16. 智分别
16. Ñāṇavibhaṅgo
全篇 429 段
751以一种方式[说]智之事:五识非因、无因、与因不相应、有缘、有为、无色、世间、有漏、应结、应缚、应暴流、应轭、应盖、所执取、应取、杂染性、无记、有所缘、非心所、果报、已执取顺取、不杂染有杂染性、非有寻有伺、非无寻唯伺、无寻无伺、非喜俱、非见所断非修所断、非增长行非损减行、非有学非无学、小、欲界、非色界、非无色界、所摄、非不所摄、不定、非出离。
Ekavidhena ñāṇavatthu – pañca viññāṇā na hetū, ahetukā, hetuvippayuttā, sappaccayā, saṅkhatā, arūpā, lokiyā, sāsavā, saṃyojaniyā, ganthaniyā, oghaniyā, yoganiyā, nīvaraṇiyā, parāmaṭṭhā, upādāniyā, saṃkilesikā, abyākatā, sārammaṇā, acetasikā, vipākā, upādinnupādāniyā, asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā, na savitakkasavicārā, na avitakkavicāramattā, avitakkaavicārā, na pītisahagatā, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā, nevācayagāmināpacayagāmino, nevasekkhanāsekkhā , parittā, kāmāvacarā, na rūpāvacarā, na arūpāvacarā, pariyāpannā, no apariyāpannā, aniyatā, aniyyānikā,
已生之所依、已生之所缘
Uppannavatthukā uppannārammaṇā,
(3) 前生之所依、前生之所缘
(3) Purejātavatthukā purejātārammaṇā
(4) 内之所依、外之所缘
(4) Ajjhattikavatthukā bāhirārammaṇā
(5) 不混杂之所依、不混杂之所缘
(5) Asambhinnavatthukā asambhinnārammaṇā
(6) 各别之所依、各别之所缘
(6) Nānāvatthukā nānārammaṇā
(7) 不各自受用彼此的行境与境
(7) Na aññamaññassa gocaravisayaṃ paccanubhonti
(8) 不无等起而生起
(8) Na asamannāhārā uppajjanti
(9) 非由于不作意而生起
(9) Na amanasikārā uppajjanti
(10) 非连续不断地生起
(10) Na abbokiṇṇā uppajjanti
(11) 非无前无后地生起
(11) Na apubbaṃ acarimaṃ uppajjanti
(12) 非彼此等无间地生起
(12) Na aññamaññassa samanantarā uppajjanti
(13) 五识无转向作意
(13) Pañca viññāṇā anābhogā
(14) 以五识不能识知任何法,除了仅仅撞击而已
(14) Pañcahi viññāṇehi na kañci dhammaṃ paṭivijānāti aññatra abhinipātamattā
(15) 即使在五识的等无间,也不能识知任何法
(15) Pañcannaṃ viññāṇānaṃ samanantarāpi na kañci dhammaṃ paṭivijānāti
(16) 以五识不能作任何威仪
(16) Pañcahi viññāṇehi na kañci iriyāpathaṃ kappeti
(17) 即使紧随五识之后也不作任何威仪
(17) Pañcannaṃ viññāṇānaṃ samanantarāpi na kañci iriyāpathaṃ kappeti
(18) 以五识不发起身业、不发起语业
(18) Pañcahi viññāṇehi na kāyakammaṃ na vacīkammaṃ paṭṭhapeti
(19) 即使紧随五识之后也不发起身业、不发起语业
(19) Pañcannaṃ viññāṇānaṃ samanantarāpi na kāyakammaṃ na vacīkammaṃ paṭṭhapeti
(20) 以五识不取善或不善法
(20) Pañcahi viññāṇehi na kusalākusalaṃ dhammaṃ samādiyati
(21) 即使紧随五识之后也不取善或不善法
(21) Pañcannaṃ viññāṇānaṃ samanantarāpi na kusalākusalaṃ dhammaṃ samādiyati
(22) 以五识不入定、不出定
(22) Pañcahi viññāṇehi na samāpajjati na vuṭṭhāti
(23) 即使紧随五识之后也不入定、不出定
(23) Pañcannaṃ viññāṇānaṃ samanantarāpi na samāpajjati na vuṭṭhāti
(24) 以五识不死、不生
(24) Pañcahi viññāṇehi na cavati na uppajjati
(25) 五识的无间之后也不死不生
(25) Pañcannaṃ viññāṇānaṃ samanantarāpi na cavati na uppajjati
(26) 以五识不睡眠、不觉醒、不见梦
(26) Pañcahi viññāṇehi na supati na paṭibujjhati na supinaṃ passati
(27) 五识的无间之后也不睡眠、不觉醒、不见梦;如实辨明事之慧。
(27) Pañcannaṃ viññāṇānaṃ samanantarāpi na supati na paṭibujjhati na supinaṃ passati, yāthāvakavatthuvibhāvanā paññā
752以二种智之事──
Duvidhena ñāṇavatthu –
(1) 世间慧、出世间慧
(1) Lokiyā paññā, lokuttarā paññā
(2) 某些人可知的慧、某些人不可知的慧
(2) Kenaci viññeyyā paññā, kenaci na viññeyyā paññā
(3) 有漏慧、无漏慧
(3) Sāsavā paññā , anāsavā paññā
(4) 漏不相应的有漏慧、漏不相应的无漏慧
(4) Āsavavippayuttā sāsavā paññā, āsavavippayuttā anāsavā paññā
(5) 结所系的慧、非结所系的慧
(5) Saṃyojaniyā paññā, asaṃyojaniyā paññā
(6) 离结而属结法之慧,离结而不属结法之慧
(6) Saṃyojanavippayuttā saṃyojaniyā paññā, saṃyojanavippayuttā asaṃyojaniyā paññā
(7) 属缚法之慧,不属缚法之慧
(7) Ganthaniyā paññā, aganthaniyā paññā
(8) 离缚而属缚法之慧,离缚而不属缚法之慧
(8) Ganthavippayuttā ganthaniyā paññā, ganthavippayuttā aganthaniyā paññā
(9) 属暴流法之慧,不属暴流法之慧
(9) Oghaniyā paññā, anoghaniyā paññā
(10) 离暴流而属暴流法之慧,离暴流而不属暴流法之慧
(10) Oghavippayuttā oghaniyā paññā, oghavippayuttā anoghaniyā paññā
(11) 属轭法之慧,不属轭法之慧
(11) Yoganiyā paññā, ayoganiyā paññā
(12) 离轭而属轭法之慧,离轭而不属轭法之慧
(12) Yogavippayuttā yoganiyā paññā, yogavippayuttā ayoganiyā paññā
(13) 属盖法之慧,不属盖法之慧
(13) Nīvaraṇiyā paññā, anīvaraṇiyā paññā
(14) 离盖而属盖法之慧,离盖而不属盖法之慧
(14) Nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā paññā, nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā paññā
(15) 被执取的慧,未被执取的慧
(15) Parāmaṭṭhā paññā, aparāmaṭṭhā paññā
(16) 与执取不相应的、被执取的慧,与执取不相应的、未被执取的慧
(16) Parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhā paññā, parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhā paññā
(17) 被取的慧,未被取的慧
(17) Upādinnā paññā, anupādinnā paññā
(18) 可被取的慧,不可被取的慧
(18) Upādāniyā paññā, anupādāniyā paññā
(19) 与取不相应的、可被取的慧,与取不相应的、不可被取的慧
(19) Upādānavippayuttā upādāniyā paññā, upādānavippayuttā anupādāniyā paññā
(20) 杂染的慧,不杂染的慧
(20) Saṃkilesikā paññā, asaṃkilesikā paññā
(21) 与烦恼不相应的、杂染的慧,与烦恼不相应的、不杂染的慧
(21) Kilesavippayuttā saṃkilesikā paññā, kilesavippayuttā asaṃkilesikā paññā
(22) 有寻之慧,无寻之慧
(22) Savitakkā paññā, avitakkā paññā
(23) 有伺之慧,无伺之慧
(23) Savicārā paññā, avicārā paññā
(24) 有喜之慧,无喜之慧
(24) Sappītikā paññā, appītikā paññā
(25) 喜俱之慧,非喜俱之慧
(25) Pītisahagatā paññā, na pītisahagatā paññā
(26) 乐俱之慧,非乐俱之慧
(26) Sukhasahagatā paññā, na sukhasahagatā paññā
(27) 舍俱之慧,非舍俱之慧
(27) Upekkhāsahagatā paññā, na upekkhāsahagatā paññā
(28) 欲界之慧,非欲界之慧
(28) Kāmāvacarā paññā , na kāmāvacarā paññā
(29) 色界之慧,非色界之慧
(29) Rūpāvacarā paññā, na rūpāvacarā paññā
(30) 无色界慧,非无色界慧
(30) Arūpāvacarā paññā, na arūpāvacarā paññā
(31) 所摄慧,非所摄慧
(31) Pariyāpannā paññā, apariyāpannā paññā
(32) 导出慧,非导出慧
(32) Niyyānikā paññā, aniyyānikā paññā
(33) 决定慧,非决定慧
(33) Niyatā paññā, aniyatā paññā
(34) 有上慧,无上慧
(34) Sauttarā paññā , anuttarā paññā
(35) 能诠义慧,所诠义慧
(35) Atthajāpikā paññā, jāpitatthā paññā
753以三种智之事──
Tividhena ñāṇavatthu –
(1) 思所成慧,闻所成慧,修所成慧
(1) Cintāmayā paññā, sutamayā paññā, bhāvanāmayā paññā
(2) 布施所成慧、戒所成慧、修所成慧
(2) Dānamayā paññā, sīlamayā paññā, bhāvanāmayā paññā
(3) 增上戒之慧、增上心之慧、增上慧之慧
(3) Adhisīle paññā, adhicitte paññā, adhipaññāya paññā
(4) 利益善巧、损减善巧、方便善巧
(4) Āyakosallaṃ, apāyakosallaṃ, upāyakosallaṃ
(5) 果报慧、果报法法慧、非果报非果报法法慧
(5) Vipākā paññā, vipākadhammadhammā paññā, nevavipākanavipākadhammadhammā paññā
(6) 已执取顺取慧、未执取顺取慧、未执取非顺取慧
(6) Upādinnupādāniyā paññā, anupādinnupādāniyā paññā, anupādinnaanupādāniyā paññā
(7) 有寻有伺慧、无寻唯伺慧、无寻无伺慧
(7) Savitakkasavicārā paññā, avitakkavicāramattā paññā, avitakkaavicārā paññā
(8) 喜俱慧、乐俱慧、舍俱慧
(8) Pītisahagatā paññā, sukhasahagatā paññā, upekkhāsahagatā paññā
(9) 导至积集慧、导至损减慧、非导至积集非导至损减慧
(9) Ācayagāminī paññā, apacayagāminī paññā, nevācayagāmināpacayagāminī paññā
(10) 有学慧、无学慧、非有学非无学慧
(10) Sekkhā paññā, asekkhā paññā, nevasekkhanāsekkhā paññā
(11) 小慧、广大慧、无量慧
(11) Parittā paññā, mahaggatā paññā, appamāṇā paññā
(12) 小所缘慧、广大所缘慧、无量所缘慧
(12) Parittārammaṇā paññā, mahaggatārammaṇā paññā, appamāṇārammaṇā paññā
(13) 道所缘慧、道因慧、道增上慧
(13) Maggārammaṇā paññā, maggahetukā paññā, maggādhipatinī paññā
(14) 已生慧、未生慧、当生慧
(14) Uppannā paññā , anuppannā paññā, uppādinī paññā
(15) 过去慧、未来慧、现在慧
(15) Atītā paññā, anāgatā paññā, paccuppannā paññā
(16) 过去所缘慧、未来所缘慧、现在所缘慧
(16) Atītārammaṇā paññā, anāgatārammaṇā paññā, paccuppannārammaṇā paññā
(17) 内慧、外慧、内外慧
(17) Ajjhattā paññā, bahiddhā paññā, ajjhattabahiddhā paññā
(18) 内所缘慧、外所缘慧、内外所缘慧
(18) Ajjhattārammaṇā paññā, bahiddhārammaṇā paññā, ajjhattabahiddhārammaṇā paññā
(19) 有有寻有伺而为异熟的慧,有有寻有伺而属异熟法之法的慧,有有寻有伺而非异熟非异熟法之法的慧
(19) Savitakkasavicārā paññā atthi vipākā, atthi vipākadhammadhammā, atthi nevavipākanavipākadhammadhammā
(20) 有已执取顺取的,有未执取顺取的,有未执取非顺取的
(20) Atthi upādinnupādāniyā, atthi anupādinnupādāniyā, atthi anupādinnaanupādāniyā
(21) 有喜俱的,有乐俱的,有舍俱的
(21) Atthi pītisahagatā, atthi sukhasahagatā, atthi upekkhāsahagatā
(22) 有导向积集的,有导向损减的,有非导向积集非导向损减的
(22) Atthi ācayagāminī, atthi apacayagāminī, atthi nevācayagāmināpacayagāminī
(23) 有有学的,有无学的,有非有学非无学的
(23) Atthi sekkhā, atthi asekkhā, atthi nevasekkhanāsekkhā
(24) 有小的,有大行的,有无量的
(24) Atthi parittā, atthi mahaggatā, atthi appamāṇā
(25) 有以小为所缘的,有以大行为所缘的,有以无量为所缘的
(25) Atthi parittārammaṇā, atthi mahaggatārammaṇā, atthi appamāṇārammaṇā
(26) 有以道为所缘者,有以道为因者,有以道为增上者
(26) Atthi maggārammaṇā, atthi maggahetukā, atthi maggādhipatinī
(27) 有已生者,有未生者,有将生者
(27) Atthi uppannā, atthi anuppannā, atthi uppādinī
(28) 有过去者,有未来者,有现在者
(28) Atthi atītā, atthi anāgatā , atthi paccuppannā
(29) 有以过去为所缘者,有以未来为所缘者,有以现在为所缘者
(29) Atthi atītārammaṇā, atthi anāgatārammaṇā, atthi paccuppannārammaṇā
(30) 有内者,有外者,有内外者
(30) Atthi ajjhattā, atthi bahiddhā, atthi ajjhattabahiddhā
(31) 有以内为所缘者,有以外为所缘者,有以内外为所缘者
(31) Atthi ajjhattārammaṇā, atthi bahiddhārammaṇā, atthi ajjhattabahiddhārammaṇā
(32) 无寻唯伺的慧,有异熟者,有属异熟法者,有非异熟非属异熟法者
(32) Avitakkavicāramattā paññā atthi vipākā, atthi vipākadhammadhammā, atthi nevavipākanavipākadhammadhammā
(33) 有已执取顺取者,有未执取顺取者,有未执取非顺取者
(33) Atthi upādinnupādāniyā, atthi anupādinnupādāniyā, atthi anupādinnaanupādāniyā
(22) 有导向积集的,有导向损减的,有非导向积集非导向损减的
(34) Atthi ācayagāminī, atthi apacayagāminī, atthi nevācayagāmināpacayagāminī
(35) 有有学,有无学,有非有学非无学
(35) Atthi sekkhā, atthi asekkhā, atthi nevasekkhanāsekkhā
(36) 有已生,有未生,有将生
(36) Atthi uppannā, atthi anuppannā, atthi uppādinī
(28) 有过去者,有未来者,有现在者
(37) Atthi atītā, atthi anāgatā, atthi paccuppannā
(38) 有内,有外,有内外
(38) Atthi ajjhattā, atthi bahiddhā, atthi ajjhattabahiddhā
(39) 无寻无伺之慧有果报,有果报法之法,有非果报非果报法之法
(39) Avitakkaavicārā paññā atthi vipākā, atthi vipākadhammadhammā, atthi nevavipākanavipākadhammadhammā
(40) 有已执取顺取,有未取可取,有未取不可取
(40) Atthi upādinnupādāniyā, atthi anuppādinnupādāniyā, atthi anuppādinnaanupādāniyā
(41) 有喜俱,有乐俱,有舍俱
(41) Atthi pītisahagatā, atthi sukhasahagatā, atthi upekkhāsahagatā
(22) 有导向积集的,有导向损减的,有非导向积集非导向损减的
(42) Atthi ācayagāminī, atthi apacayagāminī, atthi nevācayagāmināpacayagāminī
(43) 有有学,有无学,有非有学非无学
(43) Atthi sekkhā, atthi asekkhā, atthi nevasekkhanāsekkhā
(44) 有小所缘,有大所缘,有无量所缘
(44) Atthi parittārammaṇā, atthi mahaggatārammaṇā, atthi appamāṇārammaṇā
(45) 有道所缘,有道因,有道增上
(45) Atthi maggārammaṇā, atthi maggahetukā, atthi maggādhipatinī
(46) 有已生,有未生,有当生
(46) Atthi uppannā, atthi anuppannā, atthi uppādinī
(28) 有过去者,有未来者,有现在者
(47) Atthi atītā, atthi anāgatā, atthi paccuppannā
(29) 有以过去为所缘者,有以未来为所缘者,有以现在为所缘者
(48) Atthi atītārammaṇā, atthi anāgatārammaṇā, atthi paccuppannārammaṇā
(49) 有内,有外,有内外
(49) Atthi ajjhattā, atthi bahiddhā, atthi ajjhattabahiddhā
(31) 有以内为所缘者,有以外为所缘者,有以内外为所缘者
(50) Atthi ajjhattārammaṇā, atthi bahiddhārammaṇā, atthi ajjhattabahiddhārammaṇā
(51) 有与喜俱的慧,有与乐俱的慧,有异熟的,有能生异熟的法,有非异熟非能生异熟的法
(51) Pītisahagatā paññā sukhasahagatā paññā atthi vipākā, atthi vipākadhammadhammā, atthi nevavipākanavipākadhammadhammā
(52) 有已执取顺取的,有未执取顺取的,有未执取非顺取的
(52) Atthi upādinnupādāniyā, atthi anupādinnupādāniyā, atthi anupādinnaanupādāniyā
(53) 有有寻有伺的,有无寻唯伺的,有无寻无伺的
(53) Atthi savitakkasavicārā, atthi avitakkavicāramattā, atthi avitakkaavicārā
(22) 有导向积集的,有导向损减的,有非导向积集非导向损减的
(54) Atthi ācayagāminī, atthi apacayagāminī, atthi nevācayagāmināpacayagāminī
(55) 有有学的,有无学的,有非有学非无学的
(55) Atthi sekkhā, atthi asekkhā, atthi nevasekkhanāsekkhā
(56) 有小的,有大的,有无量的
(56) Atthi parittā, atthi mahaggatā, atthi appamāṇā
(57) 有小所缘的,有大所缘的,有无量所缘的
(57) Atthi parittārammaṇā, atthi mahaggatārammaṇā, atthi appamāṇārammaṇā
(58) 有以道为所缘者,有以道为因者,有以道为增上者
(58) Atthi maggārammaṇā , atthi maggahetukā, atthi maggādhipatinī
(59) 有已生起者,有未生起者,有当生起者
(59) Atthi uppannā, atthi anuppannā, atthi uppādinī
(28) 有过去者,有未来者,有现在者
(60) Atthi atītā, atthi anāgatā, atthi paccuppannā
(29) 有以过去为所缘者,有以未来为所缘者,有以现在为所缘者
(61) Atthi atītārammaṇā, atthi anāgatārammaṇā, atthi paccuppannārammaṇā
(62) 有内者,有外者,有内外者
(62) Atthi ajjhatā, atthi bahiddhā, atthi ajjhattabahiddhā
(31) 有以内为所缘者,有以外为所缘者,有以内外为所缘者
(63) Atthi ajjhattārammaṇā, atthi bahiddhārammaṇā, atthi ajjhattabahiddhārammaṇā
(64) 舍俱慧有异熟者,有能招异熟法者,有非异熟非能招异熟法者
(64) Upekkhāsahagatā paññā atthi vipākā, atthi vipākadhammadhammā, atthi nevavipākanavipākadhammadhammā
(65) 有已执取顺取者,有未执取顺取者,有未执取非顺取者
(65) Atthi upādinnupādāniyā, atthi anupādinnupādāniyā, atthi anupādinnaanupādāniyā
(22) 有导向积集的,有导向损减的,有非导向积集非导向损减的
(66) Atthi ācayagāminī, atthi apacayagāminī, atthi nevācayagāmināpacayagāminī
(67) 有有学,有无学,有非有学非无学
(67) Atthi sekkhā, atthi asekkhā, atthi nevasekkhanāsekkhā
(68) 有小,有大,有无量
(68) Atthi parittā, atthi mahaggatā, atthi appamāṇā
(69) 有小所缘,有大所缘,有无量所缘
(69) Atthi parittārammaṇā, atthi mahaggatārammaṇā, atthi appamāṇārammaṇā
(70) 有道所缘的,有道因的,有道增上的
(70) Atthi maggārammaṇā, atthi maggahetukā, atthi maggādhipatinī
(71) 有已生起的,有未生起的,有将生起的
(71) Atthi uppannā, atthi anuppannā, atthi uppādinī
(28) 有过去者,有未来者,有现在者
(72) Atthi atītā, atthi anāgatā, atthi paccuppannā
(29) 有以过去为所缘者,有以未来为所缘者,有以现在为所缘者
(73) Atthi atītārammaṇā, atthi anāgatārammaṇā, atthi paccuppannārammaṇā
(74) 有内,有外,有内外
(74) Atthi ajjhattā, atthi bahiddhā, atthi ajjhattabahiddhā
(31) 有以内为所缘者,有以外为所缘者,有以内外为所缘者
(75) Atthi ajjhattārammaṇā, atthi bahiddhārammaṇā, atthi ajjhattabahiddhārammaṇā
4. 四法论母
4. Catukkamātikā
754四种智事
Catubbidhena ñāṇavatthu –
(1) 业自作智、随顺谛智、具道者之智、具果者之智
(1) Kammassakatañāṇaṃ, saccānulomikaṃ ñāṇaṃ, maggasamaṅgissa ñāṇaṃ, phalasamaṅgissa ñāṇaṃ
(2) 苦智、苦集智、苦灭智、苦灭道智
(2) Dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ
(3) 欲界慧、色界慧、无色界慧、不摄属慧
(3) Kāmāvacarā paññā, rūpāvacarā paññā, arūpāvacarā paññā, apariyāpannā paññā
(4) 法智、随顺智、遍智、世俗智
(4) Dhamme ñāṇaṃ, anvaye ñāṇaṃ, pariye ñāṇaṃ, sammutiñāṇaṃ
(5) 有慧为积集而非损减,有慧为损减而非积集,有慧为积集亦为损减,有慧非积集亦非损减
(5) Atthi paññā ācayāya no apacayāya, atthi paññā apacayāya no ācayāya, atthi paññā ācayāya ceva apacayāya ca, atthi paññā nevācayāya no apacayāya
(6) 有慧为了厌离而非为了通达,有慧为了通达而非为了厌离,有慧既为了厌离也为了通达,有慧既非为了厌离也非为了通达
(6) Atthi paññā nibbidāya no paṭivedhāya, atthi paññā paṭivedhāya no nibbidāya, atthi paññā nibbidāya ceva paṭivedhāya ca, atthi paññā neva nibbidāya no paṭivedhāya
(7) 退分慧,住分慧,胜分慧,抉择分慧
(7) Hānabhāginī paññā, ṭhitibhāginī paññā, visesabhāginī paññā, nibbedhabhāginī paññā
(8) 四无碍解
(8) Catasso paṭisambhidā
(9) 四行道
(9) Catasso paṭipadā
(10) 四所缘
(10) Cattāri ārammaṇāni
(11) 于老死之智,于老死集之智,于老死灭之智,于导向老死灭之道之智
(11) Jarāmaraṇe ñāṇaṃ, jarāmaraṇasamudaye ñāṇaṃ, jarāmaraṇanirodhe ñāṇaṃ, jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ
(12-21) 于生之智……(中略)……于有之智……(中略)……于取之智……(中略)……于渴爱之智……(中略)……于受之智……(中略)……于触之智……(中略)……于六处之智……(中略)……于名色之智……(中略)……于识之智……(中略)……于诸行之智,于诸行集之智,于诸行灭之智,于导向诸行灭之道之智。如此为四种智事
(12-21) Jātiyā ñāṇaṃ…pe… bhave ñāṇaṃ…pe… upādāne ñāṇaṃ…pe… taṇhāya ñāṇaṃ…pe… vedanāya ñāṇaṃ…pe… phasse ñāṇaṃ…pe… saḷāyatane ñāṇaṃ…pe… nāmarūpe ñāṇaṃ…pe… viññāṇe ñāṇaṃ…pe… saṅkhāresu ñāṇaṃ, saṅkhārasamudaye ñāṇaṃ, saṅkhāranirodhe ñāṇaṃ, saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ. Evaṃ catubbidhena ñāṇavatthu.
5. 五法论母
5. Pañcakamātikā
755五种智事──
Pañcavidhena ñāṇavatthu –
(1) 五支正定 (2) 五智正定
(1) Pañcaṅgiko sammāsamādhi (2) pañcañāṇiko sammāsamādhi
如此为五种智事。
Evaṃ pañcavidhena ñāṇavatthu.
756六种智事──
Chabbidhena ñāṇavatthu –
(1) 于六神通中的慧
(1) Chasu abhiññāsu paññā
如此为六种智事。
Evaṃ chabbidhena ñāṇavatthu.
7. 七法论母
7. Sattakamātikā
757七种智事──
Sattavidhena ñāṇavatthu –
(1) 七十七智事
(1) Sattasattati ñāṇavatthūni
如此为七种智事。
Evaṃ sattavidhena ñāṇavatthu.
8. 八法论母
8. Aṭṭhakamātikā
758八种智事——
Aṭṭhavidhena ñāṇavatthu –
(1) 于四道、四果中的慧
(1) Catūsu maggesu, catūsu phalesu paññā
如此为八种智的基础。
Evaṃ aṭṭhavidhena ñāṇavatthu.
759九种智的基础——
Navavidhena ñāṇavatthu –
(1) 于九次第住定中的慧
(1) Navasu anupubbavihārasamāpattīsu paññā
如此为九种智的基础。
Evaṃ navavidhena ñāṇavatthu.
10. 十法论母
10. Dasakamātikā
760十种智的基础——如来的十种如来力;具足这些力,如来宣称牛王之位,于众中作狮子吼,转梵轮。哪十种?
Dasavidhena ñāṇavatthu – dasa tathāgatassa tathāgatabalāni yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. Katamāni dasa?
(1) 在这里,如来如实了知可能的为可能、不可能的为不可能。因为如来如实了知可能的为可能、不可能的为不可能,这也是如来的如来之力,依靠这个力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。
(1) Idha tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti .
(2) 再者,如来如实了知过去、未来、现在所受持诸业,依处、依因而有的果报。如来如实了知过去、未来、现在所受持诸业,依处、依因而有的果报,这也是如来的如来力;依此力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。
(2) Puna caparaṃ tathāgato atītānāgatapaccuppannānaṃ kammasamādānānaṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato atītānāgatapaccuppannānaṃ kammasamādānānaṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
(3) 再者,如来如实了知导向一切处之道。如来如实了知导向一切处之道,这也是如来的如来力,依此力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。
(3) Puna caparaṃ tathāgato sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
(4) 再者,如来如实了知多界、种种界之世间。如来如实了知多界、种种界之世间,这也是如来的如来力,依此力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。
(4) Puna caparaṃ tathāgato anekadhātu nānādhātulokaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato anekadhātu nānādhātulokaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
(5) 再者,如来如实了知诸有情的种种意乐性。如来如实了知诸有情的种种意乐性,这也是如来的如来力,依此力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。
(5) Puna caparaṃ tathāgato sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
(6) 再者,如来如实了知其他有情、其他补特伽罗的诸根胜劣。如来如实了知其他有情、其他补特伽罗的诸根胜劣,这也是如来的如来力,依此力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。
(6) Puna caparaṃ tathāgato parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ pajānāti , idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
(7) 再者,如来如实了知诸禅那、诸解脱、诸定、诸等至的杂染、清净、出起。如来如实了知诸禅那、诸解脱、诸定、诸等至的杂染、清净、出起,这也是如来的如来力,依此力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。
(7) Puna caparaṃ tathāgato jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
(8) 再者,如来如实了知宿住随念。如来如实了知宿住随念,这也是如来的如来力,依此力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。
(8) Puna caparaṃ tathāgato pubbenivāsānussatiṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato pubbenivāsānussatiṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
(9) 再者,如来如实了知诸有情的死生。如来如实了知诸有情的死生,这也是如来的如来力,依此力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。
(9) Puna caparaṃ tathāgato sattānaṃ cutūpapātaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato sattānaṃ cutūpapātaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
(10) 再者,如来如实了知诸漏尽。如来如实了知诸漏尽,这也是如来的如来力,依此力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。这些是如来的十种如来力,具足这些力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。
(10) Puna caparaṃ tathāgato āsavānaṃ khayaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato āsavānaṃ khayaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. Imāni dasa tathāgatassa tathāgatabalāni, yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.