747 四无碍解——义无碍解、法无碍解、词无碍解、辩无碍解。巴利 注疏 3
Catasso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
748 四种无碍解中,多少是善?多少是不善?多少是无记?……(中略)……多少是有诤?多少是无诤?巴利
Catunnaṃ paṭisambhidānaṃ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā…pe… kati saraṇā, kati araṇā?
749 或是善,或是无记。或与乐受相应,或与不苦不乐受相应。三种无碍解或是果报法之法,或是非果报非果报法之法;义无碍解或是果报,或是果报法之法,或是非果报非果报法之法。三种无碍解是未执取顺取的;义无碍解或是未执取顺取的,或是未执取非顺取的。三种无碍解是不杂染无杂染性的;义无碍解或是不杂染有杂染性的,或是不杂染无杂染性的。巴利
Siyā kusalā, siyā abyākatā. Siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Tisso paṭisambhidā siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā; atthapaṭisambhidā siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Tisso paṭisambhidā anupādinnupādāniyā; atthapaṭisambhidā siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā. Tisso paṭisambhidā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā; atthapaṭisambhidā siyā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā, siyā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā.
三种无碍解是有寻有伺的;义无碍解或是有寻有伺的,或是无寻唯伺的,或是无寻无伺的。或是喜俱的,或是乐俱的,或是舍俱的。非见所断,非修所断。非以见所断、非以修所断为因。巴利
Tisso paṭisambhidā savitakkasavicārā; atthapaṭisambhidā siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā. Siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.
三种无碍解或者是趣向积集的,或者是非趣向积集非趣向损减的;义无碍解或者是趣向积集的,或者是趣向损减的,或者是非趣向积集非趣向损减的。巴利
Tisso paṭisambhidā siyā ācayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino; atthapaṭisambhidā siyā ācayagāminī , siyā apacayagāminī, siyā nevācayagāmināpacayagāminī.
三种无碍解是非有学非无学的;义无碍解或是有学的,或是无学的,或是非有学非无学的。三种无碍解是小的;义无碍解或是小的,或是无量的。词无碍解是小所缘的;三种无碍解或是小所缘的,或是广大所缘的,或是无量所缘的。巴利
Tisso paṭisambhidā nevasekkhanāsekkhā, atthapaṭisambhidā siyā sekkhā, siyā asekkhā , siyā nevasekkhanāsekkhā. Tisso paṭisambhidā parittā; atthapaṭisambhidā siyā parittā, siyā appamāṇā. Niruttipaṭisambhidā parittārammaṇā; tisso paṭisambhidā siyā parittārammaṇā, siyā mahaggatārammaṇā, siyā appamāṇārammaṇā.
三种无碍解是中等的;义无碍解或者是中等的,或者是殊胜的。三种无碍解是不定的;义无碍解或者是正性决定的,或者是不定的。词无碍解不应说为道所缘、道因、道增上;义无碍解非道所缘,或者是道因,或者是道增上,或者不应说为道因、道增上;二种无碍解或者是道所缘,非道因,或者是道增上,或者不应说为道所缘、道增上。巴利
Tisso paṭisambhidā majjhimā; atthapaṭisambhidā siyā majjhimā, siyā paṇītā. Tisso paṭisambhidā aniyatā; atthapaṭisambhidā siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā. Niruttipaṭisambhidā na vattabbā – maggārammaṇātipi, maggahetukātipi, maggādhipatinītipi; atthapaṭisambhidā na maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatinī, siyā na vattabbā maggahetukātipi, maggādhipatinītipi; dve paṭisambhidā siyā maggārammaṇā, na maggahetukā, siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā maggārammaṇātipi, maggādhipatinotipi.
三种无碍解或者是已生的,或者是未生的,不应说为“令生”;义无碍解或者是已生的,或者是未生的,或者是令生的。或者是过去的,或者是未来的,或者是现在的。词无碍解是现在所缘的;二种无碍解或者是过去所缘的,或者是未来所缘的,或者是现在所缘的;义无碍解或者是过去所缘的,或者是未来所缘的,或者是现在所缘的,或者不应说为过去所缘、未来所缘、现在所缘。或者是内的,或者是外的,或者是内外的。词无碍解是外所缘的;三种无碍解或者是内所缘的,或者是外所缘的,或者是内外所缘的。无见无对。巴利
Tisso paṭisambhidā siyā uppannā, siyā anuppannā, na vattabbā uppādinoti; atthapaṭisambhidā siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādinī. Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā. Niruttipaṭisambhidā paccuppannārammaṇā; dve paṭisambhidā siyā atītārammaṇā, siyā anāgatārammaṇā, siyā paccuppannārammaṇā ; atthapaṭisambhidā siyā atītārammaṇā, siyā anāgatārammaṇā, siyā paccuppannārammaṇā, siyā na vattabbā atītārammaṇātipi, anāgatārammaṇātipi, paccuppannārammaṇātipi. Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā. Niruttipaṭisambhidā bahiddhārammaṇā; tisso paṭisambhidā siyā ajjhattārammaṇā, siyā bahiddhārammaṇā, siyā ajjhattabahiddhārammaṇā. Anidassanaapaṭighā.
750 因,有因,因相应,既是因又是有因,既是因又是因相应,不应说为非因有因、非因无因。巴利
Hetū, sahetukā, hetusampayuttā, hetū ceva sahetukā ca, hetū ceva hetusampayuttā ca, na vattabbā na hetū sahetukātipi, nahetūahetukātipi.
有缘,有为,无见,无对,无色,三种无碍解是世间的,义无碍解或者是世间的,或者是出世间的,有些可识知,有些不可识知。巴利
Sappaccayā , saṅkhatā, anidassanā, appaṭighā, arūpā, tisso paṭisambhidā lokiyā, atthapaṭisambhidā siyā lokiyā, siyā lokuttarā, kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.
非漏。三种无碍解是有漏的;义无碍解或者是有漏的,或者是无漏的。漏相离。三种无碍解不应说为既是漏又是有漏,有漏而非漏;义无碍解不应说为既是漏又是有漏,或者是有漏而非漏,或者不应说为有漏而非漏。不应说为既是漏又是漏相应、漏相应而非漏。三种无碍解是漏相离有漏;义无碍解或者是漏相离有漏,或者是漏相离无漏。巴利
No āsavā. Tisso paṭisambhidā sāsavā; atthapaṭisambhidā siyā sāsavā, siyā anāsavā. Āsavavippayuttā. Tisso paṭisambhidā na vattabbā āsavā ceva sāsavā cāti, sāsavā ceva no ca āsavā; atthapaṭisambhidā na vattabbā āsavo ceva sāsavā cāti, siyā sāsavā ceva no ca āsavo , siyā na vattabbā sāsavā ceva no ca āsavāti. Na vattabbā āsavā ceva āsavasampayuttā cātipi, āsavasampayuttā ceva no ca āsavātipi. Tisso paṭisambhidā āsavavippayuttā sāsavā; atthapaṭisambhidā siyā āsavavippayuttā sāsavā, siyā āsavavippayuttā anāsavā.
非结……(中略)……非缚……(中略)……非暴流……(中略)……非轭……(中略)……非盖……(中略)……非执取……(中略)……有所缘。非心,是心所、与心相应、与心相杂、由心等起、与心俱生、随转于心。与心相杂等起、与心相杂等起俱生、随转于与心相杂等起,外、非所造、未执取。巴利
No saṃyojanā…pe… no ganthā…pe… no oghā…pe… no yogā…pe… no nīvaraṇā…pe… no parāmāsā…pe… sārammaṇā. No cittā, cetasikā, cittasampayuttā, cittasaṃsaṭṭhā, cittasamuṭṭhānā, cittasahabhuno, cittānuparivattino. Cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā, cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno, cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino, bāhirā, no upādā, anupādinnā.
非取……(中略)……非烦恼……(中略)……非应以见而舍断。非应以修习而舍断。非以见而舍断之因。非以修习而舍断之因。三无碍解有寻;义无碍解或有寻、或无寻。三无碍解有伺;义无碍解或有伺、或无伺。或有喜、或无喜。或喜俱、或非喜俱。或乐俱、或非乐俱。或舍俱、或非舍俱。三无碍解是欲界;义无碍解或是欲界、或非欲界。非色界。非无色界。三无碍解是所摄;义无碍解或是所摄、或非所摄。三无碍解是非出离;义无碍解或是出离、或非出离。三无碍解是不定;义无碍解或是决定、或不决定。三无碍解是有上;义无碍解或是有上、或无上。无诤。巴利
No upādānā…pe… no kilesā…pe… na dassanena pahātabbā. Na bhāvanāya pahātabbā. Na dassanena pahātabbahetukā. Na bhāvanāya pahātabbahetukā. Tisso paṭisambhidā savitakkā; atthapaṭisambhidā siyā savitakkā, siyā avitakkā. Tisso paṭisambhidā savicārā; atthapaṭisambhidā siyā savicārā, siyā avicārā. Siyā sappītikā, siyā appītikā. Siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā. Siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā. Siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā. Tisso paṭisambhidā kāmāvacarā; atthapaṭisambhidā siyā kāmāvacarā, siyā na kāmāvacarā. Na rūpāvacarā. Na arūpāvacarā . Tisso paṭisambhidā pariyāpannā; atthapaṭisambhidā siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā. Tisso paṭisambhidā aniyyānikā; atthapaṭisambhidā siyā niyyānikā, siyā aniyyānikā. Tisso paṭisambhidā aniyatā; atthapaṭisambhidā siyā niyatā , siyā aniyatā. Tisso paṭisambhidā sauttarā; atthapaṭisambhidā siyā sauttarā , siyā anuttarā. Araṇāti.
1 2 3