2. 阿毗达摩分别
2. Abhidhammabhājanīyaṃ
15. 无碍解分别 · 48 段
725四无碍解——义无碍解、法无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Catasso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是善法?于何时,欲界善心生起,与喜俱行,与智相应,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘,或缘于任何,于彼时有触……(中略)……有不散乱,这些是善法。对这些法之智是法无碍解。对它们的果报之智是义无碍解,以何种词句施设这些法,于彼,对法的词句表达之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,对诸智之智是辩无碍解。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti, ime dhammā kusalā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā. Tesaṃ vipāke ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā, yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti, tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
726四无碍解——义无碍解、法无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Catasso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是善法?于何时,欲界善心生起,与喜俱行,与智相应,有行……(中略)……与喜俱行,与智不相应……(中略)……与喜俱行,与智不相应,有行……(中略)……与舍俱行,与智相应……(中略)……与舍俱行,与智相应,有行……(中略)……与舍俱行,与智不相应……(中略)……与舍俱行,与智不相应,有行,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘,或缘于任何,于彼时有触……(中略)……有不散乱。这些是善法。对这些法之智是法无碍解。对它们的果报之智是义无碍解。以何种词句施设这些法,于彼,对法的词句表达之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,对诸智之智是辩无碍解。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā. Tesaṃ vipāke ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
727四无碍解——义无碍解、法无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Catasso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是善法?于何时,为了色界的往生而修习道,离诸欲……(中略)……具足住于初禅那,地遍,于彼时有触……(中略)……有不散乱。这些是善法。对这些法之智是法无碍解。对它们的果报之智是义无碍解。以何种词句施设这些法,于彼,对法的词句表达之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,对诸智之智是辩无碍解。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā. Tesaṃ vipāke ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
728四无碍解——义无碍解、法无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Catasso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是善法?于何时,为了无色界的往生而修习道,完全超越无所有处,进入非想非非想处,与非想非非想处想俱行,舍断乐……(中略)……进入第四禅那而住,于彼时有触……(中略)……有不散乱。这些是善法。于这些法中的智是法无碍解。于它们的果报中的智是义无碍解。以何种词句施设这些法,于彼,对法的词句表达之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,对诸智之智是辩无碍解。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā. Tesaṃ vipāke ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
729四无碍解——义无碍解、法无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Catasso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是善法?当其时,修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸见,为了证得第一地,离诸欲……(中略)……进入初禅那而住,苦行道、迟通达,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些是善法。于这些法中的智是法无碍解。于它们的果报中的智是义无碍解。以何种词而有这些法的施设,在那里于法词的说明中的智是词无碍解。以何智而知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中的智是辩无碍解。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā. Tesaṃ vipāke ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
730四无碍解——义无碍解、法无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Catasso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是不善法?当其时,生起不善心,与悦俱行,与邪见相应,以色为所缘,或……(中略)……以法为所缘,或缘于任何,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些是不善法。于这些法中的智是法无碍解。于它们的果报中的智是义无碍解。以何种词而有这些法的施设,在那里于法词的说明中的智是词无碍解。以何智而知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中的智是辩无碍解。
Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā akusalā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā. Tesaṃ vipāke ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
731四无碍解——义无碍解、法无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Catasso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是不善法?当其时,生起不善心,与悦俱行,与邪见相应,有行……(中略)……与悦俱行,与邪见不相应……(中略)……与悦俱行,与邪见不相应,有行……(中略)……与舍俱行,与邪见相应……(中略)……与舍俱行,与邪见相应,有行……(中略)……与舍俱行,与邪见不相应……(中略)……与舍俱行,与邪见不相应,有行……(中略)……与忧俱行,与嗔相应……(中略)……与忧俱行,与嗔相应,有行……(中略)……与舍俱行,与疑相应……(中略)……与舍俱行,与掉举相应,以色为所缘,或……(中略)……以法为所缘,或缘于任何,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些是不善法。于这些法中的智是法无碍解。于它们的果报中的智是义无碍解。以何种词而有这些法的施设,在那里于法词的说明中的智是词无碍解。以何智而知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中的智是辩无碍解。
Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ…pe… somanassasahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… domanassasahagataṃ paṭighasampayuttaṃ…pe… domanassasahagataṃ paṭighasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ vicikicchāsampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ uddhaccasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā akusalā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā. Tesaṃ vipāke ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
732三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā .
哪些法是无记的?当由于欲界善业的已作、已积集,果报眼识生起,伴随舍,以色为所缘,在那时有触,有受,有想,有思,有心,有舍,有心一境性,有意根,有舍根,有命根,或者在那时还有其他缘生的无色诸法。这些法是无记的。于这些法中的智是义无碍解。以何种词语施设这些法,于彼法词语的言说中的智是词无碍解。以何智知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中的智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
733三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
哪些法是无记的?当由于欲界善业的已作、已积集,果报耳识生起,伴随舍,以声为所缘……鼻识生起,伴随舍,以香为所缘……舌识生起,伴随舍,以味为所缘……身识生起,伴随乐,以触为所缘,在那时有触,有受,有想,有思,有心,有乐,有心一境性,有意根,有乐根,有命根,或者在那时还有其他缘生的无色诸法。这些法是无记的。于这些法中的智是义无碍解。以何种词语施设这些法,于彼法词语的言说中的智是词无碍解。以何智知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中的智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti sukhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, sukhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti , ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
734三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。哪些法是无记的?当由于欲界善业的已作、已积集,果报意界生起,伴随舍,以色为所缘或……以触为所缘,或缘于任何,在那时有触,有受,有想,有思,有心,有寻,有伺,有舍,有心一境性,有意根,有舍根,有命根,或者在那时还有其他缘生的无色诸法。这些法是无记的。于这些法中的智是义无碍解。以何种词语施设这些法,于彼法词语的言说中的智是词无碍解。以何智知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中的智是辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti , cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
735三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
哪些法是无记的?当由于欲界善业的已作、已积累,果报意识界生起,伴随悦,以色为所缘或……以法为所缘,或缘于任何,在那时有触,有受,有想,有思,有心,有寻,有伺,有喜,有乐,有心一境性,有意根,有悦根,有命根,或者在那时还有其他缘生的无色诸法。这些法是无记的。对于这些法的智是义无碍解。以何种词语施设这些法,对于那法词语的言说中的智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,对于诸智的智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā . Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
736三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
哪些法是无记的?当由于欲界善业的已作、已积累,果报意识界生起,伴随舍,或以色为所缘……(中略)……或以法为所缘,或缘于任何,在那时有触、有受、有想、有思、有心、有寻、有伺、有舍、有心一境性、有意根、有舍根、有命根,或者在那时还有其他缘生的无色法。这些法是无记的。对于这些法的智是义无碍解。以何种词语施设这些法,对于那法词语的言说中的智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,对于诸智的智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
737三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是无记法?在由于欲界善业的已作、已积累,果报意界生起,与喜俱、相应智……(中略)……与喜俱、相应智、有行……(中略)……与喜俱、不相应智……(中略)……与喜俱、不相应智、有行……(中略)……与舍俱、相应智……(中略)……与舍俱、相应智、有行……(中略)……与舍俱、不相应智……(中略)……与舍俱、不相应智、有行,或以色为所缘……(中略)……或以法为所缘,或缘于任何其他之时,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是无记的。对于这些法的智是义无碍解。以何种语言施设这些法,对于那法语言的说明之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,对于诸智的智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā ñāṇasampayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
738三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是无记法?在为了色界生而修习道,离诸欲……(中略)……具足住于初禅那地遍之时,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那色界善业的已作、已积累,果报离诸欲……(中略)……具足住于初禅那地遍,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是无记的。对于这些法的智是义无碍解。以何种语言施设这些法,对于那法语言的说明之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,对于诸智的智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā . Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
739三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是无记法?在为了无色界生而修习道,完全超越无所有处,与非想非非想处想俱,由于乐的舍断……(中略)……具足住于第四禅那之时,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那无色界善业的已作、已积累,果报完全超越无所有处,与非想非非想处想俱,由于乐的舍断……(中略)……具足住于第四禅那,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是无记的。对于这些法的智是义无碍解。以何种语言施设这些法,对于那法语言的说明之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,对于诸智的智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
740三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是无记法?当修习出世间禅那,导向出离、趣向减损,为了舍断诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝通达,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善。由于那出世间善业已作、已修习,其果报是离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝通达、空,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是无记。于这些法中之智是义无碍解。以何种语言施设那些法,于彼法语言之说中之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中之智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa kammassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
741三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是无记法?当由于不善业已作、已积集,其果报眼识生起,俱舍受,以色为所缘……(中略)……耳识生起,俱舍受,以声为所缘……(中略)……鼻识生起,俱舍受,以香为所缘……(中略)……舌识生起,俱舍受,以味为所缘……(中略)……身识生起,俱苦受,以触为所缘,在那时有触,有受,有想,有思,有心,有苦,有心一境性,有意根,有苦根,有命根,或者在那时还有其他缘生的无色法。这些法是无记。于这些法中之智是义无碍解。以何种语言施设那些法,于彼法语言之说中之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中之智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ…pe… sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti dukkhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, dukkhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, dukkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
742三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是无记法?当由于不善业已作、已积集,其果报意界生起,俱舍受,以色为所缘或……(中略)……以触为所缘或……(中略)……意识界生起,俱舍受,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘或缘于任何,在那时有触,有受,有想,有思,有心,有寻,有伺,有舍,有心一境性,有意根,有舍根,有命根,或者在那时还有其他缘生的无色法。这些法是无记。于这些法中之智是义无碍解。以何种语言施设那些法,于彼法语言之说中之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中之智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā…pe… manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti , vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
743三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是无记法?当意界生起,是唯作,既非善也非不善,也非业果报,俱舍受,以色为所缘或……(中略)……以触所缘为所缘或缘于任何,在那时有触,有受,有想,有思,有心,有寻,有伺,有舍,有心一境性,有意根,有舍根,有命根,或者在那时还有其他缘生的无色法。这些法是无记。于这些法中之智是义无碍解。以何种语言施设那些法,于彼法语言之说中之智是词无碍解。以何智了知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中之智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manodhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā . Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
744三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是无记法?当意识界生起,是唯作,既非善也非不善,也非业果报,与悦俱,以色为所缘,或……(中略)……以法为所缘,或……(中略)……意识界生起,是唯作,既非善也非不善,也非业果报,与舍俱,以色为所缘,或……(中略)……以法为所缘,或缘于任何其他,在那时有触、有受、有想、有思、有心、有寻、有伺、有舍、有心一境性、有精进根、有定根、有意根、有舍根、有命根,或在那时还有其他任何缘生的无色法。这些是无记法。于这些法中的智是义无碍解。以何种语言施设这些法,于彼法语言的论说中的智是词无碍解。以何智知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中的智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā…pe… manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṃ hoti , samādhindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
745三无碍解——义无碍解、词无碍解、辩无碍解。
Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
什么是无记法?当意识界生起,是唯作,既非善也非不善,也非业果报,与悦俱,相应智……(中略)……与悦俱,相应智,有行……(中略)……与悦俱,不相应智……(中略)……与悦俱,不相应智,有行……(中略)……与舍俱,相应智……(中略)……与舍俱,相应智,有行……(中略)……与舍俱,不相应智……(中略)……与舍俱,不相应智,有行……(中略)……修习色界禅那……(中略)……修习无色界禅那,是唯作,既非善也非不善,也非业果报,现法乐住……(中略)……完全超越无所有处,具非想非非想处想,以舍断乐……(中略)……具足住第四禅那,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些是无记法。于这些法中的智是义无碍解。以何种语言施设这些法,于彼法语言的论说中的智是词无碍解。以何智知那些智——“这些智是阐明此义的”,于诸智中的智是辩无碍解。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā ñāṇasampayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti…pe… arūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ…pe… sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā abyākatā. Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti – ‘‘imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ti, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
746四种无碍解——义无碍解、法无碍解、词无碍解、辩无碍解。三种无碍解从欲界善的四种智相应心生起中,以及从唯作的四种智相应心生起中生起。义无碍解于这些中生起,也于四道、四果中生起。
Catasso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā. Tisso paṭisambhidā kāmāvacarakusalato catūsu ñāṇasampayuttesu cittuppādesu, kiriyato catūsu ñāṇasampayuttesu cittuppādesu uppajjanti. Atthapaṭisambhidā etesu ceva uppajjati, catūsu maggesu catūsu phalesu ca uppajjati.