiyā akusalapakkhikā, sabbete manopubbaṅgamā, mano tesaṃ dhammānaṃ paṭhamaṃ uppajjati, anvadeva akusalādhammā, yekeci bhikkhave dhammā kusalā kusalabhāgiyā kusalapakkhikā, sabbete manopubbaṅgamā, mano tesaṃ dhammānaṃ paṭhamaṃ uppajjati, anvadeva kusalā dhammā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitāni.
问曰:贤友,正在该处,第八、第九、第十经,精进等品中的十经,以及善友等品中的第一经,是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso aṭṭhama navama dasamasuttāni ca vīriyārambhādivagge dasasuttāni ca kalyāṇamittādivagge paṭhamasuttañca bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
答曰:尊者,正在该处,第八、第九、第十经,精进等品中的十经,以及善友等品中的第一经,世尊曾这样开示:“诸比丘,我不见有其他任何一法,能令未生的不善法生起,或令已生的善法衰退,如同这放逸。诸比丘,对于放逸者,未生的不善法便会生起,已生的善法则会衰退。”尊者,世尊便是如此宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante aṭṭhama navama dasamasuttāni ca vīriyārambhādivagge dasasuttāni ca kalyāṇamittādivagge paṭhamasuttañca ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti, uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti, yathayidaṃ bhikkhave pamādo, pamattassa bhikkhave anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti, uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.
问曰:贤友,善友等品中的第二、第三经,是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – kalyāṇamittādivagge āvuso dutiya tatiyasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
答:尊者,在善友等品中的第二、第三经,世尊以这样的开头宣说:“比丘们,我不见有其他任何一法,能令未生的不善法生起,或令已生的善法衰退,如同这于不善法的随顺、于善法的不随顺。”世尊如是宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – kalyāṇamittādivagge bhante dutiya tatiyasuttāni ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti, uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti, yathayidaṃ bhikkhave anuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ ananuyogo kusalānaṃ dhammāna’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
问:贤友,同样在此处,第六经等诸经以及放逸品中的第一经,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso chaṭṭhasuttādīni ca pamādādivagge paṭhamasuttañca bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
答:尊者,同样在此处,第六经等以及放逸品中的第一经,世尊如此宣说:“比丘们,亲族的退失只是微小的退失。比丘们,在退失中,最下劣的是智慧的退失。比丘们,亲族的增长只是微小的增长。比丘们,在增长中,最上的是智慧的增长。因此,比丘们,你们应当这样学:‘我当以智慧的增长而增长。’比丘们,你们应当这样学。”世尊以如是等方式宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante chaṭṭhasuttādīni ca pamādādivagge paṭhamasuttañca ‘‘appamattikā esā bhikkhave parihāni yadidaṃ ñātiparihāni. Etaṃ patikiṭṭhaṃ bhikkhave parihānīnaṃ yadidaṃ paññāparihānīti. Appamattikā esā bhikkhave vuddhi yadidaṃ ñātivuddhi. Etadaggaṃ bhikkhave vuddhīnaṃ yadidaṃ paññāvuddhi . Tasmātiha bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ ‘paññāvuddhiyā vaddhissāmā’ti. Evañhi vo bhikkhave sikkhitabba’’nti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.
问:“尊者,正自觉者于放逸等品中,是如何宣说第二经等诸经的?”显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso…pe… sammāsambuddhena pamādādivagge dutiyasuttādīni kathaṃ bhāsitāni.
答:“比丘们,我不见有其他任何一法,能像放逸这样,导致如此巨大的不利。比丘们,放逸导致大不利。比丘们,我不见有其他任何一法,能像不放逸这样,带来如此巨大的利益。比丘们,不放逸带来大利益。”世尊正是以这样的方式宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave pamādo. Pamādo bhikkhave mahato anatthāya saṃvattati. Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi, yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave appamādo, appamādo bhikkhave mahato anatthāya saṃvattatīti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.
第二放逸等品显示巴利原文
Dutiya pamādādivagga
问:“那么,尊者,在放逸等品的第二中,世尊又是如何宣说第一经等诸经的呢?”显示巴利原文
Pucchā – dutiye panāvuso pamādādivagge paṭhamasuttādīni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
答复——尊者,在第二放逸等品中,世尊这样宣说:“比丘们,就内在支而言,我不见有其他任何一支,能像放逸那样导致如此大的不利。比丘们,放逸导致大不利。比丘们,就内在支而言,我不见有其他任何一支,能像不放逸那样带来如此大的利益。比丘们,不放逸带来大利益。”世尊以这些方式宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – dutiye bhante pamādādivagge ajjhattikaṃ bhikkhave aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ mahato anatthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave pamādo. Pamādo bhikkhave mahato anatthāya saṃvattati. Ajjhattikaṃ bhikkhave aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ mahato atthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave appamādo. Appamādo bhikkhave mahato atthāya saṃvattatīti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.
问——就在该处,尊者,三十三经等十经,以及非法品中的十经,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso tettiṃsamādīnica dasasuttāni adhammavagge ca dasasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
答复——就在该处,尊者,三十三经等十经以及非法品中的十经,世尊这样宣说:“比丘们,那些将非法宣说为‘法’的比丘,乃是为大众的不利、为大众的不安乐、为众多人的不利、无益、痛苦,也为天人的不利、无益、痛苦而行。比丘们,那些比丘也造作许多非福,并且令此正法隐没。”世尊以这些方式宣说。又:“比丘们,那些将非法宣说为‘非法’的比丘,乃是为大众的利益、为大众的安乐、为众多人的利益、有益、安乐,也为天人的利益、有益、安乐而行。比丘们,那些比丘也累积许多福德,并且令此正法住立。”世尊以这些方式宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante tettiṃsamādīni dasasuttāni ca adhammavagge dasasuttāni ca ye te bhikkhave bhikkhū adhammaṃ ‘‘dhammo’’ti dīpenti, te bhikkhave bhikkhū bahujanaahitāya paṭipannā bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te bhikkhave bhikkhū apuññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ antaradhāpentīti evamādinā ca, ye te bhikkhave bhikkhū adhammaṃ ‘‘adhammo’’ti dīpenti, te bhikkhave bhikkhū bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya bahujano janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te bhikkhave bhikkhū puññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ ṭhapentīti evamādinā ca bhante bhagavatā bhāsitāni.
询问——尊者,在《一人品》中,世尊宣说了怎样的法教?显示巴利原文
Pucchā – ekapuggalavagge āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
解答——尊者,在《一人品》中,世尊说:“诸比丘,有一人出现于世间时,是为众多人之利益、为众多人之安乐、为悲悯世间、为诸天与人之利益、福祉与安乐而出现。哪一人?如来、阿拉汉、正自觉者。诸比丘,此一人出现于世间时,是为众多人之利益、为众多人之安乐、为悲悯世间、为诸天与人之利益、福祉与安乐而出现。”世尊宣说了如是法教。显示巴利原文
Vissajjanā – ekapuggalavagge bhante bhagavatā ekapuggalo bhikkhave loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamo ekapuggalo, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho, ayaṃ kho bhikkhave ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānanti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
阿若憍陈如的故事显示巴利原文
Aññāsikoṇḍañña vatthu
问——贤友,在此《第一品》中,当四十一位长老到来时,尊者阿若憍陈如长老是如何被世尊置于第一位的?显示巴利原文
Pucchā – etadavagge āvuso āgatesu ekacattālīsāya theresu āyasmā aññāsikoṇḍaññatthero kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
解答——尊者,世尊在《第一品》中,当四十一位大长老会集时,这样说过:‘诸比丘,我声闻比丘中,宿德最为久远者,就是这位阿若憍陈如。’尊者,阿若憍陈如长老便是这样被世尊安立为首位。显示巴利原文
Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ aññāsikoṇḍañño’’ti, evaṃ kho bhante āyasmā aññāsikoṇḍaññatthero bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
上首弟子的故事显示巴利原文
Aggasāvakavatthu
问——贤友,世尊、正自觉者,在《增支部·一集·第一品》中,当四十一位大长老会集时,作为法将、第一上首弟子的舍利弗长老,以及作为第二上首弟子的大目犍连长老,是如何被世尊安立为首位的呢?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu āyasmā ca sāriputtatthero dhammasenāpati paṭhamo aggasāvako āyasmā ca mahāmoggallānatthero dutiyo aggasāvako kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
解答——尊者,世尊这样说:‘诸比丘,我声闻比丘中,大智慧者,就是这位舍利弗。’以此安立法将舍利弗长老为首位;又这样说:‘诸比丘,我声闻比丘中,具大神通者,就是这位大目犍连。’以此安立大目犍连长老为首位。尊者,他们便是这样被世尊安立为首位的。显示巴利原文
Vissajjanā – āyasmā bhante sāriputtatthero dhammasenāpati ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ sāriputto’’ti. Āyasmā pana mahāmoggallānatthero ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ iddhimantānaṃ yadidaṃ mahāmoggallāno’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
勇士,此座已为你铺设,与你相宜;
令我心得净信,请坐于花座。
显示巴利原文 Idaṃ te āsanaṃ vīra, paññattaṃ tavanucchaviṃ; Mama cittaṃ pasādento, nisīda pupphamāsane.
世间中的阿拉汉或已证得阿拉汉道者,此比丘即其中之一。显示巴利原文
Ye vata loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpannā, ayaṃ tesaṃ bhikkhu aññataro.
我何不前去那位比丘处,向他请问一个问题呢?显示巴利原文
Yaṃnūnāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā pañhaṃ puccheyyaṃ.
Ye dhammā hetuppabhavā, Tesaṃ hetuṃ tathāgato; Āha tesañca yo nirodho, Evaṃvādī mahāsamaṇo –
尊者,愿我等能于世尊座下出家,得受具足戒。显示巴利原文
Labheyyāma mayaṃ bhante bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyāma upasampadaṃ.
诸比丘,我弟子比丘中,大智慧第一者,即是舍利弗。显示巴利原文
Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ sāriputto.
诸比丘,我弟子比丘中,具神通第一者,即是大目犍连。显示巴利原文
Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ iddhimantānaṃ yadidaṃ mahāmoggallāno.
大迦叶的故事显示巴利原文
Mahākassapavatthu
问:贤友,大迦叶长老在第一次大结集时担任僧团上首导师,世尊是如何将他置于第一之位的?显示巴利原文
Pucchā – āyasmā pana āvuso mahākassapatthero paṭhamamahāsaṃgītikāle pāmokkhasaṅghanāyakabhūto bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
答:尊者,大迦叶长老于第一次大结集时担任僧团上首。世尊曾说:“诸比丘,在我的比丘弟子中,头陀说第一者,即是此大迦叶。”尊者,世尊便是这样将他安立于此第一之位的。显示巴利原文
Vissajjanā – āyasmā bhante mahākassapatthero paṭhamamahāsaṃgītikāle saṅghapāmokkhabhūto ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhutavādānaṃ yadidaṃ mahākassapo’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
阿那律长老的故事显示巴利原文
Anuruddhattheravatthu
问:贤友,……正自觉者在《增支部·一集·第一品》所载的四十一位大长老中,是如何将阿那律长老安立于此第一之位的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu āyasmā anuruddhatthero kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
答:尊者,阿那律长老被世尊这样安立于此第一之位:“诸比丘,在我的比丘弟子中,天眼第一者,即是此阿那律。”尊者,世尊便是这样将他安立于第一之位的。显示巴利原文
Vissajjanā – āyasmā bhante anuruddhatthero ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dibbacakkhukānaṃ yadidaṃ anuruddho’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
问:那么,具寿西瓦利长老是如何被世尊安立于此第一之位的?显示巴利原文
Pucchā – āyasmā pana āvuso sīvalitthero bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
答:尊者!具寿西瓦利长老‘诸比丘,此是我声闻比丘中得利第一者,即西瓦利。’世尊正是如此将其安立于第一之位。显示巴利原文
Vissajjanā – āyasmā bhante sīvalitthero ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ lābhīnaṃ yadidaṃ sīvalī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
彼世尊确实是正自觉者,为断除如是之苦而宣说法。显示巴利原文
Sammāsambuddho vata so bhagavā, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṃ deseti.
世尊的声闻僧团实是善行道者,为正断如是苦而修行。显示巴利原文
Suppaṭipanno vata tassa bhagavato sāvakasaṅgho, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya paṭipanno.
涅槃实为极乐,于彼处,不复有如斯之苦存在——显示巴利原文
Susukhaṃ vata nibbānaṃ, yatthidaṃ evarūpaṃ dukkhaṃ na saṃvijjati –
“诸比丘,我之声闻比丘众中,此为利养第一者——即西瓦离。”显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ lābhīnaṃ yadidaṃ sīvali’’ hu –
阿难长老事显示巴利原文
Ānandātheravatthu
问:贤友,阿难长老为法库,于第一次大结集时担任法义解答者,是依什么被世尊安立于此第一位的?显示巴利原文
Pucchā – āyasmā pana āvuso ānandatthero dhammabhaṇḍāgāriko paṭhamamahāsaṃgītikāle dhammavissajjakatherabhūto kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
答:尊者,阿难长老为法库,于第一次大结集时担任法义解答者,是被世尊依此五处安立为第一:‘诸比丘,此阿难,乃我声闻比丘中多闻第一者。诸比丘,此阿难,乃我声闻比丘中具念第一者。诸比丘,此阿难,乃我声闻比丘中具行第一者。诸比丘,此阿难,乃我声闻比丘中具精进第一者。诸比丘,此阿难,乃我声闻比丘中侍者第一者。’显示巴利原文
Vissajjanā – āyasmā bhante ānandatthero dhammabhaṇḍāgāriko paṭhamamahāsaṃgītikāle dhammavissajjakabhūto ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ satimantānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ gatimantānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhitimantānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ upaṭṭhākānaṃ yadidaṃ ānando’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā pañcasu etadaggaṭṭhānesu ṭhapito.
我以十万劫所修得,
以十万金钱所建造;
名为美园的园林。
显示巴利原文 Satasahassena me kītaṃ, Satasahassena māpitaṃ; Sobhanaṃ nāma uyyānaṃ; Paṭiggaṇha mahāmuni –
诸比丘,在我弟子中,多闻第一、具念第一、具行持第一、具坚毅第一、侍者第一者,即此阿难。显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ bahussutānaṃ. Satimantānaṃ. Gatimantānaṃ. Dhitimantānaṃ. Upaṭṭhākānaṃ yadidaṃ ānando’’ –
问:“贤友,世尊……正自觉者在《增支部·一集·第一品》所说的四十一位大长老中,优波离长老于第一次大结集时担任律藏解答者,是如何被列为第一位的?”显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu āyasmā upālitthero paṭhamamahāsaṃgītikāle vinayavissajjakabhūto kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
答:“尊者,优波离长老于第一次大结集时担任律藏解答者,世尊正是如此将他列为第一的:‘诸比丘,在我弟子中,持律第一者,即此优波离。’”显示巴利原文
Vissajjanā – āyasmā bhante upālitthero paṭhamamahāsaṃgītikāle vinayavissajjakabhūto ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ vinayadharānaṃ yadidaṃ upālī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
律为我之居所,
律为我经行安立之处;
我安住于律中,
律是我之行境。
显示巴利原文 Vinayo vāsayo mayhaṃ, Vinayo ṭhānacaṅkamaṃ; Kappemi vinaye vāsaṃ, Vinayo mama gocaro.
玛哈巴嘉巴娣果德弥长老尼事显示巴利原文
Mahāpajāpatigotamītherīvatthu
问——贤友,在《第一品》所提到的十三位长老尼中,摩诃波阇波提·乔达弥长老尼是如何被世尊置于第一位的?显示巴利原文
Pucchā – etadaggavagge āvuso āgatāsu terasasu therīsu mahāpajāpati gotamītherī kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
答——尊者,在《第一品》所提到的十三位长老尼中,摩诃波阇波提·乔达弥长老尼正是被世尊这样置于第一位的:“诸比丘,我比丘尼弟子中,出家最久者之第一,即是摩诃波阇波提·乔达弥。”显示巴利原文
Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatāsu terasasu therīsu mahāpajāpatigotamītherī ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ mahāpajāpati gotamī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
诸比丘,在我比丘尼弟子中,出家最久者,即摩诃波阇波提·瞿昙弥。显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ mahāpajāpatigotamī’’ –
问——友!谶摩长老尼作为上首弟子,是如何被世尊置于最上位的?显示巴利原文
Pucchā – khemātherī pana āvuso aggasāvikā bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
答——尊者!谶摩长老尼作为上首弟子,是被世尊这样置于最上位的:“诸比丘,在我比丘尼弟子中,大智慧者,即谶摩。”显示巴利原文
Vissajjanā – khemātherī bhante paṭhamā aggasāvikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ khemā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
被贪欲所染、随流漂溺的人,
犹如猿猴自投罗网;
智者断除此网而前行。
显示巴利原文 ‘‘Ye rāgarattānupatanti sotaṃ, Sayaṃkataṃ makkaṭova jālaṃ, Etampi chetvāna vajanti dhīrā; Anapekkhino sabbadukkhaṃ pahāya’’ –
“诸比丘,在我的比丘尼弟子中,智慧第一者,即是谶摩。”显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ khemā’’ –
问:贤友,莲花色长老尼身为第二上首弟子,是如何被世尊安立为第一位的?显示巴利原文
Pucchā – uppalavaṇṇā pana āvuso therī dutiyaaggasāvikā bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
答——尊者,莲花色长老尼是第二上首弟子,世尊以如是“第一”之辞将她安立:“诸比丘,于我的比丘尼弟子中,具足神通之第一人,即是莲花色。”显示巴利原文
Vissajjanā – uppalavaṇṇā bhante therī dutiyaaggasāvikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ iddhimantīnaṃ yadidaṃ uppalavaṇṇā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
“诸比丘,于我的比丘尼弟子中,具足神通之第一人,即是此莲花色。”显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ iddhimantīnaṃ yadidaṃ uppalavaṇṇā’’ –
巴达佳拉长老尼事显示巴利原文
Paṭācārātherībhikkhunīmavatthu
问——尊者,那么,由彼世尊、正自觉者……在《增支部·一集·第一品》所列的十三位长老尼中,名为巴达佳拉的长老尼,是如何被安立于此第一位的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatāsu terasasu therīsu paṭācārānāma therī kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答:尊者,在《第一品》中所列的十三位长老尼中,世尊将巴达佳拉长老尼置于如是第一位:“诸比丘,在我的比丘尼女弟子中,持律第一者,即是巴达佳拉。”显示巴利原文
Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatāsu terasasu therikāsu paṭācārā therī ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ vinayadharānaṃ yadidaṃ paṭācārā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
我的两个儿子都已死去,
我的丈夫也死于途中;
母亲、父亲与兄弟,
在同一堆火葬柴堆上燃烧。”
“四方大海中,水是有限的,
而你流下的泪水,却比那更多、不可称量。
子女不能作为庇护,
父亲不能,亲族也不能;
当人被死神掌控时,
于亲属中无有庇护。
明了此义理后,智者严谨持戒;
应当迅速净治通往涅槃的道路。
显示巴利原文 ‘‘Ubho puttā kālaṅkatā, Panthe mayhaṃ patī mato; Mātāpitā ca bhātā ca, Ekacitakasmiṃ ḍayhare’’ – ‘‘Catūsu samuddesu jalaṃ parittakaṃ, Tato bahuṃ assujalaṃ anappakaṃ; Dukkhena phuṭṭhassa narassa socanā, Kiṃ kāraṇā amma tuvaṃ pamajjasi’’ – ‘‘Na santi puttā tāṇāya, Na pitā nāpi bandhavā; Antakenādhipannassa, Natthi ñātīsu tāṇatā; Etamatthavasaṃ ñatvā, paṇḍito sīlasaṃvuto; Nibbānagamanaṃ maggaṃ, khippameva visodhaye’’ – ‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, Apassaṃ udayabbayaṃ; Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, Passato udayabbayaṃ’’ –
诸比丘,我之比丘尼弟子中,持律第一者,即此帕吒遮罗。显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ vinayadharānaṃ yadidaṃ paṭācārā’’ –
法授长老尼事显示巴利原文
Dhammadinnātherībhikkhunīmavatthu
问:贤友,法施长老尼是如何被世尊安立为第一的?显示巴利原文
Pucchā – dhammadinnā pana āvuso therī bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
答:尊者,法施长老尼被世尊如此安立为第一:‘诸比丘,在我的比丘尼弟子中,说法第一者,即是这位法施。’尊者,世尊正是这样将她置于最上之位。显示巴利原文
Vissajjanā – dhammadinnā bhante therī ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ dhammakathikānaṃ yadidaṃ dhammadinnā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
‘‘Yassa pure ca pacchā ca, Majjheca natthi kiñcanaṃ; Akiñcanaṃ anādānaṃ, Tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ’’ –
“诸比丘!我之比丘尼弟子中,说法第一者,即是此法施比丘尼。”显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ dhammakathikānaṃ yadidaṃ dhammadinnā’’ –
耶输陀罗长老尼事显示巴利原文
Yasodharātherībhikkhunīmavatthu
问:贤友,名为跋陀迦旃延的耶输陀罗长老尼,是如何被世尊置于首位的?显示巴利原文
Pucchā – bhaddakaccānānāma āvuso yasodharātherī bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
答:尊者,名为跋陀迦旃延的耶输陀罗长老尼,被世尊如是置于首位:‘诸比丘,在我的比丘尼弟子中,得大神通者,此跋陀迦旃延为第一。’尊者,她正是如此被置于首位。显示巴利原文
Vissajjanā – bhaddakaccānā bhante yasodharātherī bhagavatā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahābhiññapattānaṃ yadidaṃ bhaddakaccānā’’ti. Evaṃ kho bhante etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
‘诸比丘,在我的比丘尼弟子中,得大神通者,此跋陀迦旃延为第一。’显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahābhiññapattānaṃ yadidaṃ bhaddakaccānā’’ –
塔普沙与跋利迦事显示巴利原文
Tapussabhallikavatthu
问:在《增支部·第一品》所列的十一位优婆塞中,提谓与波利商人,是如何被世尊置于第一位的?显示巴利原文
Pucchā – aṅguttaranikāye āvuso etadaggavagge āgatesu ekādasasu upāsakesu tapussabhallikānāma vāṇijā bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
答:尊者,世尊如此将提谓与波利商人置于第一位:“诸比丘,我弟子优婆塞中,最先皈依者,即是此提谓与波利商人。”尊者,世尊正是这样将他们置于第一位的。显示巴利原文
Vissajjanā – tapussabhallikā bhante vāṇijā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantānaṃ yadidaṃ tapussabhallikā vāṇijā’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
“尊者,我们皈依世尊,也皈依法。愿世尊摄受我们为优婆塞,从今日起,尽形寿皈依。”显示巴利原文
‘‘Ete bhante mayaṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca, upāsake no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ hu –
诸比丘,在我弟子优婆塞中,最初皈依者,即是商人塔普萨与跋利迦。显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantānaṃ yadidaṃ tapussabhallikā vāṇijā’’ –
给孤独事显示巴利原文
Anāthapiṇḍakavatthu
善友,世尊、阿罗汉、正自觉者,是如何将《增支部·一集·第一品》中所说的十一位优婆塞中的居士须达多·给孤独长者,安立为第一的呢?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā arahatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekādasasu upāsakesu sudatto gahapati anāthapiṇḍiko kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
尊者,在《第一品》所记载的十一位优婆塞当中,居士须达多·给孤独长者被世尊如此安立为第一:‘诸比丘,我弟子优婆塞中,布施第一者,即是居士须达多·给孤独长者。’ 尊者,世尊便是这样将其安立为第一的。显示巴利原文
Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatesu ekādasasu upāsakesu sudatto gahapati anāthapiṇḍiko ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ dāyakānaṃ yadidaṃ sudatto gahapati anāthapiṇḍiko’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
“诸比丘,我弟子优婆塞中,布施第一者,即此给孤独长者须达多居士。”显示巴利原文
Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ dāyakānaṃ yadidaṃ sudatto gahapati anāthapiṇḍiko–
苏兰跋塔近事男事显示巴利原文
Sūrambaṭṭhaupāsakāvatthu
问:“善友,名为苏兰跋塔的优婆塞,世尊是如何将他置于第一位的?”显示巴利原文
Pucchā – sūrambaṭṭho nāma āvuso upāsako bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
答:“优婆塞苏兰跋塔被世尊这样置于第一位:‘诸比丘,我弟子优婆塞中,具足净信第一者,即此苏兰跋塔。’尊者,世尊便是这样把他置于第一位的。”显示巴利原文
Vissajjanā – sūrambaṭṭho upāsako ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ aveccappasannānaṃ yadidaṃ sūrambaṭṭho’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
诸比丘,于我弟子优婆塞中,于具足净信者中,此为第一,即苏兰跋塔。显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ aveccappasannānaṃ yadidaṃ sūrambaṭṭho’’ hu –
苏嘉达近事女事显示巴利原文
Sujātā upāsikāvatthu
问:尊者,在《最上品》所列举的十位近事女中,名为苏嘉达的近事女——塞尼耶之女,是世尊如何将她安置于最上位的?显示巴利原文
Pucchā – etadaggavagge āvuso āgatāsu dasasu upāsikāsu sujātānāma upāsikā seniyadhītā kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
答:尊者,世尊说:“诸比丘,此乃我弟子近事女中最初皈依者,即苏嘉达·塞尼耶之女。”尊者,世尊便是这样将她安置于最上位的。显示巴利原文
Vissajjanā – sujātā bhante seniyadhītā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantīnaṃ yadidaṃ sujātā seniyadhītā’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
“尊者,我们皈依世尊、法及比丘僧团。愿世尊摄受我们为优婆夷,从今起尽形寿,我们已作皈依。”显示巴利原文
‘‘Etā mayaṃ bhante bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca, upāsikāyo no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetā saraṇaṃ gatā’’ hu –
“诸比丘,在我这些优婆夷弟子中,最先皈依者,即是这位苏嘉达·塞尼耶之女。”显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantīnaṃ yadidaṃ sujātā seniyadhītā’’ –
毗舍佉近事女事显示巴利原文
Visākhā upāsikāvatthu
问:“尊者,那么优婆夷毗舍佉是如何被世尊安立于此第一位的?”显示巴利原文
Pucchā – visākhā pana āvuso upāsikā kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
答曰:尊者,优婆夷毗舍佉·弥伽罗母——“诸比丘!我声闻弟子优婆夷中,布施最第一者,即毗舍佉·弥伽罗母。”——尊者,世尊如是将其安立于此最胜之位。显示巴利原文
Vissajjanā – visākhā bhante upāsikā migāramātā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ dāyikānaṃ yadidaṃ visākhā migāramātā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
“诸比丘!我声闻弟子优婆夷中,布施最第一者,即毗舍佉·弥伽罗母。”显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ dāyikānaṃ yadidaṃ visākhā migāramātā’’ hu –
近事女库朱德拉的故事显示巴利原文
Khujjuttarā upāsikāvatthu
问曰:尊者,彼正自觉者……乃至……于《增支部·一集·最上品》所列的十位优婆夷中,名为久寿多罗的优婆夷,是如何被安立于此最胜位的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatāsu dasasu upāsikāsu khujjuttarānāma upāsikā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
答曰:尊者,世尊于最上品中列举十位近事女时,以“诸比丘,我诸声闻近事女弟子中,多闻第一者,即此库朱德拉”之语,将库朱德拉近事女安立于此最上位。显示巴利原文
Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatāsu dasasu upāsikāsu khujjuttarā upāsikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ khujjuttarā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
“诸比丘,我诸声闻近事女弟子中,多闻第一者,即此库朱德拉。”显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsikānaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ khujjuttarā’’ hu –
近事女咖离的故事显示巴利原文
Kāḷīupāsikāvatthu
问:贤友,拘罗罗城的迦梨近事女,是如何被世尊安立于最胜位的?显示巴利原文
Pucchā – kāḷīnāma āvuso upāsikā kuraragharikā kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
答:“尊者,拘罗罗迦利迦的优婆夷迦梨,是被世尊这样列为第一的:‘诸比丘,在我的优婆夷女弟子中,随闻即信者第一,就是这位拘罗罗迦利迦的优婆夷迦梨。’”显示巴利原文
Vissajjanā – kāḷī bhante upāsikā kuraragharikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ anussavappasannānaṃ yadidaṃ kāḷī upāsikā kuraragharikā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
“诸比丘,在我的优婆夷女弟子中,随闻即信者第一,就是这位拘罗罗迦利迦的优婆夷迦梨。”显示巴利原文
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ anussavappasannānaṃ yadidaṃ kāḷī upāsikā kuraragharikā’’ –
问:“贤友,世尊是如何宣说整部《不可能经》的?”显示巴利原文
Pucchā – sakalāpi āvuso aṭṭhānapāḷi bhagavatā kathaṃ bhāsitā.
答:“尊者,世尊以如此方式宣说了整部《无有是处经》:‘诸比丘,这是不可能的,无有是处——具见者会将任何行视为常,此事不会发生。然而,诸比丘,这是可能的,有是处——凡夫会将任何行视为常,此事会发生。’”显示巴利原文
Vissajjanā – aṭṭhānametaṃ bhikkhave anavakāso, yaṃ diṭṭhisampanno puggalo kañcisaṅkhāraṃ niccato upagaccheyya, netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ bhikkhave vijjati, yaṃ puthujjano kañcisaṅkhāraṃ niccato upagaccheyya, ṭhānametaṃ vijjatīti evamādinā bhante bhagavatā sakalāpi aṭṭhānapāḷi bhāsitā.
一法经 第一品显示巴利原文
Ekadhammapāḷi paṭhamavagga
问:“贤友,在《一法经》的初品中,世尊宣说了怎样的法教?”显示巴利原文
Pucchā – ekadhammapāḷiyaṃ āvuso paṭhamavagge kīdisī dhammadesanā bhagavatā desitā.
答:“尊者,在《一法经》的初品中,世尊宣说了这样的法教:‘诸比丘,有一法,修习、广修习后,能导向一向厌离、离欲、灭尽、寂静、证智、正觉、涅槃。哪一法?佛随念。诸比丘,此一法,修习、广修习后,能导向一向厌离、离欲、灭尽、寂静、证智、正觉、涅槃。’以这样的方式开始。”显示巴利原文
Vissajjanā – ekadhammapāḷiyaṃ bhante paṭhamavagge ‘‘ekadhammo bhikkhave bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. Katamo ekadhammo, buddhānussati, ayaṃ kho bhikkhave ekadhammo bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattatī’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanā desitā.
问:贤友,在第二品中,世尊宣说了怎样的法教?显示巴利原文
Pucchā – dutiyavagge pana āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
答:尊者,在第二品中,世尊这样说:“诸比丘,我不见有任何其他一法,能像邪见那样,令未生的不善法生起,或令已生的不善法增长广大。诸比丘,对于邪见者,未生的不善法会生起,已生的不善法则增长广大。”这便是世尊所宣说的法教。显示巴利原文
Vissajjanā – dutiyavagge bhante bhagavatā ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti, uppannā vā akusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattanti, yathayidaṃ bhikkhave micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa bhikkhave anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti, uppannā ca akusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattantī’’ti. Evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
问:尊者,在第三品中,从第五经开始的八部经,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tatiyavagge pana āvuso pañcamādīni aṭṭha suttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
答:在第三品中,尊者,世尊以第五为首的八部经如此宣说:‘诸比丘!于恶说的法与律中,劝诱者、所劝诱者与受劝诱而如实修者,皆生众多非福。何以故?诸比丘!因法是恶说的。诸比丘!于善说的法与律中,劝诱者、所劝诱者与受劝诱而如实修者,皆生众多福。何以故?诸比丘!因法是善说的。’世尊宣说了如是等法教。显示巴利原文
Vissajjanā – tatiyavagge bhante pañcamādīni aṭṭhasuttāni ‘‘durakkhāte bhikkhave dhammavinaye yo ca samādapeti, yañca samādapeti, yo ca samādapito tathattāya paṭipajjati. Sabbete bahuṃ apuññaṃ pasavanti. Taṃkissahetu, durakkhābhattā bhikkhave dhammassa. Svākkhāte bhikkhave dhammavinaye yo ca samādapeti, yañca samādapeti, yo ca samādapito, tathattāya paṭipajjati, sabbete bahuṃ puññaṃ pasavanti. Taṃkissahetu svākkhātattā bhikkhave dhammassā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
另一弹指顷品显示巴利原文
Apara accharāsaṅghātavagga
问:在另一弹指顷品中,尊者,世尊宣说了怎样的法教?显示巴利原文
Pucchā – aparaaccharāsaṅghātavagge pana āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
答:在另一弹指顷品中,尊者,世尊宣说了如是法教:‘诸比丘!若比丘哪怕只是修习弹指顷的初禅,诸比丘!此比丘便称为住于不空过的禅那者、奉行师教者、遵从教诫者、不空食国施食者,更何况那些数数修习者呢?’显示巴利原文
Vissajjanā – aparaaccharāsaṅghātavagge bhante ‘‘accharāsaṅghātamattampi ce bhikkhave bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ bhāveti, ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu arittajjhāno viharati satthusāsanakaro ovādapatikaro amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati, ko pana vādo ye naṃ bahulīkarontī’’ti evamādikā bhante bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
身至念品显示巴利原文
Kāyagatāsativagga
问:“尊者,世尊是如何宣说整个身至念品的?”显示巴利原文
Pucchā – sakalopi āvuso kāyagatāsativaggo bhagavatā kathaṃ bhāsito.
回答:“尊者,世尊以如是等语宣说了整个身至念品:‘诸比丘!若有人以心遍满大海,则一切流入大海的河流皆涵摄其中;正是如此,诸比丘!若有人修习、多修习身至念,则一切属于明分的善法皆涵摄其中。’”显示巴利原文
Vissajjanā – yassa kassaci bhikkhave mahāsamuddo cetasā phuṭo, antogadhā tassa kunnadiyo yākāci samuddaṅgamā, evameva bhikkhave yassa kassaci kāyagatāsati bhāvitā bahulīkatā, antogadhā tassa kusalā dhammā yekeci vijjābhāgiyā’’ti evamādinā bhante bhagavatā sakalopi kāyagatāsativaggo bhāsito.
问:“尊者,世尊是如何宣说整个不死品的?”显示巴利原文
Pucchā – sakalopi āvuso amatavaggo bhagavatā kathaṃ bhāsato.
答曰:“比丘们,不修习身至念者,不享用不死;修习身至念者,享用不死。比丘们,身至念未修习者,不死未享用;身至念已修习者,不死已享用。”尊者,世尊以这些方式开示了完整的《不死品》。显示巴利原文
Vissajjanā – amataṃ te bhikkhave na paribhuñjanti, ye kāyagatāsatiṃ na paribhuñjanti. Amataṃ te bhikkhave paribhuñjanti, ye kāyagatāsatiṃ paribhuñjanti. Amataṃ te bhikkhave aparibhuttaṃ, yesaṃ kāyagatāsati aparibhuttā. Amataṃ te bhikkhave paribhuttaṃ, yesaṃ kāyagatāsati paribhuttāti evamādinā bhante bhagavatā sakalopi amatavaggo bhāsito.
作羯磨犍度,过失经显示巴利原文
Kammakaraṇavagga, vajjasutta
问曰:尊者,世尊……乃至……正自觉者在《增支部》二集业所作品中所说的第一过失经,是于何处、对谁、如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte kammakaraṇavagge paṭhamaṃ vajjasuttaṃ kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.
答曰:尊者,在舍卫城,世尊对众多比丘这样说:“比丘们,有两种过失。哪两种?现法过失与后世过失。”显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ‘‘dvemāni bhikkhave vajjāni. Katamāni dve diṭṭhadhammikañca vajjaṃ samparāyikañca vajja’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
因此,比丘们,应当这样学:“我们应畏惧现法过失,应畏惧后世过失,应成为畏惧过失、见过失可怖畏者。”比丘们,你们应当如是而学。显示巴利原文
Tasmātiha bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ ‘‘diṭṭhadhammikassa vajjassa bhāyissāma, samparāyikassa vajjassa bhāyissāma, vajjabhīruno bhavissāma vajjabhayadassāvino’’ti. Evañhi kho bhikkhave sikkhitabbaṃ.
问:尊者,世尊所说的第二《精勤经》,正是在那里,是对谁、如何宣说的呢?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso dutiyaṃ padhānasuttaṃ bhagavatā kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.
答:尊者,正是在舍卫城,世尊对众多比丘这样说:“比丘们,世间有两种难以达成的精勤。哪两种?一是住在家中的在家人,为获得衣服、饮食、坐卧处、病缘医药资具而作的精勤;二是从在家出离、出家之人,为舍断一切依着而作的精勤。比丘们,这便是世间两种难以达成的精勤。”世尊如是说。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ‘‘dvemāni bhikkhave padhānāni durabhisambhavāni lokasmiṃ. Katamāni dve, yañca gihīnaṃ agāraṃ ajjhāvasataṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānuppādanatthaṃ padhānaṃ, yañca agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ sabbūpadhipaṭinissaggattaṃ padhānaṃ. Imāni kho bhikkhave dve padhānāni durabhisambhavāni lokasmi’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问曰:尊者,世尊就在那里宣说了《可悔恼经》,是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso tapanīyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
释义:比丘们,有两种可悔恼的法。哪两种?比丘们,此处,有人已作身恶行,未作身善行;已作语恶行,未作语善行;已作意恶行,未作意善行。他因“我已作身恶行”而悔恼,因“我未作身善行”而悔恼;因“我已作语恶行”而悔恼,因“我未作语善行”而悔恼;因“我已作意恶行”而悔恼,因“我未作意善行”而悔恼。比丘们,这就是两种可悔恼的法。尊者,世尊正是这样宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – dveme bhikkhave dhammā tapanīyā. Katame dve, idha bhikkhave ekaccassa kāyaduccaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti kāya sucaritaṃ, vacīduccaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti vacīsucaritaṃ, manoduccaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti manosucaritaṃ. So ‘‘kāyaduccaritaṃ me kata’’nti tappati, ‘‘akataṃ me kāyasucarita’’nti tappati. Vacīduccaritaṃ (pa) ‘‘manoduccaritaṃ me kata’’nti tappati, ‘‘akataṃ me manosucarita’’nti tappati. Ime kho bhikkhave dve dhammā tapanīyāti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
不可悔恼经显示巴利原文
Atapanīyasutta
问曰:第四,尊者,世尊是如何宣说《无热恼经》的?显示巴利原文
Pucchā – catutthaṃ pana āvuso atapanīyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答言:第四,尊者,《无热恼经》中,世尊这样说道:“比丘们,有两种无热恼的法。哪两种?比丘们,在此,有人已行身善行,未作身恶行;已行语善行,未作语恶行;已行意善行,未作意恶行。他因‘我已行身善行’而无热恼,因‘我未作身恶行’而无热恼;因‘我已行语善行……我已行意善行’而无热恼,因‘我未作意恶行’而无热恼。比丘们,这便是两种无热恼的法。”尊者,世尊如此宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – catutthaṃ bhante atapanīyasuttaṃ ‘‘dveme bhikkhave dhammā atapanīyā. Katame dve, idha bhikkhave ekaccassa kāyasucaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti kāyaduccaritaṃ. Vacīsucaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti vacīduccaritaṃ. Manosucaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti manoduccaritaṃ. So ‘kāyasucaritaṃ me kata’nti na tappati, ‘akataṃ me kāyaduccarita’nti natappati. ‘Vacīsucaritaṃ…pe… manosucaritaṃ me kata’nti na tappati. ‘Akataṃ me manoduccarita’nti na tappati. Ime kho bhikkhave dve dhammā atapanīyā’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问曰:第五,尊者,《了知经》中,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – pañcamaṃ pana āvuso upaññātasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答言:第五,尊者,《了知经》中,世尊这样说道:“比丘们,我于二法得了知:即于善法不知足,于精勤不退缩。比丘们,我确实精勤不退:‘宁可只剩皮、筋、骨,身体血肉干枯,若未以人力、精进、奋斗而证得应证之法,我的精进决不停息。’”尊者,世尊如此宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – pañcamaṃ bhante upaññātasuttaṃ ‘‘dvinnāhaṃ bhikkhave dhammānaṃ upaññāsiṃ. Yā ca asantuṭṭhitā kusalesu dhammesu, yā ca appaṭivānitā padhānasmiṃ. Appaṭivāni sudāhaṃ bhikkhave padahāmi ‘kāmaṃ-taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu upasussatu sarīre maṃsalohitaṃ, yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ, na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatī’’ti. Evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:第九,尊者,《行经》这部经,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – navamaṃ pana āvuso cariyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:第九,尊者,《行经》中,世尊是这样说的:“比丘们,有两种白法能守护世间。哪两种?惭与愧。比丘们,倘若这两种白法不守护世间,那么世间便不会见到‘母亲’、‘姨母’、‘舅母’、‘师母’、‘尊长之妻’等称谓。”尊者,世尊是以这样的方式宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – navamaṃ bhante cariyasuttaṃ ‘‘dveme bhikkhave dhammā sukkā lokaṃ pālenti. Katame dve, hirīca ottappañca. Ime kho bhikkhave dve sukkā dhammā lokaṃ na pāleyyuṃ, nayidha paññāyetha ‘mātā’tivā ‘mātucchā’tivā ‘mātulānī’tivā ‘ācariyabhariyā’tivā ‘garūnaṃ dārā’ti’’vāti, evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
诤事品,第七经显示巴利原文
Adhikaraṇavagga, sattamasutta
问:尊者,在《诤事品》中,第七经是世尊在何处、缘何人、因何事、以何种方式宣说的?显示巴利原文
Pucchā – adhikaraṇavagge pana āvuso sattamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
答复——尊者,这是世尊在舍卫城针对阇努索尼婆罗门所说。尊者,阇努索尼婆罗门对世尊这样说:“乔达摩尊者,以何因、何缘,此处某些众生身坏命终后,生于苦界、恶趣、堕处、地狱?”尊者,在此因缘中,世尊说:“婆罗门,因已作与未作,如此此处某些众生身坏命终后,生于苦界、恶趣、堕处、地狱。”世尊如是种种宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Jāṇussoṇi bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bho gotama hetu ko paccayo, yena midhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃmaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘katattā ca brāhmaṇa akatattā ca evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃmaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
乔达摩尊者,以何因、何缘,此处某些众生身坏命终后,生于苦界、恶趣、堕处、地狱?显示巴利原文
Ko nu kho bho gotama hetu ko paccayo, yena midhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti.
婆罗门,由已作与未作,如是此处某些众生身坏命终后,生于苦界、恶趣、堕处、地狱。显示巴利原文
‘‘Katattāca brāhmaṇa akatattāca evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti’’ –
乔达摩尊者,是什么因、什么缘,使得此间有些众生在身坏命终后,投生善趣、天界呢?显示巴利原文
Ko pana bho gotama hetu ko paccayo, yena midhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti –
婆罗门,正是由于已作与未作,此间有些众生在身坏命终后,投生善趣、天界。显示巴利原文
Katattā ca brāhmaṇa akatattā ca evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti.
乔达摩尊者简略所说法,未作详细分别,我实不能详尽解了其义。显示巴利原文
Na kho ahaṃ imassa bhoto gotamassa saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ –
愿乔达摩尊者为我善巧开示法义。显示巴利原文
Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu.
问:朋友,这第八经,世尊是在何处、对谁、如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso aṭṭhamasuttaṃ bhagavatā kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.
答:尊者,在舍卫城,世尊对具寿阿难如此宣说:“阿难,我决定说,身恶行、意恶行是不应作的。”等等。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmato ānandassa ‘‘ekaṃsenāhaṃ ānanda akaraṇīyaṃ vadāmi kāyaduccaritaṃ manoduccarita’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
“阿难,我确切地说:身善行、语善行、意善行是应作的。”显示巴利原文
‘‘Ekaṃsenāhaṃ ānanda karaṇīyaṃ vadāmi kāyasucaritaṃ vacīsucaritaṃ manosucaritaṃ’’ –
问:朋友,这是世尊……正自觉者于《增支部·二集·诤事品》中所说的第九经。显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte adhikaraṇavagge navamasuttaṃ bhāsitaṃ.
答:“比丘们,应当断舍不善。比丘们,不善是可以断舍的。比丘们,如果不善无法断舍,我就不会说:‘比丘们,应当断舍不善。’正因为不善可以断舍,我才这样说:‘比丘们,应当断舍不善。’比丘们,如果断舍不善会带来损害与痛苦,我就不会这样说:‘比丘们,应当断舍不善。’正因为断舍不善能带来利益与安乐,我才这样说:‘比丘们,应当断舍不善。’”尊者,世尊正是以这些言教而宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – akusalaṃ bhikkhave pajahatha, sakkā bhikkhave akusalaṃ pajahituṃ. Nocedaṃ bhikkhave sakkā abhavissa akusalaṃ pajahituṃ, nāhaṃ evaṃ vadeyyaṃ ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti. Yasmā ca kho bhikkhave sakkā akusalaṃ pajahituṃ, tasmāhaṃ evaṃ vadāmi ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti. Akusalañca hidaṃ bhikkhave pahīnaṃ ahitāya dukkhāya saṃvatteyya, nāhaṃ evaṃvadeyyaṃ ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti. Yasmā ca kho bhikkhave akusalaṃ pahīnaṃ hitāya sukhāya saṃvattati, tasmāhaṃ evaṃ vadāmi ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
第十经、第十一经显示巴利原文
Dasamasutta, ekādasamasutta
问:尊者,世尊是在此处如何开示第十经与第十一经的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso dasamaekādasamasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
释:尊者,世尊正是在此处如此开示:“诸比丘,有此二法,能令正法混乱、消失。哪二法?即词句安立错误与义理解释错误。诸比丘,若词句安立错误,其义理也解释错误。诸比丘,这二法能令正法混乱、消失。”以及:“诸比丘,有此二法,能令正法安住、不混乱、不消失。哪二法?即词句安立正确与义理解释正确。诸比丘,若词句安立正确,其义理也解释正确。诸比丘,这二法能令正法安住、不混乱、不消失。”尊者,世尊便是如此说的。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante dasamaekādasamasuttāni ‘‘dveme bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame dve, dunnikkhittañca padabyañjanaṃ attho ca dunnīto, dunnikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ime kho bhikkhave dve dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattantī’’ti ca. ‘‘Dveme bhikkhave dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame dve, sunikkhittañca padabyañjanaṃ attho ca sunīto, sunikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi sunayo hoti. Ime kho bhikkhave dve dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti ca. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitāni.
问:尊者,在《愚人品》中,世尊是如何开示第二经的?显示巴利原文
Pucchā – bālavagge pana āvuso dutiyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
释义:尊者,在《愚人品》中,第二经是这样说的:“比丘们,这两种人诽谤如来。哪两种?嗔怒、心怀恶意者,以及盲信、错执者。比丘们,正是这两种人诽谤如来。”尊者,世尊正是如此说的。显示巴利原文
Vissajjanā – bālavagge bhante dutiyaṃ suttaṃ ‘‘dveme bhikkhave tathāgataṃ abbhācikkhanti. Katame dve, duṭṭho vā dosantaro saddho vā duggahitena. Ime kho bhikkhave dve tathāgataṃ abbhācikkhantī’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,同处,世尊是如何说第三经的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso tatiyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
释义:尊者,同处,世尊在第三经中这样说:“比丘们,这两种人诽谤如来。哪两种?有人将如来未说、未语的,宣称为‘这是如来所说、所语’;有人将如来所说、所语的,宣称为‘这是如来未说、未语’。比丘们,这就是诽谤如来的两种人。比丘们,这两种人不诽谤如来。哪两种?有人将如来未说、未语的,宣称为‘这是如来未说、未语’;有人将如来所说、所语的,宣称为‘这是如来所说、所语’。比丘们,这就是不诽谤如来的两种人。”尊者,世尊正是如此说的。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante tatiyasuttaṃ bhagavatā ‘‘dveme bhikkhave tathāgataṃ abbhācikkhanti. Katame dve, yo ca abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena ‘bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenā’ti dīpeti. Yo ca bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena ‘abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti’ dīpeti. Ime kho bhikkhave dve tathāgataṃ abbhācikkhanti. Dveme bhikkhave tathāgataṃ nābbhācikkhanti. Katame dve, yo ca abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena ‘abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenā’ti dīpeti. Yo ca bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena ‘bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenā’ti dīpeti. Ime kho bhikkhave dve tathāgataṃ nābbhācikkhantī’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
第四品,第五经显示巴利原文
Catutthavagga, pañcamasutta
尊者,第四、第五经世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso catutthapañcamasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
尊者,正是在此处,世尊这样宣说了第四、第五经:‘比丘们,有这两种人诽谤如来。哪两种?将应诠释的经文宣说为已了义者,以及将已了义的经文宣说为应诠释者。’世尊便是如此宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante catutthapañcamasuttāni ‘‘dveme bhikkhave tathāgataṃ abbhācikkhanti. Katame dve, yo ca neyyatthaṃ suttantaṃ ‘nītattho suttanto’ti dīpeti, yo ca nītatthaṃ suttantaṃ ‘neyyattho suttanto’ti dīpetī’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
平等心品,第一经显示巴利原文
Samacittavagga, paṭhamasutta
尊者,在《平等心品》中,第一经世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – samacittavagge āvuso paṭhamasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
释义——尊者,在《平等心品》中,第一经是世尊这样说的:“比丘们,我将为你们宣说不善士地与善士地。你们要谛听,善思念之,我当宣说。”尊者,世尊以这些话语而说。显示巴利原文
Vissajjanā – samacittavagge bhante paṭhamasuttaṃ ‘‘asappurisabhūmiñca vo bhikkhave desessāmi sappurisabhūmiñca, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasikarotha, bhāsissāmī’’ti, evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问——尊者,就在此处,第二经世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso dutiyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
释义——尊者,就在此处,第二经是世尊这样说的:“比丘们,我说有两人是难以报答的。哪两人?母亲与父亲。”尊者,世尊以这些话语而说。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante dutiyasuttaṃ ‘‘dvinnāhaṃ bhikkhave na suppatikāra vadāmi. Katamesaṃ dvinnaṃ, mātu ca pitu cā’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:“尊者,这部第五《平等心经》是在何处、对谁、由谁、如何宣说的?”显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso pañcamaṃ samacittasuttaṃ kattha kassa kena kathañca bhāsitaṃ.
释义:“尊者,在舍卫城,对众多比丘,法将舍利弗尊者这样说道:‘贤友们,我将宣说内有结者与外有结者,你们谛听。’”显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ‘‘ajjhattasaṃyojanañca āvuso puggalaṃ desessāmi bahiddhāsaṃyojanañca, taṃsuṇātha
“善巧作意。”尊者,这便是法将舍利弗尊者以如这些语所开示的。显示巴利原文
Sādhukaṃ manasikarothā’’ti, evamādinā bhante āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.
问:“尊者,世尊在那里是如何给予教诫的呢?”显示巴利原文
Pucchā – kathañca āvuso tattha bhagavā ovādaṃ adāsi.
答:“尊者,在那里,世尊以‘舍利弗,因此你们应这样修学:“我们应当诸根寂静,心意寂静。”舍利弗啊,你们确应这样修学’等语,给予了教诫。”显示巴利原文
Vissajjanā – tattha bhante bhagavā ‘‘tasmātiha sāriputta evaṃ sikkhitabbaṃ ‘santindriyā bhavissāma santamānasā’ti. Evañhi vo sāriputta sikkhitabba’’nti evamādinā ovādamadāsi.
“尊者,那位具寿舍利弗在东园鹿母讲堂,为比丘们开示有内结缚者与有外结缚者。”显示巴利原文
‘‘Eso bhante āyasmā sāriputto pubbārāme migāramātupāsā de bhikkhūnaṃ ajjhattasaṃyojanañca puggalaṃ deseti bahiddhā saṃyojanañca’’ –
善哉,世尊!愿世尊出于悲悯,前往尊者舍利弗之处。显示巴利原文
Sādhu bhante bhagavā yena āyasmā sāriputto tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāya.
然而,舍利弗,那些天神即使多达十位、二十位、三十位、四十位、五十位、六十位,也能站立在仅容锥尖之处,而且互不妨碍。显示巴利原文
Tā kho pana sāriputta devatā dasapi hutvā vīsampi hutvā tiṃsampi hutvā cattālīsampi hutvā paññāsampi hutvā saṭṭhipi hutvā āraggakoṭinitudanamattepi tiṭṭhanti, na ca aññamaññaṃ byābādhenti–
因此,舍利弗,应当这样修学:我们将成为诸根寂静、心意寂静者。显示巴利原文
Tasmātiha sāriputta evaṃ sikkhitabbaṃ santindriyā bhavissāma santamānasā.
问:“尊者,世尊……正自觉者在《增支部·二集·众品》中,是如何宣说第一《浅显经》的?”显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte parisavagge paṭhamaṃ uttānasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
答:“尊者,第一《浅显经》是世尊以‘诸比丘,有这两种众。哪两种?浅显众与深大众。诸比丘,什么是浅显众?诸比丘,在此众中,比丘们掉举、高慢、轻浮、多嘴、言语散乱、失念、不正知、心不寂静、心散乱、诸根外露。诸比丘,这称为浅显众’等语所宣说的。”显示巴利原文
Vissajjanā – paṭhamaṃ bhante uttānasuttaṃ ‘‘dvemā sikkhave parisā, katamā dve, uttānā ca parisā gambhīrā ca parisā, katamā ca bhikkhave uttānā parisā, idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū uddhatā honti unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatī asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriyā. Ayaṃ vuccati bhikkhave uttānā parisā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
诸比丘,于此二众中,深大众是为最上。显示巴利原文
Etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ gambhīrā parisā.
尊者,就在那里,世尊是如何宣说第三部《无胜者经》的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso tatiyaṃ anaggavatīsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在该处,世尊宣说了第三部《无胜者经》:‘比丘们,有两种众。哪两种?无胜众与胜众。比丘们,什么是无胜众?在此,比丘们,那种众中的长老比丘们奢侈安逸、懈怠放逸,在退堕中居先,于远离中卸下了责任,不为获得未得、证得未证、现证未现而策励精进。’世尊便是以这样的方式宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante tatiyaṃ anaggavatīsuttaṃ ‘‘dvemā bhikkhave parisā. Katamā dve, anaggavatī ca parisā aggavatī ca parisā. Katamā ca bhikkhave anaggavatī parisā, idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ therā bhikkhū bāhulikā honti sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikabhassa sacchikiriyāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
奥咖吉德维尼德经显示巴利原文
Okkācitavinītasutta
尊者,就在那里,世尊是如何宣说第六部《随信调伏经》的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ okkācitavinītasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:“尊者,正是在那里,世尊宣说了第六部《随信调伏经》:‘诸比丘,有此二种众。何等为二?随信调伏之众而非依质问调伏之众,依质问调伏之众而非随信调伏之众。’尊者,世尊便是这样宣说的。”显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante chaṭṭhaṃ okkācitavinītasuttaṃ ‘‘dvemā bhikkhave parisā. Katamā dve, okkācitavinītā parisā no paṭipucchāvinītā, paṭipucchā vinītā parisā no okkācitavinītā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
非善人共住经显示巴利原文
Asantasannivāsasutta
问:“尊者,在《人品》中,世尊是怎么样宣说第十一部《非善人共住经》的?”显示巴利原文
Pucchā – puggalavagge āvuso ekādasamaṃ asantasannivāsasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:“尊者,在《人品》中,世尊宣说了第十一部《非善人共住经》:‘诸比丘,我将教导你们非善人之共住与善人之共住。谛听,善作意,我将宣说。’世尊便是这样宣说的。”显示巴利原文
Vissajjanā – puggalavagge bhante ekādasamaṃ asantasannivāsasuttaṃ ‘‘asantasannivāsañca vo bhikkhave desessāmi santasannivāsañca, taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasikarotha bhāsissāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,在《乐品》中,世尊宣说了怎样的法?显示巴利原文
Pucchā – sukhavagge pana āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
答:尊者,在《乐品》中,世尊宣说了如是法教:“比丘们,有这两种乐。哪两种?在家乐与出家乐。比丘们,这就是两种乐。比丘们,于此二乐中,这是最上的,即出家乐。”显示巴利原文
Vissajjanā – sukhavagge bhante bhagavatā ‘‘dvemāni bhikkhave sukhāni. Katamāni dve, gihisukhañca pabbajitasukhañca, imāni kho bhikkhave dve sukhāni. Etadaggaṃ bhikkhave imesaṃ dvinnaṃ sukhānaṃ yadidaṃ pabbajitasukha’’nti evamādikā dhammadesanāyo desitā.
问:尊者,在《请求品》中,世尊是如何宣说最初四部经的?显示巴利原文
Pucchā – āyācanavagge pana āvuso bhagavatā paṭhamādīni cattāri suttāni kathaṃ bhāsitāni.
释义:尊者,在《请求品》中,世尊以如是等方式宣说了开头四经:“比丘们,具信的比丘如理发愿时,应当这样发愿:‘愿我成为如同舍利弗与目犍连那样的比丘。’”显示巴利原文
Vissajjanā – āyācanavagge bhante paṭhamādīni cattāri suttāni ‘‘saddho bhikkhave bhikkhu evaṃ sammā āyācamāno āyāceyya tādiso homi, yādisā sāriputtamoggallānā’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
不应称赞经显示巴利原文
Avaṇṇārahasutta
问:尊者,同品中的第五经——《不应称赞经》,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso pañcamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
释义:尊者,就在同品中,世尊以如是等方式宣说了第五经——《不应称赞经》:“比丘们,具足二法的愚人、无能者、非善士,守护这已受损害的自我,他有过失,为智者所谴责,并以此生起广大的非福。”显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante pañcamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ ‘‘dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
不可喜经显示巴利原文
Appasādanīyasutta
问:尊者,世尊、正自觉者于增支部二集《请求品》中,是如何宣说第六《不可喜经》的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte āyācanavagge chaṭṭhaṃ appasādanīyasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
释义:尊者,世尊以如是方式宣说第六《不可喜经》:“诸比丘,具足二法的愚者、无能者、非善士,安住于自我损害之中,有过失,为智者所谴责,并积聚众多非福。哪二法?未审察、未了知,于不应生信之处显示信心;未审察、未了知,于应生信之处显示不信。”显示巴利原文
Vissajjanā – chaṭṭhaṃ bhante appasādanīyasuttaṃ ‘‘dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi dvīhi, ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti, ananuvicca apariyo gāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃsetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,就在那里,世尊是如何宣说第七《父母经》的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso sattamaṃ mātāpitusuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:正是在此处,尊者,第七《父母经》为世尊所说:“比丘们,若于两方面错误行持,愚者、无智者、不善士便执持这受损的自我,他有过咎,为智者所呵责,并积聚众多非福。哪两方面?于母与父。”世尊如此开示。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante sattamaṃ mātāpitusuttaṃ ‘‘dvīsu bhikkhave micchā paṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hohi sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamesu dvīsu, mātari ca pitari cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:就在此处,贤友,第八《如来经》世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ tathāgatasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:正是在此处,尊者,第八《如来经》为世尊所说:“比丘们,若于两方面错误行持,愚者、无智者、不善士便执持这受损的自我,他有过咎,为智者所呵责,并积聚众多非福。哪两方面?于如来及如来弟子。”世尊如此开示。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante aṭṭhamaṃ tathāgatasuttaṃ ‘‘dvīsu bhikkhave micchāpaṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamesu dvīsu, tathāgate ca tathāgatasāvake cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
愚人品,怖畏经显示巴利原文
Bālavagga, bhayasutta
问:然而,贤友,在《三集》中,第一《怖畏经》是世尊于何处、对何人、以何种方式宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tikanipāte pana āvuso paṭhamaṃ bhayasuttaṃ bhagavatā kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.
解答:尊者,在舍卫城,对众多比丘,世尊这般宣说:“诸比丘,凡任何怖畏生起,一切皆从愚者生,非从智者生。凡任何灾祸生起,一切皆从愚者生,非从智者生。凡任何祸患生起,一切皆从愚者生,非从智者生。”世尊以如此方式开示。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulānaṃ ‘‘yāni kānici bhikkhave bhayāni uppajjanti, sabbāni tāni bālato uppajjanti no paṇḍitato. Ye keci uppaddavā uppajjanti, sabbete bālato uppajjanti no paṇḍitato. Yekeci upasaggā uppajjanti, sabbete bālato uppajjanti no paṇḍitato’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:就在此处,贤友,第三部《思惟经》是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso tatiyaṃ cintīsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,就在此处,《思惟经》是世尊这样说的:“比丘们,有这三种愚者的愚者相、愚者征、愚者迹。哪三种?比丘们,在此,愚者是恶思惟之思惟者、恶语之说者、恶行之作者。”世尊如此开示。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante cintīsuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave bālassa bālalakkhaṇāni bālanimittāni bālāpadānāni. Katamāni tīṇi, idha bhikkhave bālo duccintitacintī ca hoti dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,就在此处,第四《过失经》是世尊如何说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso catutthaṃ accayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,就在此处,第四《过失经》是世尊这样说的:“比丘们,应知具足三法者为愚者。哪三法?见过失为过失后,不如法忏悔;又,当他人指出过失时,不如法接受。”世尊以如这些方式开示。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante catutthaṃ accayasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ nappaṭikaroti, parassa kho pana accayaṃ desentassa yathādhammaṃ nappaṭiggaṇhātī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,第十《垢经》正是世尊于此处所说的。世尊是如何说的呢?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso dasamaṃ malasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第十《垢经》正是世尊于此处这样说的:“诸比丘,具足三法者,未舍弃三种垢秽,便会如是被弃置,如是堕入地狱。哪三种呢?破戒者,且其破戒之垢未舍;嫉妒者,且其嫉妒之垢未舍;悭吝者,且其悭吝之垢未舍。”说法的方式等也是如此。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante dasamaṃ malasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato tayo male appahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi, dussīlo ca hoti, dussīlyamalañcassa appahīnaṃ hoti. Issukī ca hoti, issāmalañcassa appahīnaṃ hoti. Maccharī ca hoti, maccharamalañcassa appahīnaṃ hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
车匠品,《知名经》显示巴利原文
Rathakāravagga, ñātasutta
问:尊者,在《车匠品》中,第一《知名经》是世尊如何说的?显示巴利原文
Pucchā – rathakāravagge pana āvuso paṭhamaṃ ñātasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第一《知名经》是世尊这样说的:“诸比丘,具足三法的知名比丘,行于对大众无益、对大众痛苦、对众人无利、无益、痛苦,乃至对诸天与人亦然。哪三法呢?劝导他人行不随顺的身业,劝导他人行不随顺的语业,劝导他人行不随顺的法。”世尊以如是等方式宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – paṭhamaṃ bhante ñātasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujana dukkhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi, ananulomike kāyakamme samādapeti, ananulomike vacīkamme samādapeti, ananulomikesu dhammesu samādapetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,就在那里,世尊是如何宣说第三《期望经》的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso tatiyaṃ āsaṃsasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,就在那里,第三《期望经》是世尊这样说的:“诸比丘,世间存有这三种人。哪三种呢?无期望者、有期望者。”世尊以如是等方式开示。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante tatiyaṃ āsaṃsasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo nirāso āsaṃso’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,此由世尊……正自觉者于《增支部》三集《车匠品》第五《有思经》中,于何处、对何人、为何而说?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte rathakāravagge pañcamaṃ sacetanasuttaṃ kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.
答:尊者,在波罗奈,世尊以众比丘为缘而说:“诸比丘,过去有一位国王名叫有思。那时,诸比丘,有思王唤来车匠,对他说:‘贤友车匠,六个月后我将有战事,贤友车匠,你能为我打造一对新车轮吗?’”如这些,是世尊所说。显示巴利原文
Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave rājā ahosi sacetano nāma, atha kho bhikkhave rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi ito me samma rathakāra channaṃ māsānaṃ paccayena saṅgāmo bhavissati sakkhissasi me samma rathakāra navaṃ cakkayugaṃ kātu’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,同样在此处,第六《无误经》,世尊是如何说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ apaṇṇakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第六《无误经》中,世尊如此说:“诸比丘,具足三法的比丘,即已踏上无误之道,并为诸漏灭尽奠定了因缘。哪三种法?诸比丘,此处比丘防护根门、于食知量、专修醒寤。”这便是世尊以这些方式所宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – chaṭṭhaṃ bhante apaṇṇakasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya. Katamehi tīhi, idha bhikkhave bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti, bhojane mattaññū hoti, jāgariyamanuyutto hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,第八《天界经》中,世尊是如何说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ devalokasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第八《天界经》中,世尊如此说:“诸比丘,若外道游方者这样问你们:‘贤友,你们是为了生天而在沙门乔达摩座下修梵行吗?’诸比丘,你们被这样问时,岂不会感到苦恼、羞惭、厌嫌吗?”这便是世尊以这些方式所宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante aṭṭhamaṃ devalokasuttaṃ ‘‘sace vo bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ ‘‘devalokūpapattiyā āvuso samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussathā’ti. Nanu tumhe bhikkhave evaṃ puṭṭhā aṭṭīyeyyātha harāyeyyātha jiguccheyyāthā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一商人经显示巴利原文
Paṭhama pāpaṇikasutta
问:尊者,于此,第九《第一商人经》中,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso navamaṃ paṭhamapāpaṇikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,于此,第九《第一商人经》中,世尊这样宣说:“诸比丘,具足三法的商人,不能获得未得的财富,也无法令已得的财富增长。哪三法?诸比丘,于此,有商人于清晨不恭敬地从事事业……”世尊以这些语宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante navamaṃ paṭhamapāpaṇikasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi, idha bhikkhave pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhātī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,那么,人物品中的第二《病者经》,世尊又是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – puggalavagge pana āvuso dutiyaṃ gilānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在《人物品》中,第二《病者经》世尊如是宣说:“诸比丘,世间有三种病者。哪三种呢?诸比丘,有一种病者,无论得适宜的食物与否,无论得适宜的医药与否,无论得适宜的看护者与否,他都能从该疾病中痊愈。”世尊以这些方式作了宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – puggalavagge bhante dutiyaṃ gilānasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave gilānā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, idha bhikkhave ekacco gilāno labhanto vā sappāyāni bhojanāni alabhanto vā sappāyāni bhojanāni, labhanto vā sappāyāni bhesajjāni alabhanto vā sappāyāni bhesajjāni, labhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ alabhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ vuṭṭhāti tamhā ābādhā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,第四《多所助益经》世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso catutthaṃ bahukārasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,就在那里,第四《多所助益经》中,世尊如是宣说:“诸比丘,有三种人对他人多所助益。哪三种呢?诸比丘,有人依于某人而皈依佛、皈依法、皈依僧。诸比丘,此人对于那人即是多所助益。”世尊以这些方式作了宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante catutthaṃ bahukārasuttaṃ ‘‘tayo me bhikkhave puggalā puggalassa bahukārā. Katame tayo, yaṃ bhikkhave puggalaṃ āgamma puggalo buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti. Ayaṃ bhikkhave puggalo imassa puggalassa bahukāro’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
应厌避经显示巴利原文
Jigucchitabbasutta
问:贤友,由世尊——那位知者、见者……乃至……正自觉者,在增支部三集人品中,所宣说的第七《应厌避经》是如何说的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā jānatā passatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte puggalavagge sattamaṃ jigucchitabbasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第七《应厌避经》是这样被世尊宣说的:“诸比丘,世间有这三种人存在,可以找到。哪三种呢?诸比丘,有一种人应当厌避,不应亲近,不应结交,不应敬奉;诸比丘,有一种人应当平等舍置,不应亲近,不应结交,不应敬奉;诸比丘,有一种人应当亲近,应当结交,应当敬奉。”尊者,这是世尊所说的。显示巴利原文
Vissajjanā – sattamaṃ bhante jigucchitabbasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, atthi bhikkhave puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, atthi bhikkhave puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, atthi bhikkhave puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,其中,世尊是如何开示那种应被厌避、不应亲近、不应结交、不应敬奉之人的呢?显示巴利原文
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā jigucchitabbo puggalo nasevitabbo nabhajitabbo na payirupāsitabbo pakāsito.
答:“诸比丘,哪一种人应当厌避、不应亲近、不应结交、不应敬奉呢?诸比丘,在此有一类人恶戒、具足恶法,行为不净、秽恶,隐覆所作,非沙门而自称沙门,非梵行者而自称梵行者,内里腐败、漏泄、生如垃圾。诸比丘,这样的人应当厌避、不应亲近、不应结交、不应敬奉。”尊者,世尊以这些方式开示了应当厌避、不应亲近、不应结交、不应敬奉之人。显示巴利原文
Vissajjanā – ‘‘katamo ca bhikkhave puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Idha bhikkhave ekacco dussīlo hoti pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto, evarūpo bhikkhave puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo’’ti evamādinā bhante bhagavatā jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo puggalo pakāsito.
问:贤友,那么,世尊是如何开示应当舍置、不应亲近、不应结交、不应敬奉之人的呢?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā ajjhupekkhitabbo puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo pakāsito.
答:“诸比丘,何等之人应当舍置、不应亲近、不应结交、不应敬奉呢?诸比丘,在此有一类人易怒、多愤慨,即使稍受指责便执著、嗔怒、怀恨、顽固,并显露忿怒、嗔恚与不满。”尊者,世尊以这些方式开示了应当舍置、不应亲近、不应结交、不应敬奉之人。显示巴利原文
Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, idha bhikkhave ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukarotī’’ti evamādinā bhante bhagavatā tattha ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo puggalo pakāsito.
问:“贤友,世尊于彼处如何开示应亲近、应交往、应侍奉之人?”显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā sevitabbo puggalo bhajitabbo payirupāsitabbo pakāsito.
解答:“诸比丘,何等之人应亲近、应交往、应侍奉?诸比丘,在此有一类人持戒、具备善法。诸比丘,这样的人应当亲近、应当交往、应当侍奉。”尊者,世尊正是以这样的方式,于彼处开示了应亲近、应交往、应侍奉之人。显示巴利原文
Vissajjanā – ‘‘katamo ca bhikkhave puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo, idha bhikkhave ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo, evarūpo bhikkhave puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā sevitabbo puggalo bhajitabbo payirupāsitabbo pakāsito.
问:“贤友,就在彼《人品》中的第八《粪语经》,世尊是如何说的?”显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso puggalavagge aṭṭhamaṃ gūthabhāṇīsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:「尊者,正是在那里,《人品》的第八篇《粪语经》中,世尊这样说道:『诸比丘,世间有三种人存在。哪三种?粪语者、花语者、蜜语者。』」显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante puggalavagge aṭṭhamaṃ gūthabhāṇīsuttaṃ ‘‘tayo me bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, gūthabhāṇī pupphabhāṇī madhubhāṇī’’ti evaṃ kho bhagavatā bhāsitaṃ.
粪语者显示巴利原文
Gūthabhāṇīpuggala
问:「贤友,那么,世尊在那里是如何开示粪语者的呢?」显示巴利原文
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā gūthabhāṇīpuggalo pakāsito.
答:「诸比丘,什么是粪语者呢?诸比丘,在此有一类人,或到集会中,或到大众中,或到亲属中,或到团体中,或到王族中,被带来作为证人而问道:『来,男子,说你所知道的。』他不知而说『我知』,知而说『我不知』,未见而说『我见』,见而说『我不见』。像这样,或为自己,或为他人,或为些许利养,他便成了故意妄语者。诸比丘,这就称为粪语者。」尊者,世尊在那里就是这样开示粪语者的。」显示巴利原文
Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo gūthabhāṇī, idha bhikkhave ekacco puggalo sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagatovā pūgamajjhagatovā rājakulamajjhagatovā abhinīto sakkhipuṭṭho ‘‘ehambho purisa yaṃ jānāsi, taṃ vadehī’’ti. So ajānaṃ vā āha ‘‘jānāmī’’ti, jānaṃ vā āha ‘‘na jānāmī’’ti, apassaṃ vā āha ‘‘passāmī’’ti, passaṃ vā āha ‘‘na passāmī’’ti. Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti. Ayaṃ vuccati bhikkhave puggalo gūthabhāṇīti, evaṃ kho bhante tattha bhagavatā gūthabhāṇīpuggalo pakāsito.
花语者显示巴利原文
Pupphabhāṇīpuggala
问:“贤友,世尊在那里如何开示花语者?”显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā pupphabhāṇīpuggalo pakāsito.
答:“比丘们,什么是花语者?比丘们,在此,有一类人,他来到集会中,或大众中,或亲属中,或团体中,或王族中,被作为证人带来而受询问:‘来,男子,说出你所知道的。’ 他不知时说‘我不知’,知时说‘我知’,未见时说‘我不见’,见时说‘我见’。像这样,不论为了自己、为了他人,或是为了些许利养,他都不说故意妄语。比丘们,这就称为花语者。” 贤友,世尊便是在那里这样开示了花语者。显示巴利原文
Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo pupphabhāṇī, idha bhikkhave ekacco puggalo sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagatovā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho ‘‘ehambho purisa yaṃ pajānāsi, taṃ vadehī’’ti. So ajānaṃ vā āha ‘‘na jānāmī’’ti, jānaṃ vā āha ‘‘jānāmī’’ti, apassaṃ vā āha ‘‘na passāmī’’ti, passaṃ vā āha ‘‘passāmī’’ti, iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti, ayaṃ vuccati bhikkhave puggalo pupphabhāṇīti, evaṃ kho bhante tattha bhagavatā pupphabhāṇīpuggalo pakāsito.
蜜语者显示巴利原文
Madhubhāṇīpuggala
问:“贤友,世尊在那里如何开示蜜语者?”显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā madhubhāṇī puggalo pakāsito.
释义:比丘们,什么样的人是蜜语者?在此,比丘们,有一类人舍离了粗恶语,远离粗恶语。显示巴利原文
Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo madhubhāṇī, idha bhikkhave ekacco puggalo pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato
尊者,世尊正是以这些方式,于该处开示了蜜语者。显示巴利原文
Hotīti evamādinā bhante bhagavatā tattha madhubhāṇī puggalo pakāsito.
问:尊者,就在这《人品》第九的《盲经》中,世尊是如何说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso puggalavagge navamaṃ andhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
“尊者,正是在《人品》第九的《盲经》中,世尊如是说:‘比丘们,世间存在这三种人。哪三种?盲人、独眼人、双眼人。’尊者,世尊便是这样说的。”显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante puggalavagge navamaṃ andhasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo andho ekacakkhu dvicakkhū’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
“尊者,世尊在那里所说的盲人,是怎样的人?”显示巴利原文
Pucchā – kīdiso āvuso puggalo tattha bhagavatā andho akkhāto.
“尊者,若有人在财富与法两方面都没有慧眼,世尊便称这样的人为盲人。”显示巴利原文
Vissajjanā – yassa bhante bhogesu ceva dhammesu ca paññācakkhu natthi, ediso bhante puggalo tattha bhagavatā andho akkhāto.
问:尊者,世尊于此处所称的独眼者,是指怎样的人?显示巴利原文
Pucchā – kīdiso pana āvuso puggalo tattha bhagavatā ekacakkhu akkhāto.
答:尊者,若有人仅于财富上具足慧眼,于法上则无,尊者,世尊便于此处称这样的人为独眼者。显示巴利原文
Vissajjanā – yassa bhante bhogesuyeva paññācakkhu atthi na dhammesu. Īdiso bhante puggalo tattha bhagavatā ekacakkhu akkhāto.
问:尊者,世尊于此处所称的双眼者,又是指怎样的人?显示巴利原文
Pucchā – kīdiso pana āvuso puggalo tattha bhagavatā dvicakkhu akkhāto.
答复者说:“尊者,凡是在诸欲和诸法上拥有慧眼的人,尊者,世尊便将此人称为具二眼者。”显示巴利原文
Vissajjanā – yassa bhante bhogesu ceva dhammesu ca paññācakkhu atthi, īdiso bhante puggalo tattha bhagavatā dvicakkhu akkhāto.
询问者说:“尊者,世尊——那位知者、见者……乃至……正自觉者——在《增支部·三集·人品》中,是如何宣说第十《覆钵经》的?”显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā jānatā passatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte puggalavagge dasamaṃ avakujjasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
答复者说:“尊者,第十《覆钵经》是世尊这样宣说的:‘诸比丘,世间有三种人存在。哪三种?覆慧人、膝慧人、广慧人。诸比丘,什么是覆慧人呢?在此,有一类人常去僧园,屡屡亲近比丘们听闻法义。比丘们为他说法,初善、中善、后善,义理与文句具足,显示完全圆满清净的梵行。他坐在那座位上,对这场说法既不留意开头,不留意中间,也不留意结尾;从座位起身后,对这场说法同样既不留意开头,不留意中间,也不留意结尾。’世尊便是以这等方式宣说的。”显示巴利原文
Vissajjanā – dasamaṃ bhante avakujjasuttaṃ ‘‘tayo me bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, avakujjapañño puggalo ucchaṅgapañño puggalo puthupañño puggalo. Katamo ca bhikkhave avakujjapañño puggalo. Idha bhikkhave ekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya, tassa bhikkhū dhammaṃ desentiādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya nevādiṃ manasikaroti, na majjhaṃ manasikaroti, na pariyosānaṃ manasikaroti, vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya nevādiṃ manasikaroti, na majjhaṃ manasikaroti, na pariyosānaṃ manasikarotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
天使品,与梵天经显示巴利原文
Devadūtavagga, sabrahmakasutta
问:尊者,在《天使品》中,世尊最初是如何宣说《共梵天经》的?显示巴利原文
Pucchā – devadūtavagge pana āvuso paṭhamaṃ sabrahmakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在《天使品》中,世尊是这样宣说第一《共梵天经》的:“诸比丘,那些子女在家中恭敬父母的家族,是与梵天共住的家族。诸比丘,那些子女在家中恭敬父母的家族,是与前师共住的家族。诸比丘,那些子女在家中恭敬父母的家族,是应受供养的家族。诸比丘,所谓‘梵天’,即是父母的同义语。诸比丘,所谓‘前师’,即是父母的同义语。诸比丘,所谓‘应受供养’,即是父母的同义语。原因何在?诸比丘,父母对子女恩重如山:他们养育、哺育子女,将子女引入此世间。”尊者,世尊就是这样宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – devadūtavagge bhante paṭhamaṃ sabrahmakasuttaṃ ‘‘sabrahmakāni bhikkhave tāni kulāni, yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sapubbacariyakāni bhikkhave tāni kulāni, yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Āhuneyyāni bhikkhave tāni kulāni, yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Brahmāti bhikkhave mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Pubbācariyāti bhikkhave mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Āhuneyyāti bhikkhave etaṃ mātāpitūnaṃ adhivacanaṃ. Taṃ kissa hetu, bahukārā bhikkhave mātāpitaro puttānaṃ āpādakā posakā imassa lokassa dassetāro’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
“梵天”即父母,亦被称为“前师”;
为子女所应供养,对后代心怀悲悯;
因此,智者应当礼敬、恭奉他们。
显示巴利原文 Brahmāti mātāpitaro, pubbācariyāti vuccare; Āhuneyyā ca puttānaṃ, pajāya anukampakā; Tasmā hi ne namasseyya, sakkareyya ca paṇḍito; Annena atha pānena, vatthena sayanena ca; Ucchādanena nhāpanena, pādānaṃ dhovanena ca; Tāya naṃ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā.
他于此世间受人赞叹,死后在天界喜悦。显示巴利原文
Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatīti –
问:贤友,第五《手额经》即在此处,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso pañcamaṃ hatthakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第五《手额经》是依阿罗毘的手额而说。尊者,阿罗毘的手额对世尊这样说:“尊者,世尊安乐而卧吗?”尊者,关于此事,世尊以“童子,我确实安乐而卧,在世间那些安乐而住者中,我是其中之一”等语而说。显示巴利原文
Vissajjanā – pañcamaṃ bhante hatthakasuttaṃ āḷaviyaṃ hatthakaṃ āḷavakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Hatthako bhante āḷavako bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kacci bhante bhagavā sukhamasayitthā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘evaṃ kumāra sukhamasayittha ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
“尊者,世尊安乐而卧吗?”显示巴利原文
‘‘Kacci bhante bhagavā sukhamasayittha’’.
童子,我确实安乐而卧;在世间那些安乐而住者中,我正是其中之一。显示巴利原文
‘‘Evaṃ kumāra sukhamasayittha, ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’.
童子,我确实安乐而卧;在世间那些安乐而住者中,我正是其中之一。显示巴利原文
‘‘Evaṃ kumāra sukhamasayittha, ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’.
恒常安乐而卧,确是如是,
婆罗门已证入究竟涅槃;
于诸欲中不染著者,
清凉寂止,无所依著;
断除一切执著,
调伏心中渴爱;
寂静者安卧得乐。
显示巴利原文 ‘‘Sabbadā ve sukhaṃ seti, Brāhmaṇo parinibbuto; Yo na limpati kāmesu, Sītibhūto nirūpadhi; Sabbā āsattiyo chetvā, Vineyya hadaye daraṃ; Upasanto sukhaṃ seti; Santiṃ pappuyya cetaso’’ hu –
问:“贤友,世尊……正自觉者在《增支部》三集天使品中,是如何开示第六天使经的?”显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte devadūtavagge chaṭṭhaṃ devadūtasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
答:“贤友,第六天使经中,世尊这样说:‘比丘们,有这三种天使。哪三种呢?比丘们,于此有人以身行恶行,以语行恶行,以意行恶行。他如此以身、语、意行恶行之后,身坏命终,生于苦界、恶趣、堕处、地狱。比丘们,彼时狱卒抓住他的双臂,带到阎王面前,说道:“大王,此人不孝母、不孝父、不敬沙门、不敬婆罗门,不敬重家中长者。请大王对他施以刑罚。”’贤友,世尊正是如此开示的。”显示巴利原文
Vissajjanā – chaṭṭhaṃ bhante devadūtasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave devadūtāni. Katamāni tīṇi, idha bhikkhave ekacco kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. So kāyena duccaritaṃ caritvā vācāya duccaritaṃ caritvā manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Tamenaṃ bhikkhave nirayapālā nānābāhāsu gahetvā yamassa rañño dassenti-ayaṃ deva puriso amatteyyo apetteyyo asāmañño abrahmañño, na kule jeṭṭhapacāyī, imassa devo daṇḍaṃ paṇetū’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:“贤友,在那里,世尊是如何开示阎王对第一天使的审问的?”显示巴利原文
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā yamassa rañño paṭhamadevadūta samanuyuñjanā pakāsitā.
答:“贤友,在那里,世尊以这样的话语开示了阎王对第一天使的审问:‘比丘们,阎王审问、追问、质问那第一天使:“喂,人,你难道没有见过在人间出现的第一天使吗?”’”显示巴利原文
Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave yamo rājā paṭhamaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati ‘‘ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu paṭhamaṃ devadūtaṃ pātubhūta’’nti evamādinā bhante tattha bhagavatā yamassa rañño paṭhamadevadūtasamanuyuñjanā pakāsitā.
“喂,人,你难道没有见过在人间出现的第一天使吗?”显示巴利原文
‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu paṭhamaṃ devadūtaṃ pātubhūtaṃ’’.
第二天使显示巴利原文
Dutiya devadūta
问:“贤友,在那里,世尊又是如何开示阎王对第二天使的审问的呢?”显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā yamassa rañño dutiyadevadūta samanuyuñjanā pakāsitā.
答:“贤友,在那里,世尊是这样开示阎王对第二天使的审问的:‘比丘们,阎王在审问、追问、质问那第一天使之后,又审问、追问、质问第二天使:“喂,人哪,你难道没有见到在人间出现的第二天使吗?”’等等。”显示巴利原文
Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave yamo rājā paṭhamaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā dutiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati ‘‘ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu dutiyaṃ devadūtaṃ pātubhūta’’nti evamādinā bhante tattha bhagavatā yamassa rañño dutiyā devadūtasamanuyuñjanā pakāsitā.
“喂,人哪,你难道没有见到在人间出现的第二天使吗?”显示巴利原文
‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu dutiya devadūtaṃ pātubhūtaṃ’’.
喂,人哪,你难道不曾看见人世间有女人或男人,患病、痛苦、重病缠身,陷卧在自己的粪尿中,须由他人扶起,须由他人放卧吗?显示巴利原文
‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu itthīṃ vā purisaṃ vā ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ sake muttakarīse palipannaṃ semānaṃ aññehi vuṭṭhāpiyamānaṃ aññehi saṃvesiyamānaṃ’’ –
第三天使显示巴利原文
Tatiya devadūta
问:朋友,那么,世尊于彼处是如何开示阎罗王对第三天使的审问的?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā yamassa rañño tatiyadevadūta samanuyuñjanā pakāsitā.
答:诸比丘,阎罗王在审问、追问、质问第二天使之后,又审问、追问、质问第三天使:“喂,人哪,你难道不曾看见人世间出现的第三天使吗?”尊者,世尊正是以这样的方式,于彼处开示了阎罗王对第三天使的审问。显示巴利原文
Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave yamo rājā dutiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā tatiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati ‘‘ambho purisa natvaṃ manussesu tatiyaṃ devadūtaṃ pātubhūtanti’’ evamādinā bhante tattha bhagavatā yamassa rañño tatiyā devadūtasamanuyuñjanā pakāsitā.
人哪,你可曾看见出现在人间的第三位天使?显示巴利原文
‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu tatiyaṃ devadūtaṃ pātubhūtaṃ’’.
人哪,你可曾看见在人中,有死了一天、两天或三天的女人或男人,身体肿胀、青瘀、流脓吗?显示巴利原文
‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu itthiṃ vā purisaṃ vā ekāhamataṃ vā dvīhamataṃ vā tīhamataṃ vā uddhumātakaṃ vinīlakaṃ vipubbakajātaṃ’’ –
尊者,我没能做到,是我放逸了。显示巴利原文
‘‘Nāsakkhissaṃ bhante pamādassaṃ bhante’’ –
那么,朋友,世尊在那里是如何开示地狱众生领受地狱之苦的呢?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā nerayikassa sattassa niraya dukkhapaṭisaṃvedanā pakāsitā.
答:诸比丘,阎罗王对第三天使审问、追问并质问之后,便默然不语。诸比丘,那时地狱狱卒便对他施加名为五种束缚的刑罚:他们将烧红的铁橛打入其一掌,将烧红的铁橛打入另一掌,将烧红的铁橛打入其一只脚,将烧红的铁橛打入另一只脚,再将烧红的铁橛打入其胸膛中央。他在那里领受苦、剧、粗、烈的感受,只要那恶业尚未穷尽,他便不会死去。尊者,世尊便是以这样的方式,在那里开示了地狱众生领受地狱之苦。显示巴利原文
Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave ‘‘yamo rājā tatiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā tuṇhī hoti. Tamenaṃ bhikkhave nirayapālā pañcavidhabandhanaṃ nāma kāraṇaṃ karonti, tattaṃ ayokhilaṃ hatthe gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ dutiyasmiṃ hatthe gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ pāde gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ dutiyasmiṃ pāde gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ majjheurasmiṃ gamenti. So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayati, na ca tāva kālaṃ karoti, yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhotī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā nerayikassa nirayadukkhapaṭisaṃvedanā pakāsitā.
悚惧谈显示巴利原文
Saṃvejanīyakathā
那么,朋友,世尊在那里是如何讲说悚惧之谈的呢?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā saṃvejanīyakathā kathitā.
答:诸比丘,往昔阎摩王曾生起这样的心念:‘世间那些造作恶业的人,他们正遭受这般种种刑罚。啊,若我能获得人身,且如来、阿拉汉、正自觉者也出现于世间,那该多好!’ 尊者!世尊于彼处即以这些言词宣说了令人警策之语。显示巴利原文
Vissajjanā – bhūtapubbaṃ bhikkhave yamassa rañño etadahosi ‘‘ye kira bho loke pāpakāni kammāni karonti, te evarūpā vividhā kammakaraṇā karīyanti, ahovatāhaṃ manussattaṃ labheyyaṃ, tathāgato ca loke uppajjeyya arahaṃ sammāsambuddho’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā saṃvejanīyakathā kathitā.
‘朋友,听说世间那些造作恶业的人’显示巴利原文
‘‘Ye kira bho loke pāpakāni kammāni karonti’’.
‘虽为天神使者所催促,却依旧放逸的愚人;'
那些堕入卑下身的人,将长久哀愁。
而此世间的寂静善士,虽为天神使者所督促,
被敦促亦不放逸,于圣法上刹那不懈。
见取著之怖畏,于生死之生起中;
无取著者得解脱,于生死之灭尽中;
他们不放逸而安乐,于现法证涅槃。
显示巴利原文 ‘‘Coditā devadūtehi, ye pamajjanti māṇavā; Te dīgharattaṃ socanti, hīnakāyūpagā narā. Ye ca kho devadūtehi, santo sappurisā idha; Coditā na pamajjanti, ariyadhamme kudācanaṃ. Upādāne bhayaṃ disvā, jātimaraṇasambhave; Anupādā vimuccanti, jātimaraṇasaṅkhaye. Te appamattā sukhino, diṭṭhadhammābhinibbutā; Sabbaverabhayātītā, sabbadukkhaṃ upaccaguṃ’’ hu –
四大王经显示巴利原文
Catumahārājasutta
问:尊者,世尊……乃至……正自觉者,在《增支部·三集·天使品》中,第八《四大王经》是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte devadūtavagge aṭṭhamaṃ catumahārājasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
释疑——尊者,第八《四大王经》为世尊所宣说:‘诸比丘,于半月第八日,四大王的大臣与眷属遍行此世间,观察:“在此世间,是否众多人对母亲孝养、对父亲孝养、对沙门恭敬、对婆罗门恭敬、尊崇家族长辈,受持布萨、警觉醒悟、修诸福德呢?”’ 世尊即以如这些法而说。显示巴利原文
Vissajjanā – aṭṭhamaṃ bhante catumahārājasuttaṃ ‘‘aṭṭhamiyaṃ bhikkhave pakkhassa catunnaṃ mahārājānaṃ amaccā pārisajjā imaṃ lokaṃ anuvicaranti kacci bahū manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhapacāyino, uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti, puññāni karontī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤者,人类中能孝顺母亲、孝顺父亲、恭敬沙门、恭敬婆罗门、尊重家中的长辈,受持布萨、警醒修持、行诸功德的人,实在很少。显示巴利原文
Appakā kho mārisā manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhapacāyino, uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti, puññāni karonti.
诸天众将衰减,阿修罗众将充满。显示巴利原文
‘‘Dibbā vata bho kāyā parihāyissanti, paripūrissanti asura kāyā’’ –
贤者,人类中能孝顺母亲、孝顺父亲、恭敬沙门、恭敬婆罗门、尊重家中的长辈,受持布萨、警醒修持、行诸功德的人,确实很多。显示巴利原文
Bahū kho mārisā manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhapacāyino, uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti, puññāni karonti.
诸天众将增长,阿修罗众将衰减。显示巴利原文
‘‘Dibbā vata bho kāyā paripūrissanti, parihāyissanti asura kāyā’’ –
主导经显示巴利原文
Ādhipateyyāsutta
问:贤友,第十《增上经》是世尊在那里如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso dasamaṃ ādhipateyyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第十《增上经》是世尊在那里这样宣说的:“比丘们,有这三种增上。哪三种呢?自增上、世增上、法增上。比丘们,什么是自增上呢?比丘们,在此,有比丘前往山林、树下或空闲处,他这样思惟……”以如这些方式。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante dasamaṃ ādhipateyyasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave ādhipateyyāni. Katamāni tīṇi, attādhipateyyaṃ lokādhipateyyaṃ dhammādhipateyyaṃ. Katamañca bhikkhave attādhipateyyaṃ, idha bhikkhave bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
婆罗门品,游方者经显示巴利原文
Brāhmaṇavagga, paribbājakasutta
问:贤友,《婆罗门品》中第四部《游方者经》,世尊是依于何人、以何事由、如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – brāhmaṇavagge āvuso catutthaṃ paribbājakasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
释疑:尊者,《婆罗门品》中第四部《游方者经》,是世尊依于某位婆罗门游方者而宣说的。尊者,那位婆罗门游方者对世尊这样说:“乔达摩尊者,人们说‘法是自见的、法是现见的’,乔达摩尊者,法究竟如何才是现见的、无时的、来见的、导向的、为智者各自证知的呢?”尊者,对此事由,世尊如此说:“婆罗门,被贪欲所染、所征服、心被缠缚的人,便思惟自我恼害,也思惟恼害他人,也思惟恼害双方,并感受心的苦与忧。当贪欲断除时,他既不思惟自我恼害,也不思惟恼害他人,也不思惟恼害双方,也不感受心的苦与忧。”以如是等方式,为世尊所宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – brāhmaṇavagge bhante catutthaṃ paribbājakasuttaṃ aññataraṃ brāhmaṇa paribbājakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante brāhmaṇaparibbājako bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sanniṭṭhiko dhammo sandiṭṭhiko dhammoti bho gotama vuccati, kittāvatānu kho bho gotama sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ratto kho brāhmaṇa rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhaya byābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, naparabyābādhāyapi ceteti, naubhayabyābādhāyapi ceteti, nacetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
瓦差果德经显示巴利原文
Vacchagottasutta
问:贤友,同样在此,第七部《婆蹉种经》,世尊是依于何人、以何事由、如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso sattamaṃ vacchagottasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
解答:尊者,第七部《婆蹉种经》是针对游方者婆蹉种宣说的。尊者,游方者婆蹉种曾对世尊这样说:“乔达摩尊者,我听到过这样的说法:‘沙门乔达摩如是说:只应布施给我,不应布施给其他人……’我们并非想要诽谤乔达摩尊者。”尊者,就以此事为缘,世尊以“婆蹉,那些这样说的人:‘沙门乔达摩如是说:只应布施给我,不应布施给其他人’”等开头的方式,宣说了此经。显示巴利原文
Vissajjanā – sattamaṃ bhante vacchagottasuttaṃ vacchagottaṃ paribbājakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Vacchagotto bhante paribbājako bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sutaṃ metaṃ bho gotama samaṇo gotamo evamāha ‘‘mayhameva dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ dānaṃ dātabba. (Peyyāla) anabbhakkhā tukāmāhi mayaṃ bhavantaṃ gotama’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ye te vaccha evamāhaṃsu samaṇo gotamo evamāha mayhameva dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ dātabba’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
桑嘎拉瓦经显示巴利原文
Saṅgāravasutta
问:贤友,就在此处,第十部《僧伽罗婆经》是世尊针对谁、以什么事由、如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso dasamaṃ saṅgāravasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
解答:尊者,第十部《僧伽罗婆经》是针对婆罗门僧伽罗婆宣说的。尊者,婆罗门僧伽罗婆曾对世尊这样说:“乔达摩尊者,我们这些名为婆罗门的人,既自己祭祀,也令他者祭祀。乔达摩尊者,在那里,无论是自己祭祀的人,还是令他者祭祀的人,他们全都践行着涉及多人的福德之道,即与祭祀相关的福德之道。然而,乔达摩尊者,那从某一家族出家、从在家生活进入无家生活的人,只调伏自己一人,只令自己一人寂静,只令自己一人般涅槃,这样,他便践行着涉及一人的福德之道,即与出家相关的福德之道。”尊者,就以此事为缘,世尊以“那么,婆罗门,我就在这里反问于你,你就按你所能接受的来回答吧”等开头的方式,宣说了此经。显示巴利原文
Vissajjanā – dasamaṃ bhante saṅgāravasuttaṃ saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Saṅgāravo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘mayamassu bho gotama brāhmaṇā nāma yaññaṃ yajāmapi yajāpemapi, tatra bho gotama yo ceva yajati yo ca yajāpeti, sabbe te anekasārīrikaṃ puññappaṭipadaṃ paṭipannā honti, yadidaṃ yaññādhikaraṇaṃ, yopanāyaṃ bho gotama yassa vā kulā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito ekamattānaṃ dameti, ekamattānaṃ sameti, ekamattānaṃ parinibbāpeti, evamassāyaṃ ekasārīrikaṃ puññappaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yadidaṃ pabbajjādhikaraṇa’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tenahi brāhmaṇa taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
乔达摩尊者,如此说来,尊者,这就是那涉及众人的福德行道吗?显示巴利原文
‘‘Iccāyapi bho gotama evaṃ bhante anekasārīrikā puññappaṭipadā hoti’’ –
贤友,就在那里,在第二个衔接处,世尊宣说了怎样的法教?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso dutiya anusandhimhi bhagavatā kīdisī dhammadesanā desitā.
尊者,就在那里,在第二个衔接处,世尊宣说了与三种神变相关的法教。显示巴利原文
Vissajjanā – tattheva bhante dutiye anusandhimhi tividhā pāṭihāriyā paṭisaṃyuttā dhammadesanā bhagavatā desitā.
就像乔达摩尊者与阿难尊者,这两位是我所敬重、所称赞的。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavañcānando, ete me pujjā ete me pāsaṃsā’’ –
就像乔达摩尊者与阿难尊者,这两位是我所敬重、所称赞的。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavañcānando, ete me pujjā ete me pāsaṃsā’’ –
大品,韦那伽城经显示巴利原文
Mahāvagga, venāgapurasutta
问:贤友,世尊……正自觉者在《增支部》三集大品中的第三《韦那伽城经》,是于何处、针对何人、以何事为缘而宣说的?又是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanimāte mahāvagge tatiyaṃ venāgapurasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
在拘萨罗国,有一个名为维那伽波罗的婆罗门村,此经是世尊针对维那伽波罗族的婆罗门瓦恰戈达而说的。维那伽波罗族的婆罗门瓦恰戈达对世尊这样说:“真是殊胜啊,乔达摩尊者!真是奇妙啊,乔达摩尊者!乔达摩尊者的诸根如此清净,肤色如此洁净、明澈……(中略)……想必乔达摩尊者对于这类高广大床座,能随心所欲、轻易获得吧?”在此因缘中,世尊这样说:“婆罗门,然而那些所谓的高广大床座,即如:高脚床、长榻、长毛毯、彩绣毯、白羊毛毯、绣花毯、棉垫、绣图毯、双面毛毯、单面毛毯、珠宝缀饰毯、丝绸毯、织锦毯、象毡、马毡、车毡、羚羊皮席、迦达利鹿皮殊胜敷具、上有华盖、两端有红色枕垫者。这些对出家者来说难以获得,即使得到了也不被允许。”等等。显示巴利原文
Vissajjanā – kosalesu bhante venāgapure nāma brāhmaṇānaṃ gāme venāgapurikaṃ vacchagottaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Venāgapuriko bhante vacchagotto brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘acchariyaṃ bho gotama, abbhutaṃ bho gotama, yāvañcidaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto (peyyāla) evarūpānaṃ nūna bhavaṃ gotamo uccāsayana mahāsayanānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yāni kho pana tāni brāhmaṇa uccāsayana mahāsayanāni. Seyyathidaṃ, āsandi pallaṅko gonako cittako paṭikā paṭalikā tūlikā vikatikā uddalomī ekantalomī kaṭṭissaṃ koseyyaṃ kuṭṭakaṃ hatthattharaṃ assattharaṃ rathattharaṃ ajinappaveṇī kadalimigapavarapaccattharaṇaṃ sauttaracchadaṃ ubhatolohitakūpadhānaṃ. Dullabhāni tāni pabbajitānaṃ, laddhā ca pana nakappantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
真是殊胜啊,乔达摩尊者!真是奇妙啊,乔达摩尊者!显示巴利原文
‘‘Acchariyaṃ bho gotama abbhutaṃ bho gotama’’.
天界的高广大床座显示巴利原文
Dibba uccāsayanamahāsayana
贤友,关于天界的高广大床座,世尊在那里是如何教导的?显示巴利原文
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
答曰:尊者,当时世尊这样教导:‘婆罗门,在此,我依止某个村落或城镇而住。我在午前时分,着下衣,持衣钵,为乞食而入彼村落或城镇。于食后,从乞食返回,我便唯独进入林野。’以这些方式,尊者,世尊在那里教示了天界的高广大床座。显示巴利原文
Vissajjanā – idhāhaṃ brāhmaṇa yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi, so pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmīti evamādinā bhante tattha bhagavatā dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
梵天的高广大床座显示巴利原文
Brahma uccāsayanamahāsayana
问曰:贤友,世尊在那里是如何教示梵天的高广大床座的?显示巴利原文
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā brahmaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
答曰:尊者,当时世尊这样教导:‘婆罗门,在此,我依止某个村落或城镇而住。我在午前时分,着下衣,持衣钵,为乞食而入彼村落或城镇。’以这些方式,尊者,世尊在那里教示了梵天的高广大床座。显示巴利原文
Vissajjanā – idhāhaṃ brāhmaṇaṃ yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmīti evamādinā bhante tattha bhagavatā brahmauccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
那么,乔达摩尊者,什么是梵天的高广大床座呢?显示巴利原文
Katamaṃ pana taṃ bho gotama brahmauccāsayanamahāsayanaṃ.
圣者的高广大床座显示巴利原文
Ariya uccāsayanamahāsayana
问:贤友,世尊在那里是如何开示圣者高广大床座的呢?显示巴利原文
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
答:婆罗门,我在此依止某个村落或城镇而住。我于午前时分,着下衣,持衣钵,为乞食进入那个村落或城镇。食后,从乞食返回,便径直进入林野。通过这种方式等,尊者,世尊在那里教示了圣者的高广大床座。显示巴利原文
Vissajjanā – idhāhaṃ brāhmaṇa yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi. So pacchābhattaṃ piṇḍapāta paṭikkanto vanantaññeva pavisāmīti evamādinā bhante tattha bhagavatā ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
问:尊者,在那《大品》中的第五《羁舍子经》,是世尊于何处、对谁、以何事为因缘、以何种方式而说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso mahāvagge pañcamaṃ kesamuttisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
答:尊者,是在拘萨罗国一个名叫羁舍子的迦罗摩人聚落中,世尊针对羁舍子的迦罗摩人而说的。尊者,当时羁舍子的迦罗摩人对世尊这样说:“尊者,有些沙门、婆罗门来到羁舍子,他们只宣说、阐扬自己的教说,却贬斥、轻蔑、藐视、诋毁他人的教说。尊者,又有其他一些沙门、婆罗门来到羁舍子,他们同样只宣说、阐扬自己的教说,也贬斥、轻蔑、藐视、诋毁他人的教说。尊者,对于他们,我们确实感到疑惑、犹豫:‘在这些尊贵的沙门、婆罗门当中,究竟谁说的是真实,谁说的是虚妄呢?’”尊者,正是以这件事为因缘,世尊说道:“迦罗摩人,你们确应疑惑,确应犹豫,因为在可疑之处,你们便生起了犹豫。”如这些等,为世尊所开示。显示巴利原文
Vissajjanā – kosalesu bhante kesamuttenāma kālāmānaṃ nigame kesamuttiye kālāme ārabbha bhāsitaṃ. Kesamuttiyā bhante kālāmā bhagavantaṃ etadavocuṃ ‘‘santi bhante eke samaṇa brāhmaṇā kesamuttaṃ āgacchanti, te sakaṃyeva vādaṃ dīpenti, jotenti, parappavādaṃ pana khuṃsenti vambhenti paribhavanti, omakkhiṃ karonti, aparepi bhante eke samaṇabrāhmaṇā kesamuttaṃ āgacchanti, tepi sakaṃyeva vādaṃ dīpenti jotenti, parappavādaṃ pana khuṃsenti vambhenti paribhavanti, omakkhiṃ karonti. Tesaṃ no bhante amhākaṃ hoteva kaṅkhā, hoti vicikicchā ko su nāma imesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ āha, ko musā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘alañhi vo kālāmā kaṅkhituṃ alaṃ vicikicchituṃ, kaṅkhīyeva pana vo ṭhāne vicikicchā uppannā’’ti eva mādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,彼世尊、阿拉汉、正自觉者,在《增支部·三集·大品》中的第十《布萨经》,是于何处、对谁、以何种方式而说的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte mahāvagge dasamaṃ uposathasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
答复:尊者,这是世尊在舍卫城针对毗舍佉·弥迦罗母而说的:“毗舍佉,有三种布萨。哪三种?牧牛布萨、尼乾陀布萨、圣布萨。”显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante visākhaṃ migāramātaraṃ ārabbha ‘‘tayo kho me visākhe uposathā. Katame tayo. Gopālakuposatho nigaṇṭhuposatho ariyuposatho’’ti evaṃ kho bhagavatā bhāsitaṃ.
“毗舍佉,大白天,你从何处来?”显示巴利原文
Handa kuto nu tvaṃ visākhe āgacchasi divā divassa.
“毗舍佉,有三种布萨。哪三种?牧牛布萨、尼乾陀布萨、圣布萨。”显示巴利原文
‘‘Tayo kho me visākhe uposathā. Katame tayo, gopālakuposatho nigaṇṭhuposatho ariyuposatho’’ –
牧牛者之人显示巴利原文
Gopālakaupuggala
问:尊者,世尊在那里是如何开示牧牛布萨的?显示巴利原文
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā gopālakuposatho pakāsito.
答:毗舍佉,什么是牧牛布萨呢?毗舍佉,譬如牧牛者在傍晚时分,将牛交还给主人后,这样思惟:“今天牛群在某处、某处吃草,在某处、某处饮水。”显示巴利原文
Vissajjanā – kathañca visākhe gopālakuposatho hoti, seyyathāpi visākhe gopālako sāyanhasamaye sāmikānaṃ gāvo niyyātetvā iti paṭisañcikkhati ‘‘ajja kho gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese cariṃsu, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni piviṃsu.
“明天,牛群将在某处、某处吃草,将在某处、某处饮水。”尊者,世尊在那里即以如是等方式开示了牧牛布萨。显示巴利原文
Sve dāni gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese carissanti, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni pivissantī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā gopālakuposatho pakāsito.
尼乾陀之人显示巴利原文
Nigaṇṭhaupuggala
问:“尊者,世尊在那里是如何开示尼干陀布萨的?”显示巴利原文
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā nigaṇṭhuposatho pakāsito.
答:“毗舍佉,什么是尼干陀布萨呢?毗舍佉,有一种名为尼干陀的沙门种姓,他们如此教诫弟子:‘来,你这个人,对东方一百由旬以外的众生放下棍棒;对西方……对北方……对南方一百由旬以外的众生放下棍棒。’”尊者,世尊在那里即是以这样的方式开示尼干陀布萨的。显示巴利原文
Vissajjanā – kathañca visākhe nigaṇṭhuposatho hoti, atthi visākhe nigaṇṭhānāma samaṇajātikā, te sāvakaṃ evaṃ samādapenti, ‘‘ehitvaṃ ambhopurisa ye puratthimāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ, tesu daṇḍaṃ nikkhipāhi, ye pacchimāya disāya. Ye uttarāya disāya. Ye dakkhiṇāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ, tesu daṇḍaṃ nikkhipāhī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā nigaṇṭhuposatho pakāsito.
“来,你这个人。”显示巴利原文
Ehi tvaṃ ambho purisa.
来,你这个人,放下所有衣服,这样说。显示巴利原文
Ehi tvaṃ ambho purisa sabbacelāni nikkhipitvā evaṃ vadehi.
我不在任何处、于任何人,有任何所有物;也不在任何处、任何地方,有属于我的任何事物。显示巴利原文
Nāhaṃ kvacani kassaci kiñcanatasmiṃ, na ca mama kvacani katthaci kiñcana tatthi.
圣者的布萨显示巴利原文
Ariyā uposatho
问:“尊者,在那里,世尊是怎样详细分别开示圣布萨的呢?”显示巴利原文
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā ariyuposatho vitthārena vibhajitvā pakāsito.
答:'毗舍佉,什么是圣布萨呢?毗舍佉,就是通过精勤努力,使被染污的心得到清净。毗舍佉,如何通过精勤努力,使被染污的心得到清净呢?毗舍佉,在此,圣弟子随念如来:“彼世尊是阿拉汉、正自觉者、明行具足、善逝、世间解、无上调御丈夫、天人师、佛、世尊。”当他随念如来时,心便明净,生起喜悦,心中那些随烦恼也因此断除。'尊者,世尊就是在这里,这样详细开示了圣布萨。显示巴利原文
Vissajjanā – kathañca visākhe ariyuposatho hoti, upakkiliṭṭhassa visākhe cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca visākhe upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Idha visākhe ariyasāvako tathāgataṃ anussarati ‘‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’’ti. Tassa tathāgataṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyantīti evamādinā bhante tattha bhagavatā ariyo uposatho vitthāretvā pakāsito.
问:'尊者,对于这样受持的圣布萨,世尊是如何说它具有大果报、大功德的呢?'显示巴利原文
Pucchā – evaṃ upavutthassa pana āvuso ariyuposathassa kathaṃ mahapphalatā mahānisaṃsatā vuttā bhagavatā.
答:'它的果报有多大?功德有多大?光辉有多大?威力有多大?毗舍佉,譬如有人,在这十六个富庶的大国中行使王权统治,所谓:鸯伽、摩揭陀、迦尸、拘萨罗、跋耆、末罗、支提、梵伽、俱卢、般阇罗、末阇、苏罗西那、阿湿波、阿槃提、犍陀罗、剑浮阇,然而,比起具足八支的布萨,其价值不及其十六分之一。'尊者,世尊就是在这里,这样宣说了如此受持的圣布萨有大果报、大功德。显示巴利原文
Vissajjanā – kīvamahapphalā hoti, kīvamahānisaṃso, kīvamahājutiko, kīvamahāvipphāro, seyyathāpi visākhe yo imesaṃ soḷasannaṃ mahājanapadānaṃ pahūtarattajanapadānaṃ issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreyya, seyyathidaṃ ‘‘aṅgānaṃ magadhānaṃ kāsīnaṃ kosalānaṃ vajjīnaṃ mallānaṃ cetīnaṃ vaṅgānaṃ kurūnaṃ pañcālānaṃ macchānaṃ sūrasenānaṃ assakānaṃ avantīnaṃ gandhārānaṃ kambojānaṃ, aṭṭhaṅgasamannāgatassa uposathassa etaṃ kalaṃ nāgghati soḷasi’’nti evamādinā bhante tattha bhagavatā evaṃ upavutthassa ariyuposathassa mahapphalatā mahānisaṃsatā vuttā.
问:《增支部·三集·阿难品》中的第二部《邪命外道经》,是在何处、针对谁、以何事为缘、由谁、如何说的?显示巴利原文
Pucchā – aṅguttaranikāye āvuso tikanipāte ānandavagge dutiyaṃ ājīvakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.
答:尊者,在拘睒弥,针对一位邪命外道的在家信徒,由法藏长老阿难尊者所说。尊者,当时有一位邪命外道的在家信徒这样对具寿阿难说:“阿难尊者,谁的法是善说的?世间谁是善行者?世间谁是善业者?”尊者,关于此事,法藏长老阿难尊者以“那么,居士,我当就此反问你,你如能接受,便如此回答”等语而说。显示巴利原文
Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante aññataraṃ ājīvakasāvakaṃ gahapatiṃ ārabbha āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Aññataro bhante ājīvakasāvako gahapati āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca ‘‘kesaṃ no bhante ānanda dhammo svākkhāto, ke loke suppaṭipannā, ke loke sukatā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tena hi gahapati taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsī’’ti evamādinā āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ.
“阿难尊者,谁的法是善说的?世间谁是善行者?世间谁是善业者?”显示巴利原文
‘‘Kesaṃ no bhante ānanda dhammo svākkhāto, ke loke suppaṭipannā, ke loke sukatā’’.
居士,你意下如何?显示巴利原文
‘‘Taṃ kiṃ maññasi gahapati’’ –
居士,如此,这确实是由你所回答的。显示巴利原文
‘‘Iti kho gahapati tayāvetaṃ byākataṃ’’ –
真是殊胜啊,尊者!真是殊胜啊,尊者!尊者,就如将倒下的扶起……显示巴利原文
‘‘Abhikkantaṃ bhante, abhikkantaṃ bhante, seyyathāpi bhante nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya’’ –
问:尊者,就在此处,第九部《香生经》是世尊针对谁、以何事为缘、如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso navamaṃ gandhajātasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
答:是针对具寿阿难尊者而说的。具寿阿难尊者对世尊这样说:“尊者,有这三种香,它们的香气只顺风而行,不逆风而行……尊者,有没有某种香,其香气既顺风而行,也逆风而行,既顺风又逆风而行呢?”针对此事缘,世尊以“阿难,确实有某种香,其香气既顺风而行,也逆风而行,既顺风又逆风而行”等语句而说。显示巴利原文
Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante ānandaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānando bhagavantaṃ etadavoca ‘‘tīṇimāni bhante gandhajātāni, yesaṃ anuvātaṃyeva gandho gacchati no paṭivātaṃ…pe… atthi nu kho bhante kiñci gandhajātaṃ, yassa anuvātampi gandho gacchati paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘atthānanda kiñci gandhajātaṃ, yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
旃檀、多揭罗与茉莉的芬芳,不逆风而行;
唯有善人的香,能逆风而行,
善人遍熏十方。
显示巴利原文 Na pupphagandho paṭivātameti; Na candanaṃ tagaramallikā vā; Satañca gandho paṭivātameti; Sabbā disā sappuriso pavāyati;
问:贤友,在“沙门品”中,世尊是如何宣说第二部《驴经》的?显示巴利原文
Pucchā – samaṇavagge āvuso dutiyaṃ gadrabhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在“沙门品”中,世尊这样宣说了第二部《驴经》:“诸比丘,如同驴跟随在牛群后面,心里想着‘我也是牛,我也是牛’,可它既没有牛那样的毛色,没有牛那样的叫声,也没有牛那样的步伐。它只是跟在牛群后面,心里想着‘我也是牛,我也是牛’”——世尊便是以这些言辞作了宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – samaṇavagge bhante dutiyaṃ gadrabhasuttaṃ ‘‘seyyathāpi bhikkhave gadrabho gogaṇaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti ‘ahampi dammo ahampi dammo’ti, tassa na tādiso vaṇṇo hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādiso saro hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādisaṃ padaṃ hoti seyyathāpi gunnaṃ, so gogaṇaṃyeva piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti ahampi dammo ahampi dammo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
因此,诸比丘,应当这样修学:显示巴利原文
Tasmātiha bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ.
对增上戒学的受持,我们将生起强烈的欲求……乃至对增上慧学的受持,我们亦将生起强烈的欲求。显示巴利原文
‘‘Tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne…pe… adhipaññāsikkhāsamādāne’’ –
问:贤友,就在那里,世尊所说的第十一部《妄语经》,是于何处、为谁而说、依何因缘、又如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso ekādasamaṃ saṅkavāsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
答:尊者,是在憍萨罗国一个名为商迦婆的憍萨罗人村镇,为迦叶姓比丘而宣说的。尊者,迦叶姓比丘曾对世尊心生恶念,后于世尊面前,将过犯如实地发露忏悔。尊者,即依此因缘,世尊这般宣说:“迦叶比丘虽为长老,却不好乐修学,不赞叹修学的受持;对其他不好乐修学的比丘,他亦不加劝导;对其他好乐修学的比丘,他也不于适当之时,以真实谛语加以赞扬。”——世尊以如是言辞宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – kosalesu bhante saṅkavāyaṃ nāma kosalānaṃ nigame kassapagottaṃ nāma bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Kassapa gotto bhante bhikkhu bhagavati manopadūsitvā bhagavato santike accayaṃ accayato desesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘thero cepi kassapa bhikkhu na sikkhākāmo na sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā, te ca na sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālenā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
盐叶品显示巴利原文
Loṇakapallavagga
贤友,那么……乃至……正自觉者在《增支部》三集《盐叶品》中,是如何宣说第一《急迫经》的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte loṇakapallavagge paṭhamaṃ accāyikasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在《盐叶品》中,第一《急迫经》是这样说的:“比丘们,农夫家主有三件紧急应做的事。哪三件?比丘们,此处农夫家主迅速将田地好好耕犁、好好平整;迅速将田地好好耕犁、好好平整后,迅速播下种子;迅速播下种子后,迅速引水进来,也排出去。比丘们,这便是农夫家主的三件紧急应做事。”尊者,世尊便是这样宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – loṇakapallavagge bhante paṭhamaṃ accāyikasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi, idha bhikkhave kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karoti sumatikataṃ. Sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karitvā sumatikataṃ sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpeti. Sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpetvā sīghaṃ sīghaṃ udakaṃ abhinetipi apanetipi. Imāni kho bhikkhave tīṇi kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在《正觉品》中,第五《哭泣经》世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – sambodhavagge panāvuso pañcamaṃ ruṇṇasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答曰:尊者,在《正觉品》中,第五《哭泣经》是这样说的:“诸比丘,在圣者律法中,所谓歌唱,即是哭泣;诸比丘,在圣者律法中,所谓舞蹈,即是疯狂;诸比丘,在圣者律法中,所谓过度露齿而笑,即是幼稚。因此,诸比丘,应断除歌唱,应断除舞蹈;你们若依法而生喜悦,有所微笑,仅微笑便已足够。”尊者,世尊是这样宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – sambodhavagge bhante pañcamaṃ ruṇṇasuttaṃ ‘‘ruṇṇamidaṃ bhikkhave ariyassa vinaye yadidaṃ gītaṃ, ummattakamidaṃ bhikkhave ariyassa vinaye yadidaṃ naccaṃ, komārakamidaṃ bhikkhave ariyassa vinaye yadidaṃ ativelaṃ dantavidaṃsakahasitaṃ. Tasmātiha bhikkhave setughāto gīte setughāto nacce, alaṃ vo dhammappamoditānaṃ sataṃ sitaṃ sitamattāyā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问曰:朋友,第七《无守护经》同样是世尊宣说的;是在何处、对何人、如何宣说的呢?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso sattamaṃ arakkhitasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
答曰:尊者,在舍卫城,针对给孤独长者,世尊如是宣说:“居士,心无守护时,身业亦无守护,语业亦无守护,意业亦无守护。于身业无守护、语业无守护、意业无守护者,其身业漏泄,语业漏泄,意业漏泄。”世尊以如是方式宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante anātapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘citte gahapati arakkhite kāyakammampi arakkhitaṃ hoti, vacīkammampi. Manokammampi arakkhitaṃ hoti. Tassa arakkhitakāyakammantassa arakkhitavacīkammantassa arakkhitamanokammantassa kāyakammampi avassutaṃ hoti, vacīkammampi avassutaṃ hoti, manokammampi avassutaṃ hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在《恶趣品》中,第六《无过失经》,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – āpāyikavagge āvuso chaṭṭhaṃ apaṇṇakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在《恶趣品》中,第六《无过失经》是世尊这样宣说的:“诸比丘,有三种衰损。哪三种?戒衰损、心衰损、见衰损。诸比丘,什么是戒衰损?诸比丘,世间有人杀生……乃至……说杂秽语。诸比丘,这便称为戒衰损。”世尊以如此方式宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – āpāyikavagge bhante chaṭṭhaṃ apaṇṇakasuttaṃ ‘‘tisso imā bhikkhave vipattiyo. Katamā tisso sīlavipatti, cittavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca bhikkhave sīlavipatti, idha bhikkhave ekacco pāṇātipātī hoti…pe… samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati bhikkhave sīlavipattī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,在《拘尸那品》中,第一《拘尸那经》,世尊是在何处、缘何人、如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – kusināravagge panāvuso paṭhamaṃ kusinārasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
答曰:尊者,在拘尸那城的巴利诃罗那树林中,世尊缘于众多比丘,宣说了这样的开示:“诸比丘,此处有比丘依止某村或某镇而住,有居士或居士子前来,以明日之食邀请他……”如这些语。显示巴利原文
Vissajjanā – kusinārāyaṃ bhante baliharaṇe vanasaṇḍe sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘idha bhikkhave bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati, tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimantetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问曰:尊者,同样在那里,第五哈陀迦经——是世尊在何处、与何人、以何种方式宣说的呢?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso pañcamaṃ hatthakasuttaṃ bhagavatā kattha kena saddhiṃ kathañca bhāsitaṃ.
答曰:尊者,在舍卫城,世尊与哈陀迦天子共处时,宣说了这样的法:“哈陀迦,你往昔为人时所具有的那些法,如今那些法还在吗?”如这些语。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante hatthakena devaputtena saddhiṃ ‘‘ye te hatthaka dhammā pubbe manussabhūtassa pavattino ahesuṃ, apinu te te dhammā etarahi pavattino’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
阿努卢达经显示巴利原文
Anuruddhasutta
尊者,就在那里,第八《阿那律经》是关于谁、由谁、以何种方式宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ anuruddhasuttaṃ kaṃ ārabbha kena kathañca bhāsitaṃ.
尊者,第八《阿那律经》是具寿法将舍利弗长老围绕具寿阿那律长老,以“贤友阿那律,你若有这样的念头:‘我以清净、超越常人的天眼观察千世界’,这便是你的慢心”等语而宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – aṭṭhamaṃ bhante anuruddhasuttaṃ āyasmantaṃ anuruddhattheraṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā ‘‘yaṃ kho te āvuso anuruddhaṃ evaṃ hoti ‘ahaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṃ lokaṃ volokemī’ti, idaṃ te mānasmiṃ’’ti evamādinā bhāsitaṃ.
善哉,具寿阿那律!舍弃此三法,不作意此三法,将心导向不死界。显示巴利原文
‘‘Sādhu vatāyasmā anuruddho ime tayo dhamme pahāya ime tayo dhamme amanasikaritvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharatu’’ –
隐覆经显示巴利原文
Paṭicchannasutta
问:尊者,世尊……正自觉者在《增支部·三集·拘尸那罗品》中所说第九《隐覆经》,是如何开示的?显示巴利原文
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte kusināravagge navamaṃ paṭicchannasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第九《隐覆经》中,世尊说:‘诸比丘,此三法隐覆时则招果报,显露时则不招。何等为三?诸比丘,女人隐覆则招果报,显露则不招;诸比丘,婆罗门之咒语隐覆则招果报,显露则不招;诸比丘,邪见隐覆则招果报,显露则不招。诸比丘,此三法实隐覆时则招果报,显露时则不招。’世尊如是说法。显示巴利原文
Vissajjanā – navamaṃ bhante paṭicchannasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave paṭicchannāni āvahanti no vivaṭāni. Katamāni tīṇi, mātugāmo bhikkhave paṭicchanno āvahati no vivaṭo, brāhmaṇānaṃ bhikkhave mantā paṭicchannā āvahanti no vivaṭā, micchādiṭṭhi bhikkhave paṭicchannā āvahati no vivaṭā. Imāni kho bhikkhave tīṇi paṭicchannāni āvahanti no vivaṭānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,同处第十《刻痕经》,世尊是如何开示的?显示巴利原文
Pucchā – tattheva āvuso dasamaṃ lekhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答曰:「尊者,第十《刻痕经》中,世尊说:『诸比丘,世间有这三种人。哪三种?如石刻之人、如地刻之人、如水刻之人。诸比丘,何等为如石刻之人?诸比丘,此处有一类人常怀愤怒,且其愤怒长久随眠。诸比丘,譬如石刻不易被风或水迅速磨灭,能长久存留;同样地,诸比丘,此处有一类人常怀愤怒,且其愤怒长久随眠。诸比丘,此人便称为如石刻之人。』世尊以如此譬喻说法。」显示巴利原文
Vissajjanā – dasamaṃ bhante lekhasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, pāsāṇalekhūpamo puggalo pathavilekhūpamo puggalo udakalekhūpamo puggalo. Katamo ca bhikkhave pāsāṇa lekhūpamo puggalo, idha bhikkhave ekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati, so ca khvassa kodho dīgharattaṃ anuseti. Seyyathāpi bhikkhave pāsāṇalekhā na khippaṃ lujjati vātena vā udakena vā, ciraṭṭhitikā hoti, evameva kho bhikkhave idhekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati, so ca khvassa kodho dīgharattaṃ anuseti. Ayaṃ vuccati bhikkhave pāsāṇalekhūpamo puggalo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
毛发毡经显示巴利原文
Kesakambalasutta
问曰:「尊者,在战士品中,第五《毛发毡经》中,世尊是如何说的?」显示巴利原文
Pucchā – yodhājīvavagge pana āvuso pañcamaṃ kesakambalasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答曰:「尊者,在战士品中,第五《毛发毡经》中,世尊说:『诸比丘,譬如一切编织而成的衣物中,毛发毡被视为最劣者。诸比丘,毛发毡冷时冰冷,热时炎热,色泽丑陋,气味难闻,触感粗劣。同样地,诸比丘,一切沙门婆罗门的诸多学说中,末伽梨的学说被视为最劣者。』世尊以如此譬喻说法。」显示巴利原文
Vissajjanā – yodhājīvavagge bhante pañcamaṃ kesakambalasuttaṃ ‘‘seyyathāpi bhikkhave yāni kānici tantāvutānaṃ vatthānaṃ, kesakambalo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyati. Kesakambalo bhikkhave sīte sīto uṇhe uṇho dubbaṇṇo duggandho dukkhasamphasso. Evameva kho bhikkhave yānikānici puthusamaṇabrāhmaṇavādānaṃ, makkhalivādo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyatīti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在吉祥品中,第九《礼敬经》是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – maṅgalavagge panāvuso navamaṃ vandanāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
解答:尊者,在吉祥品中,第九《礼敬经》是:“诸比丘,有三种礼敬。哪三种?身礼敬、语礼敬、意礼敬。诸比丘,这就是三种礼敬。”尊者,世尊正是这样宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – maṅgalavagge bhante navamaṃ vandanāsuttaṃ ‘‘tisso imā bhikkhave vandanā. Katamā tisso, kāyena vācāya manasā. Imā kho bhikkhave tisso vandanā’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
“诸比丘,有三种礼敬。哪三种?身礼敬、语礼敬、意礼敬。诸比丘,这就是三种礼敬。”显示巴利原文
‘‘Tisso imā bhikkhave vandanā. Katamā tisso, kāyena vācāya manasā. Imā kho bhikkhave tisso vandanā’’.
问——贤友,第十《午前经》是世尊以何种方式宣说的?显示巴利原文
Pucchā – tattho āvuso dasamaṃ pubbaṇhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答——尊者,第十《午前经》是:“诸比丘,那些于午前时分以身行善行、以语行善行、以意行善行的众生,诸比丘,那些众生便有善妙之午前。诸比丘,那些于正午时分……(中略)……于傍晚时分以身行善行、以语行善行、以意行善行的众生,诸比丘,那些众生便有善妙之傍晚。”尊者,世尊以此方式宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – dasamaṃ bhante pubbaṇhasuttaṃ ‘‘ye bhikkhave sattā pubbaṇhasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti. Supubbaṇho bhikkhave tesaṃ sattānaṃ. Ye bhikkhave sattā majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti. Susāyanho bhikkhave tesaṃ sattāna’’nti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
善星宿、善吉祥,善破晓、善起身;
殊胜的刹那,殊胜的时刻,对梵行者的供养亦殊胜。
显示巴利原文 Sunakkhattaṃ sumaṅgalaṃ, suppabhātaṃ suhuṭṭhitaṃ; Sukhaṇo sumuhutto ca, suyiṭṭhaṃ brahmacārisu.
《婆罗村品》显示巴利原文
Bhaṇḍagāmavagga
《随觉经》显示巴利原文
Anubuddhasutta
问——贤友,在四集的婆罗村品中,第一部《随觉经》是由世尊、导师针对谁、如何宣说的?显示巴利原文
Pucchā – catukkanipāte pana āvuso bhaṇḍagāmavagge paṭhamaṃ anubuddhasuttaṃ bhagavatā sattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
解答——尊者,在跋耆国的婆罗村,世尊针对众多比丘这样说:“诸比丘,由于对四法未随觉、未通达,如此长夜流转轮回,这既是我,也是你们。哪四种?诸比丘,由于对圣戒未随觉、未通达,如此长夜流转轮回,这既是我,也是你们;诸比丘,由于对圣定……诸比丘,由于对圣慧……诸比丘,由于对圣解脱未随觉、未通达,如此长夜流转轮回,这既是我,也是你们。”尊者,世尊正是这样宣说的。显示巴利原文
Vissajjanā – vajjīsu bhante bhaṇḍagāme sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘catunnaṃ bhikkhave dhammānaṃ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Katamesaṃ catunnaṃ, ariyassa bhikkhave sīlassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Ariyassa bhikkhave samādhissa…. Ariyāya bhikkhave paññāya…. Ariyāya bhikkhave vimuttiyā ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañcā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
又问:“贤友,就在那里,世尊所宣说的第六《少闻经》,其内容为何?”显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ appassutasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:“尊者,就在那里,世尊如此宣说第六《少闻经》:‘诸比丘,世间有这四种人,存在于世间。哪四种?少闻而不依所闻成就者,少闻而依所闻成就者,多闻而不依所闻成就者,多闻而依所闻成就者。’”显示巴利原文
Vi – tattha bhante chaṭṭhaṃ appassutasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, appassuto sutena anupapanno, appassuto sutena upapanno, bahussuto sutena anupapanno, bahussuto sutena upapanno’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
又问:“贤友,在《行品》中,世尊所宣说的第一《行经》,其内容为何?”显示巴利原文
Pu – caravagge pana āvuso paṭhamaṃ carasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:“尊者,在《行品》中,世尊如此宣说第一《行经》:‘诸比丘,若比丘在行走时,生起欲寻、嗔寻或害寻,而那位比丘若容忍它,不捨断、不驱除、不灭尽,不令其归于无有……’”显示巴利原文
Vi – caravagge bhante paṭhamaṃ carasuttaṃ ‘‘carato cepi bhikkhave bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvibhatto vā, taṃ ce bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gametī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
又问:“贤友,……正自觉者于增支部四集《优楼频螺品》中,是如何宣说第三《世间经》的?”显示巴利原文
Pu – tenāvuso…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte uruvelavagge tatiyaṃ lokasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
答:“尊者,在《优楼频螺品》中,世尊如此宣说第三《世间经》:‘诸比丘,世间已被如来现等觉,如来已离世间系缚;诸比丘,世间集已被如来现等觉,世间集已被如来断除;诸比丘,世间灭已被如来现等觉,世间灭已被如来证得;诸比丘,趣向世间灭之道已被如来现等觉,趣向世间灭之道已被如来修习。’”显示巴利原文
Vi – uruvelavagge bhante tatiyaṃ lokasuttaṃ ‘‘loko bhikkhave tathāgatena abhisambuddho, lokasmā tathāgato visaṃyutto, lokasamudayo bhikkhave tathāgatena abhisambuddho, lokasamudayo tathāgatassa pahīno, lokanirodho bhikkhave tathāgatena abhisambuddho lokanirodho tathāgatassa sacchikato, lokanirodhagāminī paṭipadā bhikkhave tathāgatena abhisambuddhā, lokanirodhagāmini paṭipadā tathāgatassa bhāvitā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
调伏者中,最为殊胜;
寂静者中,是为牟尼;
解脱者中,称为最上。
已度者,是能度者之殊胜——
遍知一切世间,
如实了知世间一切;
于一切世间已得离系,
于一切世间无所依着。
他即是征服一切者、是智者,
解脱一切结缚者;
他已触证最上寂静,
涅槃,无有怖畏。
这位漏尽者即是佛陀,
无有热恼,断尽疑惑;
证得一切业灭尽,
于诸有的灭尽中而得解脱
此即是世尊,是觉者
此即是无上的狮子
在这含天的世间,
他转动了梵轮。
如是,天与人,
凡已皈依佛陀者,
和合礼敬
伟大无畏者。
已调御者,于应调御者中最为殊胜;
寂静者,于应调伏者中是仙人。
解脱者,于能令解脱者中是最上者,
已渡者,于诸能渡者中最为殊胜。
显示巴利原文 Danto damayataṃ seṭṭho, Santo samayataṃ isi; Mutto mocayataṃ aggo, Tiṇṇo tārayataṃ varo– Sabbaṃ lokaṃ abhiññāya, Sabbaṃ loke yathātathaṃ; Sabbaṃ lokaṃ visaṃyutto, Sabbaloke anūpayo. Sa ve sabbābhibhū dhīro, Sabbaganthappamocano; Puṭṭha’ssa paramā santi, Nibbānaṃ akuto bhayaṃ. Esa khīṇāsavo buddho, Anīgho chinnasaṃsayo; Sabbakammakkhayaṃ patto, Vimutto upadhisaṅkhaye; Esa so bhagavā buddho, Esa sīho anuttaro; Sadevakassa lokassa, Brahmacakkaṃ pavattayī. Iti devā manussā ca, Ye buddhaṃ saraṇaṃ gatā; Saṅgamma taṃ namassanti, Mahantaṃ vītasāradaṃ. Danto damayataṃ seṭṭho, Santo samayataṃ isi; Mutto mocayataṃ aggo, Tiṇṇo tārayataṃ varo. Iti hetaṃ namassanti, Mahantaṃ vītasāradaṃ; Sadevakasmiṃ lokasmiṃ, Natthi me paṭipuggalo–
梵行经显示巴利原文
Brahmacariyasutta
普问:贤友,世尊就在此处,是如何宣说第五梵行经的呢?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso pañcamaṃ brahmacariyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗答:尊者,第五《梵行经》是世尊如此说的:“诸比丘,此梵行非为欺诳众人而修,非为谄媚众人而修,非为利养、恭敬、名声之利益而修,非为‘以此,人们当知我’的利益而修,非为从言论中解脱的利益而修。然而,诸比丘,此梵行是为防护、为断除、为离欲、为灭尽而修。”世尊以如是等方式宣说了此经。显示巴利原文
Vi – pañcamaṃ bhante brahmacariyasuttaṃ ‘‘nayidaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthaṃ, na janalapanatthaṃ, na lābhasakkārasilokānisaṃsuttaṃ , na itivādappamokkhānisaṃsatthaṃ, na ‘iti maṃ jano jānātū’ti. Atha kho idaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati saṃvaratthaṃ pahānatthaṃ virāgatthaṃ nirodhattha’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普问:贤友,此第八《圣种经》是如何为世尊所宣说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ ariyavaṃsasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗答:尊者,正是在此第八《圣种经》中,世尊如此说:“诸比丘,有四种圣种,是最初的、久远的、传统的、古老的,未曾混杂,过去未曾混杂,现在不被混杂,未来亦不被混杂,不为沙门、婆罗门及智者所呵责。哪四种?诸比丘,于此,比丘满足于任何衣服,称赞满足于任何衣服,不因衣服而起非法、不当之行,未得衣服时不忧虑,得到衣服后不贪著、不迷恋、不沉溺,见其过患,以出离慧而受用;且不因此满足于任何衣服而自赞毁他。诸比丘,凡于其中精勤不懈、具念正知者,便被称为‘安住于最初、古老圣种中的比丘’。”显示巴利原文
Vi – tattheva bhante aṭṭhamaṃ ariyavaṃsasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave ariyavaṃsā aggaññā rattaññā vaṃsaññā porāṇā, asaṃkiṇṇā asaṃkiṇṇapubbāna saṃkīyissanti, appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Katame cattāro, idha bhikkhave bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca cīvarahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati, aladdhā ca cīvaraṃ na paritassati, laddhā ca cīvaraṃ agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati, tāya ca pana itarītaracīvarasantuṭṭhiyā nevattānukkaṃseti no paraṃ vambheti. Yo hi tattha dakkho analaso sampajāno paṭissabho, ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu porāṇe aggaññe ariyavaṃse ṭhito’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普问:尊者,在轮品中,世尊是如何开示第一部《轮经》的?显示巴利原文
Pu – cakkavagge pana āvuso paṭhamaṃ cakkasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗答:尊者,在轮品的第一部《轮经》中,世尊这样说道:“诸比丘,有此四种轮。具足这些轮的天与人,其四轮得以运转;具足这些轮的天与人,不久即于财富中达到广大、增盛。哪四种?住于适宜之地、亲近善士、自身正行,以及过去所造的福。”显示巴利原文
Vi – cakkavagge bhante paṭhamaṃ cakkasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave cakkāni, yehi samannāgatānaṃ devamanussānaṃ catucakkaṃ vattati, yehi samannāgatā devamanussā nacirasseva mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇanti bhogesu. Katamāni cattāri, patirūpadesavāso sappurisāvassayo attasammāpaṇidhi pubbe ca katapuññatā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普问:尊者,就在这轮品中,世尊又是如何开示第二部《摄事经》的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso dutiyaṃ saṅgahasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗答:就在那里,尊者,第二部《摄事经》中,世尊是这样说的:“诸比丘,有四种摄事。哪四种?布施、爱语、利行、同事。”显示巴利原文
Vi – tattheva bhante dutiyaṃ saṅgahasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave saṅgahavatthūni. Katamāni cattāri, dānaṃ peyyavajjaṃ atthacariyā samānattatā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普问:就在那里,尊者,请问世尊是如何宣说第三部《狮子经》的?显示巴利原文
Pu – bhattheva āvuso tatiyaṃ sīhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗答:就在那里,尊者,第三部《狮子经》中,世尊是这样说的:“诸比丘,狮子为兽王。傍晚时分,它从栖处出来;从栖处出来后,便伸展身体;伸展身体后,便环视四方;环视四方后,便发出三声狮子吼;发出三声狮子吼后,便出发往觅食处而去。”显示巴利原文
Vi – tattheva bhante tatiyaṃ sīhasuttaṃ ‘‘sīho bhikkhave migarājā sāyanusamayaṃ āsayā nikkhamati, āsayā nikkhamitvā vijambhati, vijambhitvā samantā catuddisā anuviloketi, samantā catuddisā anuviloketvā tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadati, tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā gocarāya pakkamatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普问:“尊者,世尊……正自觉者在《增支部》第四集《轮品》第六《多那经》中,是于何处、因何人、以何事由、如何宣说的?”显示巴利原文
Pu – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte cakkavagge chaṭṭhaṃ doṇasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
毗答:“尊者,此经是在从郁伽吒至舍夷之间的路上,针对多那婆罗门而宣说的。尊者,多那婆罗门曾对世尊这样说:‘尊者您将成为天神吧?’尊者,正是以此事由,世尊以‘婆罗门,我确实不会成为天神’等语而宣说。”显示巴利原文
Vi – antarā ca bhante ukkaṭṭhaṃ antarā ca setabyaṃ doṇaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Doṇo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘devo no bhavaṃ bhavissatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na kho ahaṃ brāhmaṇa devo bhavissāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
“实在是稀有啊!实在是未曾有啊!这些足迹必不属于凡夫。”显示巴利原文
‘‘Acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, na vatimāni manussabhūtassa padāni bhavissanti’’.
“尊者,您将成为天神吗?”显示巴利原文
‘‘Devo no bhavaṃ bhavissati’’.
“婆罗门,我不会成为天神。”显示巴利原文
‘‘Na kho ahaṃ brāhmaṇa devo bhavissami’’.
“尊者,您将成为乾闼婆吗?”显示巴利原文
‘‘Gandhabbo no bhavaṃ bhavissati’’.
婆罗门,我并不会成为乾闼婆。显示巴利原文
‘‘Na kho ahaṃ brāhmaṇa gandhabbo bhavissāmi’’.
普问:尊者,正是在那里,第九《伍迦亚经》世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso navamaṃ ujjayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗答:尊者,第九《伍迦亚经》中,世尊是这样说的:“婆罗门,我并非赞叹一切祭祀,但我也非不赞叹一切祭祀。婆罗门,在那种祭祀中,牛被杀害,羊被杀害,鸡猪被杀害,种种生命遭到杀戮……”显示巴利原文
Vi – navamaṃ bhante ujjayasuttaṃ ‘‘na kho ahaṃ brāhmaṇa sabbaṃ yaññaṃ vaṇṇemi, na panāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ yaññaṃ na vaṇṇemi. Yathārūpe kho brāhmaṇa yaññe gāvo haññanti, ajeḷakā haññanti, kukkuṭasūkarā haññanti, vividhā pāṇā saṅghātaṃ āpajjantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
乔达摩尊者也赞叹祭祀吗?显示巴利原文
‘‘Bhavampi no gotamo yaññaṃ vaṇṇeti’’.
罗希德萨品显示巴利原文
Rohitassavagga
定修习经显示巴利原文
Samādhibhāvanāsutta
朋友,世尊在《罗希塔沙品》中如何开示第一定修习经?显示巴利原文
Pu – rohitassavagge pana āvuso paṭhamaṃ samādhibhāvanāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,世尊在《罗希塔沙品》中这样开示第一定修习经:“诸比丘,有这四种定修习。哪四种?诸比丘,有一种定修习,已修习、多修习,能导向现法乐住;诸比丘,有一种定修习,已修习、多修习,能导向智见的获得;诸比丘,有一种定修习,已修习、多修习,能导向念与正知;诸比丘,有一种定修习,已修习、多修习,能导向诸漏的灭尽。”世尊以这些方式开示。显示巴利原文
Vi – rohitassavagge bhante paṭhamaṃ samādhibhāvanāsuttaṃ ‘‘catasso imā bhikkhave samādhibhāvanā, katamā catasso, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya saṃvattati, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā ñāṇadassanappaṭilābhāya saṃvattati, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā satisampajaññāya saṃvattati, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问答经显示巴利原文
Pañhabyākaraṇasutta
朋友,就在那里,世尊是如何开示第二问记经的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso dutiyaṃ pañhabyākaraṇasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
就在那里,尊者,世尊这样开示第二问记经:“诸比丘,有四种问记。哪四种呢?诸比丘,有一种问应一向记;诸比丘,有一种问应分别记;诸比丘,有一种问应反诘记;诸比丘,有一种问应置答。”世尊以如是等方式作了开示。显示巴利原文
Vi – tattheva bhante dutiyaṃ pañhabyākaraṇasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave pañhabyākaraṇāni. Katamāni cattāri, atthi bhikkhave pañho ekaṃsabyākaraṇīyo, atthi bhikkhave pañho vibhajjabyākaraṇīyo, atthi bhikkhave pañho paṭipucchābyākaraṇīyo, atthi bhikkhave pañho ṭhapanīyo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
福德流品显示巴利原文
Puññābhisandavagga
第一同住经显示巴利原文
Paṭhamasaṃvāsasutta
朋友,在福德流品中,第三共住经是世尊在何处、针对谁、以何种方式开示的?显示巴利原文
Pu – puññābhisandavagge pana āvuso tatiyaṃ saṃvāsasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
在《福德流品》中,尊者,第三《共住经》是世尊在摩偷罗与毗兰若之间,针对众多居士与居士女而开示的:“居士们,有这四种共住。哪四种?卑夫与卑女共住;卑夫与天女共住;天夫与卑女共住;天夫与天女共住。”世尊以如这些方式进行了开示。显示巴利原文
Vi – puññābhisandavagge bhante tatiyaṃ saṃvāsasuttaṃ antarā ca madhuraṃ antarā ca verañjaṃ sambahule gahapatayo ca gahapatāniyo ca ārabbha ‘‘cattārome gahapatayo saṃvāsā. Katame cattāro, chavo chavāya saddhiṃ saṃvasati, chavo deviyā saddhiṃ saṃvasati, devo chavāya saddhiṃ saṃvasati, devo deviyā saddhiṃ saṃvasatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一同等生活经显示巴利原文
Paṭhamasamajīvīsutta
朋友,彼世尊、阿拉汉、正自觉者,在增支部四集《福德流品》中,是如何开示第五《同活经》的?显示巴利原文
Pu – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte puññābhisandavagge pañcamaṃ samajīvisuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在第五《同活经》中,世尊如此开示:“居士们,若夫妻二人希望今生能相见,来生也能相见,二人应当同样具备信心、同样具备戒行、同样具备施舍、同样具备智慧。若能如此,他们今生便能相见,来生亦能相见。”显示巴利原文
Vi – pañcamaṃ bhante samajīvisuttaṃ ‘‘ākaṅkheyyuṃ ce gahapatayo ubho jānipatayo diṭṭhe ceva dhamme aññamaññaṃ passituṃ, abhisamparāyañca aññamaññaṃ passituṃ, ubhova assu samasaddhā samasīlā samacāgā samapaññā, te diṭṭhe ceva dhamme aññamaññaṃ passanti, abhisamparāyañca aññamaññaṃ passantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
应作之事品显示巴利原文
Pattakammavagga
无债乐经显示巴利原文
Ānaṇyasukhasutta
尊者,在《应作之事品》中,第二《无债乐经》是世尊于何处、对谁、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – pattakammavagge pana āvuso dutiyaṃ ānaṇyasukhasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
尊者,《应作之事品》中的第二《无债乐经》,是世尊在舍卫城特为给孤独长者而宣说的。经文云:“居士,有四种乐,是居家受用欲乐之人,依时、应机所能证得的。哪四种?拥有之乐、受用之乐、无债之乐、无过之乐。”如是等语。显示巴利原文
Vi – pattakammavagge bhante dutiyaṃ ānaṇyasukhasuttaṃ sāvatthiyaṃ anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘cattārimāni gahapati sukhāni adhigamanīyāni gihinā kāmabhoginā kālena kālaṃ samayena samayaṃ upādāya. Katamāni cattāri, atthisukhaṃ bhogasukhaṃ anaṇyasukhaṃ anavajjasukha’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
既知无债之乐,复晓拥有之乐;
凡人享受欲乐,由此以智慧观察;
观察之时,贤智者了知这两种乐;
此无过失之乐,不及彼十六分之一。
显示巴利原文 Ānaṇyasukhaṃ ñatvāna, atho atthisukhaṃ paraṃ; Bhuñjaṃ bhogasukhaṃ macco, tato paññā vipassati; Vipassamāno jānāti, ubho bhāge sumedhaso; Anavajjasukhassetaṃ, kalaṃ nāgghati soḷasiṃ–
问:尊者,在《无过失品》中,第三《善士经》是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pu – apaṇṇakavagge pana āvuso tatiyaṃ sappurisasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《无过失品》中,世尊这样宣说了第三《善士经》:“比丘们,具足四法者,当知为不善士。哪四种?比丘们,于此,有不善士,即使未被询问,也会揭露他人的过失,更何况被询问呢?”显示巴利原文
Vi – apaṇṇakavagge bhante tatiyaṃ sappurisasuttaṃ ‘‘catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato asappuriso veditabbo. Katamehi catūhi, idha bhikkhave asappuriso yo hoti parassa avaṇṇo taṃ apuṭṭhopi pātu karoti ko pana vādo puṭṭhassā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
“我们将以如同新嫁娘般的心而安住。”显示巴利原文
Adhunāgatavadhukāsamena cetasā viharissāma’’ –
不可思议经显示巴利原文
Acinteyyasutta
“尊者,世尊是如何宣说第七《不可思议经》的?”显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ acinteyyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答言:“尊者,第七《不可思议经》为世尊如是所说:‘诸比丘,有此四种不可思议,不应思惟,若加思惟,必将导致疯狂与苦恼。哪四种?诸比丘,诸佛之佛境界不可思议,不应思惟,若加思惟,必将导致疯狂与苦恼……’ 以如是等言说而开示。”显示巴利原文
Vi – sattamaṃ bhante acinteyyasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave acinteyyāni na cintetabbāni, yāni cintento ummādassa vighātassa bhāgī assa. Katamāni cattāri, buddhānaṃ bhikkhave buddhavisayo acinteyyo na cintetabbo, yaṃ cintento ummādassa vighātassa bhāgī assā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
“尊者,那么,不动摇品中第五《暗至暗经》,世尊又是如何宣说的呢?”显示巴利原文
Pu – macalavagge pana āvuso pañcamaṃ tamotamasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在不退动品中的第五暗至暗经里,世尊是这样说的:“诸比丘,世间有四种人,存在于此世间。哪四种?从暗至暗者、从暗至明者、从明至暗者、从明至明者。”世尊以如这些语而说。显示巴利原文
Vi – macalavagge bhante pañcamaṃ tamotamasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, tamotamaparāyaṇo, tamojotiparāyaṇo, jotitamaparāyaṇo, jotijotiparāyaṇo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
“尊者,彼世尊……正自觉者在增支部四集阿修罗品中的第一阿修罗经,是如何说的?”显示巴利原文
Pu – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte asuravagge paṭhamaṃ asurasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在阿修罗品中的第一阿修罗经里,世尊是这样说的:“诸比丘,世间有四种人,存在于此世间。哪四种?阿修罗而与阿修罗为眷属、阿修罗而与天为眷属、天而与阿修罗为眷属、天而与天为眷属。”世尊以如这些语而说。显示巴利原文
Vi – asuravagge bhante paṭhamaṃ asurasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, asuro asuraparivāro, asuro devaparivāro, devo asuraparivāro, devo devaparivāro’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
布:尊者,就在那里,世尊是如何宣说《第四定经》的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso catutthaṃ samādhisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
维:尊者,世尊对于第四定经是这样说的:‘诸比丘,世间存在着四种人。哪四种?诸比丘,于此,有一种人获得内心止,却未获得增上慧法观;诸比丘,于此,有一种人获得增上慧法观,却未获得内心止;诸比丘,于此,有一种人既未获得内心止,也未获得增上慧法观;诸比丘,于此,又有一种人既获得内心止,也获得增上慧法观。’……世尊如是宣说。显示巴利原文
Vi – catutthaṃ bhante samādhisuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, idha bhikkhave ekacco puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa na lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana bhikkhave puggalo lābhī hoti adhipaññādhammavipassanāya, na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa. Idha pana bhikkhave ekacco puggalo na ceva lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana bhikkhave ekacco puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, lābhī ca adhipaññādhammavipassanāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
调伏贪经显示巴利原文
Rāgavinayasutta
布:尊者,就在那里,世尊是如何宣说《第六调伏贪经》的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ rāgavinayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
维──尊者,第六〈调伏贪经〉中,世尊如是宣说:“诸比丘,世间有这四种人存在于世。哪四种?为自利而行、不为利他者;为利他而行、不为自利者;既不为自利而行、也不为利他者;既为自利而行、也为利他者。”显示巴利原文
Vi – chaṭṭhaṃ bhante rāgavinayasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, attahitāya paṭipanno no parahitāya, parahitāya paṭipanno no attahitāya, nevattahitāya paṭipanno no parahitāya, attahitāya ceva paṭipanno parahitāya cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一云经显示巴利原文
Paṭhamavalāhakasutta
布──尊者,那么在〈云品〉中,世尊于何处、缘于何人、以何因缘宣说了第一〈云经〉?显示巴利原文
Pu – valāhakavagge pana āvuso paṭhamaṃ valāhakasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
维──尊者,在舍卫城,世尊缘于众多比丘而如是宣说:“诸比丘,有这四种云。哪四种?只打雷而不下雨者,只下雨而不打雷者,既不打雷也不下雨者,既打雷又下雨者。诸比丘,这便是四种云。同样地,诸比丘,世间有这四种如云之人存在于世。哪四种?只打雷而不下雨者,只下雨而不打雷者,既不打雷也不下雨者,既打雷又下雨者。”显示巴利原文
Vi – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘cattārome bhikkhave valāhakā. Katame cattāro, gajjitā no vassitā, vassitā no gajjitā, neva gajjitā no vassitā, gajjitā ca vassitā ca. Ime kho bhikkhave cattāro valāhakā. Evameva kho bhikkhave cattāro valāhakūpamā puggalā santo saṃvijjāmānā lokasmiṃ. Katame cattāro, gajjitā no vassitā, vassitā no gajjitā, neva gajjitā no vassitā, gajjitā ca vassitā cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
水池经显示巴利原文
Udakarahadasutta
蒲 – 贤友,同样在此处,世尊是如何宣说第四《水塘经》的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso catutthaṃ udakarahadasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗 – 尊者,第四《水塘经》乃世尊如此宣说:“诸比丘,有四种水塘。哪四种?浅而似深、深而似浅、浅而似浅、深而似深。诸比丘,此即四种水塘。同样地,诸比丘,世间有四种如水塘之人。哪四种?浅而似深者、深而似浅者、浅而似浅者、深而似深者。”显示巴利原文
Vi – catuttha bhante udakarahadasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave udakarahadā. Katame cattāro, uttāno gambhīrobhāso, gambhīro uttānobhāso, uttāno uttānobhāso, gambhīro gambhīrobhāso, ime kho bhikkhave cattāro udakarahadā. Evameva kho bhikkhave cattāro udakarahadūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, uttāno gambhīrobhāso, gambhīro uttānobhāso, uttāno uttānobhāso, gambhīro gambhīrobhāso’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
蒲 – 贤友,同样在此处,世尊是如何宣说第七《鼠经》的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ mūsikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗:尊者,第七《鼠经》中,世尊这样说道:“诸比丘,有四种鼠。哪四种?掘穴而不居、居而不掘穴、既不掘穴也不居、既掘穴又居。诸比丘,这便是四种鼠。同样地,诸比丘,世间存在着四种如鼠之人。哪四种?掘穴而不居者、居而不掘穴者、既不掘穴也不居者、既掘穴又居者。”显示巴利原文
Vi – sattamaṃ bhante mūsikasuttaṃ ‘‘catasso imā bhikkhave mūsikā. Katamā catasso, gādhaṃ kattā no vasitā, vasitā no gādhaṃ kattā, neva gādhaṃ kattā no vasitā, gādhaṃ kattā ca vasitā ca. Imā kho bhikkhave catasso mūsikā. Evameva kho bhikkhave cattāro mūsikūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, gādhaṃ kattā no vasitā, vasitā no gādhaṃ kattā, neva gādhaṃ kattā no vasitā, gādhaṃ kattā ca vasitā cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《公牛经》显示巴利原文
Balībaddhasutta
蒲:贤友,我亦从《增支部》中选取部分经文提问,以增长大众之闻慧。贤友,在已结集的《增支部》四集云品中,第八《公牛经》,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – saṃgītāpi āvuso aṅguttaranikāyato kānici suttāni uddharitvā paṭipucchissāmi bahujanassa sutavuḍḍhiyā. Saṃgīte āvuso aṅguttaranikāye catukkanipāte valāhakavagge aṭṭhamaṃ balībaddhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗:尊者,在云品中,第八《公牛经》中,世尊这样说道:“诸比丘,有四种公牛。哪四种?对己群牛凶暴而不对他群牛凶暴者、对他群牛凶暴而不对己群牛凶暴者、对己群牛凶暴亦对他群牛凶暴者、既不对己群牛凶暴亦不对他群牛凶暴者。诸比丘,这便是四种公牛。同样地,诸比丘,世间存在着四种如公牛之人。”显示巴利原文
Vi – valāhakavagge bhante aṭṭhamaṃ balībaddhasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave balībaddhā. Katame cattāro, sagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo, paragavacaṇḍo no sagavacaṇḍo, sagavacaṇḍo ca paragavacaṇḍo ca, neva sagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo. Ime kho bhikkhave cattāro balībaddhā. Evameva kho bhikkhave cattāro balībaddhūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在凯西品中,第一《凯西经》是世尊针对谁、依什么因缘、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – kesivagge pana āvuso paṭhamaṃ kesisuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,此经是针对调马师凯西所说的。尊者,调马师凯西曾这样问世尊:‘尊者,世尊是无上调御丈夫。那么,尊者,世尊是如何调御应调之人的呢?’尊者,就这一因缘,世尊开示道:‘凯西,我以柔和的方式调御、以严厉的方式调御、也以既柔和又严厉的方式调御应调之人。凯西,这其中,柔和的方式即是:此是身善行,此是身善行果报;此是语善行,此是语善行果报;此是意善行,此是意善行果报;此是天,此是人。’显示巴利原文
Vi – kesiṃ bhante assadammasārathiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Kesi bhante assadammasārathi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘bhagavā pana bhante anuttaro purisadammasārathi, kathaṃ pana bhante bhagavā purisadammaṃ vinetī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ahaṃ kho kesi purisadammaṃ saṇhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saṇhapharusenapi vinemi. Tatridaṃ kesi saṇhasmiṃ – iti kāyasucaritaṃ iti kāyasucaritassa vipāko, iti vacīsucaritaṃ iti vacīsucaritassa vipāko, iti manosucaritaṃ iti manosucaritassa vipāko, iti devā iti manussā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
‘凯西,你以调马师闻名,那么你是怎样调御马匹的呢?’显示巴利原文
‘‘Tvaṃ khosi kesi paññāto assadammasārathīti, kathaṃ pana tvaṃ kesi assadammasārathi’’ –
尊者,我用柔和的方式、严厉的方式,以及柔和与严厉兼具的方式,调伏应被调伏的马。显示巴利原文
‘‘Ahaṃ kho bhante assadammaṃ saṇhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saṇhapharusenapi vinemi’’ –
凯西,若你那匹应被调伏的马,以柔和的方式不堪调伏,以严厉的方式不堪调伏,以柔和与严厉兼具的方式也不堪调伏,你如何处置它?显示巴利原文
‘‘Sace te kesi assadammo saṇhena vinayaṃ na upeti, pharusena vinayaṃ na upeti, saṇhapharusena vinayaṃ na upeti, kinti naṃ karosi’’ –
然而,尊者,世尊是无上调御丈夫。那么,尊者,世尊如何调御应被调御之人呢?显示巴利原文
‘‘Bhagavā pana bhante anuttaro purisadammasārathi, kathaṃ pana bhante bhagavā purisadammaṃ vineti’’ –
“尊者,世尊虽不许可杀生,却又说:‘凯西,我杀他。’”显示巴利原文
Na 0.0087 kho bhante bhagavato pāṇātipāto kappati, atha ca pana bhagavā evamāha ‘‘hanāmi naṃ kesī’’ti.
《自责经》显示巴利原文
Attānuvādasutta
问:“贤友,在《怖畏品》中,世尊是如何宣说第一《自谴责经》的?”显示巴利原文
Pu – bhayavagge pana āvuso paṭhamaṃ attānuvādasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:“尊者,在《怖畏品》中,世尊如是宣说第一《自谴责经》:‘诸比丘,有这四种怖畏。哪四种?自谴责怖畏、他谴责怖畏、刑罚怖畏、恶趣怖畏。’”显示巴利原文
Vi – bhayavagge bhante paṭhamaṃ attānuvādasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave bhayāni. Katamāni cattāri, attānuvādabhayaṃ parānuvādabhayaṃ daṇḍabhayaṃ duggatibhaya’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《说法者经》显示巴利原文
Dhammakathikasutta
问:“贤友,为了增长大众的多闻,我将从已结集的《增支部》中择取几部经来反问。贤友,在已结集的《增支部·四集·人品》中,第九《说法者经》,世尊是如何宣说的?”显示巴利原文
Pu – idāni āvuso bahujanassa sutavuḍḍhiyā saṃgītā aṅguttaranikāyatopi kānici suttāni uddharitvā paṭipucchissāmi, saṃgīte āvuso aṅguttaranikāye catukkanipāte puggalavagge navamaṃ dhammakathikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:“尊者,在《人品》中,世尊如此宣说了第九《说法者经》:‘诸比丘,有这四种说法者。哪四种?诸比丘,在此,有一种说法者,说得少且不契理,而他的会众对契理与不契理并不善巧。诸比丘,这样的说法者,对于这样的会众,只徒有说法者之名而已。’”显示巴利原文
Vi – puggalavagge bhante navamaṃ dhammakathikasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave dhammakathikā. Katame cattāro, idha bhikkhave ekacco dhammakathiko appañca bhāsati asahitañca, parisā cassa na kusalā hoti sahitāsahitassa. Evarūpo bhikkhave dhammakathiko evarūpāya parisāya dhammakathikotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:“贤友,在《根品》中,第七《病经》,世尊又是如何宣说的?”显示巴利原文
Pu – indriyavagge pana āvuso sattamaṃ rogasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第七《病经》中,世尊这样说:“比丘们,有两种病。哪两种?身病与心病。比丘们,世间可见众生因身病而自称一年无病,乃至两年、三年、四年、五年、十年、二十年、三十年、四十年、五十年、百年乃至更久无病。然而,比丘们,除漏尽者外,能因心病而自称片刻无病的众生,在此世间极为稀有。”世尊以如是等语而宣说。显示巴利原文
Vi – sattamaṃ bhante rogasuttaṃ ‘‘dveme bhikkhave rogā. Katame dve, kāyiko ca rogo, cetasiko ca rogo. Dissanti bhikkhave sattā kāyikena rogena ekampi vassaṃ ārogyaṃ paṭijānamānā dvepi vassāni tīṇipi vassāni cattāripi vassāni pañcapi vassāni dasapi vassāni vīsampi vassāni tiṃsampi vassāni cattārīsampi vassāni paññāsampi vassāni ārogyaṃ paṭijānamānā vassasatampi bhiyyopi ārogyaṃ paṭijānamānā. Te bhikkhave sattā sudullabhā lokasmiṃ, ye cetasikena rogena muhuttampi ārogyaṃ paṭijānanti aññatra khīṇāsavehī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
比丘们,出家人有四种病。显示巴利原文
Cattārome 0.0096 bhikkhave pabbajitassa rogā.
《双连经》显示巴利原文
Yuganaddhasutta
朋友,在《行道品》中,第十《双连经》是世尊于何处、针对何人、因何事而宣说的?显示巴利原文
Pu – paṭipadāvagge āvuso dasamaṃ yuganaddhasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kena kathañca bhāsitaṃ.
尊者,在憍赏弥,针对众多比丘,持法藏者具寿阿难长老这样宣说:“贤友,若有任何比丘或比丘尼在我面前宣称证得阿拉汉果,他们全都是经由四道,或四道中的某一道而证得的。”显示巴利原文
Vi – kosambiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘yo hi koci āvuso bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṃ byākaroti, sabbo so catūhi maggehi etesaṃ vā aññatarenā’’ti evamādinā bhante āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ.
贤友,在《婆罗门品》中,第二《担保经》是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pu – brāhmaṇavagge pana āvuso dutiyaṃ pāṭibhogasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《婆罗门品》的第二《担保经》中,世尊这样宣说:“诸比丘,有四种法,没有任何人能为其作担保,无论是沙门、婆罗门、天、魔、梵天,还是世间任何存在。”显示巴利原文
Vi – brāhmaṇavagge bhante dutiyaṃ pāṭibhogasuttaṃ ‘‘catunnaṃ bhikkhave dhammānaṃ natthi koci pāṭibhogo samaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā koci vā lokasmi’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
朋友,世尊宣说第三《所闻经》时,是在何处、对谁、因何事、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso tatiyaṃ sutasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
答:尊者,此经是世尊在王舍城,针对雨行婆罗门——摩揭陀大臣而宣说的。尊者,雨行婆罗门摩揭陀大臣曾对世尊这样说:“乔达摩尊者,我持如是说、如是见:凡有所见而说‘我如是见’者,由此无过失;凡有所闻而说‘我如是闻’者,由此无过失。”尊者,关于此事,世尊说:“婆罗门,我不说一切所见都应说,然而婆罗门,我也不说一切所见都不应说;婆罗门,我不说一切所闻都应说,然而婆罗门,我也不说一切所闻都不应说。”以如是等语宣说此经。显示巴利原文
Vi – rājagahe bhante vassakāraṃ brāhmaṇaṃ magadhamahāmattaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Vassakāro bhante brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ahañhi bho gotama evaṃvādī evaṃdiṭṭhi yo koci diṭṭhaṃ bhāsati ‘evaṃ me diṭṭha’nti, natthi tato doso. Yo koci sutaṃ bhāsati ‘evaṃ me suta’nti, natthi tato doso’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘nāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ diṭṭhaṃ ‘bhāsitabba’nti vadāmi, na panāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ diṭṭhaṃ ‘na bhāsitabba’nti vadāmi, nāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ sutaṃ ‘bhāsitabba’nti vadāmi, na panāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ sutaṃ ‘na bhāsitabba’nti vadāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
朋友,在增支部·四集·婆罗门品中,第四《无畏经》是世尊针对谁、因何事、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – aṅguttaranikāye āvuso catukkanipāte brāhmaṇavagge catutthaṃ abhayasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
答:尊者,婆罗门品中的第四《无畏经》是针对象努索尼婆罗门而宣说的。尊者,象努索尼婆罗门曾对世尊这样说:“没有具死法者不恐惧、不遭受死亡的怖畏。”尊者,以此事缘,世尊以“婆罗门,有具死法者恐惧、遭受死亡的怖畏;然而,婆罗门,也有具死法者不恐惧、不遭受死亡的怖畏”等开示而宣说了此经。显示巴利原文
Vi – brāhmaṇavagge bhante catutthaṃ abhayasuttaṃ jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Jāṇussoṇi bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘natthi yo maraṇadhammo samāno na bhāyati, na santāsaṃ āpajjati maraṇassā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘atthi brāhmaṇa maraṇadhammo samāno bhāyati, santāsaṃ āpajjati maraṇassa. Atthi pana brāhmaṇa maraṇadhammo samāno na bhāyati, na santāsaṃ āpajjati maraṇassā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
随耳所闻经显示巴利原文
Sotānugatasutta
问:贤友,大品中的第一《随耳所闻经》,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – mahāvagge pana āvuso paṭhamaṃ sotānugatasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,大品中的第一《随耳所闻经》,是世尊以“比丘们,对于随耳所闻、以语熟习、以意审察、以正见善通达的诸法,可预期四种利益”等的开示而宣说的。显示巴利原文
Vi – mahāvagge bhante paṭhamaṃ sotānugatasuttaṃ ‘‘sotānugatānaṃ bhikkhave dhammānaṃ vacasā paricitānaṃ manasānupekkhitānaṃ diṭṭhiyā suppaṭividdhānaṃ cattāro ānisaṃsā pāṭikaṅkhā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
这就是我先前修习梵行的法与律。显示巴利原文
Ayaṃ vā so dhammavinayo, yatthāhaṃ pubbe brahmacariyaṃ acariṃ.
问:贤友,增支部四集大品中第三跋提耶经,是世尊于何处、对何人、因何事、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – aṅguttaranikāye āvuso catukkanipāte mahāvagge tatiyaṃ bhaddiyasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
答:尊者,是在毗舍离,针对离车跋提耶宣说的。尊者,离车跋提耶曾对世尊这样说:“尊者,我曾听闻:‘沙门乔达摩是幻术师,知晓诱转的幻术,以此诱转其他外道的弟子。’尊者,那些这样说‘沙门乔达摩是幻术师,知晓诱转的幻术,以此诱转其他外道的弟子’的人……尊者,我们不想诽谤世尊。”尊者,在这样的因缘下,世尊以“来,跋提耶!你们不要因为传闻、不要因为传统、不要因为传说、不要因为典籍传承、不要因为推理、不要因为推论、不要因为思辨考察、不要因为见解审察认可、不要因为表面看似合理、不要因为‘此沙门是我们的师长’这样的心态。跋提耶,当你们自己了知:‘这些法是不善的,这些法是有过患的,这些法是智者所呵责的,这些法完全执取之后会带来不利与痛苦’时,跋提耶,那时你们就应当舍弃”等这样的开示而宣说。显示巴利原文
Vi – vesāliyaṃ bhante bhaddiyaṃ licchavi ārabbha bhāsitaṃ. Bhaddiyo bhante licchavi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sutaṃ metaṃ bhante ‘māyāvī samaṇo gotamo āvaṭṭaniṃ māyaṃ jānāti, yāya aññatitthiyānaṃ sāvake āvaṭṭetī’ti. Ye te bhante evamāhaṃsu ‘māyāvī samaṇo gotamo āvaṭṭaniṃ māyaṃ jānāti, yāya aññatitthiyānaṃ sāvake āvaṭṭetī’ti…pe… anabbhakkhātukāmā hi mayaṃ bhante bhagavanta’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘etha tumhe bhaddiya mā anussavena mā paramparāya mā itikirāya mā piṭakasampadānena mā takkahetu mā nayahetu mā ākāravitakkena mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā mā bhabbarūpatāya mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe bhaddiya attanāva jāneyyātha ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññū garahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantī’ti. Atha tumhe bhaddiya pajaheyyāthā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,当此开示宣说时,离车跋提耶获得了怎样的闻法利益?世尊又如何通过反问解开他的那些话?显示巴利原文
Pu – imissā ca pana āvuso desanāya desitāya bhaddiyassa licchavissa kīdiso dhammasavanānisaṃso adhigato. Kathañca naṃ bhagavā anuyuñjitvā taṃ vacanaṃ viniveṭhesi.
答:尊者,当此法教宣说时,离车跋提耶获得了名为入流果的闻法利益。尊者,世尊以‘跋提耶,我难道曾对你这样说——来,跋提耶,你作我的弟子,我作你的师长?’等反问,解开了他的那些话。显示巴利原文
Vi – imissā bhante dhammadesanāya desitāya bhaddiyassa licchavissa sotāpattiphalasaṅkhāto dhammasavanānisaṃso adhigato. Api nu tāhaṃ bhaddiya evaṃ avacaṃ ‘‘ehi me tvaṃ bhaddiya sāvako hohi, ahaṃ satthā bhavissāmī’’ti evamādinā ca naṃ bhante bhagavā paṭipucchitvā anuyuñjitvā taṃ vacanaṃ viniveṭhesi.
玛丽嘉王后经显示巴利原文
Mallikādevīsutta
问:贤友,世尊在何处、针对谁、以何事为缘、如何宣说第七部《茉莉王后经》?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ mallikādevīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
毗:尊者,此事于舍卫城,因末利夫人而说。末利夫人曾问世尊:“尊者,以何因何缘,此处有女人容貌丑陋、身形鄙劣、极不堪观,且贫穷、财物稀少、受用寡薄、威势微弱……又以何因何缘,此处有女人容貌端严、可悦可赏、令人喜见、具足胜妙之色,且大富、多财、受用丰足、威势广大?”世尊即因此缘,以“末利,若女人多忿、多恼……”等开示而说。显示巴利原文
Vi – sāvatthiyaṃ bhante mallikādeviṃ ārabbha bhāsitaṃ. Mallikā bhante devī bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo, yena midhekacco mātugāmo dubbaṇṇā ca hoti durūpā supāpikā dassanāya, daliddā ca hoti appassakā appabhogā appesakkhā ca…pe… ko pana bhante hetu ko paccayo, yena midhekacco mātugāmo abhirūpā ca hoti dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā, aḍḍhā ca hoti mahaddhanā mahābhogā mahesakkhā cā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘idha mallike mātugāmo kodhanā hoti upāyāsabahulā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普:贤友,世尊于《增支部》第四集《善士品》中,是如何宣说第四《十业经》的?显示巴利原文
Pu – aṅguttaranikāye āvuso catukkanipāte sappurisavagge catutthaṃ dasakammasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗:尊者,于《善士品》中,第四《十业经》,世尊以“诸比丘,我为你们开示非善士、比非善士更非善士者,及善士、比善士更善士者。谛听,善思念之!”等开示而说。显示巴利原文
Vi – sappurisavagge bhante catutthaṃ dasakammasuttaṃ ‘‘asappurisañca vo bhikkhave desessāmi asappurisena asappurisatarañca sappurisañca sappurisena sappurisatarañca, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasi karothā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,于《众会品》之首的《众会经》中,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso parisāvagge paṭhamaṃ parisāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《众会品》的第一部《众会经》中,世尊如是开示:“诸比丘,有四种污众者。哪四种呢?诸比丘,破戒、有恶法的比丘是污众者;诸比丘,破戒、有恶法的比丘尼是污众者;诸比丘,破戒、有恶法的优婆塞是污众者;诸比丘,破戒、有恶法的优婆夷是污众者。诸比丘,这就是四种污众者。”显示巴利原文
Vi – parisāvagge bhante paṭhamaṃ parisāsuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave parisadūsanā. Katame cattāro, bhikkhu bhikkhave dussīlo pāpadhammo parisadūsano, bhikkhunī bhikkhave dussīlā pāpadhammā parisadūsanā, upāsako bhikkhave dussīlo pāpadhammo parisadūsano, upāsikā bhikkhave dussīlā pāpadhammā parisadūsanā. Ime kho bhikkhave cattāro parisadūsanā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在第五集《有学力品》的第一部《略经》中,世尊是在何处、对谁、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – pañcakanipāte pana āvuso paṭhame sekhabalavagge paṭhamaṃ saṃkhittasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
毗:尊者,在舍卫城,世尊缘众多比丘而开示说:“诸比丘,有五种有学力。哪五种?信力、惭力、愧力、精进力、慧力。诸比丘,此即五种有学力。”世尊以如是等语宣说。显示巴利原文
Vi – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘pañcimāni bhikkhave sekhabalāni. Katamāni pañca, saddhābalaṃ hirībalaṃ ottappabalaṃ vīriyabalaṃ paññābalaṃ. Imāni kho bhikkhave pañca sekhabalānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,就在那里,世尊是如何宣说第三苦经的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso tatiyaṃ dukkhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在第三苦经中,世尊说:“诸比丘,具足五法的比丘,于现法住于苦,伴有恼害、伴有忧恼、伴有热恼,身坏命终后,堕恶趣是应预期的。哪五法?比丘们,这里,比丘不信、无惭、无愧、懈怠、恶慧。诸比丘,正是具足这五法,比丘于现法住于苦,伴有恼害、伴有忧恼、伴有热恼,身坏命终后,堕恶趣是应预期的。”世尊以如是等语宣说。显示巴利原文
Vi – tatiyaṃ bhante dukkhasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Katamehi pañcahi, idha bhikkhave bhikkhu asaddho hoti ahiriko hoti, anottappī hoti, kusīto hoti, duppañño hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,就在那里,世尊是如何宣说第六等至经的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ samāpattisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第六等至经中,世尊如是宣说:“比丘们,只要信在善法中现前,就不会有不善的等至。然而,比丘们,当信消失,不信现起而安住时,不善的等至就会生起。”世尊以如是等方式宣说。显示巴利原文
Vi – chaṭṭhaṃ bhante samāpattisuttaṃ ‘‘na tāva bhikkhave akusalassa samāpatti hoti, yāva saddhā paccupaṭṭhitā hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho bhikkhave saddhā antarahitā hoti asaddhiyaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati, atha akusalassa samāpatti hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:尊者,就在那里,世尊是如何宣说第七欲经的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ kāmasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第七《欲经》中,世尊说:“比丘们,大多数众生耽著于欲乐。比丘们,善男子放下镰刀与扁担,从家出离而为无家者,以信出家,这位善男子足以被称为‘以信出家之善男子’。”世尊以如是等语而宣说。显示巴利原文
Vi – sattamaṃ bhante kāmasuttaṃ ‘‘yebhuyyena bhikkhave sattā kāmesu laḷitā. Asitabyābhaṅgiṃ bhikkhave kulaputto ohāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti, saddhāpabbajito kulaputtoti alaṃ vacanāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
解脱处经显示巴利原文
Vimuttāyatanasutta
问:增支部第五集五支品中第六《解脱处经》,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – aṅguttaranikāye pañcakanipāte pañcaṅgikavagge chaṭṭhaṃ vimuttāyatanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,五支品中第六《解脱处经》中,世尊说:“比丘们,有此五种解脱处。于此,比丘安住于不放逸、热忱、精勤,未解脱之心便得解脱,未灭尽之漏便得灭尽,未证得的无上安稳便得证得。”世尊以如是等语而宣说。显示巴利原文
Vi – pañcaṅgikavagge bhante chaṭṭhaṃ vimuttāyatanasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave vimuttāyatanāni, yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇātī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
那么,尊者,第九《经行经》世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso navamaṃ caṅkamasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第九《经行经》是这样说的:‘诸比丘,经行有这五种利益。哪五种呢?堪忍长途跋涉,堪忍精进,少病,所食、所饮、所嚼、所尝得以正确消化,由经行所获得的定持久而稳固。诸比丘,这就是经行的五种利益。’尊者,世尊正是这样宣说的。显示巴利原文
Vi – navamaṃ bhante caṅkamasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave caṅkame ānisaṃsā. Katame pañca, addhānakkhamo hoti, padhānakkhamo hoti, appābādho hoti, asitaṃ pītaṃ khāyitaṃ sāyitaṃ sammā pariṇāmaṃ gacchati, caṅkamādhigato samādhi ciraṭṭhitiko hoti. Ime kho bhikkhave pañca caṅkame ānisaṃsā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
那么,尊者,在苏玛那品中,第一《苏玛那经》是世尊在何处、关于何人、依于何事、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – sumanavagge pana āvuso paṭhamaṃ sumanasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
答:尊者,这是在舍卫城,为苏玛那王女而宣说的。尊者,苏玛那王女曾对世尊这样说:‘世尊,假使世尊的两位弟子,等信、等戒、等慧,一位行布施,另一位不行。他们于身坏命终后,都往生善趣天界。尊者,成为天神之后,他们之间是否存在任何差别与不同呢?’尊者,世尊就此事如此说道:‘苏玛那,那位曾行布施者,成为天神后,于五处胜于不布施者:天寿、天色、天乐、天名与天威德力。苏玛那,那位曾行布施者,成为天神后,即于这五处胜于不布施者。’尊者,世尊正是以这样的方式论述此事。显示巴利原文
Vi – sāvatthiyaṃ bhante sumanaṃ rājakumāriṃ ārabbha bhāsitaṃ. Sumanā bhante rājakumārī bhagavantaṃ etadavoca ‘‘idhassu bhante bhagavato dve sāvakā samasaddhā samasīlā samapaññā eko dāyako eko adāyako. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyuṃ. Devabhūtānaṃ pana nesaṃ bhante siyā viseso siyā nānākaraṇa’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yo so sumane dāyako, so amhaṃ adāyakaṃ devabhūto samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti, dibbena āyunā dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbena ādhipateyyena. Yo so sumane dāyako, so amhaṃ adāyakaṃ devabhūto samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhātī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
譬如净月轮,游于虚空界;
于世诸星中,光明悉超胜;
同样地,具足戒与信心之人,亦复如是;
于世间一切悭吝者中,以布施而超胜』──
显示巴利原文 ‘‘Yathāpi cando vimalo, gacchaṃ ākāsadhātuyā; Sabbe tārāgaṇe loke, ābhāya atirocati; Tatheva sīlasampanno, saddho purisapuggalo; Sabbe maccharino loke, cāgena atirocati’’–
问:那么,尊者,此品中的第三《郁伽经》,是世尊在何处、关于何人、依何事缘、如何宣说的呢?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso tatiyaṃ uggahasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
毗答:尊者,第三篇《摄受经》,是世尊在跋提城为门达卡之孙摄受而说的。尊者,门达卡之孙摄受向世尊这样说:“尊者,我的这些少女即将出嫁到夫家,请世尊教导她们,请世尊教诫她们,令她们长夜获得利益和安乐。”尊者,在此事缘中,世尊说道:“因此,少女们,你们应当这样学:父母出于利益,希求善益,依于悲悯,将我们托付给丈夫。对于丈夫,我们应当早起、晚睡、听从吩咐、行止可意、言语可爱。少女们,你们应当这样学。”等等。显示巴利原文
Vi – tatiyaṃ bhante uggahasuttaṃ bhaddiye uggahaṃ meṇḍakanattāraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Uggaho bhante meṇḍakanattā bhagavantaṃ etadavoca ‘‘imā me bhante kumāriyo patikulāni gamissanti, ovadatu tāsaṃ bhante bhagavā, anusāsatu tāsaṃ bhante bhagavā, yaṃ tāsaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tasmātiha kumāriyo evaṃ sikkhitabbaṃ’’ yassa vo mātāpitaro bhattuno dassanti atthakāmā hitesino anukampakā anukampaṃ upādāya, tassa bhavissāma pubbuṭṭhāyino pacchānipātiniyo kiṃ kārapaṭissāviniyo manāpacāriniyo piyavādiniyo’ti. Evañhi vo kumāriyo sikkhitabba’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
狮子将军经显示巴利原文
Sīhasenāpatisutta
蒲陀问:贤友,在《增支部·五集·善男子品》中,第四《狮子将军经》是世尊在何处、为谁、以何事为缘、如何说的?显示巴利原文
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte sumanavagge catutthaṃ sīhasenāpatisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
毗答:尊者,这是世尊在毗舍离城,为狮子将军而说的。尊者,狮子将军向世尊这样说:“尊者,能否开示现见的布施果报?”尊者,在此事缘中,世尊说道:“能的,狮子。狮子,布施者、施主为众人所喜爱、所悦意。”等等。显示巴利原文
Vi – vesāliyaṃ bhante sīhaṃ senāpatiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Sīho bhante senāpati bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sakkā nu kho bhante sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ paññāpetu’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sakkā sīha, dāyako sīha dānapati bahuno janassa piyo hoti manāpo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,第六篇《适时施经》世尊是如何说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ kāladānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第六篇《适时施经》中,世尊这样说:“诸比丘,有这五种适时的布施。哪五种?施予来客,施予远行之人,施予病人,于饥馑时施予;凡新收的谷物、新出的果品,他首先供予具戒者。诸比丘,这就是五种适时的布施。”等等。显示巴利原文
Vi – chaṭṭhaṃ bhante kāladānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave kāladānāni. Katamāni pañca, āgantukassa dānaṃ deti, gamikassa dānaṃ deti, gilānassa dānaṃ deti, dubbhikkhe dānaṃ deti, yāni tāni navasassāni navaphalāni, tāni paṭhamaṃ sīlavantesu patiṭṭhāpeti. Imāni kho bhikkhave pañca kāladānānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,第七篇《食物经》世尊是如何说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ bhojanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗答:尊者,第七篇《食物经》中,世尊这样说:“诸比丘,布施食物者,即给予受者五种利益。哪五种呢?给予寿命,给予容色,给予安乐,给予力量,给予辩才。再者,给予寿命后,他便享有相应的寿命,无论是天界的还是人间的。”等等。显示巴利原文
Vi – sattamaṃ bhante bhojanasuttaṃ ‘‘bhojanaṃ bhikkhave dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ pañca ṭhānāni deti. Katamāni pañca, āyuṃ deti, vaṇṇaṃ deti, sukhaṃ deti, balaṃ deti, paṭibhānaṃ deti. Āyuṃ kho pana datvā āyussa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
蒲陀问:贤友,世尊在彼处所宣说的第九篇《儿子经》,是如何说的呢?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso navamaṃ puttasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗答:尊者,第九篇《儿子经》:“诸比丘,父母看到五种利益后,希望儿子生于家中。哪五种呢?”显示巴利原文
Vi – navamaṃ bhante puttasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave ṭhānāni sampassanto mābhāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamānaṃ. Katamāni pañca,
“他将养育我们,或为我们做事,家族血脉将长久绵延,他将继承遗产。”如是等语,为世尊所宣说。显示巴利原文
Bhato vā no bharissati, kiccaṃ vā no karissati, kulavaṃso ciraṃ ṭhassati, dāyajjaṃ paṭipajjissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普——然而,贤友,《蒙达王品》中第十篇《那罗陀经》,是就谁、在何因缘下、由谁、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – muṇḍarājavagge panāvuso dasamaṃ nāradasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.
毗——尊者,它是在华氏城,就蒙达王而宣说的。尊者,蒙达王的贤德王后去世了,她曾是可爱可意的人。由于可爱可意的贤德王后去世,国王既不沐浴,也不涂香,不吃食物,不处理政务,日夜痴迷于贤德王后的遗体。尊者,在此因缘下,具寿那罗陀长老依照世尊曾为拘萨罗国波斯匿王开示的法门,宣说道:“大王,有五种不可得之处,无论是沙门、婆罗门、天、魔、梵天,还是世间任何其他人,都不可得。”等等。显示巴利原文
Vi – pāṭaliputte bhante muṇḍaṃ rājānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Muṇḍassa bhante rañño bhaddā devī kālaṅkatā hoti piyā manāpā. So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṃ bhuñjati, na kammantaṃ payojeti, rattindivaṃ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘pañcimāni mahārāja alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti evamādinā bhante āyasmatā nāradattherena rañño pasenadissa kosalassa bhagavatā desitaniyāmena desitaṃ.
尊者,这个法门叫什么名字?显示巴利原文
Ko nāmo ayaṃ bhante dhammapariyāyo.
确实,尊者,名为《拔除忧伤之箭》。显示巴利原文
Taggha bhante sokasallaharaṇo.
普朋友,在《增支部·五集·盖品》中,第四《适时经》世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte nīvaraṇavagge catutthaṃ samayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——尊者,在《盖品》中,第四《适时经》是世尊这样宣说的:“比丘们,有这五种不适宜精进的时机。哪五种呢?比丘们,于此,有比丘年迈,为衰老所制伏。比丘们,这是第一种不适宜精进的时机。”等等。显示巴利原文
Vi – nīvaraṇavagge bhante catutthaṃ samayasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave asamayā padhānāya. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhu jiṇṇo hoti jarāyābhibhūto. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo asamayo padhānāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普——朋友,第七《处经》正是世尊于该处所宣说的吗?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ ṭhānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——尊者,第七《处经》中,世尊这样开示:“比丘们,有五种处,无论是女人或男子、在家人或出家人,都应常常省察。哪五种?‘我有老法,不能超越老’,无论是女人或男子、在家人或出家人,都应常常省察。”显示巴利原文
Vi – sattamaṃ bhante ṭhānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave ṭhānāni abhiṇhaṃ paccavekkhitabbāni itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. Katamāni pañca, jarādhammomhi jaraṃ anatītoti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
住法者经显示巴利原文
Dhammavihārīsutta
贤友,在《战士品》中,第三篇《法住者经》是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pu – yodhājīvavagge panāvuso tatiyaṃ dhammavihārisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《战士品》中,第三篇《法住者经》里,世尊这样开示:“于此,有比丘学习法——契经、应颂、记说、偈颂、自说、如是语、本生、未曾有法、方广。他将时日都耗在这学得的法上,荒废了独处禅修,不致力于内心的止息。这样的比丘,便被称为‘多学而非法住者’。”显示巴利原文
Vi – yodhājīvavagge bhante tatiyaṃ dhammavihārisuttaṃ ‘‘idha bhikkhu bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ dutivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ, so tāya dhammapariyattiyā divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati bhikkhu bhikkhu pariyattibahulo no dhammavihārī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
尊者,常说‘法住者、法住者’。尊者,比丘要怎样才称得上是法住者呢?显示巴利原文
Dhammavihārī dhammavihārīti bhante vuccati, kittāvatā nu kho bhante bhikkhu dhammavihārī hoti.
第二未来怖畏经显示巴利原文
Dutiyaanāgatabhayasutta
朋友,在《增支部·五集》的《战士品》中,第八篇《第二未来怖畏经》,世尊是如何说的?显示巴利原文
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte yodhājīvavagge aṭṭhamaṃ dutiyaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《战士品》中,第八篇《第二未来怖畏经》,世尊这样开示:“比丘们,见到这五种未来的怖畏,比丘就应当不放逸、精勤、坚定而住,为未得之得、未证之证、未实现之实现。”显示巴利原文
Vi – yodhājīvavagge bhante aṭṭhamaṃ dutiyaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第三未来怖畏经显示巴利原文
Tatiyaanāgatabhayasutta
朋友,就在那一处,第九篇《第三未来怖畏经》,世尊又是如何说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso navamaṃ tatiyaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
正是在那里,尊者,第九篇《第三未来怖畏经》中,世尊如此开示:“比丘们,有五种未来怖畏,现在尚未生起,未来将会生起。你们应当觉察它们,觉察之后,应当为断除它们而努力。哪五种呢?比丘们,于未来时,将有比丘们身未修习、戒未修习、心未修习、慧未修习……”显示巴利原文
Vi – tattheva bhante navamaṃ katiyaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti, tāni vo paṭibujjhitabbāni, paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Katamāni pañca, bhavissanti bhikkhave bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第四未来怖畏经显示巴利原文
Catutthaanāgatabhayasutta
贤友,在《增支部》五集“战士生计品”的第十经《第四未来怖畏经》中,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte yodhājīvavagge dasamaṃ catutthaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在“战士生计品”中,第十经《第四未来怖畏经》里,世尊以“比丘们,有这五种未来怖畏,现在尚未生起,未来将会生起。你们应当觉知它们,觉知之后,应当为断除它们而精勤”等语,如此作了宣说。显示巴利原文
Vi – yodhājīvavagge bhante dasamaṃ catutthaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti, tāni vo paṭibujjhitabbāni, paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabba’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普:善知识,在髻品中,第九部《狮子经》是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pu – kakudhavagge āvuso navamaṃ sīhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗:尊者,在髻品中,第九部《狮子经》乃世尊以“诸比丘,狮子为兽王,于傍晚时分从栖处出,出后舒展身体,舒展后遍观四方,遍观四方后三度发狮子吼”等语所宣说。显示巴利原文
Vi – kakudhavagge bhante navamaṃ sīhasuttaṃ ‘‘sīho bhikkhave migarājā sāyanhasamayaṃ āsayā nikkhamati, āsayā nikkhamitvā vijambhati, vijambhitvā samantā catuddisaṃ anuviloketi, samantā catuddisaṃ anuviloketvā tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
盲林品显示巴利原文
Andhakavindavagga
普:善知识,在盲林品中,第一部《家族近事经》是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pu – andhakavindavagge pana āvuso ‘‘paṭhamaṃ kulūpakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗:尊者,在盲林品中,第一部《家族近事经》,世尊如是说:“诸比丘,具足五法的亲近家族比丘,在诸家中不受喜爱、不受欢迎、不受尊重、不受恭敬。”显示巴利原文
Vi – andhakavindavagge bhante paṭhamaṃ kulūpakasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo cā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
盲林经显示巴利原文
Andhakavindasutta
普:贤友,就在该处,第四部《盲林经》,世尊是于何处、针对谁、如何说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso catutthaṃ andhakavindasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
毗:在摩揭陀国的安陀迦频达,世尊针对具寿阿难说:“阿难,那些新出家不久、刚来到此法与律的比丘们,阿难,你们应当劝令、安立、建立他们于五法。”世尊如是开示。显示巴利原文
Vi – magadhesu bhante andhakavinde āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha ‘‘ye te ānanda bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, te vo ānanda bhikkhū pañcasu dhammesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
念现起经显示巴利原文
Satisūpaṭṭhitasutta
贤友,在增支部五集病品中,世尊是如何开示第二念现起经的?显示巴利原文
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte gilānavagge dutiyaṃ satisūpaṭṭhitasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗罗答:尊者,在病品中,世尊是如此开示第二念现起经的:“诸比丘,若有任何比丘或比丘尼修习五法、多修习五法,则可预期二果中的任一果:于现法得究竟智,或者,若有余依,则得不还。何等为五?诸比丘,在此教法中,比丘于内……念已现起……”世尊以这些语句作了开示。显示巴利原文
Vi – gilānavagge bhante dutiyaṃ satisūpaṭṭhitasuttaṃ ‘‘yo hi koci bhikkhave bhikkhu vā bhikkhunī vā pañca dhamme bhāveti, pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ ‘diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhuno ajjhattaññeva satisūpaṭṭhitā hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,同样在此处,世尊是如何开示第三看护者经的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso tatiyaṃ upaṭṭhākasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗罗答:尊者,第三《看护者经》是世尊这样开示的:‘诸比丘,具足五法的病人难以看护。哪五种呢?他做不适当的事,于适当的事不知量,不服用药物……’世尊以这些话语作了开示。显示巴利原文
Vi – tatiyaṃ bhante upaṭṭhākasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato gilāno dūpaṭṭhāko hoti. Katamehi pañcahi, asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, bhesajjaṃ nappaṭisevitā hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普(提问):贤友,世尊在此处是如何开示第五《无寿经》的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso pañcamaṃ anāyussāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗罗答:尊者,第五《无寿经》是世尊这样开示的:‘诸比丘,有此五法导致短寿。哪五种呢?做不适当的事,于适当的事不知量,食未熟之物,非时而行,非梵行。诸比丘,此五法确实导致短寿。’世尊以这些话语作了开示。显示巴利原文
Vi – pañcamaṃ bhante anāyussāsuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā anāyussā. Katame pañca, asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, apariṇatabhojī ca hoti, akālacārī ca hoti, abrahmacārī ca. Ime kho bhikkhave pañca dhammā anāyussā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
沙门乐经显示巴利原文
Samaṇasukhasutta
贤友,就在此处,第八《沙门乐经》世尊是如何说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ samaṇasukhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗婆沙:尊者,第八《沙门乐经》中,世尊这样说:‘诸比丘,有五种沙门苦。哪五种?诸比丘,于此,有比丘不满足于随得的任何衣服,不满足于随得的任何饮食,不满足于随得的任何住处,不满足于随得的任何病缘医药资具,且不喜乐于梵行。诸比丘,这就是五种沙门苦。’世尊如是说。显示巴利原文
Vi – aṭṭhamaṃ bhante samaṇasukhasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave samaṇadukkhāni. Katamāni pañca, idha bhikkhave bhikkhu asantuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, asantuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, asantuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, asantuṭṭho hoti itarītarena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena, anabhirato ca brahmacariyaṃ carati. Imāni kho bhikkhave pañca samaṇadukkhānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在此处,第十《衰损经》世尊是如何说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso dasamaṃ byasanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗婆沙答言:尊者,世尊如是宣说第十《衰损经》:‘诸比丘,有五种衰损。何等为五?亲族衰损、财富衰损、疾病衰损、戒衰损、见衰损。’世尊以如是等说。显示巴利原文
Vi – dasamaṃ bhante byasanasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave byasanāni. Katamāni pañca, ñātibyasanaṃ bhogabyasanaṃ rogabyasanaṃ sīlabyasanaṃ diṭṭhibyasana’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
须菩提贤友,世尊在《王品》中,是如何宣说第六《愿求经》的?显示巴利原文
Pu – rājavagge pana āvuso chaṭṭhaṃ patthanāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗婆沙答言:尊者,世尊在《王品》中如是宣说第六《愿求经》:‘诸比丘,具足五支的刹帝利灌顶王长子,希求副王之位。’世尊以如是等说。显示巴利原文
Vi – rājavagge bhante chaṭṭhaṃ patthanāsuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto oparajjaṃ patthetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
善士施经显示巴利原文
Sappurisadānasutta
问:贤友,在荆棘林品中,世尊是如何宣说第八《善士施经》的?显示巴利原文
Pu – tikaṇḍakīvagge āvuso aṭṭhamaṃ sappurisadānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在荆棘林品中,世尊如是宣说第八《善士施经》:‘诸比丘,有五种善士施。哪五种?以信心施与,恭敬施与,适时施与,以无执著心施与,不伤害自己与他人而施与。’世尊以如是等语宣说。显示巴利原文
Vi – tikaṇḍakīvagge bhante aṭṭhamaṃ sappurisadānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave sappurisadānāni. Katamāni pañca, saddhāya dānaṃ deti, sakkaccaṃ dānaṃ deti, kālena dānaṃ deti, anuggahitacitto dānaṃ deti, attānañca parañca anupahacca dānaṃ detī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一正性决定经显示巴利原文
Paṭhamasammattaniyāmasutta
问:贤友,在正法品中,第一《正性决定经》是如何由世尊宣说的?显示巴利原文
Pu – saddhammavagge pana āvuso paṭhamaṃ sammattaniyāmasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在正法品中,第一《正性决定经》是世尊这样宣说的:‘比丘们!具足五法者,即使是善星,也不能入于正性决定、于善法得决定。哪五种呢?轻蔑法,轻蔑说法者,轻蔑自己。’世尊以这些方式作了宣说。显示巴利原文
Vi – saddhammavagge bhante paṭhamaṃ sammattaniyāmasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato sunakkhopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi, kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一正法混灭经显示巴利原文
Paṭhamasaddhammasammosasutta
问:贤友,同样在那里,第四《第一正法混灭经》是世尊如何宣说的呢?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso catutthaṃ paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,同样在那里,第四《第一正法混灭经》是世尊这样宣说的:‘比丘们!有五种法能导致正法混乱与消失。哪五种呢?比丘们!在此,诸比丘不恭敬地闻法,不恭敬地学法,不恭敬地受持法,不恭敬地审察所持法之义,不恭敬地了知义与法后行法随法。比丘们!这五法能导致正法混乱与消失。’世尊以这些方式作了宣说。显示巴利原文
Vi – tattheva bhante catutthaṃ paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū na sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ pariyāpuṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, na sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, na sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho bhikkhave pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第二正法混灭经显示巴利原文
Dutiyasaddhammasammosasutta
贤友,即于彼处,世尊是如何宣说第五《第二正法混灭经》的呢?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso pañcamaṃ dutiyasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,即于彼处,世尊如此宣说第五《第二正法混灭经》:“诸比丘!有五种法能令正法混乱、隐没。哪五种法呢?诸比丘!在此,比丘们不遍学契经、祇夜、授记、伽陀、优陀那、如是语、本生、未曾有法、方广。诸比丘!这就是能令正法混乱、隐没的第一种法。”显示巴利原文
Vi – tattheva bhante pañcamaṃ dutiyasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū dhammaṃ na pariyāpuṇanti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第三正法混灭经显示巴利原文
Tatiyasaddhammasammosasutta
贤友,即于彼处,世尊是如何宣说第六《第三正法混灭经》的呢?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ tatiyasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
师答:尊者,世尊确实如此宣说。在《第六·第三正法湮没经》中:‘诸比丘,有五种法令正法湮没、消失。哪五种?诸比丘,于此,比丘们错误地受持经典,以错误的词句安立。诸比丘,对于词句安立错误者,其义理也难以通达。诸比丘,这是导致正法湮没、消失的第一种法。’世尊以如是等语宣说。显示巴利原文
Vi – tattheva bhante chaṭṭhaṃ tatiyasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū duggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti dunnikkhittahi padabyañjanehi. Dunnikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普问:尊者,在《增支部·五集·正法品》中,第七《恶说经》世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte saddhammavagge sattamaṃ dukkathāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
师答:尊者,在正法品中,第七《恶说经》世尊如是宣说:‘诸比丘,以人与人相比较而说时,五种人的言论是恶说。哪五种?诸比丘,对无信者说信论是恶说,对破戒者说戒论是恶说,对寡闻者说多闻论是恶说,对悭吝者说施论是恶说,对劣慧者说慧论是恶说。’世尊以如是等语宣说。显示巴利原文
Vi – saddhammavagge bhante sattamaṃ dukkathāsuttaṃ ‘‘pañcannaṃ bhikkhave puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ, assaddhassa bhikkhave saddhākathā dukkathā, dussīlassa sīlakathā dukkathā, appassutassa bāhusaccakathā dukkathā, maccharissa cāgakathā dukkathā, duppaññassa paññākathā dukkathā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普问:尊者,就在彼处,第九《优陀夷经》是世尊在何处、关于何人、在何因缘中、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso navamaṃ udāyisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
师答:尊者,是在拘睒弥,关于具寿优陀夷而宣说的。尊者,当时具寿优陀夷被大群在家众围绕,坐着说法。具寿阿难看见具寿优陀夷被大群在家众围绕坐着说法,见后便前往世尊处,到了之后,顶礼世尊,退坐一面。在一旁坐下的具寿阿难对世尊这样说:‘尊者,具寿优陀夷正被大群在家众围绕说法。’尊者,正是由于这一事缘,世尊如是宣说:‘阿难,为他人说法并不容易。阿难,为他人说法者,应当先于内心建立五种法,然后再为他人说法。’世尊以如这些语而作宣说。显示巴利原文
Vi – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ udāyiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante udāyī mahatiyā gīhiparisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti. Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṃ udāyiṃ mahatiyā gihiparisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ. Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca ‘‘āyasmā bhante udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desetī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na kho ānanda sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ, paresaṃ ānanda dhammaṃ desentena pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一调伏怨恨经显示巴利原文
Paṭhamaāghātapaṭivinayasutta
普问:尊者,那么在怨恨品中,第一《调伏怨恨经》世尊又是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – āghātavagge pana āvuso paṭhamaṃ āghātapaṭivinayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《怨恨品》中,第一《调伏怨恨经》,世尊如是宣说:“诸比丘,有五种调伏怨恨的方法,比丘若生起怨恨,应以这些方法完全调伏。哪五种?诸比丘,若对某人产生怨恨,应对此人修习慈心,如此便能调伏对此人的怨恨。”世尊以如是等语宣说。显示巴利原文
Vi – āghātavagge bhante paṭhamaṃ āghātapaṭivinayasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave āghātapaṭivinayā, yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo. Katame pañca, yasmiṃ bhikkhave puggale āghāto jāyetha, mettā tasmiṃ puggale bhāvetabbā, evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《居士品》中,第五《贱民经》,世尊是如何说的?显示巴利原文
Pu – upāsakavagge pana āvuso pañcamaṃ caṇḍālasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《居士品》中,第五《贱民经》,世尊是这样说的:“诸比丘,具足五法的优婆塞,既是优婆塞中的贱民,也是优婆塞中的污垢,也是优婆塞中最劣者……”世尊以如是等语宣说。显示巴利原文
Vi – upāsakavagge bhante pañcamaṃ caṇḍālasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato upāsako upāsakacaṇḍālo ca hoti upāsakamalañca upāsakapatikuṭṭho cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在那里,第六“喜经”——世尊是在何处、针对谁、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ pītisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
尊者,第六“喜经”是在舍卫城,针对给孤独长者而说的:“长者,你们以衣服、饮食、坐卧具、病缘医药资具奉事比丘僧团。长者,你们不应仅以此便生满足:‘我们以衣服、饮食、坐卧具、病缘医药资具奉事比丘僧团。’因此,长者,应当这样学:‘我们如何能时时证入远离之喜而住呢?’”世尊依这些开示而宣说了此经。显示巴利原文
Vi – chaṭṭhaṃ bhante pītisuttaṃ sāvatthiyaṃ anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘tumhe kho gahapati bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvara piṇḍapāta senāsana gilānapaccayabhesajjaparikkhārena . Na kho gahapati tāvatakeneva tuṭṭhi karaṇīyā ‘‘mayaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna paccaya bhesajjaparikkhārenā’’ti. Tasmātiha gahapati evaṃ sikkhitabbaṃ ‘‘kindi mayaṃ kālena kālaṃ pavivekaṃ pītiṃ upasampajja vihareyyāmā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在那里,第七“贸易经”——世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ vaṇijjāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,正是在那里,世尊宣说了第七《贸易经》:“诸比丘,有五种贸易是优婆塞不应做的。哪五种?武器贸易、有情贸易、肉贸易、酒贸易、毒贸易。诸比丘,这五种贸易是优婆塞不应做的。”尊者,世尊正是这样说的。显示巴利原文
Vi – tattheva bhante sattamaṃ vaṇijjāsuttaṃ ‘‘pañcimā bhikkhave vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā. Katamā pañca, satthavaṇijjā sattavaṇijjā maṃsavaṇijjā majjavaṇijjā visavaṇijjā. Imā kho bhikkhave pañca vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,正是在那里,第十《伽韦西经》——世尊是于何处、针对谁、以何事为因缘、如何宣说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso dasamaṃ gavesīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,第十《伽韦西经》是世尊在拘萨罗国,针对法藏司库具寿阿难长老所宣说的。尊者,具寿阿难长老——法藏司库,对世尊这样说:“尊者,以何为因、以何为缘,世尊展现微笑?如来不会无因无缘展现微笑。”尊者,正是以此事为因缘,世尊作了这些开示:“阿难,从前这里曾有一座城市,富庶、繁荣、人口众多、人群密集。然而阿难,彼世尊、阿拉汉、正自觉者迦叶佛,正是依止这座城而住的。”显示巴利原文
Vi – dasamaṃ bhante gavesīsuttaṃ kosalesu āyasmantaṃ ānandattheraṃ dhammabhaṇḍāgārikaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānandatthero dhammabhaṇḍāgāriko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya, na akāraṇena tathāgatā sitaṃ pātukarontī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘bhūtapubbaṃ ānanda imasmiṃ padese nagaraṃ ahosi iddhañceva phītañca bahujanaṃ ākiṇṇamanussaṃ, taṃ kho panānanda nagaraṃ kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho upanissāya vihāsī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
尊者,在婆罗门品中,第八《语经》世尊是如何说的?显示巴利原文
Pu – brāhmaṇavagge āvuso aṭṭhamaṃ vācāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在婆罗门品中,第八《语经》世尊如是说:“诸比丘,具足五种法的言语是善说而非恶说,智者不呵责、无可指摘。哪五种?适时而说,真实而说,柔和而说,与义相应而说,以慈心而说。诸比丘,具足这五种法的言语是善说而非恶说,智者不呵责、无可指摘。”尊者,世尊正是这样说的。显示巴利原文
Vi – brāhmaṇavagge bhante aṭṭhamaṃ vācāsuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṃ. Katamehi pañcahi, kālena bhāsitā hoti, saccā ca bhāsitā hoti, saṇhā ca bhāsitā hoti, atthasaṃhitā ca bhāsitā hoti, mettācittena ca bhāsitā hoti, imehi kho bhikkhave pañcahi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūna’’nti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
尊者,同样在婆罗门品中,第九《家经》世尊是如何说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso navamaṃ kulasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,正是在那里,第九《家经》中,世尊这样说道:“诸比丘,当具戒的出家者来到一个家庭时,那里的人们以五种方式生起众多福德。哪五种?诸比丘,当具戒的出家者来到一个家庭时,人们见到后心生净信——诸比丘,那时那个家庭便已行在导向天界的道路上。”显示巴利原文
Vi – tattheva bhante navamaṃ kulasuttaṃ ‘‘yaṃ bhikkhave sīlavanto pabbajitā kulaṃ upasaṅkamanti, tattha manussā pañcahi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavanti. Katamehi pañcahi, yasmiṃ bhikkhave samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā disvā cittāni pasādenti, saggasaṃvattanikaṃ bhikkhave taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
闻法经显示巴利原文
Dhammassavanasutta
问:尊者,那么,金毗罗品中的第二《闻法经》,世尊又是如何说的呢?显示巴利原文
Pu – kimilavagge pana āvuso dutiyaṃ dhammassavanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在金毗罗品中,第二《闻法经》世尊这样说道:“诸比丘,有这五种闻法的利益。哪五种?闻所未闻,净除已闻,度脱疑惑,令见正直,令心净信。诸比丘,这就是五种闻法的利益。”尊者,世尊便是这样说的。显示巴利原文
Vi – kimilavagge bhante dutiyaṃ dhammassavanasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ānisaṃsā dhammassavane. Katame pañca, assutaṃ suṇāti, sutaṃ pariyodāpeti, kaṅkhaṃ vitarati, diṭṭhiṃ ujuṃ karoti, cittamassa pasīdati, ime kho bhikkhave pañca ānisaṃsā dhammassavane’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《骂詈品》中,第五《不忍经》是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pu – akkosakavagge pana āvuso pañcamaṃ akkhantisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《骂詈品》中,第五《不忍经》是世尊这样宣说的:“诸比丘,有五种不忍的过患。哪五种?为众人所不喜、不可意,多怨敌,多过失,迷乱而死,身坏命终后,生于苦界、恶趣、堕处、地狱。”世尊以如是等语宣说。显示巴利原文
Vi – akkosakavagge bhante pañcamaṃ akkhantisuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā akkhantiyā. Katame pañca, bahuno janassa appiyo hoti amanāpo, verabahulo ca hoti, vajjabahulo ca, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,同品中的第八《不净信经》,世尊是如何宣说的?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ apāsādikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,正是在那里,世尊宣说了第八《不净信经》:“诸比丘,有不净信的五种过患。是哪五种?未净信者不生净信,已净信者中有人发生变异,导师的教诫未能实行,后辈依随邪见而行,其心不得净信。诸比丘,这些便是不净信的五种过患。”世尊以如此的宣说而开示。显示巴利原文
Vi – tattheva bhante aṭṭhamaṃ apāsādikasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā apāsādike. Katame pañca, appasannā nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti, satthusāsanaṃ akataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati, cittamassa nappasīdati. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā apāsādike’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,那么于《住处品》中,第一《住处经》是世尊如何宣说的?显示巴利原文
Pu – āvāsikavagge panāvuso paṭhamaṃ āvāsikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,于《住处品》中,世尊这样宣说了第一《住处经》:“诸比丘,具足五法的住寺比丘不应被恭敬。是哪五种?威仪不完具、义务不完具,非多闻、非持法者,不简朴、不乐于静处独处,非善语、非善言说,恶慧、愚钝、犹如哑羊。诸比丘,具足这五法的住寺比丘不应被恭敬。”世尊以如此的宣说而开示。显示巴利原文
Vi – āvāsikavagge bhante paṭhamaṃ āvāsikasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hoti. Katamehi pañcahi, na ākappasampanno hoti na vattasampanno, na bahussuto hoti na sutadharo, na paṭisallekhitā hoti na paṭisallānārāmo, na kalyāṇavāco hoti na kalyāṇavākkaraṇo, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo. Imehi kho bhikkhave pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,世尊就在那里宣说了第七《应毁经》,他是如何宣说的呢?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,世尊就在那里这样宣说第七《应毁经》:
“诸比丘,具足五法的住寺比丘,犹如被弃置之物,如是堕入地狱。哪五种?不审察、不探究而称说应毁者之德,不审察、不探究而称说应赞者之毁,吝惜住处、贪著住处,吝惜家族、贪著家族,损毁信施之物。诸比丘,具足此五法的住寺比丘,犹如被弃置之物,如是堕入地狱。”
世尊以如是说而宣说。显示巴利原文
Vi – tattheva bhante sattamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi, ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, āvāsamaccharī hoti āvāsapaligedhī, kulamaccharī hoti kulapaligedhi, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho bhikkhave pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一恶行经显示巴利原文
Paṭhamaduccaritasutta
贤友,在恶行品中,世尊是如何宣说第一《恶行经》的呢?显示巴利原文
Pu – duccaritavagge pana āvuso paṭhamaṃ duccaritasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——尊者,世尊在《恶行品》中宣说了第一部《恶行经》:‘诸比丘,有这五种恶行的过患。哪五种?自己指责自己,智者了知后呵责,恶名远扬,命终迷乱,身坏命终后堕入恶趣、苦界、险难、地狱。诸比丘,这就是恶行的五种过患。’世尊如是宣说。显示巴利原文
Vi – duccaritavagge bhante paṭhamaṃ duccaritasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā duccarite. Katame pañca, attāpi attānaṃ upavadati, anuvicca viññū garahanti, pāpako kittisaddo abbhuggacchati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā duccarite’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普——就在那里,尊者,世尊如何宣说第九《坟场经》呢?显示巴利原文
Pu – tattheva āvuso navamaṃ sivathikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——就在那里,尊者,世尊宣说了第九《坟场经》:‘诸比丘,有这五种坟场的过患。哪五种?不净、恶臭、可怖畏、是凶暴非人的住处、众人哭泣哀号。诸比丘,这就是坟场的五种过患。’世尊如是宣说。显示巴利原文
Vi – tattheva bhante navamaṃ sivathikasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā sivathikāya. Katame pañca, asuci, duggandhā, sappaṭibhayā, vāḷānaṃ amanussānaṃ āvāso, bahuno janassa ārodanā. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā sivathikāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.